$
12099.18 UZS
-32.37
153.82 UZS
0.28
14134.26 UZS
9.5
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Қирғизистонда Рамазон ойи қачондан бошланиши айтилди

Қирғизистонда Рамазон ойи қачондан бошланиши айтилди

Қирғизистонда Рамазон ойи 18 февраль куни бошланади.
17:57 / 12.01.2026
Жиззахда пиёдалар йўлакчасидан ўтаётган қиз автомобиль уриб юбориши оқибатида вафот этди

Жиззахда пиёдалар йўлакчасидан ўтаётган қиз автомобиль уриб юбориши оқибатида вафот этди

Ижтимоий тармоқларда ҳолат акс этган видео тарқалгач, Жиззах вилояти ЙҲХБ матбуот хизмати ушбу ЙТҲ 2025 йил 7 декабрь куни Ж…
11:42 / 13.01.2026
Самарқанд тумани ҳудудий бирлик сифатида тугатилади

Самарқанд тумани ҳудудий бирлик сифатида тугатилади

Олий Мажлис Қонунчилик палатасида 12 январь куни Ўзбекистон Либерал-демократик партияси фракцияси йиғилиши бўлиб ўтди.
09:08 / 13.01.2026
13 январь кунги об-ҳаво маълумоти

13 январь кунги об-ҳаво маълумоти

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати агентлигининг хабар беришича, 13 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради…
17:31 / 12.01.2026
Фарғонада 2 396 гектар майдонда туристик-рекреацион зона ташкил этилади

Фарғонада 2 396 гектар майдонда туристик-рекреацион зона ташкил этилади

“Фарғона” туристик-рекреацион зонасини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги Президент қарори қабул қилинди.
12:25 / 13.01.2026
АҚШ нодир ер элементлари бўйича Хитойга қарамликни қисқартириш масаласини кўриб чиқди

АҚШ нодир ер элементлари бўйича Хитойга қарамликни қисқартириш масаласини кўриб чиқди

Шунингдек мақолада, Бессент учрашувда иштирокчиларни Хитойга боғлиқликни қисқартириш бўйича саъй-ҳаракатларни кучайтиришга ч…
15:43 / 13.01.2026
Боғча боласи яна калтакланди

Боғча боласи яна калтакланди

Тошкент вилоятида боғча опа ёш болани катаклади.
17:30 / 13.01.2026
Трамп АҚШ ва Эрон ўртасида музокаралар ўтказилишини маълум қилди

Трамп АҚШ ва Эрон ўртасида музокаралар ўтказилишини маълум қилди

Доналд Трамп Эрон раҳбарияти музокаралар ўтказишни сўраб, ўзига мурожаат қилганини билдирди. АҚШ президенти бу ҳақда кеча, 1…
11:32 / 12.01.2026
Қарши шаҳрига 43 дона янги автобуслар олиб келинди

Қарши шаҳрига 43 дона янги автобуслар олиб келинди

Қашқадарё вилоятида йўловчи ташиш фаолияти билан шуғулланувчи “Шарофиддин-Нурилло”, “Бешкент Қарши Транс Сервис”, “ДилСамо-Н…
15:30 / 12.01.2026
Тошкентда Porsche, Lacetti ва Spark иштирокида ЙТҲ содир бўлди

Тошкентда Porsche, Lacetti ва Spark иштирокида ЙТҲ содир бўлди

ЙТҲ натижасида Porsche русумли автомашинасининг ҳайдовчисига шифокорлар томонидан биринчи тиббий ёрдам кўрсатилган.
10:08 / 13.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!