$
12136.92 UZS
14.85
159.99 UZS
3.6
14191.70 UZS
4.03
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Энди томорқасига томчилаб суғоришни жорий қилганларга ҳар 1 сотих учун 160 минг сўм компенсация тўланади

Энди томорқасига томчилаб суғоришни жорий қилганларга ҳар 1 сотих учун 160 минг сўм компенсация тўланади

Энди томорқасига томчилаб суғоришни жорий қилганларга ҳар 1 сотих учун 160 минг сўм компенсация тўланади
17:26 / 23.01.2026
ChatGPT Япониядаги кириш имтиҳонида энг юқори баллни тўплади

ChatGPT Япониядаги кириш имтиҳонида энг юқори баллни тўплади

Бу ҳақда SI тизимларини таққослаган LifePrompt компанияси ҳисоботида қайд этилган.
16:04 / 22.01.2026
GFP рейтингида Ўзбекистон армияси Марказий Осиё мамлакатлари ичида энг юқори натижани қайд этди

GFP рейтингида Ўзбекистон армияси Марказий Осиё мамлакатлари ичида энг юқори натижани қайд этди

Унда Ўзбекистон 145 та давлат орасида 0,9908 балл билан 53-ўринни эгаллади.
17:36 / 23.01.2026
Жаҳон банки Марказий Осиёга 143,2 млн доллар ажратади

Жаҳон банки Марказий Осиёга 143,2 млн доллар ажратади

Мазкур грант ва имтиёзли кредитлар электр энергия бозорини ривожлантириш ва энергия тизимлари интеграцияси дастури лойиҳалар…
15:33 / 23.01.2026
Умуммиллий “AI Hackathon”нинг навбатдаги босқичига старт берилди

Умуммиллий “AI Hackathon”нинг навбатдаги босқичига старт берилди

Жорий йилнинг 20 январь куни Самарқандда Иккинчи Умуммиллий “AI Hackathon”нинг минтақавий босқичининг очилиш маросими бўлиб …
17:33 / 23.01.2026
Тошкент аэропортида уч аёлни Россияга фоҳишаликка олиб кетмоқчи бўлган шахс ушланди

Тошкент аэропортида уч аёлни Россияга фоҳишаликка олиб кетмоқчи бўлган шахс ушланди

“Навоий вилоятида 3 нафар аёлни фаҳш мақсадларда чет давлатга сотмоқчи бўлган фуқаро ушланди”, – дея хабар бермоқда вилоят И…
17:55 / 24.01.2026
Фарғонада кўча безорилиги билан шуғулланган 15 киши қўлга олинди

Фарғонада кўча безорилиги билан шуғулланган 15 киши қўлга олинди

Фарғона вилоятининг Қўқон шаҳрида кўча безорилиги билан боғлиқ бир қатор жиноятлар фош этилди. Жорий йилнинг 17–19 январь ку…
10:23 / 24.01.2026
Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди

Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди

“Жиззах вилояти ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари одам савдоси билан боғлиқ жиноятни фош этди”, – деб хабар берди …
15:22 / 22.01.2026
24-25 январь кунги об-ҳаво маълумоти

24-25 январь кунги об-ҳаво маълумоти

24 январь куни кундузи совуқ антисиклон Ўзбекистон ҳудудидан чекинади ва совуқ ҳаво массаларининг таъсири аста-секин кучсизл…
16:37 / 23.01.2026
Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли қутб ёғдуларига гувоҳ бўлишди

Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли қутб ёғдуларига гувоҳ бўлишди

Душанбадан сешанбага ўтар кечаси Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли шимол қутб ёғдуларига гувоҳи бўлишган.
09:33 / 24.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!