Inson tanasining 60 foizi suvdan iborat va bu nima sababdan suv ichishga katta e’tibor berish kerakligini tushuntiradi. Barcha tana tizimlarining normal ishlashi uchun yetarli miqdorda suv kerak. Agar siz juda oz ichsangiz, normal ovqat hazm qilish, etarli fikrlash, energiya, chidamlilik va boshqa muhim narsalarni unutishingiz mumkin. Ammo, ehtimol, siz bu haqda o‘ylamasdan yetarlicha ichasiz.

Haqiqatan ham kuniga ikki litr suv ichish kerakmi?

Ishonchimiz komilki, siz ham sog‘liq, go‘zallik va boshqa muhim narsalar uchun kuniga kamida ikki litr suv ichish muhimligi haqida eshitgansiz. Faqat bu qoida hech qanday ilmiy izohga ega emas.

Bu raqam, ehtimol, 1945-yilda AQSh Milliy Oziq-ovqat va oziqlantirish kengashi tomonidan chop etilgan diyeta bo‘yicha ko‘rsatmalardan kelib chiqqan bo‘lib, unda katta yoshli insonlar kuniga taxminan 2,5 litr suv ichishi kerakligi ta’kidlangan. Keyinchalik ular bu raqamni maqoladan maqolaga takrorlay boshladilar.

Zamonaviy ilm-fan sog‘lom odam kunning istalgan vaqtida chanqog‘ini qondira oladigan miqdorda suv ichsa, bu organizm o‘zi uchun yetarli suyuqlikni qabul qilgan, deb hisoblanadi.

Qahva va choyni suv deb hisoblash mumkinmi?

1945-yildagi o‘sha tavsiyalar haqida bir oz ko‘proq ma’lumot: mutaxassislar nafaqat 2,5 litr suv ichish bo‘yicha ko‘rsatmani, balki bu miqdorning ko‘p qismi tayyor mahsulotlarda bo‘lgan muhim qo‘shimchalarni o‘z ichiga olishini ta’kidlashgan. Olimlar hozir xuddi shu narsa haqida gapirishmoqda: siz tananing suyuqlikka bo‘lgan ehtiyojini nafaqat suv bilan, balki sut, sharbat, choy va hatto qahva bilan ham qondirishingiz mumkin. Meva, sabzavotlar va sho‘rvalar ham hisobga olinadi, chunki ular tarkibida juda ko‘p suyuqlik mavjud.

Chanqoqlik ochlikni kechiktirishi rostmi?

Garchi odamlarning 37 foizi chanqoqni ochlik bilan adashtirgani haqida dalillar mavjud bo‘lsa-da, aslida hamma narsa unchalik oddiy emas. Olimlarning fikriga ko‘ra, biz yashash uchun kurashishimiz shart bo‘lmagan zamonaviy muhit ochlik-ovqat va tashnalik-suv aloqalarini zaiflashtirdi. Bu Amerika diyetetika assotsiatsiyasi tomonidan o‘tkazilgan tadqiqot natijalariga mos keladi, bu shuni ko‘rsatdiki, biz bugungi kunda tana signallariga emas, balki ovqatlanish va ichishga o‘rganib qolgan vaqtimizga asoslangan holda taomlanamiz yoki suyuqlik iste'mol qilamiz.

Tashnalik bir vaqtlar o‘ylanganidek, ichaklarda paydo bo‘lmaydi. Ikki guruh olimlar mustaqil ravishda yutish harakati miyaning old qismidagi chanqoqlik hissi uchun mas’ul bo‘lgan lamina terminalisda faollikni keltirib chiqarishini aniqladilar. Va ichak unga kirgan ovqatda qancha suv borligini tushunadi hamda miyaning mazkur qismiga alohida signal yuboradi.

Chanqoqni ochlikdan qanday ajratish mumkin?

Tana chanqoqlik va ochlikni juda boshqacha his qiladi, shuning uchun biz turli xil belgilarga e’tibor qaratishimiz kerak:

tashnalik quruqlik (ko‘zlar, teri, og‘iz), ko‘ngil aynishi va yengil bosh aylanishi bilan tavsiflanadi;
ochlik esa oshqozon g‘uldurashi yoki bo‘shliq hissi, letargiya va asabiylashish bilan kechadi.

Suvsizlanishning belgilari qanday?

Suvsizlanish, biz iste’mol qilganimizdan ko‘ra ko‘proq suyuqlikni yo‘qotganimizda sodir bo‘ladi, shuning uchun tananing normal funksiyalarini bajarish uchun yetarli miqdorda suv bo‘lmay qoladi. Alomatlar orasida charchoq, bosh aylanishi, aqliy chalkashlik mavjud bo‘ladi. Jiddiy suvsizlanish xavfi keksalar va yosh bolalarda bo‘lsa, voyaga yetgan va o‘rta yoshli insonlarda faqat issiq havoda yoki ma’lum tibbiy sharoitlarda (diareya, qusish, buyraklar bilan bog‘liq muammolar) ko‘chada uzoq vaqt qolish vaqtida yuzaga keladi.

