$
12081.63 UZS
-20.76
150.44 UZS
-2.64
13837.09 UZS
-153.27
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкентда наркокурерларни ушлаган инспекторга муддатидан олдин майор унвони берилди

Тошкентда наркокурерларни ушлаган инспекторга муддатидан олдин майор унвони берилди

Тошкент шаҳрининг Чилонзор туманида наркокурерлар фаолиятига чек қўйган профилактика инспектори хизматдаги жасорати учун муд…
12:23 / 15.03.2026
Тошкент ва Фарғона вилоятларида 10 кг.дан ортиқ наркотик мусодара қилинди

Тошкент ва Фарғона вилоятларида 10 кг.дан ортиқ наркотик мусодара қилинди

Тожикистон Республикасидан Сирдарё дарёси орқали Ўзбекистон ҳудудига давлат чегарасини бузган ҳолда сузиб ўтган – Бекобод ша…
08:28 / 14.03.2026
Халқ қабулхоналарига мурожаатларни кўриб чиқиш тартибини бузган идораларга мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш ваколати берилади

Халқ қабулхоналарига мурожаатларни кўриб чиқиш тартибини бузган идораларга мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш ваколати берилади

Президент Халқ қабулхоналари фаолиятини янада кучайтириш чора-тадбирларини белгилаб берди.
15:45 / 13.03.2026
Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги фанлари академияси ташкил этилади

Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги фанлари академияси ташкил этилади

“Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ҳузурида Ўзбекистон қишлоқ хўжалиги фанлари академиясини ташкил этиш чора-тадбирлари тўғрисида”ги…
09:57 / 14.03.2026
Эроннинг Ҳўрмуз бўғозини ёпиши Трамп учун кутилмаган қарор бўлди

Эроннинг Ҳўрмуз бўғозини ёпиши Трамп учун кутилмаган қарор бўлди

CNN хабарига кўра, Пентагон ва АҚШ Миллий хавфсизлик кенгаши Эронга қарши амалиётни режалаштириш жараёнида Теҳроннинг Ҳўрмуз…
09:03 / 14.03.2026
Бўкада қарздорликни узайтириб бериш эвазига пора талаб қилган солиқчи ушланди

Бўкада қарздорликни узайтириб бериш эвазига пора талаб қилган солиқчи ушланди

Давлат хавфсизлик хизмати ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбирда у сўра…
08:24 / 16.03.2026
Бугун Ўзбекистон аёллар терма жамоаси ЖЧ йўлланмаси учун ўйнайди

Бугун Ўзбекистон аёллар терма жамоаси ЖЧ йўлланмаси учун ўйнайди

Бугун, 14 март куни Австралияда ўтказилаётган футбол бўйича аёллар ўртасидаги Осиё кубоги чорак финалида Ўзбекистон терма жа…
12:15 / 14.03.2026
Сурхондарёда йўқ Cobalt автомобилини 15 кишига сотган эркак ушланди

Сурхондарёда йўқ Cobalt автомобилини 15 кишига сотган эркак ушланди

Тергов давомида у вилоятнинг Олтинсой туманидаги 3 фуқарога жами 8 миллиондан ортиқ моддий зарар етказгани аниқланган. Умуми…
11:31 / 14.03.2026
Ўзбекистонда ҳаво транспорти бир йил давомида 9,7 млн нафар йўловчи ташиган

Ўзбекистонда ҳаво транспорти бир йил давомида 9,7 млн нафар йўловчи ташиган

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, 2025 йилда ҳаво транспорти орқали қарийб 9,7 млн нафар йўловчи…
15:28 / 14.03.2026
Алимент тўловчиларга ҳам четга чиқиб ишлаш имкони берилиши мумкин

Алимент тўловчиларга ҳам четга чиқиб ишлаш имкони берилиши мумкин

Шавкат Мирзиёев раислигида аҳоли мурожаатлари билан ишлаш тизимини такомиллаштириш юзасидан видеоселектор йиғилишида мутасад…
15:01 / 13.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!