$
11790.79 UZS
12.34
₽
137.78 UZS
-0.57
€
13285.86 UZS
86.93
31° Кечаси 18°

Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

09:27 / 07.10.2026

1958 йилда АҚШнинг Ford компанияси бензин ўрнига атом энергиясидан фойдаланадиган автомобиль — Ford Nucleon концепциясини тақдим этди. Бироқ радиациядан ҳимояланиш, реакторни совитиш, авария хавфи ва радиоактив блокларни алмаштириш каби муаммолар сабаб лойиҳа амалга оширилмади ва ишлайдиган прототип яратилмай, макетлигича қолди.

Ford Нуcлеонънинг 3:8 масштабдаги иккита макети тайёрланган. Улардан бири автомобиль шаклини синаш учун гипсдан, иккинчиси эса кўргазмаларда намойиш этиш учун шиша толали пластмассадан ясалган. Иккинчи макет ҳозиргача сақланиб қолган ва Мичиган штатининг Дирборн шаҳридаги Генри Форд музейида намойиш этилмоқда.

Нуcлеонъда реакторни автомобилнинг орқа қисмига жойлаштириш режалаштирилган эди. Реактор иссиқлик ҳосил қилади, ундан буғ олинади ва буғ турбина орқали автомобилни ҳаракатга келтириши керак бўлган. Реактор, турбина ва бошқа асосий механизмлар орқа ғилдираклар орасидаги олиниб-тақиладиган Power Cell блокига жойлаштирилиши кўзда тутилган.

Форд ҳисоб-китобига кўра, автомобиль битта Power Cell билан қарийб 8000 километр юриши, шундан кейин эса блок махсус станцияда янгисига алмаштирилиши керак эди. Харидорларга реакторнинг тежамкор ёки кучлироқ вариантларини таклиф қилиш ҳам режалаштирилган.

Лойиҳанинг асосий муаммоларидан бири радиациядан ҳимояланиш эди. Реактор ишлаётган пайтда йўловчиларни ҳимоя қилиш учун оғир ва қалин ҳимоя қатламлари талаб этиларди. Буни Convair NB-36Ҳ самолёти мисолида кўриш мумкин: унинг 1 МВт қувватли реактори 16 тонна, экипажни ҳимоя қилувчи қўрғошин ва резина қобиқ эса яна 11 тонна келган. Бундай ҳимояни енгил автомобилга жойлаштириш унинг вазнини кескин оширган бўларди.

Бундан ташқари, реакторни бензин двигатели каби оддийгина ўчириб қўйишнинг имкони йўқ эди. Ядро реакцияси тўхтатилгандан кейин ҳам ёқилғи маълум вақт иссиқлик чиқаришда давом этади. Шу сабаб автомобиль тўхтаганидан, тирбандликка тушганидан ёки аварияга учраганидан кейин ҳам реакторни совитиш тизими ишлаши керак бўларди.

Яна бир муаммо йўл-транспорт ҳодисалари билан боғлиқ эди. Кучли тўқнашув реакторнинг ҳимоя қобиғига зарар етказиши ёки радиоактив материалларнинг сизиб чиқишига олиб келиши мумкин эди. Натижада оддий автомобиль аварияси радиацион хавф туғдирадиган ҳодисага айланиши эҳтимоли мавжуд эди.

Ҳар 8000 километрдан кейин алмаштирилиши керак бўлган ишлатилган Power Cell ҳам алоҳида муаммо бўлган. Бундай блокни оддий чиқинди сифатида сақлаш ёки ташиш мумкин эмас, бунинг учун махсус ҳимояланган инфратузилма талаб этиларди.

Шу сабаб Ford Nucleon концепцияси амалий автомобилга айлантирилмади. Бугунги кунгача сақланиб қолган макет эса ядро энергияси автомобилсозлик келажагини қандай ўзгартириши мумкинлиги ҳақидаги 1958 йилдаги тасаввурнинг намунаси бўлиб қолмоқда.


