$
12137.86 UZS
-53.44
158.13 UZS
-0.38
14379.72 UZS
-85.26
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

18 февраль учун об-ҳаво прогнози

18 февраль учун об-ҳаво прогнози

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади.
17:18 / 17.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан АҚШда бўлади

Президент Шавкат Мирзиёев амалий ташриф билан АҚШда бўлади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Америка Қўшма Штатлари Президенти Доналд Трампнинг таклифига биноан 17-19…
08:41 / 17.02.2026
Telegram тармоғида янги фирибгарлик тури оммалашмоқда

Telegram тармоғида янги фирибгарлик тури оммалашмоқда

Бугунги рақамли дунёда хавфсизлик — энг олий вазифа. Видеода Telegram мессенжери орқали амалга оширилаётган янги турдаги киб…
11:48 / 17.02.2026
Тошкент шаҳри ва вилоятида 2 млрд сўмлик муддати ўтган реагентлар савдосининг олди олинди

Тошкент шаҳри ва вилоятида 2 млрд сўмлик муддати ўтган реагентлар савдосининг олди олинди

Тошкент шаҳри ва вилоятида жойлашган иккита омборхонада қиймати 2 миллиард сўмга яқин яроқлилик муддати ўтган ва контрафакт …
15:29 / 17.02.2026
Афғонистонда Алишер Навоий хотирасига 16 метрлик ёдгорлик қурилади

Афғонистонда Алишер Навоий хотирасига 16 метрлик ёдгорлик қурилади

Мозори Шариф шаҳридаги Чавки-Қалайи-Ғазиён ҳудудида Алишер Навоий шарафига ёдгорлик қурилиши бошланган.
11:38 / 18.02.2026
2026 йил учун закот, фитр ва фидя миқдори белгиланди

2026 йил учун закот, фитр ва фидя миқдори белгиланди

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво марказининг милодий 2026/ҳижрий 1447-йилги Рамазон ойи учун закот нисоби, фитр садақас…
13:59 / 17.02.2026
Ўзбекистон Президенти Буюк Британия делегациясини қабул қилди

Ўзбекистон Президенти Буюк Британия делегациясини қабул қилди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 17 февраль куни амалий ташриф билан мамлакатимизда бўлиб турган Буюк Брит…
17:22 / 17.02.2026
Жапаров уч нафар вазирни ишдан олди

Жапаров уч нафар вазирни ишдан олди

Хабар берилишича, табиий ресурслар, экология ва техник назорат вазири Медер Машиев, фавқулодда вазиятлар вазири Бообек Ажике…
14:48 / 16.02.2026
Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Кеча, 16 февраль соат 21:18 да Қўқон шаҳар, Муқимий кўчасида кўп қаватли уй ёнаётганлиги тўғрисида “112” тизими орқали Фарғо…
08:58 / 17.02.2026
Фазога сунъий йўлдош учириш ва биринчи миллий космонавтни тайёрлаш бўйича таклифлар кўриб чиқилди

Фазога сунъий йўлдош учириш ва биринчи миллий космонавтни тайёрлаш бўйича таклифлар кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёев космосга сунъий йўлдош учириш ҳамда биринчи ўзбек фазогирини тайёрлаш бўйича дастлабки ишлар тақди…
18:10 / 16.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!