$
12001.71 UZS
-46.33
152.87 UZS
-0.41
13984.39 UZS
-78.08
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Самарқанд тумани ҳудудий бирлик сифатида тугатилади

Самарқанд тумани ҳудудий бирлик сифатида тугатилади

Олий Мажлис Қонунчилик палатасида 12 январь куни Ўзбекистон Либерал-демократик партияси фракцияси йиғилиши бўлиб ўтди.
09:08 / 13.01.2026
Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Энди ChatGPT одамларга иш топишда кўмаклашади

Маълум бўлишича, янги функция ChatGPT'ни кундалик вазифаларни ҳал қилишда универсал иловага айлантиришга қаратилган навбатда…
17:22 / 14.01.2026
Таиланддаги катер ҳалокатида 2 нафар Ўзбекистон фуқароси жароҳат олди

Таиланддаги катер ҳалокатида 2 нафар Ўзбекистон фуқароси жароҳат олди

Ижтимоий тармоқларда Таиланд Қироллигининг Пхукет оролида содир бўлган катер ҳалокати ва ундаги Ўзбекистон Республикаси фуқа…
14:47 / 13.01.2026
Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида қор ёғиши мумкин

Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида қор ёғиши мумкин

“Ўзгидромет” 15 январь, пайшанба куни учун прогнозида қайси ҳудудларда ёмғир, қор кутилаётганини маълум қилди.
12:31 / 14.01.2026
Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида суғурта хизматлари ҳажми 10,9 трлн сўмни…
14:42 / 14.01.2026
Ўзбекистонда муддатли тўлов хизматлари алоҳида қонун билан тартибга солинади

Ўзбекистонда муддатли тўлов хизматлари алоҳида қонун билан тартибга солинади

Регулятор муддатли тўлов хизматларини қарз олувчиларнинг қарз юкламасини ҳисоблашга ва белгиланган лимитларга риоя қилишга м…
11:55 / 14.01.2026
Фарғонада 2 396 гектар майдонда туристик-рекреацион зона ташкил этилади

Фарғонада 2 396 гектар майдонда туристик-рекреацион зона ташкил этилади

“Фарғона” туристик-рекреацион зонасини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарори қабул қилинди.
12:25 / 13.01.2026
Грузияда собиқ бош вазир 5 йилга қамалди

Грузияда собиқ бош вазир 5 йилга қамалди

У 2011 йилда ташкил этилганидан буён ҳукмрон “Грузия орзуси” партиясининг аъзоси ҳисобланади. Бир муддат у партия раиси лаво…
08:38 / 13.01.2026
Тошкентдаги “дом”да ёнғин чиқди

Тошкентдаги “дом”да ёнғин чиқди

Пойтахт ФВБ хабарига кўра, ҳодиса оқибатида тан жароҳати олганлар бўлмаган.
10:11 / 14.01.2026
Ғазода қарийб 95 000 бола тўйиб овқатланмаслик муаммосига дуч келмоқда – БМТ

Ғазода қарийб 95 000 бола тўйиб овқатланмаслик муаммосига дуч келмоқда – БМТ

Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Ғазо секторида болалар ўртасида тўйиб овқатланмаслик даражаси хавфли босқичга етганидан огоҳла…
17:47 / 13.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!