$
12035.26 UZS
-15.08
151.46 UZS
-1.83
13710.57 UZS
25
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Бугунги кунда айрим ҳокимларда инфратузилмани яхшилаш бўйича аниқ ҳисоб-китоб мавжуд эмас.

Бугунги кунда айрим ҳокимларда инфратузилмани яхшилаш бўйича аниқ ҳисоб-китоб мавжуд эмас.

Тармоқдаги йўқотишлар 17,2 фоизни ташкил этмоқда. Ўтган олти ойда 4,8 миллиард киловатт-соат электр энергияси йўқотилган.
15:43 / 27.07.2026
7 йил даволанган Қизил китобдаги бўз эчкемар табиатга қўйиб юборилди

7 йил даволанган Қизил китобдаги бўз эчкемар табиатга қўйиб юборилди

Самарқанд вилоятининг Нуробод туманида етти йил давомида реабилитация марказида парвариш қилиниб, даволанган Қизил китобга к…
14:51 / 29.07.2026
15 йил ишлаган тиббиёт ходимлари фарзандларига контрактнинг 30 фоизигача субсидия берилади

15 йил ишлаган тиббиёт ходимлари фарзандларига контрактнинг 30 фоизигача субсидия берилади

Давлат тиббиёт муассасаларида камида 15 йил меҳнат стажига эга бўлган тиббиёт ва фармацевтика ходимларининг фарзандлари учун…
16:10 / 27.07.2026
Сирдарёдан яна бир жасад топилди, қидирув ишлари давом этмоқда

Сирдарёдан яна бир жасад топилди, қидирув ишлари давом этмоқда

Наманган вилояти ФВБ Сирдарёда содир бўлган фожиали ҳодисалар юзасидан расмий маълумот берди.
14:43 / 29.07.2026
Сурхондарёда ота 9 ёшли қизига ҳайвон тезагини мажбуран едирди

Сурхондарёда ота 9 ёшли қизига ҳайвон тезагини мажбуран едирди

Сурхондарё вилоятининг Қумқўрғон туманида 36 ёшли эркак 9 ёшли қизини жазолаш мақсадида унга ҳайвон тезагини олиб келишни бу…
09:34 / 28.07.2026
Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Корхоналар ўзини-ўзи молиялаштирмаса ва тизимда шаффофлик бўлмаса, ҳар қандай соҳанинг ривожланиши қийинлашади. Президентнин…
16:32 / 28.07.2026
“Ташаббусли бюджет” бўйича ноқонуний реклама тарқатган вайнерлар огоҳлантирилди

“Ташаббусли бюджет” бўйича ноқонуний реклама тарқатган вайнерлар огоҳлантирилди

Рақобат қўмитаси фуқароларни “Ташаббусли бюджет” лойиҳаси доирасида овоз эвазига пул ваъда қилаётган норасмий рекламаларга и…
11:46 / 28.07.2026
Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғига хизмат текшируви тайинланди

Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғига хизмат текшируви тайинланди

Қашқадарё вилоятининг Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғи Убайдулла Очиловга фуқарога нисбатан қўпол муомаласи ор…
14:39 / 29.07.2026
Uzbek Gift Contest  танловига аризалар қабул қилинмоқда

Uzbek Gift Contest танловига аризалар қабул қилинмоқда

Туризм қўмитаси, “Ҳунарманд” уюшмаси ҳамда Бадиий академия ҳамкорлигида миллий ҳунармандчилик маҳсулотларини замонавий турис…
11:28 / 29.07.2026
Япониядаги кучли зилзила қурбонлари сони 13 нафарга етди

Япониядаги кучли зилзила қурбонлари сони 13 нафарга етди

Япониянинг жанубида содир бўлган 7,1 магнитудали зилзила оқибатида ҳалок бўлганлар сони 13 нафарга етди. Қутқарувчилар вайро…
10:27 / 29.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!