Украиналиклар деярли барча қишки таътилларни бомба бошпаналарида ва ертўлаларда, рус ўқларидан яширинган ҳолда ўтказдилар. Ҳатто православ Рождество байрамида ҳам, Москва бир томонлама ўт очишни тўхтатишни эълон қилганида, отишмалар давом этди - 6 январь куни Херсондаги қутқарувчи ўт ўчириш станциясига қилинган ҳужумда ҳалок бўлди. Бу ҳақда БМТ бош котиби ўринбосари Розмари ДиКарло Хавфсизлик кенгашининг Украинадаги вазият бўйича йиғилишида сўзлаган нутқида маълум қилди.

Унинг сўзларига кўра, биргина Бахмутда декабр ойи бошидан бери кучайган жанговар ҳаракатлар натижасида 22 нафар тинч аҳоли ҳалок бўлган, яна 72 нафари яраланган.

24 декабрь куни Херсонда русларнинг ўққа тутиши оқибатида 10 киши ҳалок бўлди, 68 киши яраланди.

29 декабрь куни эрталаб Россия Днепр, Херсон, Кировоград ва Киевга ҳужум қилди. Харков, Одесса, Лвов ва Житомир ҳам отишма остида эди.

"Деярли бутун Украина Янги йилни зенит сигналлари остида нишонлади", деди Розмари ДиКарло.

Айниқса, Бахмут ва Соледар ҳудудларида шиддатли жанглар бўлиб ўтди, бу ерда ўқ отиш ва кўча тўқнашувлари ушбу шаҳарларда қолган тинч аҳоли учун алоҳида хавф туғдирмоқда.

“Тўлиқ миқёсли босқин бошланганидан бери, БМТ томонидан тасдиқланган маълумотларга кўра, 18.096 нафар Украина фуқароси жабр кўрган, улардан 6.952 нафари ҳалок бўлган, 11.144 нафари яраланган. Ҳақиқий кўрсаткичлар анча юқори, - деди Дикарло.

Ўтган йилнинг 24 февралидан бери 7,9 миллион украиналик Европага кўчиб ўтган, яна 5,91 миллион киши мамлакат ичида бошпана топган. Фуқаролик инфратузилмасига тизимли ҳужумлар вазиятни янада кучайтириб, кўпроқ одамларни уйларини тарк этишга мажбур қилмоқда, деди у.

4 январь ҳолатига кўра, Украинадаги тиббиёт муассасаларига 745 та ҳужум уюштирилган, бу дунёдаги энг юқори кўрсаткичдир. Мамлакат шарқи ва жанубида барча тиббиёт муассасаларининг 15 фоизи қисман ёки тўлиқ ишлай олмайди. Донетск, Запороже, Николаев ва Харков вилоятларида бу кўрсаткич 50 фоизга этади.

Дикарло таъкидлаганидек, баъзи ҳудудларда, айниқса Россия назорати остидаги шарқий ҳудудларда ёрдам етказиб бериш чекланган. Халқаро ҳуқуқ нормаларига кўра, томонлар ёрдамга муҳтожларга инсонпарварлик ёрдамини таъминлаши шарт, дея эслатди БМТ вакили.

Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Инсон ҳуқуқлари бўйича бошқармаси можаролар билан боғлиқ жинсий зўравонликнинг 90 дан ортиқ ҳолатларини ҳужжатлаштирган. Воқеаларнинг аксарияти асосан эркакларга нисбатан қамоқхоналардаги қийноқлар ва шафқациз муносабат билан боғлиқ.

Бундан ташқари, Россия назорати остида бўлган ҳудудларда аёллар ва қизларни зўрлаш, жумладан, гуруҳ зўрлаш ҳолатлари қайд этилган.

"Барча қоидабузарлар жавобгарликка тортилиши жуда муҳим", деди ДиКарло.

Шу нуқтаи назардан, у Халқаро жиноий суд прокуратураси 2022 йил май ойидан бери Украинада доимий асосда фаолият юритаётганини маълум қилди.

“Прокурор аввалроқ Хавфсизлик Кенгашидаги брифинг чоғида айтганидек, фуқаролик объектларига қилинган ҳужумлар, тинч аҳоли, жумладан, болаларнинг Украинадан Россияга ноқонуний кўчирилиши ва депортацияси ҳақидаги хабарлар терговнинг устувор йўналишлари ҳисобланади”, - дея эслатди БМТ Бош котиби ўринбосари.

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти, деди спикер, Россия озиқ-овқат ва ўғитлари жаҳон бозорига чиқиш йўлидаги қолган тўсиқларни ҳам бартараф этишга ҳаракат қилмоқда.

"Бу нарх ошишининг олдини олишнинг асосий шартидир ва биз барча манфаатдор томонларни ушбу йўналишда ишлашга ундаймиз", - дея қўшимча қилди ДиКарло.

• БМТ
• Россия
• Украина