$
12320.34 UZS
17.18
159.36 UZS
-0.4
14614.39 UZS
106.5
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 43,1 трлн сўмлик кийимлар…
10:15 / 08.02.2026
Уста деҳқонларга 75 млн сўмгача субсидия ажратилади

Уста деҳқонларга 75 млн сўмгача субсидия ажратилади

Юқори даромадли маҳсулот етиштиришни йўлга қўйиш мақсадида уста деҳқонларга ҳар 10 та хонадонни ихтисослаштирганлиги учун 2 …
17:50 / 09.02.2026
Энди метрополитенда ҳаракат хавфсизлиги талабларини бузиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади

Энди метрополитенда ҳаракат хавфсизлиги талабларини бузиш маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади

Қонун билан айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди.
14:33 / 09.02.2026
9 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

9 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7–12 м/с, айрим жойларда 13–18 м/с гача кучайиши мум…
16:51 / 08.02.2026
2026 йил 1 мартдан хотин-қизлар фаоли ва ёшлар етакчиси туман ҳокими томонидан тайинланади

2026 йил 1 мартдан хотин-қизлар фаоли ва ёшлар етакчиси туман ҳокими томонидан тайинланади

2026 йил 1 мартдан оғир тоифадаги туманларда оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастурлари доирасида кредитлар йиллик 12 ф…
09:59 / 10.02.2026
Россияда 15 ёшли ўсмир талабалар ётоқхонасига пичоқли ҳужум уюштирди

Россияда 15 ёшли ўсмир талабалар ётоқхонасига пичоқли ҳужум уюштирди

Уфадаги Бошқирдистон давлат тиббиёт университети ётоқхонасида уюштирилган пичоқли ҳужум оқибатида тўрт нафар талаба жароҳатл…
09:26 / 08.02.2026
Ангрендаги ёнғинда бир киши ҳалок бўлди

Ангрендаги ёнғинда бир киши ҳалок бўлди

Кеча, 7 февраль куни соат 23:19 да Тошкент вилояти, Ангрен шаҳар, Дукент қўрғони “Улуғбек” МФЙда жойлашган 4 қаватли бинолар…
08:34 / 08.02.2026
Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Жорий йилнинг январь ойида жиноят ишлари бўйича Қоракўл туман судида оғир жиноят иши кўриб чиқилди. Унда оилавий муносабатла…
16:20 / 08.02.2026
Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистоннинг Деҳли шаҳри атрофидаги ярмаркада аттракцион қулаб тушди. Ҳодиса оқибатида полиция инспектори ҳалок бўлган яна …
12:47 / 08.02.2026
Сурхондарёда туман экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Сурхондарёда туман экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Давлат хавфсизлик хизмати, Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ва Ички ишлар органлари ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган …
08:27 / 09.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!