$
12655.02 UZS
22.14
144.28 UZS
-0.24
13725.63 UZS
58.12
32° Kechasi 22°

Amir Temurning qimmatbaho uzugi hozir qayerda?

10:33 / 03.11.2023

Amerika Qo‘shma Shtatlari shaharlaridan birida ilmiy-tidqiqot olib borayotgan tarixshunos olim, akademik Inoyotillo Shahroniy janoblarining ta’kidlashlaricha, bu uzuk sohibqiron Amir Temurga tegishli bo‘lib, uning gardishida quyidagi so‘z “Rosti-rusti” – “Kuch ado­latdadir” iborasi borligini va boshqa belgi­larni tahlil etadi. Aynan shu so‘zlar sohibqironga tegishli ekanligi tari­xiy ma’lumotlar o‘z aksini top­gan­ligi hammaga ma’lum. Bu olimning fikricha, aslida bu uzuk ilk bor turk xoqoni O‘g‘uzxonga tegishli bo‘lgan. Ushbu beba­ho durdona turk xoqonligi sulola­lari­dan avloddan-avlodga meros bo‘lib o‘tib, IX asrda Xolid Binni Barmak qo‘liga kelib tushganligi haqida ham rivoyat bor.


Aytishlaricha, turk shahzodalaridan biri Bag‘dod shahriga safar qilib, Xolid binni Barmakning huzuriga kirishga izn so‘raydi. Podshohning ijozati bilan uning qabuliga qadam qo‘yadi. Xolid binni Xolidning soniga bog‘langan, uni barcha xavf-xatardan, taomiga zaharli moddalar aralash­tiril­ganligi va boshqalardan ogoh qiluvchi moslama darhol tebrana boshlaydi. Podshohning amri bilan ushbu shahzoda hibs etilib, tintuv o‘tkaziladi, qo‘riqchilar uning qo‘lida­gi uzukni musodara qilishadi. Uzuk tahlildan o‘tkazilganda qimmatbaho brillianti borligi, gavharning tagida esa maxsus zahar saqlanadigan chuqurcha o‘yilganligi aniqlanadi. Xolid Binni Barmakning moslamasi va shahzodaning qo‘lidagi uzuk bir xil sehrli kuchga ega ekanligi tadqiqot­lar­dan keyin ma’lum bo‘ladi. Bu ikki jism o‘z egalariga tashqi va ichki xavf-xatar yoki taomga zaharli modda­lar aralashtirilgan bo‘lsa, darhol ogoh etuvchi belgilarni namoyon qilish xususiyatiga ega bo‘lgan.


Nurillo Tolqoniy­ning so‘zlariga qaraganda: “Ushbu uzuk Avstriyadagi muzeylardan biriga katta mablag‘ evaziga sotilgan”. Boshqa olimlar Zohirshoh janoblarining o‘zlari Italiyadagi muzeylardan biriga ushbu noyob topilmani sovg‘a qilib yuborgan degan fikr-mulohaza­larni ham bayon etishgan.
Bu g‘aroyib uzuk bilan Husayn Boyqaro barmoqlaridan olingan uzuk bir xil xususiyatlarga ega ekanligi Xalillo Xaliliy maqolasida ishonar­li ochib beriladi. U mazkur uzuk Husayn Bayqaro maqbarasidan topil­gan­ligini hamda ayni bir buyum ekanligini taxmin qiladi.


1965-yilda Hirot shahrida Xo‘ja Abdulla Ansoriyning tavallud topganligi ming yilligini nishon­lash munosabati bilan o‘tkazilgan jahon xalqaro qo‘lyozmalar ilmiy konferensiyasida Sulton Husayn Bayqaro va Mir Alisher Navoiy qabrlarini ochib, tegishli tadqiqot­lar o‘tkazish haqida qaror qabul qilindi. Shu qarorga asosan Rizo Moil Hiroviy, alloma Ustod Xalillo Xali­liy, akademik Salohiddin Saljuqiy va boshqa bir qancha xorijiy ekspertlar ishtirokida qabrlar ochilib, tadqiqot­lar olib borildi. Shunda Husayn Bayqaro jasadining o‘ng qo‘l ko‘rsatkich barmog‘ida g‘aroyib uzuk topiladi. Olimlar uni o‘rganishni boshlaydilar. Ustod Xalillo Xaliliy bu noyob topilmani o‘z qo‘li bilan Muhammad Zohirshohga tuhfa qiladi. Mazkur dalillarga asoslanib, shuni xulosa qilish mumkinki, bu ajoyib-g‘aroyib topilma sohibqiron Amir Temurdan uning avlodlariga meros bo‘lib o‘tgan.


