$
12258.38 UZS
16.21
159.49 UZS
-0.41
14455.08 UZS
-67.81
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Шомуродов “Фенербаҳче”га ўтиши мумкин

Шомуродов “Фенербаҳче”га ўтиши мумкин

Футбол бўйича Ўзбекистон миллий терма жамоаси ва Туркиянинг “Башакшеҳир” клуби ҳужумчиси Элдор Шомуродов фаолиятини Суперлиг…
13:03 / 04.02.2026
Аҳолини рўйхатга олишда йиғилган шахсий маълумотлар тўлиқ ҳимояланган — Статистика қўмитаси

Аҳолини рўйхатга олишда йиғилган шахсий маълумотлар тўлиқ ҳимояланган — Статистика қўмитаси

Миллий статистика қўмитасида маълумотлар эҳтимолий сизиб чиқиши ҳақидаги хабарларга изоҳ бериб, ўз томонларидан бундай ҳолат…
14:57 / 03.02.2026
Ўзбекистонда бир ойда 79 млрд сўмлик энергия ресурслари талон-торож қилинди

Ўзбекистонда бир ойда 79 млрд сўмлик энергия ресурслари талон-торож қилинди

“Ўзенергоинспексия” томонидан ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлари иштирокида сўнги бир ойда ўтказилган назорат тадбирларида и…
11:38 / 04.02.2026
15 млн нафар ўзбекистонликнинг маълумотлари интернетга сизиб кетгани ҳақидаги хабарлар юзасидан расмий ахборот берилди

15 млн нафар ўзбекистонликнинг маълумотлари интернетга сизиб кетгани ҳақидаги хабарлар юзасидан расмий ахборот берилди

Ижтимоий тармоқларда ҳукумат тизимларига қарашли веб-саҳифалардан 15 миллион нафар Ўзбекистон фуқаросининг шахсий маълумотла…
12:21 / 03.02.2026
Эрондаги жиддий вазиятлар фонида Уиткофф Нетаняху билан учрашди

Эрондаги жиддий вазиятлар фонида Уиткофф Нетаняху билан учрашди

АҚШ Президентининг махсус элчиси Стив Уиткофф сешанба куни Бош вазир Бенямин Нетаняху ва Эрон атрофида авж олиши мумкин бўлг…
17:49 / 03.02.2026
Ливияда Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф отиб ўлдирилди

Ливияда Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф отиб ўлдирилди

Ливия собиқ раҳбари Муаммар Қаззофийнинг ўғли Саиф ал-Ислом Қаззофий ўлдирилди. Бу ҳақда марҳумнинг оиласи, адвокати ва манб…
09:57 / 04.02.2026
5 февраль учун об-ҳаво маълумоти

5 февраль учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, эрталаб бироз ёмғир ёғиши мумкин, кундузи ёғингарчилик кутилмайди, кечқурун вақти-ва…
16:04 / 04.02.2026
“Ўзгидромет” қор кўчиши хавфидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” қор кўчиши хавфидан огоҳлантирди

Маълум қилинишича, 5–9 февраль кунлари кутилаётган ёғингарчилик ҳамда ҳаво ҳароратининг ўзгариши сабабли республиканинг тоғл…
10:59 / 04.02.2026
Финландия саккизинчи бор дунёнинг энг бахтли мамлакати деб топилди

Финландия саккизинчи бор дунёнинг энг бахтли мамлакати деб топилди

Тадқиқотда инсонларнинг ҳаётдан қониқиш даражаси, ишонч, хавфсизлик ва келажакка ишонч каби омиллар баҳоланган. Мутахассисла…
08:29 / 04.02.2026
Роналду “Ал-Наср”ни тарк этиши мумкин

Роналду “Ал-Наср”ни тарк этиши мумкин

Роналдунинг товон пули қиймати 50 миллион еврони ташкил этади. Унинг фаолиятини давом эттириши мумкин бўлган йўналишлар сифа…
12:09 / 03.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!