$
11971.64 UZS
-8.72
₽
146.33 UZS
0.71
€
13160.42 UZS
26.35
31° Кечаси 18°

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид қадимий ғорни топишди

21:23 / 07.02.2023

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид бўлган ва минг йиллар давомида инсонлар қадам босмаган қадимий ғорни топди.

Таъкидланишича, Испаниянинг Мурсия университети тадқиқотчилари илк бор минг йиллар давомида очилмаган ушбу улкан ғорга киришган. Ғор бутунлай сталактитлар (йиллар давомида шаклланган муз-тошлар) билан қопланган бўлиб, уларнинг ўлчамлари ташқи дунёдан мисли кўрилмаган изоляция шартларини тасдиқлайди.

Ушбу ноёб жой мамлакатнинг жануби-шарқидаги ғор тизимида, Куева дел Аркода, Cиесдаги Алмаденес каньонида жойлашган.

“Бизни жаҳон даражасидаги очилиш кутиб турибди. Бу ғорнинг бўшлиқлари жуда катта бўлиб, уларнинг баъзилари 20 метр баландликка эга ва минтақадаги энг баланд жойга айланган. Сталактитлар жуда кўп бўлиб, уларнинг баъзилари узунлиги 3 метрни ташкил этади. Бу шуни англатадики, улар кўп минг йиллар давомида ғорнинг изоляцияси туфайли деярли тенгсиз барқарорлик шароитида ўсган”, – дейди тадқиқот раҳбари.

Олимлар камдан-кам ҳолларда минг йиллар давомида музлатилган яшаш жойини ўрганиш имкониятига эга бўлишади, шунинг учун бундай топилманинг аҳамиятини ортиқча баҳолаб бўлмайди. Ғорнинг ҳақиқий ўлчамлари аниқ бўлгунга қадар йиллар ўтади, аммо тадқиқотчилар аллақачон биринчи хулосаларни чиқаришган.

Ғор деворларидаги улкан тирноқларнинг изларига қараганда, бу ғорда бир вақтлар қадимий айиқлар яшаган. Тахминларга кўра, бу мавжудотлар 24 000 йил олдин йўқ бўлиб кетган. Уларнинг вазни ярим тоннага яқин, узунлиги 3 метргача етади.

Бу айиқлар аслида ғорларда яшамаган, аммо уларнинг кўплаб қолдиқлари шундай ёпиқ жойларда топилган. Олимларнинг фикрига кўра, ҳайвонлар қаттиқ совуқни ва ўсимликлар етишмаслигини кутиб, бу ерда қишлаган, бу уларнинг овқатланиши асосини ташкил этган.

Олимларнинг фикрича, ҳақиқий “палеолит ибодатхонаси” бўлган бу табиий хазина яна кўплаб кутилмаган ҳодисалар сирини очиши мумкин.

Қайд этиш мумкин, Палеолит Тош даврининг биринчи тарихий даври – инсонлар томонидан биринчи майдаланган тош асбобларни қўллаш бошланишидан то милоддан аввалги 12-минг йилликкача (қишлоқ хўжалиги пайдо бўлиши) бўлган давр. 1865 йилда Жон Луббок томонидан аниқланган.

Палеолит даврида Ернинг иқлими, унинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳозирги замондан сезиларли даражада фарқ қилган. Палеолит даври одамлари бир неча ибтидоий жамоаларда яшаб, фақат йўнма тошдан ясалган асбоблардан фойдаланган. Уларни майдалаш ва кулолчилик буюмлари ясашни ҳали билишмаган. Бироқ, тош асбоблардан ташқари, суяк, тери, ёғоч ва бошқа ўсимлик материалларидан ҳам асбоблар ясалган. Одамлар овчилик ва ўсимлик озуқаси йиғиш билан шуғулланган.


Илм-фан


														
														Қозоғистон Шимолий Орол денгизи сатҳини 44 метргача кўтармоқчи

Қозоғистон Шимолий Орол денгизи сатҳини 44 метргача кўтармоқчи

Қозоғистон ҳукумати келгуси беш-олти йил ичида Шимолий Орол денгизидаги сув сатҳини 44 метргача кўтаришни режалаштирмоқда. Б…
15:18 / 08.10.2026

														
														Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

1958 йилда АҚШнинг Ford компанияси бензин ўрнига атом энергиясидан фойдаланадиган автомобиль — Ford Nucleon концепциясини та…
09:27 / 07.10.2026

														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Хитойда Си Сзинпиннинг Путин ва Трампга муносабати ОАВ эътиборини тортди

Хитойда Си Сзинпиннинг Путин ва Трампга муносабати ОАВ эътиборини тортди

Хитойда ўтказилаётган APEC саммити доирасида Хитой раиси Си Сзинпиннинг Россия президенти Владимир Путин ва АҚШ президенти Д…
09:28 / 19.11.2026
Ўзбекистон турк инвесторларини Янги Тошкентдаги лойиҳаларда иштирок этишга чақирди

Ўзбекистон турк инвесторларини Янги Тошкентдаги лойиҳаларда иштирок этишга чақирди

Ўзбекистон Туркия компанияларини қишлоқ хўжалиги, инфратузилма ва қурилиш соҳаларидаги қўшма лойиҳаларга жалб этмоқчи. Бу ма…
14:19 / 19.11.2026
Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда жазони ижро этиш колониясида ўтириб, уяли телефон орқали онлайн наркодўкон фаолиятини бошқарган маҳкум ва унинг ше…
16:10 / 19.11.2026
Трампга суиқасд уюштириш режасида қатнашган покистонлик 27 йилга қамалди

Трампга суиқасд уюштириш режасида қатнашган покистонлик 27 йилга қамалди

Эрон ҳукумати билан алоқалари бўлган покистонлик Осиф Мерчант АҚШ президенти Дональд Трамп ва бошқа америкалик сиёсатчиларга…
10:51 / 18.11.2026
Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистондаги бир қатор интернет нашрлари ижтимоий тармоқларда муаллифлик ҳуқуқи бузилгани ҳақидаги шикоятлар орқали пул ун…
13:48 / 19.11.2026
Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистонда 2026–2027 йилларда умумий қиймати 8,4 миллиард долларлик давлат активлари, кўчмас мулк объектлари ва ер майдонл…
14:43 / 19.11.2026
Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Бугун, республиканинг аксарият ҳудудларида ҳаво ўзгарувчан бўлиши кутилмоқда. Айрим жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Тоғли…
17:51 / 19.11.2026
Путин Украинага қарши урушни қишда ҳам тўхтатмоқчи эмас — NYT

Путин Украинага қарши урушни қишда ҳам тўхтатмоқчи эмас — NYT

Россия президенти Владимир Путин Украинага қарши ҳарбий ҳаракатларни қиш давомида ҳам давом эттиришни кўзламоқда. Бу ҳақда T…
09:38 / 19.11.2026
Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистон 2026–2027 йилларда 8,4 миллиард долларлик давлат активларини сотувга чиқаради

Ўзбекистонда 2026–2027 йилларда умумий қиймати 8,4 миллиард долларлик давлат активлари, кўчмас мулк объектлари ва ер майдонл…
14:46 / 19.11.2026
Косово собиқ президенти Ҳошим Тачига яна қамоқ жазоси тайинланди

Косово собиқ президенти Ҳошим Тачига яна қамоқ жазоси тайинланди

Косовонинг собиқ президенти Ҳошим Тачи гувоҳларга босим ўтказиш ва суд жараёнига тўсқинлик қилишда айбдор деб топилиб, 1 йил…
10:14 / 19.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!