AQSh Prezidenti Donald Tramp ma’muriyati Vengriyaning sobiq bosh vaziri Viktor Orbanga BMT Bosh kotibi lavozimiga nomzodini qo‘yishni taklif qildi. Bu haqda The Wall Street Journal (WSJ) uchta mamlakatdagi manbalarga tayanib xabar berdi.

WSJ ma’lumotlariga ko‘ra, AQSh rasmiylari Orbanning ushbu lavozimga qiziqishini aniqlash uchun u bilan bog‘langan. Orban taklifni ko‘rib chiqishga tayyorligini, biroq g‘alaba qozonishiga ishonchi komil bo‘lmasa, nomzodini ilgari surmasligini bildirgan. U nashrga izoh berishdan bosh tortgan.

AQSh Davlat departamenti vakilining aytishicha, dastlabki muzokaralarda Rossiya va Xitoy Tramp ma’muriyatining ushbu g‘oyasini qo‘llab-quvvatlagan. Amerika rasmiylaridan biri Orbanni AQSh konservatorlari uchun «orzudagi nomzod» deb atagan. Bunga uning ommaviy migratsiya, liberal nodavlat tashkilotlar, shuningdek, o‘z qarashlariga qarshi deb hisoblagan sudlar va matbuotga nisbatan pozitsiyasi sabab qilib ko‘rsatilgan.

BMT Bosh kotibi Antoniu Guterrishning vakolat muddati 2026-yil 31-dekabrda tugaydi. Tashkilotning yangi rahbari 2027-yil 1-yanvardan ish boshlashi kerak. Bosh kotib nomzodi avval BMT Xavfsizlik Kengashi tomonidan tavsiya etiladi, so‘ng Bosh Assambleya tomonidan tayinlanadi. Xavfsizlik Kengashining besh doimiy a’zosi — AQSh, Rossiya, Xitoy, Buyuk Britaniya va Fransiya — nomzodga veto qo‘yish huquqiga ega.

WSJ qayd etishicha, Bosh kotiblik uchun ko‘rib chiqilayotgan yetti nomzodning hech biri hozircha Xavfsizlik Kengashining barcha doimiy a’zolari qo‘llab-quvvatlovini olmagan. Ular orasida MAGATE rahbari Rafael Grossi va BMTning savdo bo‘yicha tuzilmasi rahbari Rebekka Grinspan ham bor.

Orban 16 yil davomida Vengriya bosh vaziri lavozimida ishlagan. 2026-yil 12-aprelda bo‘lib o‘tgan parlament saylovlarida uning «Fides» partiyasi mag‘lub bo‘lgan, ko‘pchilik o‘rinlarni esa «Tisa» partiyasi qo‘lga kiritgan. Partiya yetakchisi Peter Magyar hukumat rahbari bo‘lgan.

Hozircha Orban BMT Bosh kotibi lavozimiga rasman nomzodini qo‘ygani haqida ma’lumot yo‘q.