$
12136.57 UZS
-0.53
157.70 UZS
-0.83
14318.73 UZS
11.52
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Боғчада текширув ўтказмаслик эвазига пора талаб қилган мансабдор ушланди

Боғчада текширув ўтказмаслик эвазига пора талаб қилган мансабдор ушланди

Коррупцияга қарши курашиш йўналишида Давлат хавфсизлик хизмати ва Прокуратура органлари ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган те…
09:57 / 26.02.2026
Аёл қизининг ҳомиладорлигини кўтара олмай, ўзини ёқиб юборди

Аёл қизининг ҳомиладорлигини кўтара олмай, ўзини ёқиб юборди

Кеча, 25 февраль куни Қирғизистоннинг Иссиқкўл вилояти Оқ-Суй туманида 41 ёшли аёл 17 ёшар қизи ҳомиладор бўлиб қолганини кў…
15:49 / 26.02.2026
Тошкент вилоятида фуқаро 2,3 млрд сўмлик электрни ўғирлади

Тошкент вилоятида фуқаро 2,3 млрд сўмлик электрни ўғирлади

Ушбу қоидабузарлик натижасида, электр таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 2 миллиард 365 миллион сўмли…
13:31 / 26.02.2026
Ўзбекистонда бир йил давомида 152,1 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Ўзбекистонда бир йил давомида 152,1 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 152,1 трлн сўмлик озиқ-ов…
12:32 / 26.02.2026
Термиз – Истанбул, Термиз – Дубай йўналишларида янги рейслар қўйилади

Термиз – Истанбул, Термиз – Дубай йўналишларида янги рейслар қўйилади

“Биз аварияни ҳам тўхтатамиз, Сурхондарё иқтисодиётига катта туртки берадиган лойиҳани ҳам бошлаймиз”, – деди Президент.
13:21 / 27.02.2026
АҚШ самолётларини Эронга зарба бериш учун Исроилга жойлаштирмоқда – манба

АҚШ самолётларини Эронга зарба бериш учун Исроилга жойлаштирмоқда – манба

“Тел-Авивдаги Бен-Гурион фуқаролик аэропортида ҳафта бошида АҚШ армиясининг ёнилғи қуйиш самолётлари саф тортди. Хъда эълон …
16:34 / 26.02.2026
Бухорода 13 ёшли қиз фарзандли бўлди

Бухорода 13 ёшли қиз фарзандли бўлди

Бухоро вилоятида 13 ёшли қиз она бўлгани ҳақида хабарлар тарқалди.
14:29 / 26.02.2026
Ўзбекистон 8 йиллик танаффусдан сўнг қишки Паралимпия ўйинларига йўлланма олди

Ўзбекистон 8 йиллик танаффусдан сўнг қишки Паралимпия ўйинларига йўлланма олди

Пара тоғ чанғиси бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси аъзолари – Юлдуз Махмудова ҳамда Фирдавс Худоятов Паралимпия ўйинлар…
15:03 / 27.02.2026
Эрон муллалари қароргоҳига қуролланган “халқ мужоҳидлари” ҳужум қилди

Эрон муллалари қароргоҳига қуролланган “халқ мужоҳидлари” ҳужум қилди

Jerusalem Post ва бошқа бир қатор нашрларнинг ёзишича, 250 га яқин “халқ мужоҳидлари” 23 февраль куни Теҳрон ғарбидаги мулла…
15:43 / 26.02.2026
Покистон Афғонистонга уруш эълон қилди

Покистон Афғонистонга уруш эълон қилди

Покистон бугун, 27 февраль куни тунда Афғонистоннинг Кобул ва Қандаҳор шаҳарларига авиазарбалар берган.
10:51 / 27.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!