$
12179.81 UZS
-30.05
156.73 UZS
-0.8
14139.54 UZS
-31.22
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Бухорода терроризмни молиялаштирган ота 10 йилга қамалди, ўғлига қидирув эълон қилинди

Бухорода терроризмни молиялаштирган ота 10 йилга қамалди, ўғлига қидирув эълон қилинди

У жангарилар сафида фаолият олиб бориш билан бирга, ижтимоий тармоқлар орқали турли баҳоналар билан бошқалардан пул йиғиб, т…
16:30 / 03.03.2026
Centrum Air 5 март куни Дубай  Тошкент йўналишида ватанга қайтариш рейсини амалга оширади

Centrum Air 5 март куни Дубай  Тошкент йўналишида ватанга қайтариш рейсини амалга оширади

Эртага, 5 март куни Дубайдан Тошкентга C6352 рақамли ватанга қайтариш (репатриация) рейси амалга оширилади.
09:18 / 04.03.2026
Хоманаийнинг ўлдирилишига оид жосуслик ишининг тафсилотлари ошкор этилди

Хоманаийнинг ўлдирилишига оид жосуслик ишининг тафсилотлари ошкор этилди

“Хоманаийнинг ўлдирилиши Исроил разведкаси жосуслари томонидан Теҳрондаги йўл камералари кўп йиллар давомида кузатилиши нати…
12:16 / 04.03.2026
“Тирик китоб” жаримага тортилди

“Тирик китоб” жаримага тортилди

Ижтимоий тармоқларда “тирик китоб” сифатида танилган машҳур китоб сотувчи Хайрулла Асадов ноқонуний тадбиркорлик фаолияти уч…
13:41 / 04.03.2026
Жинсий жиноятлар бўйича тергов ваколати прокуратура органларига ўтказилади

Жинсий жиноятлар бўйича тергов ваколати прокуратура органларига ўтказилади

Бу ҳақда “Аёллар ва болалар ҳуқуқларининг ҳимоясини кучайтириш ҳамда уларга нисбатан тазйиқ ва зўравонлик ҳолатларининг олди…
10:01 / 04.03.2026
Ўзбекистонда 15 августга қадар ов мавсуми ёпилди

Ўзбекистонда 15 августга қадар ов мавсуми ёпилди

Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 8 июлдаги “Ов қилиш ва овчилик хўжалиги тўғрисида”ги 627-сон Қонунига мувофиқ, ҳар йили…
11:26 / 03.03.2026
Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида газга базавий меъёр 15 мартга қадар узайтирилди

Ўзбекистоннинг барча ҳудудларида газга базавий меъёр 15 мартга қадар узайтирилди

“Табиий газ учун иситиш мавсумида белгиланган базавий меъёр Республикамизнинг барча ҳудудларида 15 мартга қадар узайтирилди”…
12:39 / 03.03.2026
Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

“Ўзенергоинспексия” Самарқанд вилоят ҳудудий бошқармаси, ИИБ ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамкорлигида ўтказилг…
14:47 / 04.03.2026
“Ўзгидромет” ёғингарчиликка қарамай Тошкент ҳавоси тозаланмаганига изоҳ берди

“Ўзгидромет” ёғингарчиликка қарамай Тошкент ҳавоси тозаланмаганига изоҳ берди

Кучли ёғингарчилик пайтида йирик ёмғир томчилари ифлослантирувчи моддаларни самарали равишда ювиб туширади ва натижада кўрса…
11:55 / 03.03.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Ўмон Султони билан телефон орқали мулоқот қилди

Президент Шавкат Мирзиёев Ўмон Султони билан телефон орқали мулоқот қилди

Бугун, 4 март куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Ўмон Султони Ҳайсам бин Ториқ Ол Саид ўртасида теле…
16:42 / 04.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!