$
12023.61 UZS
9.24
₽
145.54 UZS
-0.65
€
13236.79 UZS
-43.89
31° Кечаси 18°

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид қадимий ғорни топишди

21:23 / 07.02.2023

Испаниялик олимлар Палеолит даврига оид бўлган ва минг йиллар давомида инсонлар қадам босмаган қадимий ғорни топди.

Таъкидланишича, Испаниянинг Мурсия университети тадқиқотчилари илк бор минг йиллар давомида очилмаган ушбу улкан ғорга киришган. Ғор бутунлай сталактитлар (йиллар давомида шаклланган муз-тошлар) билан қопланган бўлиб, уларнинг ўлчамлари ташқи дунёдан мисли кўрилмаган изоляция шартларини тасдиқлайди.

Ушбу ноёб жой мамлакатнинг жануби-шарқидаги ғор тизимида, Куева дел Аркода, Cиесдаги Алмаденес каньонида жойлашган.

“Бизни жаҳон даражасидаги очилиш кутиб турибди. Бу ғорнинг бўшлиқлари жуда катта бўлиб, уларнинг баъзилари 20 метр баландликка эга ва минтақадаги энг баланд жойга айланган. Сталактитлар жуда кўп бўлиб, уларнинг баъзилари узунлиги 3 метрни ташкил этади. Бу шуни англатадики, улар кўп минг йиллар давомида ғорнинг изоляцияси туфайли деярли тенгсиз барқарорлик шароитида ўсган”, – дейди тадқиқот раҳбари.

Олимлар камдан-кам ҳолларда минг йиллар давомида музлатилган яшаш жойини ўрганиш имкониятига эга бўлишади, шунинг учун бундай топилманинг аҳамиятини ортиқча баҳолаб бўлмайди. Ғорнинг ҳақиқий ўлчамлари аниқ бўлгунга қадар йиллар ўтади, аммо тадқиқотчилар аллақачон биринчи хулосаларни чиқаришган.

Ғор деворларидаги улкан тирноқларнинг изларига қараганда, бу ғорда бир вақтлар қадимий айиқлар яшаган. Тахминларга кўра, бу мавжудотлар 24 000 йил олдин йўқ бўлиб кетган. Уларнинг вазни ярим тоннага яқин, узунлиги 3 метргача етади.

Бу айиқлар аслида ғорларда яшамаган, аммо уларнинг кўплаб қолдиқлари шундай ёпиқ жойларда топилган. Олимларнинг фикрига кўра, ҳайвонлар қаттиқ совуқни ва ўсимликлар етишмаслигини кутиб, бу ерда қишлаган, бу уларнинг овқатланиши асосини ташкил этган.

Олимларнинг фикрича, ҳақиқий “палеолит ибодатхонаси” бўлган бу табиий хазина яна кўплаб кутилмаган ҳодисалар сирини очиши мумкин.

Қайд этиш мумкин, Палеолит Тош даврининг биринчи тарихий даври – инсонлар томонидан биринчи майдаланган тош асбобларни қўллаш бошланишидан то милоддан аввалги 12-минг йилликкача (қишлоқ хўжалиги пайдо бўлиши) бўлган давр. 1865 йилда Жон Луббок томонидан аниқланган.

Палеолит даврида Ернинг иқлими, унинг ўсимлик ва ҳайвонот дунёси ҳозирги замондан сезиларли даражада фарқ қилган. Палеолит даври одамлари бир неча ибтидоий жамоаларда яшаб, фақат йўнма тошдан ясалган асбоблардан фойдаланган. Уларни майдалаш ва кулолчилик буюмлари ясашни ҳали билишмаган. Бироқ, тош асбоблардан ташқари, суяк, тери, ёғоч ва бошқа ўсимлик материалларидан ҳам асбоблар ясалган. Одамлар овчилик ва ўсимлик озуқаси йиғиш билан шуғулланган.


