$
12052.05 UZS
39.93
165.30 UZS
-0.82
13985.20 UZS
49.94
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Навоийда уч кишининг ўлимига сабаб бўлган автобус ҳайдовчиси 10 йилга қамалди

Навоийда уч кишининг ўлимига сабаб бўлган автобус ҳайдовчиси 10 йилга қамалди

Навоий вилоятида 47 нафар йўловчи бўлган автобус иштирокида содир бўлган йирик йўл-транспорт ҳодисаси юзасидан суд ҳукми эъл…
14:33 / 16.06.2026
Тошкент ва Самарқандда қарийб 6 килограммга яқин наркотик моддалар мусодара қилинди

Тошкент ва Самарқандда қарийб 6 килограммга яқин наркотик моддалар мусодара қилинди

Тошкент ва Самарқанд вилоятларида ўтказилган тезкор тадбирлар давомида йирик миқдордаги гиёҳвандлик воситалари мусодара қили…
10:13 / 16.06.2026
17 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

17 июнь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
17:28 / 16.06.2026
Путин ва Лукашенко карикатуралари билан танилган россиялик рассом Польшада отиб ўлдирилди

Путин ва Лукашенко карикатуралари билан танилган россиялик рассом Польшада отиб ўлдирилди

Польшада яшаб келган россиялик рассом ва акционист Семён Скрепецкий (асл исми Роберт Кузовков) отиб ўлдирилди.
11:56 / 16.06.2026
Учқудуқда йирик ёнғин: дўкон ва омборхоналар зарар кўрди

Учқудуқда йирик ёнғин: дўкон ва омборхоналар зарар кўрди

Навоий вилоятининг Учқудуқ туманида йирик ёнғин содир бўлиб, савдо дўконлари ва омборхоналарга жиддий зарар етди.
11:36 / 17.06.2026
Ҳиндистонда имтиҳонлар сабаб Телеграм вақтинча блокланди

Ҳиндистонда имтиҳонлар сабаб Телеграм вақтинча блокланди

Дуров қарорни танқид қилдиҲиндистонда тиббиёт олийгоҳларига кириш учун ўтказиладиган НЕЭТ-УГ имтиҳонлари билан боғлиқ можаро…
11:48 / 17.06.2026
Андижонда 40 сотих ер учун 160 минг доллар сўраган фирибгар ушланди

Андижонда 40 сотих ер учун 160 минг доллар сўраган фирибгар ушланди

Андижон вилоятида давлат захирасидаги ер майдонини сотишни ваъда қилган шахс фирибгарликда қўлга олинди.Бош прокуратура ҳузу…
17:37 / 16.06.2026
“Эндеавоур Mining” Ўзбекистонда истиқболли конларни ўзлаштиришга қизиқиш билдирди1

“Эндеавоур Mining” Ўзбекистонда истиқболли конларни ўзлаштиришга қизиқиш билдирди1

5 июнь куни Инвестициялар, саноат ва савдо вазири Лазиз Кудратов Буюк Британиянинг “Эндеавоур Mining” компанияси инвестициял…
16:14 / 16.06.2026
“Асосий вазифамиз сунъий интеллект орқали аҳолининг барча қатламлари ҳаёт сифатини яхшилаш, ушбу замонавий технологияни таълим тизими, давлат хизматла

“Асосий вазифамиз сунъий интеллект орқали аҳолининг барча қатламлари ҳаёт сифатини яхшилаш, ушбу замонавий технологияни таълим тизими, давлат хизматла

Таъкидланишича, бугунги кунда сунъий интеллект дунё иқтисодиётининг энг тез ривожланаётган йўналишларидан бири ҳисобланади. …
11:20 / 17.06.2026
5-Тошкент халқаро инвестиция форумида (ТИИФ-2026) Платинум ҳомий сифатида иштирок этмоқда

5-Тошкент халқаро инвестиция форумида (ТИИФ-2026) Платинум ҳомий сифатида иштирок этмоқда

Жаҳон миқёсида энергетика трансформацияси жадаллашаётган бир даврда дунё мамлакатлари энергия хавфсизлигини мустаҳкамлаш, иш…
18:00 / 15.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!