“Katta yettilik” davlatlari yetakchilari Xirosimadagi atom bombasi portlashi qurbonlariga bag‘ishlangan memorial muzeyga borib, xotira kitobiga eslatma qoldirishdi. 

Unda Yaponiya bosh vaziri Fumio Kisidaning “Men G7 sammitining tarixiy voqeasini rais sifatida qabul qilyapman, boshqa yetakchilar bilan birga yadroviy qurolsiz dunyoga intilish uchun bu yerga yig‘ildim”, – deb yozganini ko‘rish mumkin.

“Biz his-tuyg‘ular va hamdardlik bilan Xirosima qurbonlari xotirasiga hurmat bajo keltirib, tinchlik uchun harakat qilishimiz kerak – bu kurashishga arziydigan yagona jang”, – deya yozgan Fransiya prezidenti Emmanuel Makron.

AQSh prezidenti Jo Bayden esa “Muzey voqealari barchamizning tinch kelajakni qurishga intilishimizni eslatib tursin. Kelinglar, dunyoni nihoyat va abadiy yadroviy quroldan ozod qila oladigan kun sari birgalikda olg‘a borishda davom etaylik. Imonni saqlanglar!”, – deya qayd etib qo‘ygan.

“Kanada ko‘plab halok bo‘lganlar, atom bombasi qurbonlarining behisob qayg‘usi (hibakusha), Xirosima va Nagasaki aholisining cheksiz iztiroblari uchun hurmat bajo keltirmoqda. Sizning hikoyangiz bizning jamoaviy ongimizda abadiy muhrlangan", – deyiladi Kanada Bosh vaziri Jastin Tryudoning ingliz va fransuz tillarida yozilgan esdaligida.

Germaniya kansleri Olaf Shols: “Bu joy aql bovar qilmaydigan azob-uqubatlarga sabab bo‘lmoqda. Bugun bu yerda hamkorlarimiz bilan birgalikda tinchlik va erkinlikni qat’iyat bilan himoya qilishga sodiqligimizni yana bir bor tasdiqlaymiz. Yadro urushi hech qachon boshlanmasligi kerak”.

"Bugun biz to‘xtab, ibodatda qolamiz. Bugun zulmat g‘olib chiqmaganini eslaymiz. Bugun umid kelajagini birgalikda qurish uchun o‘tmishni eslaymiz”, – deya yozgan Italiya bosh vaziri Giorgi Meloni.

“Shekspir aytganidek, “Umumsizlikka erkinlik bering”, hatto so‘zlar ham yadroviy chaqnashda so‘nib ketadi. Xirosima va Nagasaki aholisining dahshatini va azobini tasvirlashga so‘z yo‘q. Lekin butun qalbimiz bilan aytamiz, boshqa hech qachon yadroviy urush bo‘lmaydi”, – deya qayd etgan Britaniya Bosh vaziri Rishi Sunak.

Ma’lumki, 1945-yil 6-avgustda Amerika samolyotlari Xirosima shahrini, uch kundan so‘ng esa Nagasakini bombardimon qildi. Natijada 210 mingdan ortiq odam halok bo‘lgan yoki bedarak yo‘qolgan, ikki yuz mingga yaqin kishi radioaktiv nurlanish ta’siriga uchradi. Xirosima va Nagasakidagi atom bombalari insoniyat tarixida yadro qurolidan jangovar foydalanishning yagona namunasi hisoblanadi.

Eslatib o‘tish mumkin, joriy yilgi G7 sammitiga Yaponiya mezbonlik qilmoqda. Sammit 19-21-may kunlari Xirosima shahrida bo‘lib o‘tadi. “Katta yettilik” davlatlaridan tashqari Hindiston, Avstraliya, Braziliya, Janubiy Koreya, Vyetnam, shuningdek, Janubi-Sharqiy Osiyo davlatlari uyushmasiga raislik qiluvchi Indoneziya, Tinch okeani orollari forumiga raislik qiluvchi Kuk orollari va Afrika Ittifoqiga raislik qiluvchi Komor orollari delegatsiyalari taklif etilgan.

Shuningdek, BMT, Xalqaro energetika agentligi, Xalqaro valyuta jamg‘armasi, Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot tashkiloti, Jahon banki, Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti va Jahon savdo tashkilotiga ham taklifnoma yuborilgan.

• G7
• Yaponiya
• sammit