$
11990.26 UZS
-68.19
162.23 UZS
-1.81
13738.44 UZS
-80.54
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда 30 йилдан ошган автомобиллар утилизатсияга топширилади

Ўзбекистонда 30 йилдан ошган автомобиллар утилизатсияга топширилади

2026-йилдан бошлаб Ўзбекистонда ишлаб чиқарилганига 30 йил ва ундан ортиқ вақт бўлган автомобилларни утилизатсияга топширишн…
14:44 / 21.06.2026
Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сунъий интеллект: тараққиётми ёки янги таҳдид?

Сўнгги йилларда сунъий интеллект технологияларининг жадал ривожланиши бутун дунё эътиборини ўзига қаратди. Бир неча йил авва…
16:11 / 20.06.2026
Андижон, Фарғона ва Тошкентда энергия ресурслари ҳамда ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари аниқланди

Андижон, Фарғона ва Тошкентда энергия ресурслари ҳамда ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари аниқланди

Андижон вилояти, Фарғона вилояти ва Тошкент шаҳрида энергия ресурслари ҳамда ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш билан боғл…
16:31 / 22.06.2026
Навоийда ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўлга олинди

Навоийда ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўлга олинди

Навоий вилоятида юк автомашинасини жарима майдонидан чиқариб олиш мақсадида ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўл…
14:31 / 21.06.2026
Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Парагвай билан бўлган муросасиз ўйинда (1:0) мағлубиятга учрагач, Туркия терма жамоаси Жаҳон чемпионатидаги иккинчи мағлубия…
13:26 / 20.06.2026
Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага йилнинг энг узун куни бўлади

Эртага, 21 июнь куни Шимолий яримшарда йилнинг энг узун куни кузатилади. Бу астрономик ҳодиса ёзги «Қуёш туриши» деб аталади.
14:05 / 20.06.2026
Буюк Британия бош вазири Кир Стармер истеъфога чиқишини эълон қилди

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер истеъфога чиқишини эълон қилди

Буюк Британия бош вазири Кир Стармер мамлакат ҳукумати раҳбари ҳамда Лейбористлар партияси етакчиси лавозимидан истеъфога чи…
16:58 / 22.06.2026
Андижондаги ёғоч омборида йирик ёнғин содир бўлди

Андижондаги ёғоч омборида йирик ёнғин содир бўлди

Андижон вилоятининг Андижон туманида жойлашган ёғоч омборида йирик ёнғин юз берди. Бу ҳақда вилоят Фавқулодда вазиятлар бошқ…
09:57 / 22.06.2026
Сел оқибатида Сурхондарёни Тожикистон билан боғловчи халқаро кўприк қулаб тушди

Сел оқибатида Сурхондарёни Тожикистон билан боғловчи халқаро кўприк қулаб тушди

21 июнь куни тоғли ҳудудларда кузатилган кучли ёғингарчиликлар оқибатида Сурхондарё вилояти Сариосиё тумани ҳудудидан оқиб ў…
11:28 / 22.06.2026
Тошкент метроси 23 июнь куни соат 01:00 гача ишлайди

Тошкент метроси 23 июнь куни соат 01:00 гача ишлайди

Эртага, 23 июнь куни футбол бўйича Жаҳон чемпионатининг иккинчи тури доирасида Ўзбекистон ва Португалия терма жамоалари ўрта…
14:21 / 22.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!