$
12178.85 UZS
49.84
146.54 UZS
-1.45
14053.18 UZS
84.2
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

ФИФА Фаластин шикояти ортидан Исроилга санкция қўллади

ФИФА Фаластин шикояти ортидан Исроилга санкция қўллади

Исроил футбол ассоциациясига (ИФА) 150 минг швейсария франки миқдорида жаримага тортилди.
15:21 / 20.03.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Имом Бухорий мажмуасига ташриф буюрди

Президент Шавкат Мирзиёев Имом Бухорий мажмуасига ташриф буюрди

Бугун, 19 март куни Президент Шавкат Мирзиёев Самарқанд вилояти Паяриқ туманида қайтадан бунёд этилган Имом Бухорий мажмуаси…
15:46 / 19.03.2026
АҚШ Эрон нефтига қўйилган санкцияларни вақтинча бекор қилди

АҚШ Эрон нефтига қўйилган санкцияларни вақтинча бекор қилди

АҚШ молия вазири Скотт Бессентнинг айтишича, аллақачон кемаларга юкланган Эрон нефти ва нефть маҳсулотларини етказиб беришга…
14:14 / 21.03.2026
Россия Шимолий Кореядан 14,4 млрд доллар ҳарбий ёрдам олган

Россия Шимолий Кореядан 14,4 млрд доллар ҳарбий ёрдам олган

Бу ёрдамнинг умумий қиймати 7,67 млрд доллардан 14,4 млрд долларгача баҳоланмоқда, – деб ёзади Bloomberg агентлиги Жанубий К…
14:53 / 19.03.2026
Ислом цивилизацияси марказига кириш нархи қанча?

Ислом цивилизацияси марказига кириш нархи қанча?

Марказ ҳар куни соат 09:00 дан 22:00 гача, дам олиш кунларисиз ишлайди.
14:49 / 20.03.2026
Президент Имом Мотуридий мажмуасидаги бунёдкорлик ишлари билан танишди

Президент Имом Мотуридий мажмуасидаги бунёдкорлик ишлари билан танишди

Самарқандга ташрифининг иккинчи куни Президент Шавкат Мирзиёев Имом Мотуридий ёдгорлик мажмуасида давом этаётган қурилиш ва …
11:42 / 19.03.2026
АҚШда Трамп тасвири туширилган эсдалик тангалар чиқарилади

АҚШда Трамп тасвири туширилган эсдалик тангалар чиқарилади

АҚШ мустақиллигининг 250 йиллиги муносабати билан Доналд Трамп тасвири туширилган 24 каратли эсдалик олтин танга federal сан…
15:38 / 20.03.2026
48 нафар эркак 70 ёшдан кейин ота бўлган – Миллий статистика қўмитаси

48 нафар эркак 70 ёшдан кейин ота бўлган – Миллий статистика қўмитаси

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда 879 599 та туғилиш қайд этилган.
15:50 / 20.03.2026
Президент Ислом Каримов мақбарасини зиёрат қилди

Президент Ислом Каримов мақбарасини зиёрат қилди

Давлат раҳбари Шавкат Мирзиёев Самарқанд шаҳридаги Ҳазрати Ҳизр мажмуасида бўлиб, мамлакатнинг биринчи президенти Ислом Кари…
12:33 / 19.03.2026
20 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

20 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб ёмғир ёғиши, туман тушиши мумкин. Кундузи ёғингарчилик кутилмайди.…
10:52 / 19.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!