O‘zbekiston xalq yozuvchisi Muhammad Alining ayti­shiga ko‘ra, ushbu tarixiy uzuk bugungi kunda Amerikada Nyu-York shahri­dagi “Metropoliten” muzeyi­ning “Islom bo‘limi”da saqlana­yotganligi haqida ma’lumotlar bor. Shunga asoslanib, Muhammad Ali ushbu shaharga borganda, muzeyga qadam ranjida qiladilar, ammo bir tasodif tufayli shu bo‘lim ta’mirlash uchun yopilgan bo‘lib, uni ko‘rolmaydi.


Bunday nodir yodgorlik va qo‘lyozma asarlar qayerda saqlanishidan qat’i nazar, tariximiz, madaniyatimiz iftixori, buyuk Turon-Turkiston xalqlarining boy merosi hisob­lanadi.


Boshqa bir ma’lumotlarga qara­ganda, sohibqironning qo‘llarida bo‘lgan zarhal qilich hanuzgacha Eron mamlakatining Mashhad shahridagi muzeyda, salobatli sovut kiyimlari esa Turkiyada, “Temur tuzuklari” va Mirzo Ulug‘bekning “Ziji Ko‘ra­goniy” qo‘lyozmasi Fransiyadagi muzeylar­dan birida ekanligi qayd qilingan.


Lifestyle


														
														OAV: Ilon Mask Donald Trampning saylovoldi shtab-kvartirasiga katta miqdorda xayriya qildi

OAV: Ilon Mask Donald Trampning saylovoldi shtab-kvartirasiga katta miqdorda xayriya qildi

“Bloomberg” manbalariga tayanib ma’lum qilishicha, Amerika PAC guruhiga o‘tkazilgan aniq miqdor noma’lum, biroq bu pul “katt…
15:14 / 13.07.2024

														
														Teylor Sviftning muxlislari konsertda zilzila sodir etishdi

Teylor Sviftning muxlislari konsertda zilzila sodir etishdi

Bu haqda “SwissInfo” xabar bermoqda.
14:50 / 13.07.2024

														
														Shifokor qaysi suv foydaliroq ekanligini ma’lum qildi

Shifokor qaysi suv foydaliroq ekanligini ma’lum qildi

Shuningdek, hech bo‘lmaganda musluk suvini filtrlash yaxshiroq ekanini ta’kidlagan.
11:07 / 13.07.2024

														
														Ilon Mask Marsda shahar qurayotgani rostmi?

Ilon Mask Marsda shahar qurayotgani rostmi?

Ilon Mask “The New York Times” gazetasining o‘zining SpaceX kompaniyasining Marsda shahar qurish rejalari haqidagi bayonotig…
12:22 / 12.07.2024

														
														Aktyor Jorj Kluni Baydenni prezidentlik poygasini tark etishga chaqirdi

Aktyor Jorj Kluni Baydenni prezidentlik poygasini tark etishga chaqirdi

Bayden poygadan chiqmasa, kampaniyaga yordam berishni to‘xtatishlarini ochiqchasiga ogohlantirdi.
11:52 / 12.07.2024

														
														Parijdagi Olimpiada o‘yinlari vaqtida uchar taksilar xizmat ko‘rsatadi

Parijdagi Olimpiada o‘yinlari vaqtida uchar taksilar xizmat ko‘rsatadi

Olimpiada vaqtida faqat Germaniyaning “Volocopter” samolyot ishlab chiqaruvchisi o‘zining uchar taksilarini boshqarishi mumk…
11:49 / 12.07.2024

														
														Shakira Amerika Kubogi finalida chiqish qiladi

Shakira Amerika Kubogi finalida chiqish qiladi

Kolumbiyalik xonanda final tanaffusida qo‘shiq ijro etadi.
10:33 / 12.07.2024

														
														Yaponiyada kulish haqida qaror chiqarilmoqda

Yaponiyada kulish haqida qaror chiqarilmoqda

Ta’kidlanishicha, liberal-demokratik partiya ushbu qaror tashabbusi bilan chiqqan.
10:24 / 12.07.2024

