$
11975.36 UZS
-98.06
162.91 UZS
-1.56
14020.75 UZS
-113.6
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ҳаво ҳарорати 37 даражагача кўтарилади

Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ҳаво ҳарорати 37 даражагача кўтарилади

15 май куни Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ҳаво ҳарорати 37 даражагача иссиқ бўлиши кутилмоқда
00:36 / 15.05.2026
1 июндан электр энергияси ва табиий газнинг янги тарифлари жорий этилади

1 июндан электр энергияси ва табиий газнинг янги тарифлари жорий этилади

Ҳукуматнинг тегишли қарори (243-сон, 15.05.2026-й) билан 2026 йил 1 июндан электр энергияси ва табиий газнинг янги тарифлари…
14:43 / 15.05.2026
OpenAI сунъий интеллектни (СИ) глобал даражада бошқариш учун халқаро орган тузишни таклиф қилди.

OpenAI сунъий интеллектни (СИ) глобал даражада бошқариш учун халқаро орган тузишни таклиф қилди.

Компания вакили Крис Лихейннинг айтишича, СИ технологияси энди оддий савдо ёки алоҳида давлатлар қоидалари билан чекланиб қо…
17:05 / 14.05.2026
Ўзбекистон оилаларининг бахтлилик даражаси маълум қилинди

Ўзбекистон оилаларининг бахтлилик даражаси маълум қилинди

“Оила ва гендер” илмий-тадқиқот институти томонидан 2026 йил март–апрель ойларида ўтказилган социологик сўров натижаларига к…
11:27 / 14.05.2026
Бугун Шавкат Мирзиёев Қозоғистонга боради

Бугун Шавкат Мирзиёев Қозоғистонга боради

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Қозоғистон Республикаси Президенти Қосим-Жўмарт Тўқаевнинг таклифига бино…
09:30 / 15.05.2026
855 минг доза наркотик, 410 минг дона психотроп восита: бир ойда 23 та уюшган жиноий гуруҳ фаолиятига чек қўйилди

855 минг доза наркотик, 410 минг дона психотроп восита: бир ойда 23 та уюшган жиноий гуруҳ фаолиятига чек қўйилди

Ҳуқуқ-тартибот органлари тезкор бўлинмалари ҳамкорлигида апрель ойида уюшган нарко-жиноятчилик ва уюшган жиноий гуруҳларга қ…
09:25 / 15.05.2026
“Президент ҳожиси” сифатида 100 нафар ватандош Ҳаж сафарига бепул юборилади

“Президент ҳожиси” сифатида 100 нафар ватандош Ҳаж сафарига бепул юборилади

Ўзбекистонда “Президент ҳожиси” дастури доирасида 100 нафар фуқаро Ҳаж сафарига бепул юборилмоқда. Йўлланмаларни топшириш ма…
07:23 / 15.05.2026
Зеленский ва рафиқаси ажрашаётгани айтилмоқда

Зеленский ва рафиқаси ажрашаётгани айтилмоқда

Украина президенти Владимир Зеленский турмуш ўртоғи Елена Зеленская билан ажрашишга тайёргарлик кўраётгани ҳақида хабарлар т…
11:18 / 14.05.2026
16 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

16 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечга томон бироз қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
16:41 / 15.05.2026
Ўзбекистон ва Қозоғистон Президентлари Туркистондаги янги масжид билан танишдилар

Ўзбекистон ва Қозоғистон Президентлари Туркистондаги янги масжид билан танишдилар

Амалий ташриф доирасида Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жомарт Т…
13:08 / 15.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!