Илм-фан


														
														Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

1958 йилда АҚШнинг Ford компанияси бензин ўрнига атом энергиясидан фойдаланадиган автомобиль — Ford Nucleon концепциясини та…
09:27 / 07.10.2026

														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Россиянинг Иркутск вилоятида вабо юқтиргани гумон қилинган 27 ёшли аёл пневмониядан вафот этгани маълум қилинди. Роспотребна…
10:15 / 05.10.2026
Фарғонуманида фуқаро электр тармоғига ноқонуний уланиб, 547,2 млн сўмлик электр энергиясидан фойдалангани аниқланди.

Фарғонуманида фуқаро электр тармоғига ноқонуний уланиб, 547,2 млн сўмлик электр энергиясидан фойдалангани аниқланди.

Бу ҳақда Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларгааро Р.У. «Янгибостон» МФЙ ҳудудидаги балиқ боқишга мўлжалланган кўл…
15:19 / 06.10.2026
Жиззахда 10 ёшли қизга нисбатан жинсий зўравонлик иши бўйича гумондор ўлик ҳолда топилди

Жиззахда 10 ёшли қизга нисбатан жинсий зўравонлик иши бўйича гумондор ўлик ҳолда топилди

Жиззах вилоятида 10 ёшли қизга нисбатан жинсий зўравонлик содир этилгани юзасидан жиноят иши қўзғатилган. Иш бўйича айбланув…
12:03 / 06.10.2026
Андижонда 297 млн сўмлик қалбаки пулларни сотган фуқаро ушланди

Андижонда 297 млн сўмлик қалбаки пулларни сотган фуқаро ушланди

Андижон вилоятида 297 миллион сўмлик қалбаки пулларни 148 миллион сўмга сотаётган фуқаро қўлга олинди. Бу ҳақда Давлат хавфс…
09:34 / 07.10.2026
Тошкент вилоятида банк ходими 100 минг доллар олаётганида ушланди

Тошкент вилоятида банк ходими 100 минг доллар олаётганида ушланди

Тошкент вилоятида нуфузли банклардан бирининг минтақавий марказида бўлим бошлиғи 100 минг АҚШ долларини олаётган вақтида ушл…
11:59 / 06.10.2026
Google Геминиънинг айрим моделларига бепул киришни чеклайди

Google Геминиънинг айрим моделларига бепул киришни чеклайди

Google шахсий аккаунт фойдаланувчилари учун Gemini моделларидан фойдаланиш шартларини ўзгартирмоқда. 9 октябрдан бошлаб Goog…
12:07 / 05.10.2026
НКМК олти ойда 2,38 млрд доллар соф фойда олди

НКМК олти ойда 2,38 млрд доллар соф фойда олди

«Навоий конь-металлургия комбинати» АЖ 2026 йилнинг биринчи ярим йиллиги учун молиявий ҳисоботини эълон қилди. Унга кўра, ко…
13:46 / 05.10.2026
Тошкент архитектура-қурилиш университетида рақамлаштириш ва дуал таълим ривожлантирилмоқда

Тошкент архитектура-қурилиш университетида рақамлаштириш ва дуал таълим ривожлантирилмоқда

Бугун Тошкент архитектура-қурилиш университети фаолияти билан танишилди. Ҳозирда олийгоҳда тўртта таълим йўналиши бўйича қар…
09:38 / 06.10.2026
Ўзбекистонда бугун ёғингарчиликсиз об-ҳаво кутилади

Ўзбекистонда бугун ёғингарчиликсиз об-ҳаво кутилади

6-октабр куни Ўзбекистон бўйлаб ўзгарувчан об-ҳаво кузатилади. Республика ҳудудларида ёғингарчилик кутилмайди. Кундузи ҳаво …
17:35 / 05.10.2026
Долларнинг расмий курси яна кўтарилди

Долларнинг расмий курси яна кўтарилди

Марказий банк 7 октябрдан бошлаб хорижий валюталарнинг ўзбек сўмига нисбатан янги қийматини белгилади.
17:48 / 06.10.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!