														
														Qahvadan tayyorlangan yangicha qalamlar taqdim etildi

Qahvadan tayyorlangan yangicha qalamlar taqdim etildi

Uning tarkibi 20 foiz qayta ishlangan qahva va 80 foiz yelim va mumdan iborat.
10:07 / 12.07.2024

														
														Eng “chiroyli” avtoraqam auksionda 508 mln so‘mga sotildi

Eng “chiroyli” avtoraqam auksionda 508 mln so‘mga sotildi

Eng qimmat “chiroyli” avtoraqam toshkentlik yuridik shaxsga 517,14 mln so‘mga sotilgan.
09:49 / 12.07.2024

Bu ham qiziq

Shavkat Mirziyoyev Trampga sog‘liq tiladi

Shavkat Mirziyoyev Trampga sog‘liq tiladi

Bu haqda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining matbuot kotibi Sherzod Asadov ma’lum qildi.
13:14 / 14.07.2024
Qozog‘istonda suv tanqisligi yuzaga keldi

Qozog‘istonda suv tanqisligi yuzaga keldi

Qozog‘istoning ayrim hududlarida suv tanqisligi kuzatilmoqda deya xabar bermoqda O‘zbekiston axborot agentligi.
18:03 / 13.07.2024
Teylor Sviftning muxlislari konsertda zilzila sodir etishdi

Teylor Sviftning muxlislari konsertda zilzila sodir etishdi

Bu haqda “SwissInfo” xabar bermoqda.
14:50 / 13.07.2024
15-iyul kungi ob-havo ma’lumoti e’lon qilindi

15-iyul kungi ob-havo ma’lumoti e’lon qilindi

O‘zbekiston Respublikasi Gidrometeorologiya xizmati agentligining xabar berishicha, 15-iyul kuni Toshkentda havo bulutli bo‘…
17:18 / 14.07.2024
Xitoy Tojikistonda maxfiy harbiy baza qurmoqda

Xitoy Tojikistonda maxfiy harbiy baza qurmoqda

Bu haqda “The Telegraph” nashri ma’lum qildi.
10:01 / 13.07.2024
“O‘zbekiston temir yo‘llari” chiptalarni aldab sotyaptimi?

“O‘zbekiston temir yo‘llari” chiptalarni aldab sotyaptimi?

Ijtimoiy tarmoqlarda o‘zbek yulduzlari tomonidan yo‘lovchi poyezdlarda konditsioner tizimi ishlamayotganligi haqidagi xabarl…
14:29 / 13.07.2024
Bir qator poyezd qatnovlarida vaqtinchalik o‘zgarishlar ro‘y beradi

Bir qator poyezd qatnovlarida vaqtinchalik o‘zgarishlar ro‘y beradi

Joriy yilning 15-iyulidan 15-avgustigacha Toshkent-Markaziy vokzalidan harakatlanib kelayotgan aksariyat poyezdlar Toshkent …
18:03 / 14.07.2024
“Hizbulloh” Isroil shtab-kvartirasiga hujum qildi

“Hizbulloh” Isroil shtab-kvartirasiga hujum qildi

Livanning shia harakati bo‘lgan “Hizbulloh” Isroil shtab-kvartirasiga sho‘ng‘in dronlari eskadrilyasi bilan hujum qilganini …
17:39 / 14.07.2024
“Oʻzbekkosmos” dalalardagi noqonuniy yongʻinlar boʻyicha 2 mingga yaqin holatni aniqladi

“Oʻzbekkosmos” dalalardagi noqonuniy yongʻinlar boʻyicha 2 mingga yaqin holatni aniqladi

“Oʻzbekkosmos” agentligi Respublikaning 8 ta viloyatida jami 926 ming 799,5 gektar maydonda ehtimoli yuqori boʻlgan bugʻdoy …
14:55 / 14.07.2024
Buxoroda ayol o‘z qizlarini ayovsiz kaltakladi

Buxoroda ayol o‘z qizlarini ayovsiz kaltakladi

Ijtimoiy tarmoqlarda ayol uyida voyaga yetmagan ikki nafar egizak farzandlarini haqoratlab, kaltaklagan videosi tarqaldi.
16:16 / 14.07.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!