Физиогномика-бу шундай яхлит тизимки, муайян инсонинг юзидаги ўзгаришлари ва сигналарини пайқаш ва таҳлил қилишдан иборат.

Бунда инсоннинг юзидаги ўзгаришларни айни ҳолатдаги юз чизиқларига қараб инсон ҳақида психологик хулоса чиқариш жараёнидир. Хулоса аниқлиги бирламчи кузатишлар ёрдамида содир бўлади. Бунда инсонинг мимика мускулларига эътибор қаратиш лозимдир.

Инсонларнинг мулоқот жараёни бу чуқур психологик ҳодисадир. Қизиғи шундаки, мулоқот жараёнида инсон 80 % ахборотни жестлар (қўл ҳаракатлари), позалар, юз ифодалари, қарашлар яъни новербал сигналлардан фойдаланади.

Қолган 20% бу гаплар ва товушлардан иборат. Шунинг учун ҳам инсони физогномикасини билиш бу жуда керак бўладиган билимдир.

Инсони ўзи жим турган ҳолатда ҳам юзида психологик сигналларни туради. Бу билимларни ўрганиш инсон ҳақидаги анчагина маълумотларни очиб беради. Албатта бу билимлар инсоннинг асл мотивлари, хулқ атворидаги бекитмоқчи бўлган ҳатти ҳаракатларини очиши мумкин.

Машхур исломий олим Имом Шофеъий ҳам одамни юзига қараб ўқиш “фираса” илми билан шуғулланганлари ҳақида маълумотлар бор.

Имом Шофеий раҳимаҳуллоҳ номи билан машҳур Муҳаммад ибн Идрис фиқҳ илмининг буюк олими ва ислом ҳуқуқи мактабининг асосчисидир. У асосий диний илмлардан ташқари тиббиёт, фираса (физиогномия) ва астрономия каби фанларда ҳам юксак натижаларга эришган.

Фирас (физиогномия) фанига алоҳида эътибор берган. Имом Шофеъийнинг шогирди ал-Ҳумейдий айтади: “Бир куни имом билан Маккадан чиқиб, йўлга чиқдик. Йўлда биз бир кишини учратиб қолдик, у ҳақида имом: "Менимча, у тикувчи ёки дурадгор", деди.
Мен у кишининг олдига бориб, касби ҳақида сўрадим, у: “Мен дурадгор эдим, ҳозир тикувчилик қиламан”, деб жавоб берди.

Маълумки, физиогномия - бу инсоннинг характери ва унинг юзи ва танасининг ташқи кўриниши ўртасидаги боғлиқликни ўрганадиган фан.

Имомнинг бу илм назарияларини амалда кўп тадбиқ қилганликлари ҳақида кўплаб хабарлар мавжуд.
Маълум қилинишича, Имом Шофеъий бир куни Яманга фиро илмига оид китобларни излаш учун борган. У ерда ўзи учун етарлича китоб тўплади: бир қисмини сотиб олди, бир қисмини кўчирди.

Шаҳардан чиқиш вақти келганида, у йўл ёнидаги уйга кўзи тушди, унинг остонасида пешонаси бўртиб чиққан кўк кўзли бир одам турарди.

Имом ундан: «Бу ерда тунни қаерда ўтказсам бўлади?» — деб сўради. У: "Менда жой бор", деди. Имом айтадилар: “Унинг юз хусусиятлари, фирос илмига кўра, ёмон хулқли одам эканлигига далолат қиларди. Бироқ олдимда саховатли ва меҳмондўст одам пайдо бўлди. У менга кечки овқат, тутатқи юборди ва отимни овқатлантирди.

Кейин у менга энг яхши хонани ажратиб берди. Шунда мен фирас илми ёлғон гапиряпти деб ўйладим ва бу илмга оид китоблардан кўчириб олганларимни ўчириб ташлашга қарор қилдим.

Эртаси куни эрталаб йўлга чиқишга қарор қилдим ва меҳмондўст мезбонга: "Агар Маккада бўлсангиз, Муҳаммад ибн Идриснинг уйини кўрсатишни сўранг", дедим. Шунда у киши: "Мен отангнинг хизматкориманми? Ёки сендан қарзим бормиди ", деди.
Мен жавоб бердим: "Йўқ".
Кейин давом этди: “Нега тўламай кетяпсан? Кечки овқат шунча қиммат, жониворинг учун пичан шунча қиммат, тунаш, исириқ шунча қиммат». У сўраганини тўлаб, йўлга тушдим. Бўлиб ўтган воқеалардан кейин мен физиогномия ёлғон гапирмаслигини англадим."

“Манақиб ал-имом аш-Шофеъий”

• Фойдали
• Ислом
• Psixolog
• илм-фан
• қизиқарли