Бугунги кунда тарих жуда машҳур ҳобби бўлмаслиги мумкин, аммо ўтмиш ҳақида ҳатто тарихчи бўлмаганлар ҳам биладиган бир нечта фактлар мавжуд. Турли нотўғри фактлар фильмлар томонидан оммалашгани учун ҳақиқат деб ўйланади. Аммо ишончли манбаларни текширишни бошласангиз, кўп воқеалар биз ўйлагандек бўлмаганини тезда билиб оласиз.

Гладиаторлар фақат қуллардан бўлмаган

Гладиаторлар жанги оммалашган сари гладиатор мактабларига эркин одамлар кела бошлаган. Кўпинча улар пул ишламоқчи бўлган собиқ аскарлар бўлган. Кейинчалик, ҳатто олижаноб одамлар ҳам гладиаторга айланади. Улар буни машҳур бўлиш учун қилишган ва ҳеч ким уларни ўлимгача курашишга мажбур қилмаган.

Македонский инсоният тарихидаги энг йирик империяга эга бўлмаган

Балки 12-14-асрларда мўғуллар бутун Ўрта Осиё, Хитой, Яқин Шарқ, Корея ва Шарқий Европани Австриягача бўлган ҳудудларда ҳукмронлик қилганлар. Македонскийда фақат қадимги Миср, Форснинг бир қисми ва Ҳиндистоннинг бир қисми бор эди. Бундан ташқари, Македонский вафотидан сўнг дарҳол унинг империяси ўз фаолиятини тўхтатга. Мўғуллар империяси эса анча узоқ давом этди.

Нинзалар қора кийим киймаган ва ниқоб тақмаган

Ҳақиқий нинжаларнинг филмлардаги қора костюмли қаҳрамонлар билан ҳеч қандай ўхшашлиги йўқ эди. Бу одамлар ўрта асрларда Японияда айғоқчилар ва қотиллар ҳисобланган. Улар жанг санъатларини яхши билишган, аммо улар қора кийим ва ниқоб кийишмаган. Нинзанинг мақсади оломон билан аралашиш эди, шу сабабли оддий инсонлр каби кийинишган.

Европада минглаб жодугар аёллар ёқилгани ҳақидаги миш-мишлар

Ўрта асрларда Европада минглаб бегуноҳ аёллар ёқиб юборилганига кўп одамлар ҳақиқатан ҳам ишонишади. Аслида, 15-асргача черков жодугарлар мавжудлигини инкор этган. Катта жодугар овлари 16-17-асрларда бошланган. Бунинг сабаби вабо пандемияси эди. Касалликлар шунчалик тез тарқалганки, бир неча йил ичида Европа аҳолисининг 24 фоизи вафот этган. Одамлар шунчалик ваҳима бўлганки, улар буни сеҳргарликнинг касофати деб ўйлашган. Шундай қилиб, 16-асрга келиб, черков ҳам, оддий одамлар ҳам сеҳрдан қўрқиб, унга алоқаси бўлган ҳар қандай одамни қатл этган. Аммо бу сон мингни ташкил этмаган.

Спарталиклар заиф болаларни тоғдан улоқтирган

Спарталиклар ўзларининг бўлажак жангчиларини тайёрлашда жуда қатъиятли эдилар. Уларнинг заиф болаларни тоғдан улоқтиргани қадимги юнон ёзувчиси Плутархдан маълум. Аммо замонавий олимларнинг фикрига кўра, бу нотўғри ёки бу оддий ҳодиса эмас, балки бир марталик ўлчов эди. Қадимги Спартада ҳақиқатан ҳам одамларни чуқурларга ташлаш одати бор эди, лекин бу фақат маҳбуслар ва жиноятчилар билан қилинган. Сўнгги антропологик топилмалар орасида 18 ёшдан 35 ёшгача бўлган эркакларга тегишли қолдиқлар бор эди, аммо янги туғилган чақалоқларнинг излари топилмаган.

Ўрта асрларда ўртача умр кўриш атиги 30 йил эди

Ўрта асрларда инсон учун энг хавфли давр гўдаклик эди. Гўдаклар ўлими 50% га етган. Ушбу статистик маълумотлар одамларнинг ўша пайтда қанча яшаганлиги ҳақидаги ҳақиқий статистикани чалкаштирган. Гўдаклик давридан омон қолган одамлар 40, 50 ва ҳатто 60 ёшда яшаш учун жуда яхши имкониятга эга бўлган.

Фақат эркаклар қароқчи бўлишлари мумкин

Аёл қароқчилар ҳақиқатан ҳам борлигини кам одам билади. Балки улар учун кемага чиқиш жуда қийин бўлгани учундир. Аёлларга шартнома имзолашга рухсат берилмаган, агар улар бортда бўлишни хоҳласалар, барча экипаж аъзолари бунга рози бўлиши керак бўлган. Экипажга қўшилиш учун кўплаб аёллар эркаклар каби кийинган.

• Тарих
• қизиқарли