$
11942.21 UZS
-47.25
147.42 UZS
-2.06
13743.10 UZS
-72.35
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Шавкат Умурзаков Президент Администрацияси вакили билан қатор объектларда олиб борилаётган ишлар билан танишди

Шавкат Умурзаков Президент Администрацияси вакили билан қатор объектларда олиб борилаётган ишлар билан танишди

Асосий эътибор жамоат жойларини ноқонуний қурилмалардан тозалаш, ободонлаштириш, муҳандислик-коммуникация инфратузилмасини р…
09:41 / 04.08.2026
Болалардан фойдаланиб олтин қуйма ва валютани яширинча олиб чиқишга уриниш ҳолатлари фош этилди

Болалардан фойдаланиб олтин қуйма ва валютани яширинча олиб чиқишга уриниш ҳолатлари фош этилди

Фуқаролардан бири 450 млн сўмлик олтинни, бошқаси эса 40 минг АҚШ доллар миқдоридаги банкнотларни Ўзбекистондан яширинча оли…
15:52 / 05.08.2026
Тошкентда котлован ўпирилгани ортидан жиноят иши қўзғатилди

Тошкентда котлован ўпирилгани ортидан жиноят иши қўзғатилди

Олмазор туманида 9 қаватли уй ёнида меҳмонхона қуриш учун қазилган котлован чети ўпирилгани ортидан жиноят иши қўзғатилди.
17:34 / 03.08.2026
Samarqand-2028 сунъий йўлдоши орбитага учирилди

Samarqand-2028 сунъий йўлдоши орбитага учирилди

5 август куни STAR.VISION компанияси томонидан Хитойнинг Шандун провинцияси қирғоқлари яқинидаги денгиз старт платформасидан…
10:04 / 05.08.2026
АҚШда Трамп хавфсизлигига таҳдид қилган шахс қўлга олинди

АҚШда Трамп хавфсизлигига таҳдид қилган шахс қўлга олинди

2 август куни АҚШ президенти Доналд Трампнинг ташрифи арафасида хавфсизлик ходимлари гольф майдони ҳудудида шубҳали ҳаракат …
09:22 / 05.08.2026
Роналду ва Жоржинанинг тўйи 8 август куни Мадейрада ўтказилиши мумкин

Роналду ва Жоржинанинг тўйи 8 август куни Мадейрада ўтказилиши мумкин

Португалиялик футбол юлдузи Криштиану Роналду ва унинг севгилиси Жоржина Родригеснинг тўй маросими жорий йилнинг 8 август ку…
15:42 / 03.08.2026
5 август кунги об-ҳаво маълумоти

5 август кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезл…
16:44 / 04.08.2026
6 АВГУСТГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ

6 АВГУСТГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ

5 август соат 20 дан 6 август соат 20 гача
17:09 / 05.08.2026
Ўзбекистонга 21 тонна қалбаки дориларни олиб киришга уриниш фош этилди

Ўзбекистонга 21 тонна қалбаки дориларни олиб киришга уриниш фош этилди

Мазкур дори воситаларининг умумий қиймати дастлабки ҳисоб-китобларга кўра 7,3 млрд сўмдан ошади.
14:28 / 04.08.2026
​ЎЗБЕКИСТОН ХАЛҚ ШОИРИ ШАРИФА САЛИМОВА

​ЎЗБЕКИСТОН ХАЛҚ ШОИРИ ШАРИФА САЛИМОВА

Ўзбек адабиёти ва маданияти оғир жудоликка учради. Замонавий шеъриятимизнинг таниқли намояндаларидан бири, серқирра ижодкор,…
09:55 / 05.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!