$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

														
														Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Замонавий болалик: ортиқча вазн эпидемияси ва унинг илдизлари

Сўнгги ўн йилликда технология, овқатланиш маданияти ва турмуш тарзи кескин ўзгарди. Афсуски, бу ўзгаришлар фақат қулайликлар…
17:21 / 07.05.2025

														
														Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Уйқу етишмовчилиги – яширин эпидемия

Ҳар куни миллионлаб инсонлар телефонга тикилганча, тун ярмида ҳам уйғоқ юришмоқда. Кимдир ишдан чарчаган, кимдир эса ТikTok …
17:23 / 26.04.2025

Бу ҳам қизиқ

АҚШ 24 соат ичида Эронга ҳужум уюштиради – Манба

АҚШ 24 соат ичида Эронга ҳужум уюштиради – Манба

АҚШ яқин 24 соат ичида Эронга зарба йўллайди. Бу ҳақда кеча, 14 январь куни европалик расмийларга таяниб, Reuters хабар берд…
10:57 / 15.01.2026
Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

15 январь куни республика бўйича чиқинди хизматидан юзага келган 9,3 млрд сўм қарздорлик учун жами 118 минг 646 та абонентга…
12:18 / 16.01.2026
Фаластиннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

Фаластиннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

“Фаластиннинг Ўзбекистондаги янги тайинланган элчиси Ваилл Аҳмед Баттрехи жанобларининг ишонч ёрлиқлари нусхаларини қабул қи…
10:01 / 15.01.2026
Эрон ҳаво ҳудуди ёпилиши фонида Ўзбекистон рейслари жўнаш аэропортларига қайтди

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилиши фонида Ўзбекистон рейслари жўнаш аэропортларига қайтди

Эрон ҳаво ҳудуди ёпилгани сабабли 15 январь куни Ўзбекистондан учган ва Ўзбекистонга учаётган бир қатор авиарейслар жўнаш аэ…
09:16 / 15.01.2026
Ўзбекистонда Bayraktar дронлари билан таъминланган бўлинма ишга тушди

Ўзбекистонда Bayraktar дронлари билан таъминланган бўлинма ишга тушди

Бу ҳақда Давлат хавфсизлик хизмати раиси Баҳодир Қурбонов президент ҳузуридаги Хавфсизлик кенгашининг 13 январь куни ўтказил…
14:36 / 15.01.2026
Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Ўзбекистонликлар қайси суғурта туридан кўпроқ фойдаланмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида суғурта хизматлари ҳажми 10,9 трлн сўмни…
14:42 / 14.01.2026
16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, кечқурун ёмғир қорга айланиши мумкин.
15:11 / 15.01.2026
Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Совуқ антисиклон таъсирида ҳаво ифлосланиши кучайиши мумкин – “Ўзгидромет”

Ўзбекистон ҳудудига совуқ антисиклон босқичма-босқич кириб келиши кутилмоқда. Ушбу жараён даврида атмосферада ҳаво алмашинув…
15:30 / 14.01.2026
Ўзбекистон глобал тинчлик ва дипломатия марказларидан бирига айланиб боряпти – Президент

Ўзбекистон глобал тинчлик ва дипломатия марказларидан бирига айланиб боряпти – Президент

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида видеоселектор йиғилиши бўлиб ўтмоқда.
17:28 / 15.01.2026
Хавфсизлик камари тақишни чекловчи касалликлар рўйхати тасдиқланди

Хавфсизлик камари тақишни чекловчи касалликлар рўйхати тасдиқланди

“Саломатлиги хавфсизлик камари тақиш имконини бермайдиган касалликлар” рўйхати Адлия вазирлигида давлат рўйхатидан ўтказилди.
17:30 / 14.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!