$
11997.21 UZS
26.53
161.52 UZS
-1.66
13949.16 UZS
46.41
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда 4 ойда 417,5 минг тонна бензин ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда 4 ойда 417,5 минг тонна бензин ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда 2026 йилнинг январь–апрель ойларида 417,5 минг тонна автомобиль бензини ишлаб чиқарилган.
12:52 / 03.06.2026
1 килограмм палов тайёрлаш қанчага тушади?

1 килограмм палов тайёрлаш қанчага тушади?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, бир килограмм паловнинг ҳудудлар кесимида ҳисобланган қийматлари қуйидагича …
18:16 / 05.06.2026
Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси 2026 йил апрель ойида амалга оширилган харидлар бўйича кешбек тўловларининг асосий қисмини тасдиқлади. Расмий…
08:47 / 03.06.2026
Шифокор талаба қизларга жинсий тегажоғлик қилгани учун қамалди

Шифокор талаба қизларга жинсий тегажоғлик қилгани учун қамалди

Тошкент шаҳрининг Олмазор туманидаги хусусий клиникалардан бирида ишлаган 32 ёшли уролог амалиёт ўтаётган талаба қизларга ни…
10:29 / 04.06.2026
Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарёда тунги пойга фожиа билан якунланди

Сурхондарё вилоятининг Узун туманида Damas ва Nexia автомобиллари ўртасида уюштирилган тезлик пойгаси оқибатида икки киши ҳа…
13:10 / 03.06.2026
Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқанд вилоятининг Пахтачи туманида 8 нафар фуқаро бўлган электромопед каналга қулаб тушиши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди.
13:04 / 02.06.2026
1,5 гектар ер учун 750 минг доллар сўраган шахс ушланди

1,5 гектар ер учун 750 минг доллар сўраган шахс ушланди

Давлат хавфсизлик хизматининг Тошкент вилояти бўйича бошқармаси ва Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти ходимлар…
09:42 / 04.06.2026
Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Қудуққа тушиб кетган 5 ёшли бола қутқарилди

Шифокорларнинг маълум қилишича, боланинг аҳволи яхши.
17:48 / 02.06.2026
Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент томонидан Сирдарё, Тошкент вилояти, Андижон, Сурхондарё, Жиззах ва Тошкент шаҳрида ўт…
02:18 / 06.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!