Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид бўлган ва минг йиллар давомида инсонлар қадам босмаган қадимий ғорни топди.

Таъкидланишича, Испаниянинг Мурсия университети тадқиқотчилари илк бор минг йиллар давомида очилмаган ушбу улкан ғорга киришган. Ғор бутунлай сталактитлар (йиллар давомида шаклланган муз-тошлар) билан қопланган бўлиб, уларнинг ўлчамлари ташқи дунёдан мисли кўрилмаган изоляция шартларини тасдиқлайди.

Ушбу ноёб жой мамлакатнинг жануби-шарқидаги ғор тизимида, Куева дел Аркода, Cиесдаги Алмаденес каньонида жойлашган.

“Бизни жаҳон даражасидаги очилиш кутиб турибди. Бу ғорнинг бўшлиқлари жуда катта бўлиб, уларнинг баъзилари 20 метр баландликка эга ва минтақадаги энг баланд жойга айланган. Сталактитлар жуда кўп бўлиб, уларнинг баъзилари узунлиги 3 метрни ташкил этади. Бу шуни англатадики, улар кўп минг йиллар давомида ғорнинг изоляцияси туфайли деярли тенгсиз барқарорлик шароитида ўсган”, – дейди тадқиқот раҳбари.

Олимлар камдан-кам ҳолларда минг йиллар давомида музлатилган яшаш жойини ўрганиш имкониятига эга бўлишади, шунинг учун бундай топилманинг аҳамиятини ортиқча баҳолаб бўлмайди. Ғорнинг ҳақиқий ўлчамлари аниқ бўлгунга қадар йиллар ўтади, аммо тадқиқотчилар аллақачон биринчи хулосаларни чиқаришган.

Ғор деворларидаги улкан тирноқларнинг изларига қараганда, бу ғорда бир вақтлар қадимий айиқлар яшаган. Тахминларга кўра, бу мавжудотлар 24 000 йил олдин йўқ бўлиб кетган. Уларнинг вазни ярим тоннага яқин, узунлиги 3 метргача етади.

Бу айиқлар аслида ғорларда яшамаган, аммо уларнинг кўплаб қолдиқлари шундай ёпиқ жойларда топилган. Олимларнинг фикрига кўра, ҳайвонлар қаттиқ совуқни ва ўсимликлар етишмаслигини кутиб, бу ерда қишлаган, бу уларнинг овқатланиши асосини ташкил этган.

Олимларнинг фикрича, ҳақиқий “палеолит ибодатхонаси” бўлган бу табиий хазина яна кўплаб кутилмаган ҳодисалар сирини очиши мумкин.

Қайд этиш мумкин, Палеолит Тош даврининг биринчи тарихий даври – инсонлар томонидан биринчи майдаланган тош асбобларни қўллаш бошланишидан то милоддан аввалги 12-минг йилликкача (қишлоқ хўжалиги пайдо бўлиши) бўлган давр. 1865 йилда Жон Луббок томонидан аниқланган.

Палеолит даврида Ернинг иқлими, унинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳозирги замондан сезиларли даражада фарқ қилган. Палеолит даври одамлари бир неча ибтидоий жамоаларда яшаб, фақат йўнма тошдан ясалган асбоблардан фойдаланган. Уларни майдалаш ва кулолчилик буюмлари ясашни ҳали билишмаган. Бироқ, тош асбоблардан ташқари, суяк, тери, ёғоч ва бошқа ўсимлик материалларидан ҳам асбоблар ясалган. Одамлар овчилик ва ўсимлик озуқаси йиғиш билан шуғулланган.

• Arxeolog
• Ispaniya
• Olimlar
• топилма