$
12175.53 UZS
-4.28
155.08 UZS
-1.65
14151.62 UZS
12.08
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда хотин-қизлар учун “Даромадли аёл” дастури ишга туширилади

Ўзбекистонда хотин-қизлар учун “Даромадли аёл” дастури ишга туширилади

Ушбу мақсадлар учун 25 триллион сўмдан зиёд ресурс йўналтирилади.
16:28 / 06.03.2026
Самарқандда судья 300 доллар пора билан ушланди

Самарқандда судья 300 доллар пора билан ушланди

Ҳозирда Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратураси томонидан судьяга нисбатан Жиноят Кодексининг 210-моддаси 2-қисми “в” банд…
10:13 / 06.03.2026
Ангренда дайди итларни тутиш ва назорат қилиш ишлари кучайтирилди

Ангренда дайди итларни тутиш ва назорат қилиш ишлари кучайтирилди

Аввалроқ шаҳарда дайди итлар ҳужумидан сўнг 8 ёшли ўқувчи вафот этгани ҳақида хабар берилганди.
11:08 / 07.03.2026
7 март куни учун об-ҳаво маълумоти

7 март куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб бироз ёмғир ёғиши, туман тушиши мумкин.
14:00 / 06.03.2026
BMW уриб кетиши оқибатида вафот этган ЙПХ ходимининг оиласига уй берилди

BMW уриб кетиши оқибатида вафот этган ЙПХ ходимининг оиласига уй берилди

Тошкент шаҳар ИИББда хизмат вазифасини бажариш чоғида ҳалок бўлган кичик сержант Ҳосилбек Эшназаров хотирасига бағишлаб ёдго…
09:50 / 06.03.2026
Совуқ антисиклон сабаб ҳаво сифати ёмонлашиши мумкин – “Ўзгидромет”

Совуқ антисиклон сабаб ҳаво сифати ёмонлашиши мумкин – “Ўзгидромет”

Бугундан бошлаб Ўзбекистон ҳудудига совуқ антисиклон кириб кела бошлайди. Шу муносабат билан атмосфера ҳавоси сифати ёмонлаш…
12:14 / 07.03.2026
Олий таълим вазирлиги ходими 100 минг доллар пора билан қўлга тушди

Олий таълим вазирлиги ходими 100 минг доллар пора билан қўлга тушди

ДХХ Тергов бошқармаси томонидан мазкур шахсга нисбатан Жиноят Кодексининг 168-моддаси (фирибгарлик) 4-қисми “а” банди билан …
11:16 / 06.03.2026
Қашқадарёда Damas портлади

Қашқадарёда Damas портлади

Бугун, 7 март куни Қашқадарё вилоятининг Косон туманида Damas машинасига ўрнатилган газ баллони портлаб кетди. Бу ҳақда Фавқ…
13:20 / 07.03.2026
Хитой Форс кўрфазидаги можаролар фонида нефть экспортини тўхтатади

Хитой Форс кўрфазидаги можаролар фонида нефть экспортини тўхтатади

Мамлакат ҳукумат нефтни қайта ишлаш компанияларига янги экспорт шартномаларини тузмаслик ва келишилган жўнатмаларни бекор қи…
16:45 / 05.03.2026
Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келмоқда

Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келмоқда

9–12 март кунлари Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келади. 9–11 март кунлари республика бўйлаб вақт-вақ…
13:45 / 06.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!