$
12058.45 UZS
-27.11
164.04 UZS
-0.48
13818.98 UZS
-51.62
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Аббосбек Файзуллаев ЖЧ-2026 илк турининг энг тезкор футболчисига айланди

Аббосбек Файзуллаев ЖЧ-2026 илк турининг энг тезкор футболчисига айланди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси ярим ҳимоячиси Аббосбек Файзуллаев 2026 йилги Жаҳон чемпионатининг илк турида тарихий натижа…
14:27 / 21.06.2026
Инсоният олдидаги энг катта синов

Инсоният олдидаги энг катта синов

Иқлим ўзгариши бугунги кунда бутун инсониятни ташвишга солаётган энг жиддий муаммолардан биридир.
16:19 / 20.06.2026
Ўзбекистонда талабалар сони 1,5 миллиондан ошди

Ўзбекистонда талабалар сони 1,5 миллиондан ошди

Талабаларнинг 782,9 минг нафари аёллар, 752,1 минг нафари эса эркаклардан иборат.
16:48 / 19.06.2026
22 июнь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?

22 июнь куни қандай об-ҳаво кутилмоқда?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
15:38 / 21.06.2026
Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сўнгги йилларда сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши бутун дунё эътиборини ўзига қаратди. Бир неча йил авва…
16:11 / 20.06.2026
Боливияда фавқулодда ҳолат эълон қилинди

Боливияда фавқулодда ҳолат эълон қилинди

Бугун, 20 июнь куни Боливия президенти Родриго Пас мамлакатда давом этаётган оммавий норозилик намойишлари фонида фавқулодда…
15:59 / 20.06.2026
Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администрацияси раҳбари Роман Скляр билан учрашди

Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администрацияси раҳбари Роман Скляр билан учрашди

Остона шаҳрига ташриф доирасида Ўзбекистон Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Қозоғистон Президенти администр…
11:00 / 22.06.2026
ЖЧ-2026нинг расмий тўпи коинотга учирилди

ЖЧ-2026нинг расмий тўпи коинотга учирилди

2026-йилги ФИФА Жаҳон чемпионатининг расмий тўпи – Трионда илмий тажриба доирасида Халқаро космик станцияга (ХКС) олиб чиқил…
10:12 / 22.06.2026
Ўзбекистон маҳсулотларини энг кўп қайси давлатлар харид қилмоқда?

Ўзбекистон маҳсулотларини энг кўп қайси давлатлар харид қилмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–апрель ойларида Ўзбекистоннинг умумий экспорт ҳажми қари…
16:05 / 20.06.2026
Тошкентда автобус пиёдани уриб юборди

Тошкентда автобус пиёдани уриб юборди

Тошкент шаҳрининг Яккасарой туманида автобус ва пиёда иштирокида йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлди. “Тошшаҳартрансхизмат” А…
09:48 / 22.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!