$
12639.81 UZS
-4.1
146.96 UZS
-4.63
13556.20 UZS
-19.57
36° Кечаси 22°

Cуперкомпьютер Ернинг келажагини башорат қилди

17:08 / 27.09.2023

Бристол университети (Буюк Британия) олимлари Ер келажагини симуляция қилиш (асли каби кўрсатиш) учун суперкомпьютердан фойдаланишди. Қурилма тахминан 250 миллион йил ичида сутэмизувчиларнинг оммавий қирилиб кетишини башорат қилган. Бу ҳақдаги тадқиқот “Nature Geoscience” журналида чоп этилди.

Унда қайд қилинишича, иқлим ўзгариши сайёрамизни яна бир фалокатга олиб келади. Бундан ташқари, ҳозирги глобал исиш ҳам бунга етарлича таъсир кўрсатади. Инсон фаолиятига боғлиқ бўлмаган глобал жараёнлар кутилганидек, анча хавфли бўлади.

Шундай қилиб, моделлаштириш келажакда барча қитъалар битта – “Пангея Ултима”га бирлашишини кўрсатган.

“Литосфера плиталарининг ҳаракатини ўрганиш шуни кўрсатдики, ҳар 500-600 миллион йилда континентал қобиқ блоклари ягона суперконтинентга тўпланади. Шу сабабли, бугунги кунда уларнинг йўналишини ва тўқнашув вақтини олдиндан айтиш мумкин”, – дейди Бристол университетининг иқлимшунос олими Александр Фарнсворт.

Шу билан бирга, қариб бораётган Қуёш ёрқинлигининг кўпайиши ва қитъалар ҳаракати туфайли вулқон фаоллигининг ошиши қуёш радиациясининг (2,5 фоизга), шунингдек, атмосферадаги карбонат ангидриднинг (1,5 марта) интенсивлигини оширади. Натижада, бу жуда иссиқ ва нам иқлимнинг шаклланишига олиб келади.

“Пангея Ултима” сиртининг ўртача ҳарорати Цельций шкаласи бўйича тахминан +40 даража (ҳозирда +15 градус) бўлади. Бундай шароитда ернинг атиги 8 фоиз қисми ҳаёт учун яроқли бўлиб қолади. Шу билан бирга, бундан ҳам ёмонроқ сценарийни инкор этиб бўлмайди: ҳарорат +50 даражагача кўтарилади, сайёрадаги барча ўсимликлар нобуд бўлади ва фотосинтез тўхтайди, бу эса сутэмизувчиларнинг бутунлай йўқ бўлиб кетишига олиб келади.

Қайд этиш мумкин, Глобал исиш бир асрдан кўпроқ вақт давомида содир бўлган Ер иқлим тизимининг ўртача ҳароратининг узоқ муддатли ўсиши бўлиб, унинг асосий сабаби, олимларнинг мутлақ кўпчилигига кўра, инсон фаолияти (антропоген омил) билан боғлиқ.

1850 йилдан бошлаб, Ер сатҳида ҳар бир ўн йилликда ҳаво ҳарорати аввалги ўн йилликдагидан юқори бўлган.

Глобал исишнинг оқибатлари орасида денгиз сатҳининг кўтарилиши, ёғингарчиликнинг минтақавий ўзгариши, ўрмон ёнғинлари, иссиқлик тўлқинлари каби тез-тез содир бўладиган экстремал об-ҳаво ҳодисалари ва чўлларнинг кенгайиши киради. БМТ веб-сайтида таъкидланганидек, сайёрамиз экотизимлари ва иқлим тизимида қайтариб бўлмайдиган ўзгаришларга олиб келадиган чегаралардан ошиб кетиш аллақачон содир бўлганлиги ҳақида ташвишли далиллар мавжуд.


Илм-фан


														
														Японияликлар 30 йил мобайнида  Марсгача лифт қурмоқчи

Японияликлар 30 йил мобайнида  Марсгача лифт қурмоқчи

Obayashi корпорацияси дунёдаги энг баланд Tokyo Skytree телеминорасини қурган.
17:13 / 06.06.2024

														
														Қайси халқаро олимпиада ғолиблари ОТМга имтиҳонсиз қабул қилинади?

Қайси халқаро олимпиада ғолиблари ОТМга имтиҳонсиз қабул қилинади?

