$
12004.48 UZS
32.84
₽
146.56 UZS
0.23
€
13155.71 UZS
-4.71
31° Кечаси 18°

Зомби аслида ким?

17:30 / 19.11.2023

Биз ҳаммамиз зомбиларни биламиз. Улар иштирокидаги фильмларни томоша қилаётганда қўрқиб кетамиз. Бундай фильмларда ўлганлар қабрларидан даҳшатли нигоҳлар билан тириладилар. Улар қора сеҳр ва афсунлар орқали ҳаётга қайтадилар. Сизнингча, зомби ер юзида борми? Зомби атамаси қаердан келиб чиққан? Ҳақиқий Зомби ким?
Бу ном ортидаги инсон асли африкалик одам. У афсонавий қора танли қаҳрамон ва озодлик курашчиси бўлган.

Энг бошидан Шимолий ва Жанубий Америка христиан европаликлар назорати остида эди. Бразилия Португалия назоратида эди. Улар ўзларининг барча бойликларини талон-тарож қилиш учун маҳаллий халқни ўлдиришдан бошладилар: бу ёндашув ҳар доим босқинчилар томонидан кузатилган. Улар учун бу етарли эмас эди, шунинг учун улар Ғарбий Африкадаги мусулмон мамлакатларни Португалияга катта миқдордаги олтинни кўчириш ҳамда қул қилиш мақсадида ҳужум қилишди. Эркин одамларни катта кемаларда кўтариб, ертўлаларга жойлаштириш. Улар биринчи марта 1538 йилда уларни қул сифатида қўлга олишди. Бу фақат бошланиши эди. Кейин Бразилияга олиб келинган африкаликлар турли миллатлардан ва турли Африка минтақаларидан эди.

Kisah Pahlawan Yang Mengisytiharkan Brazil Sebagai Negara Islam - "Zombie"  dos Palmares | Iluminasi

Африкалик ислоҳотчи сифатида
Босқинчи ҳукумат ҳар доим африкаликларни жоҳил, ваҳший ва қадрсиз, деб даъво қилган. Бироқ, машҳур тарихчи Гильберто Фрейре Бразилиядаги африкаликларнинг бир қисми исломий эканлиги, араб тилида гаплашиши ва уларнинг кўпчилиги бу тильда ўқиш ва ёзишни билишини айтди. Фрейренинг таъкидлашича, кўплаб қуллар ўз хўжайинларидан кўра яхшироқ маълумотга эга эдилар, чунки кўплаб мусулмон қуллар араб тилида саводли бўлишган, кўплаб португалиялик бразилиялик усталар эса португал тилида ҳатто ўқиш ва ёзишни ҳам билишмайди. Каттароқ араб ва бербер таъсирига эга бўлган бу қуллар асосан Бахияга юборилган. Шунингдек, африкаликлар қишлоқ хўжалигини ривожлантирган, чорвачилик билан шуғулланган, эчки, товуқ ва ит каби ҳайвонларни уйлаштирган ва ёғочдан ҳайкаллар ясаган.

Зумбининг Бразилиядаги роли
Португалия ҳукумати африкаликларга зулм қилди ва уларни ўз динларини (Исломни) қайтариш ва насронийликни қабул қилиш учун барча йўлларни синаб кўрди. Улар ўз миссияларида муваффақият қозониб, Ислом ва мусулмонлардан абадий қутулдилар, деб ўйладилар. Тўсатдан саҳнада буюк мусулмон қаҳрамони пайдо бўлди. Зумби яхши имомлар билан одамларга Ислом динини, Қуръонни (яъни Яратгандан нозил қилинган сўнгги оят) тиловатини ва эркинликнинг ҳақиқий тамойилларини ўргатиш учун йиғилди. Шунинг учун одамлар огоҳ бўлиб, зулм ва террорга қарши бош кўтариш учун бирлашдилар. Кейин Зумби 1643 йилда Бразилия ислом давлати эълон қилинганлигини эълон қилиб, бомба ташлади. Штат Конституцияси асосан қуйидагиларга асосланган эди: эркинлик - бу бошқарувнинг моҳияти. Кейинчалик, Португалия мусулмонлар давлатига қарши уруш эълон қилди, аммо Зумби кучлари урушда ғалаба қозонди. Мусулмонлар давлати жуда кўп ютуқларга эришди ва бу давлат 50 йилдан ортиқ давом этди. Зумби Бразилиядаги қулликдан қутула олди.

