$
12149.84 UZS
7.74
151.10 UZS
0.57
14003.91 UZS
-76.07
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Наманган вилоятида ислоҳотлар натижадорлиги ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Наманган вилоятида ислоҳотлар натижадорлиги ва устувор вазифалар муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев 31 март куни Наманган вилоятида ислоҳотлар натижадорлиги ҳамда келгусида амалга оширилиши лозим бў…
17:28 / 31.03.2026
Хитойда янги вирус тарқалди

Хитойда янги вирус тарқалди

Reuters хабарига кўра, Хитойда илгари учрамаган янги турдаги яшур касаллиги, яъни чорва орасида тез юқадиган вирус аниқланга…
11:24 / 03.04.2026
1 апрелдан Ботаника боғида барча турдаги велосипед ва самокатлар ҳаракатланиши тўхтатилади

1 апрелдан Ботаника боғида барча турдаги велосипед ва самокатлар ҳаракатланиши тўхтатилади

Тошкент Ботаника боғи маъмурияти мазкур чора боғда хавфсиз ва осойишта пиёда сайр қилиш муҳитини таъминлашга қаратилгани маъ…
12:09 / 31.03.2026
Когон туманида йилига 80 мингта электр ва гибрид автомобиль ишлаб чиқариш йўлга қўйилади

Когон туманида йилига 80 мингта электр ва гибрид автомобиль ишлаб чиқариш йўлга қўйилади

Президент Шавкат Мирзиёев Бухоро вилоятида амалга оширилаётган ислоҳотлар натижадорлиги, ҳудуднинг иқтисодий салоҳиятидан са…
16:47 / 02.04.2026
Депутатларга ўз округида яшил ҳудуд яратиши учун 412 миллион сўмдан маблағ берилади

Депутатларга ўз округида яшил ҳудуд яратиши учун 412 миллион сўмдан маблағ берилади

Бу йилги мавсумдан Қонунчилик палатасининг ҳар бир депутатига ҳам ўз округида яшил ҳудуд, яшил боғ яратиши учун 412 миллион …
11:29 / 01.04.2026
Тошкентда ППХ ходимига мушт туширган ҳайдовчига жиноят иши қўзғатилди

Тошкентда ППХ ходимига мушт туширган ҳайдовчига жиноят иши қўзғатилди

30 март куни тунги вақтда Яшнобод тумани кўчаларининг бирида Malibu ва Leapmotor автомашиналари иштирокида тўқнашув содир бў…
14:06 / 02.04.2026
1 апрель учун об-ҳаво маълумоти

1 апрель учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 15-17 …
17:37 / 31.03.2026
Жиззахда Кореяга ишга юборишни ваъда қилиб, 65 млн сўм пул олган фирибгар ишланди

Жиззахда Кореяга ишга юборишни ваъда қилиб, 65 млн сўм пул олган фирибгар ишланди

Зарбдор туманида фуқарони Корея давлатига ишга юбориши эвазига 65 млн сўмини қўлга киритган шахс аниқланди.
17:55 / 30.03.2026
Пропан нархи 21 фоизгача арзонлаштирилди

Пропан нархи 21 фоизгача арзонлаштирилди

Рақобат қўмитаси пропан нархини сунъий оширган 31 та компанияни жаримага тортди.
13:11 / 31.03.2026
Хоразмда пайвандлаш ускунаси ичига яширилган героин фош қилинди

Хоразмда пайвандлаш ускунаси ичига яширилган героин фош қилинди

2001 йилда туғилган шахс холислар иштирокида текширилганда, унинг юк сумкасида бўлган темир пайвандлаш ускунаси (сварка аппа…
17:17 / 01.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!