$
11988.92 UZS
-30.16
153.49 UZS
-0.38
13663.77 UZS
-25.96
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Қозоғистон инсон тараққиёти бўйича МДҲ ва Марказий Осиёда етакчига айланди

Қозоғистон инсон тараққиёти бўйича МДҲ ва Марказий Осиёда етакчига айланди

БМТнинг 2025-йилги Инсон тараққиёти ҳисоботига кўра, Қозоғистон 2023 йил якунлари бўйича 193 давлат орасида 60-ўринни эгалла…
09:34 / 27.07.2026
“Ташаббусли бюджет” бўйича ноқонуний реклама тарқатган вайнерлар огоҳлантирилди

“Ташаббусли бюджет” бўйича ноқонуний реклама тарқатган вайнерлар огоҳлантирилди

Рақобат қўмитаси фуқароларни “Ташаббусли бюджет” лойиҳаси доирасида овоз эвазига пул ваъда қилаётган норасмий рекламаларга и…
11:46 / 28.07.2026
Ўзбекистонда ҳар куни ўртача 137 та оила ажрашмоқда

Ўзбекистонда ҳар куни ўртача 137 та оила ажрашмоқда

2026 йилнинг январь—июнь ойларида Ўзбекистонда 24 815 та никоҳ бекор қилинди. Бу ўтган йилнинг мос даврига нисбатан қарийб 1…
14:09 / 27.07.2026
Путин Россия Қуролли кучлари сонини ошириш ҳақидаги фармонни имзолади

Путин Россия Қуролли кучлари сонини ошириш ҳақидаги фармонни имзолади

Россия президенти Владимир Путин мамлакат Қуролли кучларининг умумий штат сонини 2 426 130 нафарга етказишни назарда тутувчи…
10:28 / 28.07.2026
Марадонанинг афсонавий тўпи яна аукционга қўйилди

Марадонанинг афсонавий тўпи яна аукционга қўйилди

1986-йилги Жаҳон чемпионатида Диэго Марадона Англияга қарши баҳсда қўли билан гол урган ва “Аср голи”ни киритган афсонавий A…
11:46 / 26.07.2026
Ўзбекистонда ярим йилда 2,3 мингга яқин ЙТҲ содир бўлди

Ўзбекистонда ярим йилда 2,3 мингга яқин ЙТҲ содир бўлди

2026 йилнинг январь–июнь ойларида Ўзбекистонда 2 286 та йўл-транспорт ҳодисаси қайд этилди. Бу ҳақда Миллий статистика қўмит…
10:04 / 27.07.2026
Ўзбекистонга янги энергетика вазири тайинланди

Ўзбекистонга янги энергетика вазири тайинланди

Ўзбекистон Республикаси Президентининг тегишли фармони билан Шерзод Хикматуллаевич Ходжаев Ўзбекистон Республикаси энергетик…
14:28 / 27.07.2026
Японияда 7,1 магнитудали зилзила юз берди, цунами хавфи эълон қилинди

Японияда 7,1 магнитудали зилзила юз берди, цунами хавфи эълон қилинди

Бугун, 28 июль куни Япониянинг жанубидаги Кумамото префектурасида 7,1 магнитудали зилзила содир бўлди. Шундан сўнг Кюсю орол…
15:23 / 28.07.2026
Қарийб 5 кг каннабисни қопда олиб кетаётган шахс ушланди

Қарийб 5 кг каннабисни қопда олиб кетаётган шахс ушланди

Сурхондарё ва Жиззах вилоятларида ўтказилган тезкор тадбирларда қарийб 9 кг гиёҳвандлик воситаси мусодара қилинди. Бу ҳақда …
09:52 / 27.07.2026
Тошкентнинг модернизм меъморчилиги ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилди

Тошкентнинг модернизм меъморчилиги ЮНЕСКОнинг Умумжаҳон мероси рўйхатига киритилди

Жанубий Кореянинг Пусан шаҳрида ўтаётган ЮНЕСКО Умумжаҳон мероси қўмитасининг 48-сессиясида Тошкентнинг модернизм меъморчили…
09:40 / 27.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!