Har bir ota-ona farzandini eng yaxshi va foydali mahsulotlar bilan oziqlantirishga harakat qiladi. Bolaning sogʻlom oʻsishi rivojlanishi uchun u hayotining birinchi kunlaridanoq yaxshi ovqatlanishi kerak. Ammo bolalar ozuqalari toʻgʻrisidagi afsonalarning koʻpligi ota-onalarni oʻylantirib qoʻyadi.

Ota-onalarning bolalar ovqatlari haqida koʻp maʼlumotga ega boʻlishi bola hayotida katta ahamiyatga ega. Axir bolaning qanday oziqlanishini albatta ota-onalar hal qiladi. Ota-onalarning qarori farzandlarining sogʻlom rivojlanishiga xizmat qiladi. Shuning uchun, farzandingizga qoʻshimcha ovqat tanlashdan yoki uni rad etishdan oldin ushbu masalani yaxshilab oʻrganish talab etiladi.

Bolalar ovqatlari haqidagi eng keng tarqalgan afsonalar:

1. Birinchi qoʻshimcha ovqat sifatida chaqaloqqa sharbat berilishi kerak. Farzandingizga hatto 2-3 oyligidanoq sharbat berishingiz mumkin

Ilgari 3,5 oylik chaqaloqqa qoʻshimcha ovqat sifatida sharbat berish boʻyicha tavsiyalar haqiqatan ham mavjud edi. Biroq, pediatrlar sharbat chaqaloqning oshqozon-ichak traktini bezovta qilishi va allergik reaksiyaga olib kelishi mumkinligini aniqlashgan. Shu bilan birga, sharbat bolalarning vitamin va minerallarga boʻlgan ehtiyojlarini qondirishga sezilarli hissa qoʻshmaydi. Shu munosabat bilan, pediatrlar yaqinda birinchi qoʻshimcha ovqat sifatida chaqaloq boʻtqasi yoki sabzavotli pyureni tavsiya qilishdi, chunki ular ovqat hazm qilishni yaxshilash uchun koʻproq vitaminlar va minerallarni oʻz ichiga oladi.

2. Bolalar qoʻshimcha ovqatlari allergiyaga olib kelishi mumkin

Aslida bolada, hatto kattalarda ham allergiya har qanday mahsulotdan paydo boʻlishi mumkin. Garchi ishlab chiqaruvchilar, bolalar ovqatlarini yaratishda, bolada allergiyaga olib kelishi mumkin boʻlgan mahsulotlarni qoʻshmasalar ham, ularning har biri oʻziga xos xususiyatlarga ega. Agar chaqaloqda allergiya paydo boʻlsa, bunga asosiy sabab uning ushbu mahsulotga nisbatan individual reaksiyasida hamda qoʻshimcha ovqatlarni notoʻgʻri isteʼmol qilishida boʻladi. Qoʻshimcha ovqatlarni bolaga berishdan oldin, pediatr bilan maslahatlashing va uni shifokor nazorati ostida farzandingiz ratsioniga kiriting.

3. Yosh bolalar faqat qaynatilgan suv ichishlari kerak

Olti oygacha boʻlgan chaqaloqlar uchun ideal oziq-ovqat ona sutidir.

JSST/YUNISEFning taʼkidlashicha, u olti oygacha boʻlgan bola uchun yetarli miqdorda suyuqlik va ozuqa moddalarini oʻz ichiga oladi. Biroq, bolaga suv berish vaqti kelganda qaynatilgan emas, balki oddiy ichimlik suvi berish lozim.

4. Bolakay oʻz ovqatini oxirigacha yeyishi kerak

Eng muhimi, bolani oʻzini tinglashga oʻrgatishdir. Agar bolaning qorni ochgan boʻlsa, u buni oʻzi his etishi, qorni toʻygan boʻlsa, onasiga buni ayta olishi lozim. Bolani ovqat yeyishga majburlamaslik, shantaj qilmaslik tavsiya etiladi. Chunki bolaning ovqat yeyishiga kayfiyati yoki oʻzini his qilish omillari taʼsir koʻrsatishi mumkin.

5. Bolalar ovqatida konservantlar mavjud

Bugungi kunda bolalar ovqatlarini tayyorlash uchun zamonaviy texnologiyalar qoʻllaniladi. Ammo bu konservantlardan foydalaniladi degani emas. Bolalar ovqatlari kimyoviy moddalarsiz ham juda yaxshi saqlanish xususiyatiga ega. Zamonaviy issiqlik bilan ishlov berish texnologiyalari va vakuumli qadoqlash mahsulotni konservantlardan foydalanmasdan ham uzoq muddat saqlash imkoniyatini beradi.

