BMT Savdo va taraqqiyot konferensiyasi (YUNCTAD) “Qarzdor dunyo” nomli  yangi hisobot tayyorladi. Hujjatda aytilishicha, rivojlanayotgan mamlakatlarda davlat qarzi 2010-yildan buyon rivojlangan davlatlardagiga qaraganda ikki barobar tez o‘sgan. Bugungi kunda 3,4 milliard odam sog‘liqni saqlash yoki ta’limga qaraganda ko‘proq pul sarflanadigan mamlakatlarda yashaydi.

Davlat qarzi mintaqaga qarab farqlanadi. Masalan, Osiyo va Okeaniyaga dunyo qarzining 24 foizi, Lotin Amerikasiga 5 va Afrika davlatlariga atigi 2 foizi to‘g‘ri keladi. Masalan, kambag‘al davlatlar AQSHdan 2-4 barobar yuqori stavkada pul olishga majbur.

2023 yil rivojlanayotgan davlatlar tashqi kreditorlarga 487 milliard dollar to‘ladi. Olingan mablag‘dan 25 milliard dollar ko‘p bu mablag‘ bir necha yildan beri davom etayotgan sof yo‘qotishni anglatadi.

Yevropa va Markaziy Osiyo mintaqasida, YUNCTAD so‘nggi ma’lumotiga ko‘ra, 2010-2022 yillarda davlat qarzi hajmi 2,5 barobar oshgan, iqtisodiyot esa atigi 1,4 karra o‘sgan. Qarz ayniqsa Kavkaz, energiya eksport qiluvchi mamlakatlar va G‘arbiy Bolqonda tez oshgan.

Markaziy Osiyo davlatlari ichida eng yuqori hisoblangan Tojikistonning tashqi qarzi 2020 yil yalpi ichki mahsulotning 50 foiziga yetdi. Shundan so‘ng pasaya boshlasa-da, ushbu qardosh mamlakatda ayni muammo xavfi yuqoriligicha qolmoqda. Ukrainaning davlat qarzi urush davrida yanayam ko‘payib, 2022-yil yalpi ichki mahsulotning 82 foizini tashkil etdi. Bu 2010-yil darajasidan qarib ikki marta ko‘p.

• AQSh
• Dollar
• Rossiya
• Tashqi qarz
• Yaponiya