Илм-фан


														
														Қозоғистон Шимолий Орол денгизи сатҳини 44 метргача кўтармоқчи

Қозоғистон Шимолий Орол денгизи сатҳини 44 метргача кўтармоқчи

Қозоғистон ҳукумати келгуси беш-олти йил ичида Шимолий Орол денгизидаги сув сатҳини 44 метргача кўтаришни режалаштирмоқда. Б…
15:18 / 08.10.2026

														
														Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

Ford Nucleon: ядро реакторида юрадиган автомобиль нега яратилмай қолди?

1958 йилда АҚШнинг Ford компанияси бензин ўрнига атом энергиясидан фойдаланадиган автомобиль — Ford Nucleon концепциясини та…
09:27 / 07.10.2026

														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкентда қарийб 23 минг йўловчи йўл ҳақини тўламагани учун камида икки марта жаримага тортилди

Тошкентда қарийб 23 минг йўловчи йўл ҳақини тўламагани учун камида икки марта жаримага тортилди

Тошкент шаҳридаги автобусларда йўл ҳақини тўламасдан ҳаракатланган 22 929 нафар йўловчи камида икки марта маъмурий жавобгарл…
09:58 / 14.11.2026
Куз-қиш мавсумида табиий газ таъминоти: аҳоли ва ижтимоий соҳа объектларига устуворлик берилади

Куз-қиш мавсумида табиий газ таъминоти: аҳоли ва ижтимоий соҳа объектларига устуворлик берилади

Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарори билан 2026–2027 йиллар куз-қиш мавсумида аҳоли, ижтимоий соҳа объектлари ва стратегик …
16:45 / 14.11.2026
Қашқадарёда 36 гектар ерни 18,5 минг долларга сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Қашқадарёда 36 гектар ерни 18,5 минг долларга сотмоқчи бўлган шахс ушланди

Қашқадарё вилоятининг Яккабоғ туманида 36 гектар давлат захирасидаги ер майдонини 18,5 минг АҚШ долларига бошқа шахс номига …
14:05 / 16.11.2026
Андижонда поезд Дамас билан тўқнашди

Андижонда поезд Дамас билан тўқнашди

Андижон вилоятининг Асака туманида 16-ноябрь куни темирйўл кесишмасида Дамас автомобилини поезд уриб юборди. Ҳодиса оқибатид…
14:02 / 16.11.2026
Ўзбекистонда радарлар фаолияти устидан назорат кучайтирилди

Ўзбекистонда радарлар фаолияти устидан назорат кучайтирилди

Ўзбекистонда ўрнатилган фото ва видео қайд этиш қурилмалари ҳамда радарлар фаолияти текширилмоқда. Йўл ҳаракати хавфсизлиги …
09:57 / 16.11.2026
GWU президентининг маслаҳат кенгаши йиғилишида университетни ривожлантириш стратегияси муҳокама қилинди

GWU президентининг маслаҳат кенгаши йиғилишида университетни ривожлантириш стратегияси муҳокама қилинди

Жорж Вашингтон университети (GWU) президенти Эллен Гранберг ва университет Президентининг маслаҳат кенгаши аъзолари навбатда…
09:27 / 14.11.2026
Мозори Шарифда Алишер Навоий ёдгорлиги қурилиши якунланмоқда

Мозори Шарифда Алишер Навоий ёдгорлиги қурилиши якунланмоқда

Сурхондарё вилояти ҳокими Улуғбек Қосимов бошчилигидаги Ўзбекистон делегацияси Афғонистоннинг Мозори Шариф шаҳрига ташриф бу…
15:30 / 13.11.2026
АҚШда танкер билан тўқнашган круиз кемаси Миссисипи дарёсига чўкиб кетди

АҚШда танкер билан тўқнашган круиз кемаси Миссисипи дарёсига чўкиб кетди

2026 йил 13 ноябрь куни АҚШнинг Нью-Орлеан шаҳрида Миссисипи дарёсида танкер кемаси круиз кемаси билан тўқнашди. Ҳодиса оқиб…
09:48 / 14.11.2026
Иорданияда Телеграм мессенжери блокланди

Иорданияда Телеграм мессенжери блокланди

Иордания ҳукумати 16-ноябрь куни Телеграм мессенжерига киришни чеклади. Ушбу чора рақамли хавфсизликни кучайтириш, фойдалану…
13:57 / 16.11.2026
Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди

Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди

Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди
16:42 / 13.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!