$
12178.85 UZS
49.84
146.54 UZS
-1.45
14053.18 UZS
84.2
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Россия Шимолий Кореядан 14,4 млрд доллар ҳарбий ёрдам олган

Россия Шимолий Кореядан 14,4 млрд доллар ҳарбий ёрдам олган

Бу ёрдамнинг умумий қиймати 7,67 млрд доллардан 14,4 млрд долларгача баҳоланмоқда, – деб ёзади Bloomberg агентлиги Жанубий К…
14:53 / 19.03.2026
Ўзбекистонда 48 нафар эркак 70 ёшдан кейин ота бўлган

Ўзбекистонда 48 нафар эркак 70 ёшдан кейин ота бўлган

Статистика қўмитаси туғилишларда оталарнинг ёш кўрсаткичларига оид маълумотларни эълон қилди.
11:13 / 19.03.2026
Самарқандда хориждан олиб келинган 38 кг наркотик моддалар мусодара қилинди

Самарқандда хориждан олиб келинган 38 кг наркотик моддалар мусодара қилинди

Ҳозирда қонунбузарларга нисбатан Жиноят Кодексининг 246-моддаси 2-қисми ва 273-моддаси 5-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб, …
16:11 / 18.03.2026
Ўзбекистон Афғонистонга Рамазон ҳайити муносабати билан инсонпарварлик ёрдами жўнатди

Ўзбекистон Афғонистонга Рамазон ҳайити муносабати билан инсонпарварлик ёрдами жўнатди

Бугун, 18 март куни Ўзбекистон Афғонистонга инсонпарварлик ёрдами юборди. Бу ҳақда мамлакат Ташқи ишлар вазирлиги маълум қил…
14:59 / 18.03.2026
Уч вилоятда 73 мингдан ортиқ ноқонуний дори воситалари мусодара қилинди

Уч вилоятда 73 мингдан ортиқ ноқонуний дори воситалари мусодара қилинди

Натижада 723 турдаги жами 57422 дона хорижий давлатларда ишлаб чиқарилган ва сифат сертификатига эга бўлмаган, шунингдек, ай…
08:35 / 19.03.2026
Тошкент–Чорвоқ йўналишида автобуслар қатнови тикланади

Тошкент–Чорвоқ йўналишида автобуслар қатнови тикланади

23 мартдан бошлаб Тошкент–Чорвоқ йўналишидаги мавсумий автобус ҳаракати қайта йўлга қўйилади.
10:45 / 20.03.2026
20 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

20 март куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб ёмғир ёғиши, туман тушиши мумкин. Кундузи ёғингарчилик кутилмайди.…
10:52 / 19.03.2026
Президент Ислом Каримов мақбарасини зиёрат қилди

Президент Ислом Каримов мақбарасини зиёрат қилди

Давлат раҳбари Шавкат Мирзиёев Самарқанд шаҳридаги Ҳазрати Ҳизр мажмуасида бўлиб, мамлакатнинг биринчи президенти Ислом Кари…
12:33 / 19.03.2026
Ўзбекистонда Наврўз ва Рамазон ҳайити арафасида 392 нафар шахс афв этилди

Ўзбекистонда Наврўз ва Рамазон ҳайити арафасида 392 нафар шахс афв этилди

Президенти Шавкат Мирзиёев Наврўз байрами ва Рамазон ҳайити арафасида жазо муддатини ўтаётган, қилмишига чин кўнгилдан пушай…
10:00 / 19.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!