$
12525.01 UZS
10.56
137.20 UZS
0.14
13588.38 UZS
52.75
11° Кечаси

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид қадимий ғорни топишди

21:23 / 07.02.2023

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид бўлган ва минг йиллар давомида инсонлар қадам босмаган қадимий ғорни топди.

Таъкидланишича, Испаниянинг Мурсия университети тадқиқотчилари илк бор минг йиллар давомида очилмаган ушбу улкан ғорга киришган. Ғор бутунлай сталактитлар (йиллар давомида шаклланган муз-тошлар) билан қопланган бўлиб, уларнинг ўлчамлари ташқи дунёдан мисли кўрилмаган изоляция шартларини тасдиқлайди.

Ушбу ноёб жой мамлакатнинг жануби-шарқидаги ғор тизимида, Куева дел Аркода, Cиесдаги Алмаденес каньонида жойлашган.

“Бизни жаҳон даражасидаги очилиш кутиб турибди. Бу ғорнинг бўшлиқлари жуда катта бўлиб, уларнинг баъзилари 20 метр баландликка эга ва минтақадаги энг баланд жойга айланган. Сталактитлар жуда кўп бўлиб, уларнинг баъзилари узунлиги 3 метрни ташкил этади. Бу шуни англатадики, улар кўп минг йиллар давомида ғорнинг изоляцияси туфайли деярли тенгсиз барқарорлик шароитида ўсган”, – дейди тадқиқот раҳбари.

Олимлар камдан-кам ҳолларда минг йиллар давомида музлатилган яшаш жойини ўрганиш имкониятига эга бўлишади, шунинг учун бундай топилманинг аҳамиятини ортиқча баҳолаб бўлмайди. Ғорнинг ҳақиқий ўлчамлари аниқ бўлгунга қадар йиллар ўтади, аммо тадқиқотчилар аллақачон биринчи хулосаларни чиқаришган.

Ғор деворларидаги улкан тирноқларнинг изларига қараганда, бу ғорда бир вақтлар қадимий айиқлар яшаган. Тахминларга кўра, бу мавжудотлар 24 000 йил олдин йўқ бўлиб кетган. Уларнинг вазни ярим тоннага яқин, узунлиги 3 метргача етади.

Бу айиқлар аслида ғорларда яшамаган, аммо уларнинг кўплаб қолдиқлари шундай ёпиқ жойларда топилган. Олимларнинг фикрига кўра, ҳайвонлар қаттиқ совуқни ва ўсимликлар етишмаслигини кутиб, бу ерда қишлаган, бу уларнинг овқатланиши асосини ташкил этган.

Олимларнинг фикрича, ҳақиқий “палеолит ибодатхонаси” бўлган бу табиий хазина яна кўплаб кутилмаган ҳодисалар сирини очиши мумкин.

Қайд этиш мумкин, Палеолит Тош даврининг биринчи тарихий даври – инсонлар томонидан биринчи майдаланган тош асбобларни қўллаш бошланишидан то милоддан аввалги 12-минг йилликкача (қишлоқ хўжалиги пайдо бўлиши) бўлган давр. 1865 йилда Жон Луббок томонидан аниқланган.

Палеолит даврида Ернинг иқлими, унинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳозирги замондан сезиларли даражада фарқ қилган. Палеолит даври одамлари бир неча ибтидоий жамоаларда яшаб, фақат йўнма тошдан ясалган асбоблардан фойдаланган. Уларни майдалаш ва кулолчилик буюмлари ясашни ҳали билишмаган. Бироқ, тош асбоблардан ташқари, суяк, тери, ёғоч ва бошқа ўсимлик материалларидан ҳам асбоблар ясалган. Одамлар овчилик ва ўсимлик озуқаси йиғиш билан шуғулланган.


Илм-фан


														
														Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

280°C дан юқори ҳароратда қизитувчи электромагнит шовқин яратиши мумкинлигини аниқлад
10:46 / 24.02.2024

														
														Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Навоий буюк шоир, тадбиркор, иқтисодчи ва миллиардер бўлган. Илк роботлар, светофор, лифт ва эскалаторлар ҳақида бобомиз ёзи…
11:29 / 09.02.2024

														
														Қайси тарихий шахсларнинг қабрлари ҳалигача топилмаган?

Қайси тарихий шахсларнинг қабрлари ҳалигача топилмаган?