Бундай ҳолда фақат 5 та халқаро фан олимпиадаси совриндорларига тўлиқ грант берилади.
11:47 / 06.06.2024

														
														Қондаги оқсиллар орқали Алсгеймер касаллиги аниқланди

Қондаги оқсиллар орқали Алсгеймер касаллиги аниқланди

Профессорнинг сўзларига кўра, бугунги кунда Алсгеймер касаллигининг дастлабки босқичида ёрдам берадиган дори мавжуд.
09:54 / 23.05.2024

														
														Дунёдаги биринчи робот стюардесса намойиш этилади

Дунёдаги биринчи робот стюардесса намойиш этилади

Travel Market” кўргазмасида намойиш этилади.
12:26 / 04.05.2024

														
														Қирқ йил кунига қирқ варақдан асар ёзган олим

Қирқ йил кунига қирқ варақдан асар ёзган олим

Табарий тарих, фиқҳ ва тафсир ва қироат илмларидан ташқари араб шеърияти, наҳв, математика ва тиббиёт илмларини ҳам яхши ўзл…
10:29 / 17.03.2024

														
														Lenovo олти оёқли робот-итни тақдим қилди

Lenovo олти оёқли робот-итни тақдим қилди

Daystar Bot GS қидирув-қутқарув ишларида иштирок этиши мумкин.
10:30 / 13.03.2024

Компанияларнинг фикрига кўра, бу қувватлагич қишда бир ҳафта ёки ёзда бир ой иситиш эҳтиёжларини амалга ошира олади.
10:22 / 13.03.2024

														
														Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

280°C дан юқори ҳароратда қизитувчи электромагнит шовқин яратиши мумкинлигини аниқлад
10:46 / 24.02.2024

														
														Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Навоий буюк шоир, тадбиркор, иқтисодчи ва миллиардер бўлган. Илк роботлар, светофор, лифт ва эскалаторлар ҳақида бобомиз ёзи…
11:29 / 09.02.2024

Бу ҳам қизиқ

АI Гарри Поттер қаҳрамонлари китоблардаги таърифларга кўра қандай кўриниши кераклигини тасвирлади

АI Гарри Поттер қаҳрамонлари китоблардаги таърифларга кўра қандай кўриниши кераклигини тасвирлади

Ўқиш пайтида сиз бирон бир жой ёки характернинг бутунлай бошқача тасвирини ва ҳикоянинг бутунлай бошқача умумий туйғусини ри…
17:41 / 20.06.2024
Жаҳон тиллари университетининг 20 ёшли талабаси чўкиб кетди

Жаҳон тиллари университетининг 20 ёшли талабаси чўкиб кетди

Бу ҳақда Бош прокуратура матбуот котиби Ҳаёт Шамсутдинов хабар қилди.
17:04 / 20.06.2024
Россия Давлат думаси барча муҳожирларнинг рус тилини билишини текширишга чақирди

Россия Давлат думаси барча муҳожирларнинг рус тилини билишини текширишга чақирди

"Россияда 16,2 миллион муҳожир бор, бу мамлакат аҳолисининг 12 фоизини ташкил қилади, кўплаб муҳожирлар рус тилини билишмайд…
22:49 / 20.06.2024
1-синфга онлайн-қабул соат 12 да бошланади

1-синфга онлайн-қабул соат 12 да бошланади

Бу ҳақда Мактабгача ва мактаб таълими вазирлиги маълум қилди.
11:44 / 20.06.2024
Россия ва Шимолий Корея ўртасида туризм йўлга қўйилади

Россия ва Шимолий Корея ўртасида туризм йўлга қўйилади

Путин КХДРга ташрифи чоғида нималарга келишиб олди.
20:09 / 19.06.2024
Глобал исиш фоизлари ошмоқда

Глобал исиш фоизлари ошмоқда

2023 йил давомида инсон омили сабаб исиш Цельсий бўйича 1,3 даража кучайган.
10:05 / 20.06.2024
20 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

20 июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

ТОШКЕНТ ШАҲРИ Ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчанбўлади, кечга томон қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ …
23:06 / 19.06.2024
Тирноқларни ёрқин ва узун бўлиши учун 7 усул

Тирноқларни ёрқин ва узун бўлиши учун 7 усул

Биз биламизки, кучли ва соғлом тирноқлар муҳим.
12:07 / 20.06.2024
Ким Чен Ин Путинга Ким Ир Сен орденини топширди

Ким Чен Ин Путинга Ким Ир Сен орденини топширди

Россия президенти Владимир Путинга икки мамлакат ўртасидаги яхши қўшничилик ва биродарлик муносабатларини ривожлантиришдаги …
09:22 / 20.06.2024
Ўтган тўрт йилда 1 минг 727 та амалий, инновацион, фундаментал ва стартап лойиҳаларга 2,2 триллион сўм йўналтирилган

Ўтган тўрт йилда 1 минг 727 та амалий, инновацион, фундаментал ва стартап лойиҳаларга 2,2 триллион сўм йўналтирилган

Президент раислигида муҳандислик кадрларини тайёрлаш тизимидаги устувор вазифалар юзасидан видеоселектор йиғилиши бошланди. …
17:09 / 20.06.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!