$
12128.46 UZS
-36.78
159.04 UZS
-0.38
14304.31 UZS
-26.34
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

Бу ҳам қизиқ

Аҳолини газ баллонлари билан таъминлаш тартиби ўзгарди

Аҳолини газ баллонлари билан таъминлаш тартиби ўзгарди

Ўзбекистонда жисмоний шахсларни маиший газ баллонлари билан таъминлаш хизмати 2026 йил 1 июндан бошлаб фақат Давлат хизматла…
10:56 / 19.04.2026
Сергелида ЙТҲ: ҳолат юзасидан изоҳ берилди

Сергелида ЙТҲ: ҳолат юзасидан изоҳ берилди

Интернет тармоқларда Сергели туманида «Жентра» автомобили ва мактаб ўқувчиси билан боғлиқ йўл-транспорт ҳодисаси муҳокамалар…
15:09 / 17.04.2026
Андижонда “права”сиз автомобил бошқариб, дрифт қилган йигитлар 15 суткага қамалди

Андижонда “права”сиз автомобил бошқариб, дрифт қилган йигитлар 15 суткага қамалди

Андижон вилоятида автомобилни ҳайдовчилик гувоҳномасиз бошқариб, йўл ҳаракати қоидаларини қўпол равишда бузган ҳамда дрифт ҳ…
11:22 / 18.04.2026
Ўзбекистонда чорваларда оқсил касаллиги хавфи сабаб санитария ойлиги эълон қилинди

Ўзбекистонда чорваларда оқсил касаллиги хавфи сабаб санитария ойлиги эълон қилинди

18 апрелдан 18 майгача Ўзбекистонда “Чорвачиликда санитария-эпидемия-гигиена” ойлиги эълон қилинди.
17:24 / 19.04.2026
“Ўзметкомбинат” собиқ раҳбари халқаро қидирувга берилди

“Ўзметкомбинат” собиқ раҳбари халқаро қидирувга берилди

Интерпол маълумотига кўра, “Ўзметкомбинат” собиқ бошқарув раиси Дилшод Ахмедов халқаро қидирувга берилган.
14:03 / 17.04.2026
Самарқандда халқаро форум ва ёшлар саммити ўтказилади

Самарқандда халқаро форум ва ёшлар саммити ўтказилади

2026-йил 20–21-апрел кунлари Самарқанд шаҳрида БМТ Наркотиклар ва жиноятчилик бўйича бошқармаси билан ҳамкорликда трансмилли…
11:13 / 19.04.2026
Ер майдонларининг ноқонуний сотилиши билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди

Ер майдонларининг ноқонуний сотилиши билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди

Ер муносабатлари соҳасида қонунбузилиш ҳолатларига қарши курашиш йўналишида Давлат хавфсизлик хизматининг Қашқадарё вилояти …
17:32 / 18.04.2026
О‘рта Чирчиқда уй портлаши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди

О‘рта Чирчиқда уй портлаши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди

Тошкент вилояти Урта Чирчиқ тумани ҳудудида жойлашган хонадонда юз берган портлаш оқибатида бир оиладан 4 киши ҳаётдан кўз ю…
12:41 / 17.04.2026
Каспий соҳилидан қарийб 200 га яқин тюлень ўлиги топилди

Каспий соҳилидан қарийб 200 га яқин тюлень ўлиги топилди

Каспий денгизи қирғоқларида яна тюленларнинг оммавий нобуд бўлиши ҳолати қайд этилди.
17:02 / 19.04.2026
Жиззахда ФВБ мансабдори пора билан ушланди

Жиззахда ФВБ мансабдори пора билан ушланди

Жиззах вилояти Мирзачўл туманида Фавқулодда вазиятлар бўлими бошлиғи ўринбосари пора олаётган вақтида қўлга олинди.
10:01 / 17.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!