Тарихдаги айрим буюк шахсларнинг қабрлари қаерда эканлиги ҳалигача аниқланмаган.
16:06 / 05.02.2024

														
														Дунёдаги ягона гигант албинос чумолихўри аниқланди

Дунёдаги ягона гигант албинос чумолихўри аниқланди

Ҳайвон бир йил давомида кузатувга олинган.
12:34 / 01.02.2024

														
														Ойдаги биринчи “СЛИМ” ой модулининг тарихий сурати эълон қилинди

Ойдаги биринчи “СЛИМ” ой модулининг тарихий сурати эълон қилинди

“Ҳуббле” ва “Спитзер” телескоплари томонидан суратга олинган.
15:04 / 28.01.2024

														
														Сунъий интеллект ичимлик суви захирасига оид хатоларни аниқлади

Сунъий интеллект ичимлик суви захирасига оид хатоларни аниқлади

Маиший кранларни ичимлик суви билан таъминлайдиган сув ҳавзаларининг 30 фоизини тартибга солган.
13:07 / 28.01.2024

														
														Энди сиз ҳам атрофни ҳайвонлар каби кўра оласиз

Энди сиз ҳам атрофни ҳайвонлар каби кўра оласиз

Бу орқали ҳайвонлар ҳақидаги тасаввурлар бойиб боради.
10:17 / 28.01.2024

														
														Қазилмаларда янги турдаги динозавр қолдиқлари топилди

Қазилмаларда янги турдаги динозавр қолдиқлари топилди

Оклахома штати университети тадқиқотчиси тасодифан илгари номаълум бўлган динозавр тури қолдиқларини топди.
10:32 / 26.01.2024

														
														Сунъий интеллект 800 та касбни эгаллай олмайди

Сунъий интеллект 800 та касбни эгаллай олмайди

МИТ тадқиқотчилари сунъий интеллект 800 та касбга доир 1000 та визуал ҳаракатни қанчалик бажара олишини синаб кўрди.
11:33 / 25.01.2024

														
														IQ тести нимага хизмат қилади?

IQ тести нимага хизмат қилади?

IQ даражасига эга бўлган инсон, ўқиётган нарсаси қанчалик қийин бўлса ҳам уни тушунади.
12:56 / 24.01.2024

Бу ҳам қизиқ

5 март куни қандай об-ҳаво кузатилади?

5 март куни қандай об-ҳаво кузатилади?

5-7 март кунлари республиканинг тоғли ҳудудларида қор кўчиши хавфи бор.
12:59 / 04.03.2024
Хуснора Шодиева ўғлининг миллати ҳақида маълумот берди

Хуснора Шодиева ўғлининг миллати ҳақида маълумот берди

Хонанда собиқ турмуш ўртоғининг келиб чиқиши ҳақида ҳам гапирди.
16:28 / 04.03.2024
Дунёдаги 3-энг катта масжид қурилди

Дунёдаги 3-энг катта масжид қурилди

2020 йил октябрь ойида масжид COVID-19 пандемияси фонида тўлақонли ишга туша олмаган.
17:12 / 04.03.2024
Қулупнайнинг организмга фойдали томонлари

Қулупнайнинг организмга фойдали томонлари

Альцгеймер касаллиги бошланишининг олдини олиши муҳим аҳамиятга эгадир.
16:33 / 04.03.2024
Илон Маск НАТОни тарқатиб юбориш зарурлиги ҳақидаги ғояни қўллаб-қувватлади

Илон Маск НАТОни тарқатиб юбориш зарурлиги ҳақидаги ғояни қўллаб-қувватлади

Бу ҳақда у Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида ёзган.
16:46 / 03.03.2024
АҚШ қирғизистонликлар учун визалар муддатини узайтирди

АҚШ қирғизистонликлар учун визалар муддатини узайтирди

Таъкидланишича, ёзда консуллик хизматлари янада ривожлантирилиши кутилмоқда.
11:09 / 04.03.2024
Британия компаниялари 4 кунлик иш ҳафтасига ўтди

Британия компаниялари 4 кунлик иш ҳафтасига ўтди

Шу сабабли соғлиғи туфайли таътилга чиқаётганлар сони камайгани маълум қилинган.
09:46 / 05.03.2024
Бермуд учбурчагида ғойиб бўлган кема

Бермуд учбурчагида ғойиб бўлган кема

Tранзит муддати 9 кун давом этиши ва 13 март куни кема белгиланган манзилга етиб бориши кутилганди.
09:25 / 04.03.2024
“Рамазон ойининг биринчи куни 11 мартга тўғри келади” – Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

“Рамазон ойининг биринчи куни 11 мартга тўғри келади” – Ўзбекистон мусулмонлари идораси Матбуот хизмати

Ўзбекистон мусулмонлари идораси ташаббуси билан Қозоғистон, Қирғизистон, Туркия ва Озарбайжон каби туркий давлатлар Фатво ҳа…
08:52 / 05.03.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!