$
12020.48 UZS
4.52
158.77 UZS
-1.53
14048.33 UZS
-3.13
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

Бу ҳам қизиқ

Тумам ҳокимлари жиддий танқид қилинди

Тумам ҳокимлари жиддий танқид қилинди

Вилоятлар ҳокимларига номи айтилган туман ҳокимлари “аравасини торта олмаётган бўлса”, бугуннинг ўзида лавозимига лойиқлигин…
16:19 / 24.04.2026
Оҳангаронда икки ғишт заводи фаолияти вақтинча тўхтатилди

Оҳангаронда икки ғишт заводи фаолияти вақтинча тўхтатилди

Оҳангарон туманида жойлашган икки ғишт ишлаб чиқариш корхонаси фаолияти Экология қўмитаси қарорига кўра вақтинча тўхтатилди.
11:09 / 25.04.2026
Трамп ва рафиқаси иштирок этган тадбирда отишма юз берди

Трамп ва рафиқаси иштирок этган тадбирда отишма юз берди

АҚШ пойтахтида ўтказилган нуфузли White House Correspondents’ Din вақтида кескин ҳолат юз берди. Тадбир Washington Hilton ме…
09:58 / 26.04.2026
“Темур тузуклари” илк бор беларус тилига таржима қилинди

“Темур тузуклари” илк бор беларус тилига таржима қилинди

Темур тузуклари асари илк бор беларус тилига таржима қилиниб, “Улаžенне Cjā” номи остида чоп этилди
12:08 / 25.04.2026
Иқтисодиёт бўйича янги босқични эълон қилди

Иқтисодиёт бўйича янги босқични эълон қилди

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида биринчи чорак кўрсаткичларини тармоқ ва ҳудудлар кесимида танқидий таҳлил қилиш ва йилн…
16:13 / 24.04.2026
Ким Чен Ин армия машғулотларини кузатди

Ким Чен Ин армия машғулотларини кузатди

Ким Чен Ин Корея Халқ армияси бўлинмалари ўртасида ўтказилган миномёт экипажлари мусобақасини шахсан кузатди.
16:22 / 26.04.2026
Тошкентда 40 ва 20-сонли автобуслар ҳаракат йўналиши ўзгаради

Тошкентда 40 ва 20-сонли автобуслар ҳаракат йўналиши ўзгаради

Тошкент шаҳрида 2026 йил 27 апрелдан бошлаб икки автобус йўналиши бўйича ўзгаришлар жорий этилади. Бу ҳақда шаҳар транспорт …
09:44 / 25.04.2026
Самарқандда икки нафар вояга етмаган қизга нисбатан зўравонлик

Самарқандда икки нафар вояга етмаган қизга нисбатан зўравонлик

Тойлоқ туманида вояга етмаган икки нафар қизга нисбатан зўравонлик ҳолати юзасидан текширув ишлари олиб борилмоқда.
13:40 / 26.04.2026
Гулнора Каримованинг узоқ йиллик коррупция иши бўйича суд жараёни Швейсарияда бўлиб ўтади

Гулнора Каримованинг узоқ йиллик коррупция иши бўйича суд жараёни Швейсарияда бўлиб ўтади

Гулнора Каримовага оид халқаро коррупция иши бўйича суд жараёни 2026 йил 27 апрель куни Беллинзона шаҳридаги Федерал жиноят …
10:16 / 25.04.2026
Евроиттифоқ учта тожик банкини “қора рўйхат”дан чиқарди

Евроиттифоқ учта тожик банкини “қора рўйхат”дан чиқарди

Еврокомиссия Тожикистоннинг учта банки — «Спитамен Банк», «Душанбе Сити Банк» ва «Коммерсбанк Таджикистана»ни санкциялар рўй…
16:07 / 26.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!