$
12136.92 UZS
14.85
159.99 UZS
3.6
14191.70 UZS
4.03
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Собиқ вазир 23 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Собиқ вазир 23 йилга озодликдан маҳрум қилинди

2024 йилда Жанубий Кореяда ҳарбий ҳолат жорий этилиши билан боғлиқ конституциявий тузумга қарши қўзғолонни ташкил этишда ишт…
18:23 / 21.01.2026
Навоийда 4 нафар аёлни фоҳишалик учун сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Навоийда 4 нафар аёлни фоҳишалик учун сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Навоий вилоятида 4 нафар аёлни Россияга фоҳишалик учун сотиб юборишга уринган 32 ёшли аёл қўлга олинди. Бу ҳақда Ички ишлар …
16:18 / 22.01.2026
Мобил иловаларга банк карталарини бириктиришда биометрик идентификация мажбурий бўлади

Мобил иловаларга банк карталарини бириктиришда биометрик идентификация мажбурий бўлади

Низомга кўра, мобил иловада рўйхатдан ўтган фойдаланувчи аккаунтига фақат ушбу шахс ёки яқин қариндошларига тегишли бўлган б…
12:57 / 21.01.2026
Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмни т…
14:33 / 21.01.2026
Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

“Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш соҳасини рақамлаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Ҳукумат қарори қабул…
12:15 / 22.01.2026
“Мен диктаторман” — Доналд Трамп

“Мен диктаторман” — Доналд Трамп

АҚШ президенти Доналд Трамп Давосдаги Жаҳон иқтисодий форумида қилган нутқи бўйича ижобий фикрлар олганини айтди. Ўша нутқид…
09:56 / 22.01.2026
Термиздаги кўп қаватли уйларда 4,5 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Термиздаги кўп қаватли уйларда 4,5 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 4 миллиард 576 миллион сўмлик з…
14:19 / 21.01.2026
Наманганда ҳоким ёрдамчиси ва кадастр ходими пора билан қўлга тушди

Наманганда ҳоким ёрдамчиси ва кадастр ходими пора билан қўлга тушди

ДХХ ва Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда ҳоким ёрдамчиси олдин…
15:36 / 21.01.2026
Жаҳон банки Марказий Осиёга 143,2 млн доллар ажратади

Жаҳон банки Марказий Осиёга 143,2 млн доллар ажратади

Мазкур грант ва имтиёзли кредитлар электр энергия бозорини ривожлантириш ва энергия тизимлари интеграцияси дастури лойиҳалар…
15:33 / 23.01.2026
Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Президент Шавкат Мирзиёев Доналд Трампнинг таклифига биноан 21 январь куни Давос шаҳрида Америка етакчиси ташаббуси билан та…
18:12 / 21.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!