Зумбининг ўлими
Ниҳоят, 1695 йил 20 ноябрда у қўлга олинди. Унинг боши кесилди ва боши маҳаллий аҳолини энди эркинлик йўқлигига ва яна қулликка хуш келибсиз деб ишонтириш учун оммага кўрсатилди.

Бразилияликлар Зумбини қандай кўришади
Зумби миллий қаҳрамон ва озодлик учун курашнинг рамзи сифатида қабул қилинади. Бразилияда Қора танлилар куни ёки Қора танлилар куни (португалча: Диа да Сонссиêнсиа Негра) ҳар йили 20 ноябрь куни “қора танлилар ҳамжамиятининг ўзларининг катта қадр-қиммати ва мамлакатга қўшган ҳиссаси тўғрисида қайта хабардор бўлганини нишонлаш” куни сифатида нишонланади.

Қора танлилар ҳақида хабардорлик куни 1960 йиллардан бери нишонланади ва сўнгги бир неча йил ичида ўз тадбирларини кучайтирди. Дастлаб, у 13 майда (Бразилияда қуллик бекор қилинган сана) нишонланган. Кейинчалик Зумбининг ўлимини шарафлаш учун 20 ноябрга кўчирилди ва баъзан Зумби куни деб аталади.
Хулоса қилиб айтганда, бизнинг қаҳрамонимиз Зумби бугунги кундаги зомбилардан буткул узоқда. Огоҳ бўлинг, оммавий ахборот воситаларини кўр-кўрона кузатиб борманг. Ҳақиқат ҳайратда қолдириши мумкин, аммо бу иллюзиядан яхшироқдир.


Қизиқарли


														
														Наманганда 14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган 18 ёшли йигит ушланди

Наманганда 14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган 18 ёшли йигит ушланди

Наманган вилоятининг Уйчи туманида телефон устахонасига эшик қулфини бузиб кириб, 14 та телефонни ўғирламоқчи бўлган 18 ёшли…
09:47 / 18.11.2026

														
														Германияда XIII асрга оид қаср 1 еврога сотувга қўйилди

Германияда XIII асрга оид қаср 1 еврога сотувга қўйилди

Германиянинг Бад-Дюбен шаҳри маъмурияти инвесторларни жалб қилиш мақсадида XIII асрга оид Шнадитс қасрини атиги 1 еврога сот…
10:13 / 10.11.2026

														
														NASA астронавтларни 2028 йилда Ойга қўндиришга тайёргарликни тезлаштирмоқда

NASA астронавтларни 2028 йилда Ойга қўндиришга тайёргарликни тезлаштирмоқда

NASA Artemis IV миссияси доирасида астронавтларни 2028 йилда Ойга қўндиришга тайёргарлик ишларини жадаллаштирмоқда.
09:34 / 25.10.2026

														
														Непалда бешта йўлбарс боласига қараган Гома интернет қаҳрамонига айланди

Непалда бешта йўлбарс боласига қараган Гома интернет қаҳрамонига айланди

Непалда Гома исмли урғочи йўлбарс бир вақтнинг ўзида бешта болага — ўзининг иккита ва бошқа урғочи йўлбарснинг учта боласига…
09:32 / 13.10.2026

														
														Европарламентда Дональд Трамп тасвирланган яланғоч ҳайкал намойиш этилди

Европарламентда Дональд Трамп тасвирланган яланғоч ҳайкал намойиш этилди

Франциянинг Страсбург шаҳридаги Европарламент қароргоҳида 6 октябрь куни АҚШ Президенти Дональд Трамп тасвирланган яланғоч ҳ…
15:31 / 07.10.2026

														
														Марокаш тарихида илк бор аёл бош вазир этиб тайинланди

Марокаш тарихида илк бор аёл бош вазир этиб тайинланди

29 сентябрь куни Марокаш қироли Муҳаммад ВИ Фотима Заҳро ал-Мансурийни мамлакат бош вазири лавозимига тайинлади. Шу тариқа у…
10:28 / 30.09.2026

														
														Сингапур автобусларида баланд мусиқа учун катта жарима белгиланди

Сингапур автобусларида баланд мусиқа учун катта жарима белгиланди

Сингапур жамоат транспортида бошқа йўловчиларга халақит берувчи хатти-ҳаракатлар учун янги жарималар жорий этилди.
10:37 / 27.09.2026