6. Konsentratsiyalangan sharbat “kukun”dan tayyorlangan

Aslida koʻpchilik konsentratdan tayyorlangan sharbat oddiygina suvga “kukun” qoʻshib tayyorlangan deb oʻylaydi. Bu mutlaqo notoʻgʻri. Konsentrlangan sharbat – ishlab chiqarish jarayonida suvi olib tashlangan juda quyuq, toʻyingan sharbat hisoblanadi.

7. Bolalar ovqati uyda tayyorlangan ovqatga qaraganda kamroq ozuqaviy moddalarni oʻz ichiga oladi

Yangi sabzavotlar va mevalar faqat oʻz mavsumidagina vitaminlarga boy boʻladi. Barcha standartlarga muvofiq holda saqlanganda ham, barcha vitaminlarni asrab qolishning imkoni boʻlmaydi. Yangi meva va sabzavotlardan pyure tayyorlash jarayonida ham vitaminlar va ozuqa moddalarning aksariyati yoʻqoladi. Ishlab chiqarilgan bolalar ovqatlari tabiiy ozuqa moddalariga toʻyingan boʻladi. Bundan tashqari, bolalar ovqatini tayyorlash uchun zararli moddalar tarkibiga kirmaydigan hamda tekshirilgan mahsulotlar qoʻllaniladi.

8. Kefir chaqaloq uchun birinchi qoʻshimcha ovqat sifatida berilishi kerak

Bugungi kunga kelib, haqiqatan ham 8 oyligidan boshlab kefirni bolaning ovqat ratsioniga kiritish boʻyicha rasmiy tavsiyalar mavjud. Ushbu tavsiya tarixiy asosga ega, chunki sovet davrida turli xil sabzavotlar, mevalar va yogurtlarning yetishmasligi tufayli bolalarning ovqatlanishi xilma-xil boʻlmagan, shuning uchun kefir uchinchi qoʻshimcha ovqat sifatida tavsiya etilgan (boʻtqa va goʻshtdan keyin). Biroq, kefirda vitaminlar mavjud emas, balki koʻp miqdorda protein va tuz mavjud boʻlib, bu bolaning buyragiga ogʻirlik qiladi. Hozirgi kunga kelib, mazali va foydali mahsulotlar koʻpligini hisobga olgan holda, farzandingizning taʼm sezgilarini oshirish uchun vitaminlarga boy yogurt yoki sut/don mahsulotlarini berishingiz mumkin. Qabziyatning oldini borasida sabzavotlar va oʻrik kefirga qaraganda ovqat hazm qilishni normallashtirishga ancha yaxshi taʼsir qiladi.

9. Bolalar uchun doimo bir xil taomlarni isteʼmol qilish zararli

Baʼzi hollarda bolalar bir necha hafta davomida bir xil shoʻrva yoki banan soʻrashlari mumkin. Bu holat koʻpchilik ota-onalarning bezovtalanishiga sabab boʻladi. Tashvishlanishga oʻrin yoʻq. Laktatsiya boʻyicha mutaxassislar va pediatrlarning fikricha, faqatgina toʻyib ovqatlanmaslik bolaning sogʻlom rivojlanishiga salbiy taʼsir koʻrsatadi. Yaʼni, agar bola haqiqatan ham och boʻlsa yoki ataylab ovqatlanmasa, bolada muammolar yuzaga kelishi mumkin. Agar ota-onalar turli xil ovqatlarni taklif qilishganida, bolakay faqat bitta narsani tanlasa, biroz sabr-toqat va kutish tavsiya etiladi. Bolaga muntazam ravishda yangi taomlarni taklif qiling, uni yangi mahsulotlarning shakli, rangi, hidi bilan qiziqtiring.
Ota-onalarning vazifasi bolani alternativ mahsulotlar orqali sogʻlom ovqatlanishga oʻrgatishdir. Eng muhimi farzandingizga bosim oʻtkazmang. Bir xil ovqat yeyish davri oʻtadi va bola yana yangi narsalarni sinab koʻrishni xohlaydi.

Bolakay uchun ishlab chiqarilgan ovqatni tanlashda farzandingiz xavfsizligi uchun yorliqni diqqat bilan oʻqib chiqish talab etiladi. Agar ozuqa tarkibida bola uchun tushunarsiz yoki keraksiz moddalar mavjud boʻlsa, ushbu mahsulotni sotib olishdan bosh tortish yaxshiroq.

Bolalar ovqatining tarkibi quyidagi moddalarni oʻz ichiga olmasligi lozim:

• sunʼiy boʻyoqlar;
• konservantlar;
• sunʼiy hid beruvchi vositalar;
• tuz;
• shakar;
• kartoshka kraxmali;
• genetik modifikatsiyalangan oziq-ovqatlar (GMO).

Ishlab chiqarilgan bolalar ovqatlarini sotib olayotganda quyidagilarni tekshirishingiz kerak:

• ishlab chiqarilgan sana va yaroqlilik muddati;
• qadoqning yaxlitligi.

• Foydali
• qiziqarli