Shimol yog‘dusi Yerdagi eng go‘zal tabiat hodisalaridan biri hisoblanadi, lekin u faqatgina bizning sayyoramizda kuzatilmaydi. Olimlar ularni Merkuriyda, Yupiterning ba’zi yo‘ldoshlarida va hatto kometalarda ham bor ekanini aniqlashgan. Ammo shuni yodda tutgan holda ham, Marsda ushu hodisani ko‘rish hayratlanarli bo‘ldi.

Ko‘p yillar davomida olimlar bu qanday sodir bo‘lishi mumkinligini aniqlashga harakat qilishdi. 

Qayd etilishicha, Qizil sayyorada Yerdagi auroralarning paydo bo‘lishida asosiy rol o‘ynaydigan global magnit maydon yo‘q. Yorqin effekt yog‘du sodir bo‘lganda olinadi va magnit maydon bilan to‘qnashadi. Biroq, endi tadqiqotchilar bu sirni hal qilishga muvaffaq bo‘ldi.

Buning uchun ular Marsdagi 200 dan ortiq aurora hodisalarini tahlil qilgan. (Mars Atmosferasi va “Volatile EvolutioN” (MAVEN) kosmik kemasidan olingan ma’lumotlar). U 2013 yilda ishga tushirilgan va Qizil sayyoraga kelganidan keyin bir nechta missiyalarda foydalanilgan.

Tadqiqotchilar Marsdagi qutb nurlari ko‘pincha sayyoramizning janubiy yarimsharida sodir bo‘lishini aniqlashdi. Ularning fikricha, bu hududlarda bir vaqtlar butun sayyora bo‘lgan, lekin parchalanib ketgan magnit maydonning kichik bo‘shliqlari saqlanib qolgan. Ushbu markazlar haqidagi taxminlar avvallari ilgari surilgan, ammo ular aurora bilan bog‘liq bo‘lmagan.

• Mars
• Olimlar
• Shimol yog'dusi
• Yer