														
														Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Олимлар коинотда сирли сигнални аниқлади

Хитойдаги улкан FAST радиотелескопи орқали олиб борилган кузатувлар давомида табиий космик жараёнлар билан изоҳлаш қийин бўл…
00:16 / 27.09.2026

														
														Трамп сунъий интеллектни қайта номлади

Трамп сунъий интеллектни қайта номлади

АҚШ Президенти Дональд Трамп мамлакатда «сунъий интеллект» (СИ) атамасидан воз кечиб, уни «супер интеллект» деб аташни маълу…
09:44 / 24.09.2026

														
														Дунёда фақат уч киши паспортсиз хорижга чиқа олади. Улар ким?

Дунёда фақат уч киши паспортсиз хорижга чиқа олади. Улар ким?

Хорижга саёҳат қилиш учун дунё аҳолисининг деярли барчасига шахсини тасдиқловчи паспорт керак. Бироқ бундан уч киши мустасно…
10:00 / 21.09.2026

Бу ҳам қизиқ

Россиянинг Украинага тунги ҳужумларида 10 дан ортиқ одам жароҳат олди

Россиянинг Украинага тунги ҳужумларида 10 дан ортиқ одам жароҳат олди

Киевни ўққа тутиш натижасида Подолский туманидаги хусусий уй зарар кўрди, икки киши яраланган, деди шаҳар ҳокими Виталий Кли…
15:53 / 21.11.2026
Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Президент Шавкат Мирзиёев Паркент туманида қурилиш материаллари саноати ва туризмни ривожлантириш масалалари юзасидан инвест…
15:04 / 20.11.2026
Жиззахдаги АЭС қурилиши учун 2,2 миллиард долларлик қурилиш материаллари талаб этилади

Жиззахдаги АЭС қурилиши учун 2,2 миллиард долларлик қурилиш материаллари талаб этилади

Ўзбекистонда йирик стратегик лойиҳаларни маҳаллий қурилиш материаллари билан таъминлаш бўйича янги вазифалар белгиланди. Хус…
15:26 / 20.11.2026
Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакат и…
13:59 / 19.11.2026
Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

Тошкентда Erasmus+ экспертларининг халқаро конференцияси ва илмий-таълим форуми бошланди

19 ноябрь куни Тошкент давлат иқтисодиёт университетида олий таълимни ривожлантириш истиқболларига бағишланган Erasmus+ эксп…
17:52 / 19.11.2026
Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Ўзбекистонда бугун ҳаво ўзгарувчан бўлади: айрим ҳудудларда ёмғир ва қор ёғиши мумкин

Бугун, республиканинг аксарият ҳудудларида ҳаво ўзгарувчан бўлиши кутилмоқда. Айрим жойларда бироз ёмғир ёғиши мумкин. Тоғли…
17:51 / 19.11.2026
Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Рақамли технологиялар вазирлиги томонидан ўзбек тилидаги 6 миллиардга яқин сўзни ўз ичига олган йирик очиқ матнли маълумотла…
11:29 / 20.11.2026
Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда қурилиш материаллари импорти 780 миллион долларни ташкил этмоқда

Ўзбекистонда керамик плита, базальт қоплама, қурилиш ойнаси ва газоблок каби 161 турдаги маҳсулотни ишлаб чиқариш қувватлари…
15:23 / 20.11.2026
Ўзбекистонда муддатидан олдин пенсияга чиқиш учун онлайн ариза топшириш йўлга қўйилди

Ўзбекистонда муддатидан олдин пенсияга чиқиш учун онлайн ариза топшириш йўлга қўйилди

Ўзбекистонда корхона тугатилиши ёки штатлар қисқариши сабабли ишдан бўшатилган фуқаролар учун муддатидан олдин пенсияга чиқи…
09:43 / 20.11.2026
Трамп: Эрон билан можарони тугатиш учун Россия ёки Хитой ёрдамига муҳтож эмасмиз

Трамп: Эрон билан можарони тугатиш учун Россия ёки Хитой ёрдамига муҳтож эмасмиз

АҚШ президенти Дональд Трамп Эрон билан можарони ҳал қилиш ва урушни якунлаш учун Россия ёки Хитойдан ёрдам сўраш ниятида эм…
16:58 / 19.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!