$
12525.01 UZS
10.56
137.20 UZS
0.14
13588.38 UZS
52.75
11° Kechasi

Amir Temurning qimmatbaho uzugi hozir qayerda?

10:33 / 03.11.2023

Amerika Qo‘shma Shtatlari shaharlaridan birida ilmiy-tidqiqot olib borayotgan tarixshunos olim, akademik Inoyotillo Shahroniy janoblarining ta’kidlashlaricha, bu uzuk sohibqiron Amir Temurga tegishli bo‘lib, uning gardishida quyidagi so‘z “Rosti-rusti” – “Kuch ado­latdadir” iborasi borligini va boshqa belgi­larni tahlil etadi. Aynan shu so‘zlar sohibqironga tegishli ekanligi tari­xiy ma’lumotlar o‘z aksini top­gan­ligi hammaga ma’lum. Bu olimning fikricha, aslida bu uzuk ilk bor turk xoqoni O‘g‘uzxonga tegishli bo‘lgan. Ushbu beba­ho durdona turk xoqonligi sulola­lari­dan avloddan-avlodga meros bo‘lib o‘tib, IX asrda Xolid Binni Barmak qo‘liga kelib tushganligi haqida ham rivoyat bor.


Aytishlaricha, turk shahzodalaridan biri Bag‘dod shahriga safar qilib, Xolid binni Barmakning huzuriga kirishga izn so‘raydi. Podshohning ijozati bilan uning qabuliga qadam qo‘yadi. Xolid binni Xolidning soniga bog‘langan, uni barcha xavf-xatardan, taomiga zaharli moddalar aralash­tiril­ganligi va boshqalardan ogoh qiluvchi moslama darhol tebrana boshlaydi. Podshohning amri bilan ushbu shahzoda hibs etilib, tintuv o‘tkaziladi, qo‘riqchilar uning qo‘lida­gi uzukni musodara qilishadi. Uzuk tahlildan o‘tkazilganda qimmatbaho brillianti borligi, gavharning tagida esa maxsus zahar saqlanadigan chuqurcha o‘yilganligi aniqlanadi. Xolid Binni Barmakning moslamasi va shahzodaning qo‘lidagi uzuk bir xil sehrli kuchga ega ekanligi tadqiqot­lar­dan keyin ma’lum bo‘ladi. Bu ikki jism o‘z egalariga tashqi va ichki xavf-xatar yoki taomga zaharli modda­lar aralashtirilgan bo‘lsa, darhol ogoh etuvchi belgilarni namoyon qilish xususiyatiga ega bo‘lgan.


Nurillo Tolqoniy­ning so‘zlariga qaraganda: “Ushbu uzuk Avstriyadagi muzeylardan biriga katta mablag‘ evaziga sotilgan”. Boshqa olimlar Zohirshoh janoblarining o‘zlari Italiyadagi muzeylardan biriga ushbu noyob topilmani sovg‘a qilib yuborgan degan fikr-mulohaza­larni ham bayon etishgan.
Bu g‘aroyib uzuk bilan Husayn Boyqaro barmoqlaridan olingan uzuk bir xil xususiyatlarga ega ekanligi Xalillo Xaliliy maqolasida ishonar­li ochib beriladi. U mazkur uzuk Husayn Bayqaro maqbarasidan topil­gan­ligini hamda ayni bir buyum ekanligini taxmin qiladi.


