$
12175.53 UZS
-4.28
155.08 UZS
-1.65
14151.62 UZS
12.08
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Шавкат Мирзиёев БАА Президенти билан телефон орқали мулоқот қилди

Шавкат Мирзиёев БАА Президенти билан телефон орқали мулоқот қилди

Муқаддас Рамазон ойида рўй бераётган бундай нохуш ҳолатлар халқаро ҳуқуқ тамойилларига зид эканлиги ҳамда тинчлик-осойиштали…
17:02 / 04.03.2026
Навоийда автоҳалокат сабаб 4 киши вафот этди

Навоийда автоҳалокат сабаб 4 киши вафот этди

Навоий вилоятининг Конимех туманида содир бўлган йўл-транспорт ҳодисаси оқибатида 4 киши вафот этди. Бу ҳақда “Миллар” дасту…
14:53 / 04.03.2026
Саида Мирзиёева Халқаро аёл судьялар кунига бағишланган байрам тадбирида иштирок этди

Саида Мирзиёева Халқаро аёл судьялар кунига бағишланган байрам тадбирида иштирок этди

Таъкидлаш жоиз, Ўзбекистонда илк бор бир вақтнинг ўзида ўн нафар аёл судья давлат мукофотларига сазовор бўлди. Тасаввур қили…
17:13 / 05.03.2026
Доҳада қийин аҳволга тушиб қолган 91 нафар ўзбекистонлик уй-жой билан таъминланди

Доҳада қийин аҳволга тушиб қолган 91 нафар ўзбекистонлик уй-жой билан таъминланди

“4 март куни Ўзбекистон элчихонаси вакиллари турли сабабларга кўра Қатарда бўлиб турган ватандошлар ҳолидан хабар олиб, улар…
10:35 / 05.03.2026
Ўзбекистонда бир ой давомида 74,8 млрд сўмлик энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланилди

Ўзбекистонда бир ой давомида 74,8 млрд сўмлик энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланилди

“Ўзенергоинспексия” томонидан жорий йилнинг февраль ойида ўтказилган назорат тадбирларида истеъмолчилар томонидан энергия ре…
10:11 / 05.03.2026
Россияда ҳалок бўлган вояга етмаган ўзбекистонликнинг жасади ватанга қайтарилди

Россияда ҳалок бўлган вояга етмаган ўзбекистонликнинг жасади ватанга қайтарилди

“Ўзбекистон Бош консулхонасига Ростов вилояти Батайск шаҳрида яшовчи ҳамюртимиз Б.Й. уйида ёнғин чиқиши оқибатида вояга етма…
16:55 / 04.03.2026
Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

“Ўзенергоинспексия” Самарқанд вилоят ҳудудий бошқармаси, ИИБ ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамкорлигида ўтказилг…
14:47 / 04.03.2026
Қарши ва Бухорода бозор раҳбарлари пора билан ушланди

Қарши ва Бухорода бозор раҳбарлари пора билан ушланди

Бу ҳақда ДХХ матбуот хизмати хабар берди.
09:20 / 05.03.2026
Ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли 4 март куни соат 19:00 дан 5 март куни соат 10:00 гача "метан заправкалар" фаолиятига вақтинча чеклов киритилади

Ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли 4 март куни соат 19:00 дан 5 март куни соат 10:00 гача "метан заправкалар" фаолиятига вақтинча чеклов киритилади

Республикамиз ҳудудларига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келиши натижасида табиий газга бўлган талаб ошди.
19:41 / 04.03.2026
Президент топшириғи билан Мадина ва Жиддадан 4 948 нафар фуқаро ватанга қайтарилди

Президент топшириғи билан Мадина ва Жиддадан 4 948 нафар фуқаро ватанга қайтарилди

Президент Шавкат Мирзиёев топшириғига кўра, Транспорт вазирлиги ва авиакомпаниялар ҳамкорлигида фуқароларни қайтариш чоралар…
16:14 / 04.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!