Қозоғистонга кириш учун пулли электрон рухсатнома - вазият ҳақида нималар маълум?

Интернетда ноябрь ойидан бошлаб, визасиз мамлакатлар фуқаролари учун Қозоғистонга киришга пулли электрон рухсатнома жорий этилиши тўғрисида маълумотлар тарқалди. Бундай қонун лойиҳаси мавжуд, аммо у ҳали қабул қилинмаган. Рухсатноманинг пулли бўлиш-бўлмаслиги ҳам ҳали ҳал этилмаган. Электрон рухсатнома бериш тизимининг ўзи январь ойидан бери синов режимида ишламоқда, лекин ундан фойдаланиш мажбурий эмас.

Август ойи охирида Қозоғистонга кириш учун пулли рухсатнома жорий этилиши ва бу ўзбекистонликларга ҳам тааллуқли бўлиши ҳақида хабарлар пайдо бўлди. Хорижликлар учун электрон рухсатномани жорий этиш масаласи ишлаб чиқилаётгани давлат раҳбари имзолаган қонун ҳамда республика ИИВ лойиҳасидан маълум эди, аммо бу лойиҳа ҳозирча коррупцияга қарши экспертиза босқичида турибди. Рухсатноманинг пулли бўлиш-бўлмаслиги ҳам ҳали ҳал этилмаган. Электрон рухсатнома бериш тизимининг ўзи январь ойидан бери синов режимида ишламоқда, лекин ундан фойдаланиш мажбурий эмас.

Сербия Ташқи ишлар вазирлиги хабари муҳокамаларга сабаб бўлди

Сербия Ташқи ишлар вазирлиги (ТИВ) ушбу тизим тўғрисида расмий хабар берди ва у баҳс ва мунозараларга сабаб бўлди. Хабарга кўра, пулли электрон рухсатнома тизими Қозоғистонда 25 августдан 1 ноябргача синов режимида ишга туширилади. Шу даврда хорижликлар Қозоғистонга электрон рухсатномасиз (ҚазЕТА) ҳам киритилади, бироқ улар янги қоидалар ҳақида огоҳлантирилиши лозим.

Сербия ТИВ хабарига кўра, 1 ноябрдан бошлаб самолётда келувчилар учун рухсатнома олиш мажбурий бўлади. 15 ноябрдан ЕОИИ аъзоси бўлмаган давлатлар (жумладан, Ўзбекистон) билан чегарадаги автомобиль назорат-ўтказиш пунктлари орқали киришда ҚазЕТА талаб этилади. 30 ноябрдан эса бу қоидалар ЕОИИ аъзолари, жумладан, Россия томонидан кириш учун ҳам қўлланади. 15 декабрдан эътиборан Қозоғистонга поезд ва денгиз орқали келувчилардан ҳам ҚазЕТА талаб қилинади.

Сербия ТИВ хабарида таъкидланишича, рухсатномани мамлакатга киришдан камида 72 соат олдин онлайн тарзда олиш мумкин ва у 180 кунга берилади. ҚазЕТА олдиндан расмийлаштирилганда унинг нархи тахминан 3900 тенге (7,3 евро), чегарада расмийлаштирилганда эса 7800 тенге (14,6 евро) бўлиши кутилмоқда.

Қозоғистон ҳукумати мамлакатга кириш учун электрон рухсатнома ҳақида нима деган эди?

24 июнь куни Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев миграция тўғрисидаги қонунчиликка ўзгартиришлар киритишни назарда тутувчи қонунни имзолади. Унда, жумладан, мамлакатга кириш учун электрон рухсатнома ҳақида сўз бориб, бунинг учун тўлов ундирилиши ҳам қайд этилган. «Хорижий фуқаролар ва фуқаролиги бўлмаган шахсларнинг Қозоғистон Республикасига кириши мамлакатга кириш учун электрон рухсатнома асосида амалга оширилади», - дейилган қонунда. Тўлов тартиби ва миқдорини Қозоғистон ҳукумати белгилаши керак.

Президент имзолаган ҳужжат эълон қилинганидан 60 кун ўтиб кучга кириши керак эди. Август ойи бошида Қозоғистоннинг қонун лойиҳалари эълон қилинадиган «Открйтйе НПА» сайтида мамлакат Ички ишлар вазирлиги хорижликлар учун пуллик электрон кириш рухсатномасини расмийлаштиришни кўзда тутувчи тузатишларни эълон қилди, бироқ унинг нархига аниқлик киритилмаган. Идора тизимни 2026 йилнинг августидан декабригача босқичма-босқич жорий этишни режалаштирган. Лойиҳанинг оммавий муҳокамаси 20 августгача давом этди, 31 август куни эса онлайн муҳокама ўтказилди.

Шу билан бирга, хорижий фуқаролар учун мўлжалланган QazETA рақамли платформаси январь ойидаёқ синов тариқасида ишга туширилган эди. Қозоғистоннинг Россиядаги элчихонаси январь ойидаги хабарида айтилишича, у орқали Қозоғистон билан визасиз режим амал қиладиган мамлакатлар (жумладан, Ўзбекистон) фуқаролари учун ҳам электрон кириш рухсатномасини расмийлаштириш мумкин. Бироқ, ETA (Элеcтрониc Travel Authorization) олиш ҳозирча «тавсиявий хусусиятга» эга бўлиб, уни босқичма-босқич жорий этиш синов лойиҳаси якунланганидан сўнг режалаштирилмоқда. Рухсатнома олиш учун сафардан камида 72 соат олдин ариза топшириш керак ва у 180 кун давомида амал қилади.

25 август куни, яъни Тўқаев имзолаган қонун эълон қилинганидан 60 кун ўтгач, ижтимоий тармоқларда мамлакатда янги миграция қонунчилиги амалга оширила бошлангани ҳақида хабарлар пайдо бўлди.

Шу билан бирга, Қозоғистон ҳукумати ҳозирча самолёт, автомобиль ва поездда чегарани кесиб ўтувчилар учун янги кириш режими ҳамда унинг мажбурий тартибини жорий этиш муддатлари ҳақида ҳеч қандай эълон бермади.

Қозоғистонга кириш ўзбекистонликлар учун пуллик бўладими?

Бу ҳақда расман хабар берилмади. Қозоғистон Ички ишлар вазирлиги ТАСС агентлигига тўловни жорий этиш масаласи «очиқ қолаётганини» маълум қилди; шартлар ва тафсилотлар қоидалар кучга киргач эълон қилинади.