$
11988.92 UZS
-30.16
153.49 UZS
-0.38
13663.77 UZS
-25.96
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Қозоғистон инсон тараққиёти бўйича МДҲ ва Марказий Осиёда етакчига айланди

Қозоғистон инсон тараққиёти бўйича МДҲ ва Марказий Осиёда етакчига айланди

БМТнинг 2025-йилги Инсон тараққиёти ҳисоботига кўра, Қозоғистон 2023 йил якунлари бўйича 193 давлат орасида 60-ўринни эгалла…
09:34 / 27.07.2026
Эрон Европа Иттифоқини тинч аҳолига қарши ҳужумларда АҚШ ва Исроилни қўллаб-қувватлаганликда айблади

Эрон Европа Иттифоқини тинч аҳолига қарши ҳужумларда АҚШ ва Исроилни қўллаб-қувватлаганликда айблади

“Европа Иттифоқи Эрон тинч аҳолисига қаратилган ҳужумларда АҚШ ва Исроилга бевосита ёрдам кўрсатди”, – деди Эрон Ташқи ишлар…
12:27 / 25.07.2026
Тошкент туманида табиий газдан ноқонуний фойдаланиш ҳолати фош этилди.

Тошкент туманида табиий газдан ноқонуний фойдаланиш ҳолати фош этилди.

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Тошкент тумани бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда “З.И.”
14:49 / 26.07.2026
15 йил ишлаган тиббиёт ходимлари фарзандларига контрактнинг 30 фоизигача субсидия берилади

15 йил ишлаган тиббиёт ходимлари фарзандларига контрактнинг 30 фоизигача субсидия берилади

Давлат тиббиёт муассасаларида камида 15 йил меҳнат стажига эга бўлган тиббиёт ва фармацевтика ходимларининг фарзандлари учун…
16:10 / 27.07.2026
Андижонда давлат ерини 39 минг долларга сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Андижонда давлат ерини 39 минг долларга сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Андижон вилояти Марҳамат туманида давлат захирасидаги ер майдонини ноқонуний сотишга уринган шахс ушланди.
11:22 / 26.07.2026
Бунақасини Голливуд киноларида ҳам кўрмагансиз!

Бунақасини Голливуд киноларида ҳам кўрмагансиз!

Таиланддан наркотикларни олиб киришда божхона ходимларини чалғитиш учун наркокурерларни аввал Ветнам, Жанубий Корея, БАА ва …
15:26 / 26.07.2026
Қарийб 5 кг каннабисни қопда олиб кетаётган шахс ушланди

Қарийб 5 кг каннабисни қопда олиб кетаётган шахс ушланди

Сурхондарё ва Жиззах вилоятларида ўтказилган тезкор тадбирларда қарийб 9 кг гиёҳвандлик воситаси мусодара қилинди. Бу ҳақда …
09:52 / 27.07.2026
Бугунги кунда айрим ҳокимларда инфратузилмани яхшилаш бўйича аниқ ҳисоб-китоб мавжуд эмас.

Бугунги кунда айрим ҳокимларда инфратузилмани яхшилаш бўйича аниқ ҳисоб-китоб мавжуд эмас.

Тармоқдаги йўқотишлар 17,2 фоизни ташкил этмоқда. Ўтган олти ойда 4,8 миллиард киловатт-соат электр энергияси йўқотилган.
15:43 / 27.07.2026
Ўзбекистонда ярим йилда 2,3 мингга яқин ЙТҲ содир бўлди

Ўзбекистонда ярим йилда 2,3 мингга яқин ЙТҲ содир бўлди

2026 йилнинг январь–июнь ойларида Ўзбекистонда 2 286 та йўл-транспорт ҳодисаси қайд этилди. Бу ҳақда Миллий статистика қўмит…
10:04 / 27.07.2026
Йиғилишда Сурхондарёдаги буғ-газ электр станцияси қурилиши учун жой нотўғри танлангани танқид қилинди. Газни станцияга етказиш учун 300 миллион доллар

Йиғилишда Сурхондарёдаги буғ-газ электр станцияси қурилиши учун жой нотўғри танлангани танқид қилинди. Газни станцияга етказиш учун 300 миллион доллар

Ташаббускор билан тузилган шартнома шартлари пухта ўрганилмагани қўшимча харажат юзага келиш эҳтимолини пайдо қилган. Масъул…
15:49 / 27.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!