$
11821.18 UZS
14.21
₽
140.44 UZS
0.58
€
13419.40 UZS
-11.03
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Президент шахматчиларни Олимпиададаги тарихий ғалаба билан табриклади

Президент шахматчиларни Олимпиададаги тарихий ғалаба билан табриклади

Президент Шавкат Мирзиёев шахмат ва парашахмат бўйича Ўзбекистон терма жамоалари аъзолари ҳамда уларнинг яқинлари билан учра…
16:37 / 29.09.2026
Айрим шифохоналарда асоссиз ундирилган 125 млн сўмдан ортиқ маблағ қайтарилади

Айрим шифохоналарда асоссиз ундирилган 125 млн сўмдан ортиқ маблағ қайтарилади

Наманган, Самарқанд ва Навоий вилоятларидаги тиббиёт муассасаларида фуқаролардан асоссиз равишда 125 млн сўмдан ортиқ маблағ…
12:16 / 29.09.2026
Андижонда юк машинаси светофорда турган 5 та автомобилни уриб юборди

Андижонда юк машинаси светофорда турган 5 та автомобилни уриб юборди

Андижон туманида тормоз тизимидаги техник носозлик сабаб юк машинаси светофорда тўхтаб турган бешта автомобиль билан тўқнашд…
10:41 / 28.09.2026
Эъзоза Каримова Намангандаги фожиа юз берган боғчани шахсан назоратга олди

Эъзоза Каримова Намангандаги фожиа юз берган боғчани шахсан назоратга олди

Мактабгача ва мактаб таълими вазири Эъзоза Каримова Наманган вилояти Учқўрғон туманидаги 5 ёшли қизалоққа нисбатан зўравонли…
14:53 / 29.09.2026
Ҳиндистонда 600 йиллик масжиднинг бир қисмини бузишга қарши намойиш бўлди

Ҳиндистонда 600 йиллик масжиднинг бир қисмини бузишга қарши намойиш бўлди

Ҳиндистоннинг Ужжайн шаҳрида қарийб 600 йиллик Шаҳи масжидининг бир қисмини бузиш режасига қарши мусулмонлар намойишга чиқди…
15:21 / 29.09.2026
Шаҳноза Мирзиёева: Намангандаги беш ёшли қизалоқ билан боғлиқ фожиа назоратда

Шаҳноза Мирзиёева: Намангандаги беш ёшли қизалоқ билан боғлиқ фожиа назоратда

Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги директорининг биринчи ўринбосари Шаҳноза Мирзиёева Наманганда беш ёшли қизалоқ билан боғлиқ …
14:34 / 27.09.2026
ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

Ўзбекистон терма жамоаси Самарқандда ўтказилган 46-Бутунжаҳон шахмат олимпиадасида олтин медални қўлга киритди.
17:44 / 27.09.2026
Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим ҳудудларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
17:19 / 28.09.2026
78 ёшли шотландиялик буви Фортнитеъдаги энг кекса стример сифатида Гиннесга кирди

78 ёшли шотландиялик буви Фортнитеъдаги энг кекса стример сифатида Гиннесга кирди

Шотландиялик 78 ёшли Кет Боуи Фортните онлайн ўйинининг дунёдаги энг кекса стримери сифатида расман тан олинди. Бу ҳақда «Тҳ…
14:31 / 29.09.2026
1 октабрда дам олиш куни: 2 октабр иш куни бўлади

1 октабрда дам олиш куни: 2 октабр иш куни бўлади

1 октабр — Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан ходимлар бир кун дам олади. Бу йил байрам пайшанба кунига тўғри кел…
12:07 / 29.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!