$
12051.71 UZS
88.93
154.69 UZS
0.75
14008.91 UZS
121.32
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда 5 кишидан ортиқ оилалар улуши 61,4 фоизни ташкил қилади

Ўзбекистонда 5 кишидан ортиқ оилалар улуши 61,4 фоизни ташкил қилади

Миллий статистика қўмитасининг 2025 йил январь-декабрь ойларида ўтказилган уй хўжаликлари танланма кузатувлари маълумотлариг…
15:37 / 18.01.2026
Трамп жорий қилган импорт божларини америкаликлар тўламоқда – манба

Трамп жорий қилган импорт божларини америкаликлар тўламоқда – манба

Kil Жаҳон иқтисодиёти институти (IfW) экспертлари ҳисоб-китобларига кўра, бошқа давлатлардан импорт қилинадиган маҳсулотларг…
12:45 / 20.01.2026
23 январь куни Бўстонлиқда қурилиши режа қилинаётган “Sеа Breeze Uzbekistan” бўйича жамоатчилик эшитуви ўтказилади

23 январь куни Бўстонлиқда қурилиши режа қилинаётган “Sеа Breeze Uzbekistan” бўйича жамоатчилик эшитуви ўтказилади

Лойиҳа Тошкент вилояти Бўстонлиқ туманида, Чорвоқ сув омборининг шарқий қирғоғи ҳудудида жойлашган бўлиб, замонавий туристик…
12:04 / 19.01.2026
Америка инвестиция жамғармаси Россиядан империя қарзлари учун 225 миллиард доллар талаб қилди

Америка инвестиция жамғармаси Россиядан империя қарзлари учун 225 миллиард доллар талаб қилди

АҚШнинг Noble Capital RSD инвестиция фонди Москвадан Россия империясининг қарз мажбуриятлари бўйича 225 миллиард доллар тўла…
16:45 / 18.01.2026
Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Спорт соҳасидаги ишлар сарҳисоби ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев 20 январь куни спорт соҳасида 2025 йилда амалга оширилган ишлар, йирик мусобақалар натижалари ҳамд…
18:02 / 20.01.2026
“Ўзгидромет” қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди

Ўзбекистоннинг 6 та вилоятида қор кўчиш хавфи эълон қилинди.
12:25 / 20.01.2026
21 январь учун об-ҳаво маълумоти

21 январь учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси бироз қор ёғиши мумкин. Кундузи ёғингарчилик кутилмайди.
17:12 / 20.01.2026
“Инсоний биродарлик” мукофоти совриндорлари маълум бўлди

“Инсоний биродарлик” мукофоти совриндорлари маълум бўлди

Эътиборлиси, мукофот совриндорларини аниқлаган халқаро ҳакамлар ҳайъати таркибида Марказий Осиёнинг ягона вакили — Саида Мир…
17:48 / 19.01.2026
ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

ID карта расмийлаштирилганда электрон рақамли имзо бепул тақдим этилади

2026 йил 1 февралдан жисмоний шахсларга идентификацияловчи ID карталар 1-маротаба расмийлаштирилганда унинг чипига киритилад…
10:27 / 20.01.2026
Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли метан заправкалар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди. Бу ҳақда Энергетика вази…
08:35 / 20.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!