1965-yilda Hirot shahrida Xo‘ja Abdulla Ansoriyning tavallud topganligi ming yilligini nishon­lash munosabati bilan o‘tkazilgan jahon xalqaro qo‘lyozmalar ilmiy konferensiyasida Sulton Husayn Bayqaro va Mir Alisher Navoiy qabrlarini ochib, tegishli tadqiqot­lar o‘tkazish haqida qaror qabul qilindi. Shu qarorga asosan Rizo Moil Hiroviy, alloma Ustod Xalillo Xali­liy, akademik Salohiddin Saljuqiy va boshqa bir qancha xorijiy ekspertlar ishtirokida qabrlar ochilib, tadqiqot­lar olib borildi. Shunda Husayn Bayqaro jasadining o‘ng qo‘l ko‘rsatkich barmog‘ida g‘aroyib uzuk topiladi. Olimlar uni o‘rganishni boshlaydilar. Ustod Xalillo Xaliliy bu noyob topilmani o‘z qo‘li bilan Muhammad Zohirshohga tuhfa qiladi. Mazkur dalillarga asoslanib, shuni xulosa qilish mumkinki, bu ajoyib-g‘aroyib topilma sohibqiron Amir Temurdan uning avlodlariga meros bo‘lib o‘tgan.


O‘zbekiston xalq yozuvchisi Muhammad Alining ayti­shiga ko‘ra, ushbu tarixiy uzuk bugungi kunda Amerikada Nyu-York shahri­dagi “Metropoliten” muzeyi­ning “Islom bo‘limi”da saqlana­yotganligi haqida ma’lumotlar bor. Shunga asoslanib, Muhammad Ali ushbu shaharga borganda, muzeyga qadam ranjida qiladilar, ammo bir tasodif tufayli shu bo‘lim ta’mirlash uchun yopilgan bo‘lib, uni ko‘rolmaydi.


Bunday nodir yodgorlik va qo‘lyozma asarlar qayerda saqlanishidan qat’i nazar, tariximiz, madaniyatimiz iftixori, buyuk Turon-Turkiston xalqlarining boy merosi hisob­lanadi.


Boshqa bir ma’lumotlarga qara­ganda, sohibqironning qo‘llarida bo‘lgan zarhal qilich hanuzgacha Eron mamlakatining Mashhad shahridagi muzeyda, salobatli sovut kiyimlari esa Turkiyada, “Temur tuzuklari” va Mirzo Ulug‘bekning “Ziji Ko‘ra­goniy” qo‘lyozmasi Fransiyadagi muzeylar­dan birida ekanligi qayd qilingan.


Lifestyle


														
														Anor organizmdan gijjalarni tozalaydi

Anor organizmdan gijjalarni tozalaydi

Qurtlardan qutulish uchun 40-50 gramm maydalangan anor po‘stlog‘ini 400 gramm sovuq suvga soling va 6 soatdan keyin suyuqlik…
09:43 / 05.03.2024

														
														Dunyodagi 3-eng katta masjid qurildi

Dunyodagi 3-eng katta masjid qurildi

2020-yil oktyabr oyida masjid COVID-19 pandemiyasi fonida to‘laqonli ishga tusha olmagan.
17:12 / 04.03.2024

														
														Qulupnayning organizmga foydali tomonlari

Qulupnayning organizmga foydali tomonlari

Alstgeymer kasalligi boshlanishining oldini olishi muhim ahamiyatga egadir.
16:33 / 04.03.2024

														
														Xusnora Shodiyeva o‘g‘lining millati haqida ma’lumot berdi

Xusnora Shodiyeva o‘g‘lining millati haqida ma’lumot berdi

Xonanda sobiq turmush o‘rtog‘ining kelib chiqishi haqida ham gapirdi.
16:28 / 04.03.2024

														
														Li Auto Mega miniveni namoyish etildi

Li Auto Mega miniveni namoyish etildi

2,7 tonnalik miniven 100 km tezlikka chiqishi uchun 5,5 soniya kifoya.
10:02 / 04.03.2024

														
														Zarbalarga chidamli sichqoncha

Zarbalarga chidamli sichqoncha

U har qanday agressiyaga bardosh beradi.
09:28 / 04.03.2024

														
														Bermud uchburchagida g‘oyib bo‘lgan kema

Bermud uchburchagida g‘oyib bo‘lgan kema

Tranzit muddati 9 kun davom etishi va 13-mart kuni kema belgilangan manzilga yetib borishi kutilgandi.
09:25 / 04.03.2024

