$
11986.56 UZS
26.47
152.09 UZS
-0.44
13691.65 UZS
21.27
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистон 2027-йилда юқори-ўрта даромадли давлатлар қаторига кириши мумкин

Ўзбекистон 2027-йилда юқори-ўрта даромадли давлатлар қаторига кириши мумкин

2027-йилда мамлакатда киши бошига ЯИМ 5 минг доллардан ошиши кутилмоқда. Бу Ўзбекистонга юқори-ўрта даромадли давлатлардан б…
12:02 / 21.07.2026
Аномал иссиқда ходим ишлашни рад этишга ҳақлими?

Аномал иссиқда ходим ишлашни рад этишга ҳақлими?

Давлат меҳнат инспекциясининг маълум қилишича, агар аномал иссиқ пайтида меҳнат шароити ходимнинг ҳаёти ёки соғлиғи учун реа…
12:23 / 19.07.2026
Сўнгги йилларда олий даражадаги 52 та ташриф доирасида 213 миллиард долларлик 1 минг 617 та инвеститсия лойиҳаси бўйича келишувларга эришилган. Лекин

Сўнгги йилларда олий даражадаги 52 та ташриф доирасида 213 миллиард долларлик 1 минг 617 та инвеститсия лойиҳаси бўйича келишувларга эришилган. Лекин

Эндиликда “йўл хариталари” Ҳисоб палатаси ва Ташқи ишлар вазирлиги томонидан юритилиши белгиланди.
16:41 / 21.07.2026
Бугун, 21 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Бугун, 21 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

21-ИЮЛГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ 20-июль соат 20:00 дан 21-июль соат 20:00 гача
21:19 / 20.07.2026
Шавкат Мирзиёев: 40 миллион аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш учун иқтисодиёт 9–10 фоиз ўсиши керак

Шавкат Мирзиёев: 40 миллион аҳолининг ҳаёт сифатини яхшилаш учун иқтисодиёт 9–10 фоиз ўсиши керак

Бу гапларни Президент Шавкат Мирзиёев ўзи раислигида ҳудуд ва тармоқларда иқтисодий ўсиш суръатлари ҳамда йил якунига қадар …
16:06 / 21.07.2026
2026-йилги мундиал ФИФА учун рекорд даромад келтирди

2026-йилги мундиал ФИФА учун рекорд даромад келтирди

АҚШ, Канада ва Мексика мезбонлик қилган футбол бўйича Жаҳон чемпионати ФИФА тарихидаги энг даромадли турнирга айланди.
12:07 / 21.07.2026
Англия Францияни мағлуб этиб, Жаҳон чемпионатининг бронза медалини қўлга киритди 19 июль куни бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатининг учинчи ўрин учун баҳсид

Англия Францияни мағлуб этиб, Жаҳон чемпионатининг бронза медалини қўлга киритди 19 июль куни бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатининг учинчи ўрин учун баҳсид

19 июль куни бўлиб ўтган Жаҳон чемпионатининг учинчи ўрин учун баҳсида Англия терма жамоаси Францияни 6:4 ҳисобида мағлуб эт…
11:09 / 19.07.2026
Йиғилишда иқтисодий барқарорлик учун энг муҳим масалалардан бири – инфлятсия муҳокама қилинди.

Йиғилишда иқтисодий барқарорлик учун энг муҳим масалалардан бири – инфлятсия муҳокама қилинди.

Давлатимиз раҳбари бозорда товар ва хизматлар таклифини кўпайтириш орқали инфлятсияни жиловлаш вазифаси қўйилганини эслатди.
16:46 / 21.07.2026
20 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

20 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво кам булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
15:49 / 19.07.2026
Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Сўнгги уч йилда экспортбоп маҳсулот чиқарадиган 509 та янги қувват ишга туширилган. Ушбу лойиҳалар қиймати 11 миллиард долларни ташкил этади.

Лекин бу корхоналарнинг 208 таси ҳалигача экспортга чиқмаган. Агар улар маҳсулотининг камида 30-40 фоизини экспортга чиқарса…
16:25 / 21.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!