$
11974.79 UZS
-54.41
159.64 UZS
-0.62
14008.11 UZS
-57.63
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

Бу ҳам қизиқ

Вашингтондаги отишмада гумондор Трампга суиқасд қилишда айбланмоқда

Вашингтондаги отишмада гумондор Трампга суиқасд қилишда айбланмоқда

Вашингтондаги меҳмонхонада юз берган отишма ортидан 31 ёшли Коул Алленга Доналд Трампга суиқасд қилишга уриниш бўйича айблов…
10:22 / 28.04.2026
Мактаблар бир сменали тизимга ўтказилади

Мактаблар бир сменали тизимга ўтказилади

Ўзбекистонда барча умумтаълим мактабларини босқичма-босқич бир сменали тизимга ўтказиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Мактабгач…
16:58 / 28.04.2026
Киберхавфсизлик маркази ходимларининг маълумотлари ўғирландими?

Киберхавфсизлик маркази ходимларининг маълумотлари ўғирландими?

Ижтимоий тармоқларда Ўзбекистондаги Киберхавфсизлик маркази ДУК ходимларининг шахсий маълумотлари сиздирилгани ва сотувга қў…
11:17 / 29.04.2026
Москванинг шимолида йирик ёнғин содир бўлди

Москванинг шимолида йирик ёнғин содир бўлди

Москва шимолидаги янги қурилаётган бино ҳудудида юзага келган ёнғин тўлиқ бартараф этилди.
16:07 / 28.04.2026
Россияда мигрантлар учун давлат божлари оширилади

Россияда мигрантлар учун давлат божлари оширилади

Россияда мигрантлар учун мигратсия ва фуқароликка оид давлат божлари оширилиши режалаштирилган. Мазкур таклиф Молия вазирлиг…
16:00 / 28.04.2026
29 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

29 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 15-17 …
16:36 / 28.04.2026
Хоразмда муаммолар жойида ўрганилди

Хоразмда муаммолар жойида ўрганилди

Саида Мирзиёеванинг Хоразм вилоятига ташрифи оддий мониторинг эмас, балки ҳудуддаги муаммоларни жойида аниқлаш ва уларни тез…
09:32 / 29.04.2026
Оҳангаронда ППХ ходими 14 ёшли қизларга тегажоғликда гумон қилинмоқда

Оҳангаронда ППХ ходими 14 ёшли қизларга тегажоғликда гумон қилинмоқда

Ижтимоий тармоқларда Оҳангарон шаҳрида патрул-пост хизмати (ППХ) ходими икки нафар вояга етмаган қизга нисбатан ноқонуний ҳа…
10:49 / 29.04.2026
30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

Кўпчилик ҳудудларда ёғингарчилик кутилмайди, аммо айрим вилоятларда қисқа муддатли ёмғир ва момақалдироқ кузатилиши мумкин.
22:19 / 29.04.2026
“Ҳаж” зиёратига юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолати аниқланди

“Ҳаж” зиёратига юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолати аниқланди

Андижон вилояти Асака туманида муқаддас “Ҳаж” зиёратини амалга ошириш истагидан фойдаланиб, фуқароларни алдамоқчи бўлган шах…
15:14 / 28.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!