$
12013.52 UZS
-10.88
159.95 UZS
-0.46
13649.76 UZS
6.88
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Эпштейн иши: АҚШ суди Трампга оид махфий ҳужжатларни ошкор қилишни талаб қилди

Эпштейн иши: АҚШ суди Трампга оид махфий ҳужжатларни ошкор қилишни талаб қилди

АҚШ федерал суди Адлия вазирлигига Жеффри Эпштейн ишига оид айрим ҳужжатларнинг таҳрир қилинмаган, яъни яширин қисмлари олиб…
14:47 / 27.06.2026
Ўзбекистон аҳолисининг ўртача умр кўриш давомийлиги 9 ёшга ошди

Ўзбекистон аҳолисининг ўртача умр кўриш давомийлиги 9 ёшга ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда доимий аҳолининг ўртача умр кўриш давомийлиги 75,4 ё…
16:39 / 26.06.2026
Тошкент медиа майдонининг марказига айланди

Тошкент медиа майдонининг марказига айланди

27 июнь — Матбуот ва оммавий ахборот воситалари ходимлари куни муносабати билан Тошкент шаҳрида йилнинг энг йирик медиа фору…
15:29 / 26.06.2026
ЖЧ-2026. Аргентина Иорданияни мағлуб этди, Австрия ва Жазоир плей-офф йўлланмасини қўлга киритди

ЖЧ-2026. Аргентина Иорданияни мағлуб этди, Австрия ва Жазоир плей-офф йўлланмасини қўлга киритди

Жаҳон чемпионатида гуруҳ босқичи баҳслари якунланди ва 1/16 финалнинг барча жуфтликлари маълум бўлди.
10:23 / 28.06.2026
Пахтақанддан ҳам енгил бўлган улкан сайёралар аниқланди

Пахтақанддан ҳам енгил бўлган улкан сайёралар аниқланди

Астрономлар ҳажми жиҳатидан деярли Юпитерга тенг, аммо зичлиги пахтақанддан ҳам паст бўлган иккита ноёб сайёрани кашф этди.
10:05 / 27.06.2026
Каннаваро: "Босимсиз ўйнаймиз, мақсад — ЖЧдаги илк ғалаба"

Каннаваро: "Босимсиз ўйнаймиз, мақсад — ЖЧдаги илк ғалаба"

Ўзбекистон миллий жамоаси Конго ДРга қарши баҳс олдидан Атланта шаҳридаги Мерcедес-Бенз Стадиумда ташкил этилган матбуот анж…
17:34 / 27.06.2026
Ўзбекистон хориждан энг кўп қайси маҳсулотларни импорт қилмоқда?

Ўзбекистон хориждан энг кўп қайси маҳсулотларни импорт қилмоқда?

2026-йилнинг январь–апрель ойларида Ўзбекистоннинг умумий импорт ҳажми 16,4 миллиард АҚШ долларини ташкил этди. Бу ҳақда Мил…
16:14 / 27.06.2026
Xabardor.uz Бош муҳаррири Илёс Болтаев махсус сертификат билан тақдирланди

Xabardor.uz Бош муҳаррири Илёс Болтаев махсус сертификат билан тақдирланди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Администрацияси ҳузуридаги Оммавий ахборот воситалари учун контент тайёрлаш маркази томон…
21:56 / 25.06.2026
Келаётган ҳафтада ҳаво ҳарорати 44 даражагача исиши кутилмоқда

Келаётган ҳафтада ҳаво ҳарорати 44 даражагача исиши кутилмоқда

"Ўзгидромет" 28-июнь – 5-июль ҳафта оралиғидаги об-ҳаво прогнозини эълон қилди.
18:28 / 28.06.2026
Дебют мундиал: на завқ олдик, на натижа

Дебют мундиал: на завқ олдик, на натижа

2026 йилги Жаҳон чемпионатида гуруҳ босқичи баҳслари якунланди ва энди турнирнинг энг қизиқарли қисми — плей-офф босқичи бош…
15:48 / 28.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!