$
12014.48 UZS
-39.55
166.61 UZS
-0.44
13858.70 UZS
-73.35
31° Кечаси 18°

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

14:00 / 23.03.2024


Икки ёки ундан ортиқ тилни билиш нафақат бизни бойитади, балки бошқа маданиятни ўрганишга, фикрларимизни баҳам кўришга ва дунёни чуқурроқ тушунишга имкон беради. Испаниянинг иккита тадқиқот маркази - Каталония университети ва Помпеу Фабра университети олимлари аниқлаганидек, бир вақтнинг ўзида иккита тильдан фаол фойдаланиш қариш билан боғлиқ когнитив пасайишдан ҳимоя қилиши мумкин.

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.

"Икки тильда сўзлашадиган мамлакатларда деменсиянинг тарқалиши аҳолиси фақат битта тильда гапирадиган минтақаларга қараганда 50% пастроқ", дейди сўнгги тадқиқотни олиб борган профессор Марко Калабрия. Тадқиқотчилар кўнгиллилар сифатида Барселона аҳолисини танладилар, чунки у ерда деярли ҳамма испан ва каталон тилларида тенг сўзлашади ва улар орасида мутлақо соғлом одамлар ҳам, деманс ёки хотирани йўқотишдан азият чекадиганлар ҳам бор эди.

"Биз икки тиллилик даражаси юқори бўлган одамларга енгил когнитив бузилиш ташхиси қўйилганда, бу икки тильдан бирини пассив фойдаланувчиларга қараганда анча кечроқ эканлигини аниқладик", деб тушунтиради Калабрия.

Профессорнинг ўзи доимо икки тильдан фойдаланиш ва биридан иккинчисига ўтиш мия учун ажойиб машқ бўлиб хизмат қилади, деб ҳисоблайди.


саломатлик


														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

														
														Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Пискент ва Бўка туманларида боғча тарбияланувчилари заҳарланди

Ҳозирда беморлардан олинган таҳлиллар ва озиқ-овқат намуналари лабораторияда текширилмоқда. Расмий хулосалар чиққач, қўшимча…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Ортиқча вазн кўркамлик эмас!

Бу борада мутахассис фикри билан танишамиз
21:03 / 27.08.2025

														
														Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Гипертония, юрак ишемик касаллиги ва қандли диабет 85 фоиз ҳолатларда охир-оқибат ногиронликка олиб келмоқда

Президент соғлиқни сақлаш тизимидаги лойиҳаларнинг тақдимоти билан танишди
20:47 / 19.08.2025

														
														Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Шифокорлар алцгеймерга шифо топди

Олимлар ҳатто унутилган хотирани тиклашни ҳам ўрганишди
21:51 / 10.08.2025

														
														Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Гепатит касалликларини аниқлаш мақсадида 1.6 миллион киши скрининг текширувидан ўтказилди

Мазкур ишларнинг таҳлили ҳақида Вирусология институти директори Эркин Мусабоев ахборот бериб ўтди
19:18 / 20.07.2025

														
														2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

2025 йилнинг 6 ойи давомида тез ёрдамга қанча мурожаат келиб тушди?

Соғлиқни сақлаш вазирлиги бу бўйича расмий статистикани тақдим этди
21:26 / 08.07.2025

Бу ҳам қизиқ

Қашқадарёда қум-шағални ноқонуний қазиб олиш ҳолатлари фош этилди

Қашқадарёда қум-шағални ноқонуний қазиб олиш ҳолатлари фош этилди

Қашқадарё вилоятида ўтказилган текширув ва тезкор тадбирлар давомида қум ҳамда қум-шағал аралашмасини ноқонуний қазиб олиш б…
15:39 / 13.06.2026
YouTube шахсий чатлар функциясини қайта ишга туширмоқда

YouTube шахсий чатлар функциясини қайта ишга туширмоқда

YouTube фойдаланувчилар учун шахсий хабар алмашиш имкониятини босқичма-босқич қайта жорий этмоқда. Аввал чекланган аудитория…
14:56 / 11.06.2026
“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

“Францияга бориш шарт эмас” — лаванда боғи энди Ўзбекистонда

Франциядаги машҳур Прованс далаларини кўриш учун энди минглаб километр йўл босиш шарт эмас.
12:42 / 11.06.2026
Дам олиш кунлари ҳаво ҳарорати 42 даражагача кўтарилади

Дам олиш кунлари ҳаво ҳарорати 42 даражагача кўтарилади

Дам олиш кунлари республика ҳудудининг катта қисмида қуруқ ва асосан кам булутли об-ҳаво сақланиб туради.
15:34 / 12.06.2026
“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

Марғилон шаҳрида барпо этилган “Бурҳониддин Марғиноний илмий-маърифий ва туризм мажмуаси” Фарғона водийсидаги энг йирик замо…
17:35 / 11.06.2026
Ўзбекистонда 17 мингта эски уй реновация қилиниши мумкин

Ўзбекистонда 17 мингта эски уй реновация қилиниши мумкин

1991 йилгача қурилган 17 мингта турар жойни реновация қилиш режалаштирилмоқда. Бунинг учун реновация жараёнларини тартибга с…
17:15 / 11.06.2026
Наманган туманида 155,5 миллион сўмлик сифати кафолатланмаган дори воситалари мусодара қилинди

Наманган туманида 155,5 миллион сўмлик сифати кафолатланмаган дори воситалари мусодара қилинди

Наманган туманида ўтказилган тезкор тадбир давомида муомалага киритилиши режалаштирилган 155,5 миллион сўмлик сифати кафолат…
10:41 / 13.06.2026
Ўзбекистонда ОАВлар уч йилга фойда солиғидан озод этилиши мумкин

Ўзбекистонда ОАВлар уч йилга фойда солиғидан озод этилиши мумкин

Ўзбекистонда оммавий ахборот воситаларини қўллаб-қувватлашга қаратилган Президент қарори лойиҳаси жамоатчилик муҳокамасига т…
17:32 / 13.06.2026
Саида Мирзиёева: Бугун Ўзбек миллий академик драма театрида саҳналаштирилган “Адолат фасли” спектаклини томоша қилдим.

Саида Мирзиёева: Бугун Ўзбек миллий академик драма театрида саҳналаштирилган “Адолат фасли” спектаклини томоша қилдим.

Амир Темур ҳаётининг муҳим бир даврига бағишланган ушбу саҳна асари тарихий воқеаларни теран бадиий талқин этиши, инсон, ҳок…
09:33 / 13.06.2026
Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Ўзбекистонда журналистлар ва блогерлар томонидан эълон қилинган материаллар асосида 2026 йилнинг дастлабки беш ойида қиймати…
12:05 / 11.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!