Бугун, 19 июль куни Экология вазирлиги тадбиркор Мурод Назаровнинг мораторий ўрнига “компенсацион экиш” ва “дарахтлар банки”ни жорий қилиш таклифига муносабат билдирди.

Вазирликка кўра, Ўзбекистон денгиз ва океанларга чиқиш имкониятига эга бўлмаган мамлакат. Шу боис кислород манбалари ва карбонат ангидридни ютиш имкониятидан маҳрум. Ҳудуднинг 60 фоиздан ортиғи чўл ва ярим чўллардан иборат бўлиб, иқлим ўзгаришларига нисбатан жуда заиф ҳисобланади. Бу ҳолат табиатни кўпроқ ҳимоя қилишни талаб қилади.

Дарахт кесишга мораторий яшил ҳудудларни сақлаш учун жорий этилган. У экологик барқарорликнинг муҳим кафолати ҳисобланади.

Жаҳон амалиётида ҳам дарахтларни ҳимоя қилиш қаттиқ назоратда. Масалан, Германияда ноқонуний кесиш учун 50 000 еврогача жарима белгиланган.

Британияда қамоқ жазоси ва 20 000 фунтгача жарима мавжуд… Қозоғистон ва Россияда ҳам бундай қилмиш учун жиноий жазо бор. 2023 йилда машҳур Sycamore Gap дарахтини кесган шахс 4 йилдан ортиқ қамоқ жазосига ҳукм қилинган.

Хабарда айтилишича, таклиф қилинаётган компенсацион экишлар ва “дарахтлар банки” мавжуд мораторийга тўлиқ муқобил бўла олмайди. Масалан, битта дарахт йилига 21 кг CО₂ ни ютади. Бирорта ҳам кўчат бу функцияни ўн йиллаб йиллар давомида бажара олмайди.

“Дарахтлар банки” тизими коррупция ва назоратсизликка олиб келиши мумкин.

Вазирлик айрим қурувчилар дарахтларни сунъий қуритиш, сўнгра кесиш орқали мораторийни четлаб ўтаётганини қайд этди. Бундай ҳолатларга қарши чора кўрилаётгани билдирилган.

Вазирлик мавжуд мораторийни қайта кўриб чиқишга уриниш, айниқса, компаниялар ўз фаолиятига ESG тамойилларини жорий этишга интилаётган, шунингдек, мамлакатда 2025 йил “Атроф- асраш ва яшил иқтисодиёт йили” деб эълон қилинган бир пайтда, афсус билан қарши олинишини билдирган.

“Ўз чиқишида жаноб Назаров ҳар қандай йўл билан дарахт кесиш бўйича турли “усуллар” қўлланилаётганини тилга олди. Шу муносабат билан вазирлик унинг дарахт кесишда қўллаётган ёндашувларини атрофлича текшириш учун ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан тўлиқ тафтиш ўтказилиши зарур, деб ҳисоблайди. Ушбу ўрганиш натижалари унинг олдинги фаолияти юзасидан тегишли хулосалар чиқариш имконини беради, деб умид қиламиз”, – дейилади вазирлик муносабатида.

Шунингдек, “Барқарор қурилиш — дарахтни кесиб эмас, уни сақлаб қуриш дегани”, – дея билдирилган муносабатда.

• Экология
• Тадбиркорлик
• Uy-joy
• qurilish
• rasmiy munosabat