$
12009.27 UZS
-51.57
153.75 UZS
-1.25
13688.17 UZS
-66.01
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

1 июль учун об-ҳаво прогнози

1 июль учун об-ҳаво прогнози

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади. Ёғингарчилик кутилмайди. Шамол ғарбдан сониясига 3–…
17:20 / 30.06.2026
Ташиев ва Қирғизистоннинг Ўзбекистондаги собиқ элчисига 9 йиллик қамоқ жазоси сўралди

Ташиев ва Қирғизистоннинг Ўзбекистондаги собиқ элчисига 9 йиллик қамоқ жазоси сўралди

Қирғизистонда прокурорлар “75 мактуб” иши бўйича барча айбланувчиларга 9 йиллик қамоқ жазоси тайинлашни сўради.
12:36 / 30.06.2026
Ёшлар учун янги стипендиялар жорий этилади Иқтидорли талабалар учун янги давлат стипендиялари жорий этилади, халқаро олимпиада ғолиблари эса катта мук

Ёшлар учун янги стипендиялар жорий этилади Иқтидорли талабалар учун янги давлат стипендиялари жорий этилади, халқаро олимпиада ғолиблари эса катта мук

Эндиликда ахборот технологиялари ва сунъий интеллект соҳалари учун кадр тайёрлайдиган олийгоҳларнинг 3-босқич талабалари ўқи…
15:44 / 30.06.2026
Дебют мундиал: на завқ олдик, на натижа

Дебют мундиал: на завқ олдик, на натижа

2026 йилги Жаҳон чемпионатида гуруҳ босқичи баҳслари якунланди ва энди турнирнинг энг қизиқарли қисми — плей-офф босқичи бош…
15:48 / 28.06.2026
Саида Мирзиёева Франция Президенти Эммануэл Макронга самимий эътибор ва илиқ қабул учун миннатдорлик билдирди.

Саида Мирзиёева Франция Президенти Эммануэл Макронга самимий эътибор ва илиқ қабул учун миннатдорлик билдирди.

У учрашув давомида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг самимий саломи ва эзгу тилакларини Франция раҳбарига етказганин…
15:01 / 30.06.2026
30 июнь учун об-ҳаво маълумоти

30 июнь учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, қисқа муддатли ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан секундига 3–8 …
17:36 / 29.06.2026
ЖЧ-2026. Аргентина Иорданияни мағлуб этди, Австрия ва Жазоир плей-офф йўлланмасини қўлга киритди

ЖЧ-2026. Аргентина Иорданияни мағлуб этди, Австрия ва Жазоир плей-офф йўлланмасини қўлга киритди

Жаҳон чемпионатида гуруҳ босқичи баҳслари якунланди ва 1/16 финалнинг барча жуфтликлари маълум бўлди.
10:23 / 28.06.2026
Афғонистонда содир бўлган зилзила Ўзбекистонда ҳам сезилди

Афғонистонда содир бўлган зилзила Ўзбекистонда ҳам сезилди

Сезилиш кучи: Сурхондарё вилоятида 4-5 балл бўлган бўлса, Тошкент шаҳрида 2-3 балл бўлди.
18:47 / 27.06.2026
Аномал иссиқлик: Парижда бир суткада 109 киши вафот этди

Аномал иссиқлик: Парижда бир суткада 109 киши вафот этди

Франсия пойтахти Парижда аномал иссиқлик оқибатида бир сутка ичида 109 нафар инсон вафот этди.
15:42 / 28.06.2026
Марокаш Нидерландияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, нимчорак финалга йўл олди

Марокаш Нидерландияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, нимчорак финалга йўл олди

30 июнь куни бўлиб ўтган 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/16 финал баҳсида Марокаш терма жамоаси Нидерландияни пеналтилар серия…
10:39 / 30.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!