														
														Titanikdagi eshik 40 ming AQSh dollariga sotuvga qo‘yildi

Titanikdagi eshik 40 ming AQSh dollariga sotuvga qo‘yildi

Bu aslida bezakli eshik ramkasining bir qismi hisoblanadi.
14:47 / 03.03.2024

														
														Xitoyliklar uch g‘ildirakda yura oladigan avtomobilni taqdim etdi

Xitoyliklar uch g‘ildirakda yura oladigan avtomobilni taqdim etdi

BYD kompaniyasi uch g‘ildirakda yura oladigan, raqsga tushuvchi YangVang U9 sportkarini sotuvga chiqardi.
11:12 / 02.03.2024

														
														2024-yil bahori uchun urfdagi rang qaysi?

2024-yil bahori uchun urfdagi rang qaysi?

Bahor va yozda xakidan to zumrad ranggacha bu tip turlanishi mumkin.
10:59 / 01.03.2024

Bu ham qiziq

Sugʻurta polislarini qogʻoz shaklida rasmiylashtirish amaliyoti bekor qilinadi

Sugʻurta polislarini qogʻoz shaklida rasmiylashtirish amaliyoti bekor qilinadi

“Sugʻurta xizmatlari bozorini yanada rivojlantirishning kompleks chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Prezident qarori qabul qili…
15:43 / 04.03.2024
WBA reytingi yangilandi: Shahram G‘iyosov o‘z vazn toifasida 1-o‘rinda

WBA reytingi yangilandi: Shahram G‘iyosov o‘z vazn toifasida 1-o‘rinda

Butunjahon boks assotsiatsiyasi (WBA) fevral oyi yakunlariga ko‘ra, yangilangan reytingni e’lon qildi.
17:09 / 04.03.2024
Isroil G‘azodagi sulh muzokaralariga delegatsiya yuborishdan bosh tortdi

Isroil G‘azodagi sulh muzokaralariga delegatsiya yuborishdan bosh tortdi

Isroil Qohirada G‘azo sektorida sulh tuzish bo‘yicha muzokaralarga delegatsiyani yubormaslikka qaror qildi.
08:39 / 04.03.2024
Qozog‘istonning yangi bosh vaziri O‘zbekistonga keladi

Qozog‘istonning yangi bosh vaziri O‘zbekistonga keladi

Qozog‘istonning yangi bosh vaziri Oljas Bektenov mart oyida Moskva va Toshkentga tashrif buyurib, ikki davlat hukumat rahbar…
08:49 / 04.03.2024
AQSh elchixonasi o‘zbekistonliklarni ogohlantirdi

AQSh elchixonasi o‘zbekistonliklarni ogohlantirdi

Qo‘shma Shtatlarda qolish uchun qonuniy asosga ega bo‘lmaganlarni deportatsiya qilish ishlarini davom etadi.
10:54 / 05.03.2024
AQSh qirg‘izistonliklar uchun vizalar muddatini uzaytirdi

AQSh qirg‘izistonliklar uchun vizalar muddatini uzaytirdi

Ta’kidlanishicha, yozda konsullik xizmatlari yanada rivojlantirilishi kutilmoqda.
11:09 / 04.03.2024
Texas prezidentlik saylovlaridan keyin AQShdan ajralib chiqishi mumkin

Texas prezidentlik saylovlaridan keyin AQShdan ajralib chiqishi mumkin

Texasning “Dallas Morning News” (DMN) gazetasi xabar qilishicha, shtat aholisi ichida AQShdan ajralib chiqish tarafdori bo‘l…
16:43 / 03.03.2024
Dunyodagi 3-eng katta masjid qurildi

Dunyodagi 3-eng katta masjid qurildi

2020-yil oktyabr oyida masjid COVID-19 pandemiyasi fonida to‘laqonli ishga tusha olmagan.
17:12 / 04.03.2024
5-mart kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

5-mart kuni qanday ob-havo kuzatiladi?

5-7-mart kunlari respublikaning tog‘li hududlarida qor ko‘chishi xavfi bor.
12:59 / 04.03.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!