Agar siz chanqamasangiz, demak hamma narsa tartibda, tanangizda yetarli miqdorda suv bor.

Suv ichish uchun eng yaxshi vaqt qachon?

Ertalab bir stakan suv ichish yaxshi odat hisoblanadi, chunki tong paytiga qadar tanamiz biroz suvsizlanadi. Ammo umuman olganda, asosiy qoida – xohlagan vaqtda ichish. Ammo bu uchun noto‘g‘ri vaqt, haddan tashqari tashnalik holatlari bundan mustasno, odatda yotishdan yarim soat oldin suv ichish kerak. Bu, ayniqsa, agar siz baribir yaxshi uxlamayotgan bo‘lsangiz, juda muhim: yarim tunda hojatxonaga borishga to‘g‘ri kelishi uyquni yanada bezovta qiladi.

Ortiqcha vazn yo‘qotish uchun qancha suv ichish kerak?

Suv haqiqatan ham tabiiy ishtahani bostiruvchi vositadir, chunki u oshqozonni to‘ldirishi mumkin. Shuning uchun agar siz haqiqatan ham vazningizdan bir necha kilogrammni yo‘qotmoqchi bo‘lsangiz, ovqatdan oldin bir stakan suv ichish mantiqan to‘g‘ri. Bundan tashqari, tanamiz lipoliz, yog‘ almashinuvi jarayoni uchun suvga muhtoj. Tarkibida shakar bo‘lgan gazli va gazsiz ichimliklarni toza suv bilan almashtirish esa suyuq kaloriya miqdorini kamaytirishga yordam beradi. Ammo faqat ichimlik suvigina yetarli emas: agar siz kun tartibingizga sog‘lom ovqatlanish va sportni qo‘shmasangiz, sezilarli ta’sir bo‘lmaydi.

Limonli suv haqida nima deyish mumkin?

Limonli suv foydali bo‘lib, uni immunitetni mustahkamlash, vazn yo‘qotish va terining salomatligini saqlash uchun ideal vosita deyish mumkin. Sitrus mevalari, qulupnay va yashil bargli sabzavotlar ham shular jumlasidan.

Limonli suv odatda ichish uchun xavfsizdir, ammo oshqozon bilan bog‘liq muammolar bo‘lsa, o‘zingizni majbur qilmang. Bundan tashqari, limon kislotasi tish emaliga zarar yetkazishi mumkin, shuning uchun bu suvni “trubochka” orqali iching.

Gazlangan suv tishlar uchun xavflimi? Bu ochlik tuyg‘usini kuchaytiradimi?

Gazlangan suvning vodorod qiymati 3-4 ga teng, ya’ni muhit biroz kislotali. Ammo u tish emaligan oddiy suvdan ko‘p zarar yetkazmaydi. Ammo shakar va karbonatning kombinatsiyasi tishlarning parchalanish xavfini sezilarli darajada oshiradi, shuning uchun siz, albatta, shirin tamli gazli ichimliklardan uzoqroq bo‘lishingiz kerak.

Gazlangan suv, ehtimol, ochlikni kuchaytirmaydi: grelin gormonining ko‘payishi faqat kichik hayvonlarda kuzatilgan xolos.

Sho‘r suv ichish foydalimi?

Twitter yaratuvchisi va bioxaker Jek Dorsining aytishicha, u har kuni ertalab Himoloy tuzi, suvi va limon aralashmasidan tayyorlangan “sho‘r sharbat” bilan boshlanadi. Ammo shifokorlar va olimlar, hatto ichaklarni tozalash uchun ham tuzli suvni juda ehtiyotkorlik bilan ishlatish kerak, deb hisoblashadi. Aytish kerakki, uy sharoitida keskin detoksga urinish elektrolitlar va ichakdagi bakteriyalar muvozanatini buzib qo‘yishi mumkin.

Ammo bu mineral suvga taalluqli emas, u natriyning yuqori miqdori tufayli juda sho‘r bo‘lishi ham mumkin. Tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, mineral suvdagi kalsiy sut mahsulotlariga qaraganda deyarli samaraliroq va undagi magniy yurak sog‘lig‘iga katta hissa qo‘shadi. Mineral suvni iste’mol qilishni cheklash faqat shifokor tomonidan past tuzli diyetaga rioya qilishni maslahat berganlar uchundir.

Ushbu tavsiyalarning eng muhimi nima?

Siz oddiy yoki gazlangan, limon ta’mi bilan boyichitilgan suv ichishingiz mumkin (lekin shakarsiz eng yaxshi variant). Eng muhimi, buni o‘zingiz istagan vaqtda amalga oshiring. Ammo juda ko‘p su ichishni boshlaganingiz yoki uni butunlay to‘xtatganingizni sezsangiz, bu haqda shifokor bilan maslahatlashing!

• Ichimlik suvi
• salomatlik