Imtihon jarayonining jiddiy qabul qilinishi va unga bo‘lgan munosabatning ahamiyati yuqori bo‘lishi natijasida kishi ruhiyatida noodatiy hislarni tuyadi. Masalan, “Imtihondan o‘tolamanmi?”, “Yiqilsam nima qilaman?”, “Uyga qanday qaytaman?”, “Uydagilarga nima deyman?” kabi. Bunday savollar ta’sirida kishida vaqtinchalik hayajon bo‘ladi va bu stressga aylanishi mumkin.

Shu bilan birga kishini stressga solib qo‘yadigan asosli jihatlar ham yo‘q emas va bu faqatgina hissiyot bilan bog‘liq bo‘lmaydi.

Bular:
Imtihonga jiddiy tayyorlanmaslik – ayrim abituriyentlar imtihonga jiddiy tayyorlanmaydi. Ular imtihonni o‘zlaricha tasavvur qilishadi va ahamiyatlik darajasini faqat imtihon yaqinlashgandan keyingina anglaydi. Aynan imtihonning mohiyati to‘liq oshkor bo‘lgach, ayrim yoshlar stressga tushadi. Masalan, abituriyent bilmagan savol tushadi va u buni topolmasligi oqibatida o‘qishga kirolmasligini real holatda anglaydi.

Yaxshi dam olmaslik – ayrim abituriyentlar imtihon kunigacha tinimsiz dars qiladi. Testlar yechadi va miyasiga dam bermaydi. Oqibatda, imtihon kuni ularning miyasi charchoq sezadi. Ba’zi ular bilib turgan savollariga xato javob berishi ham shundan. Ular bilib turib xato qilishadi va buning sababini tushunolmaydi. Aslida, ularning miyasi hali to‘liq “uyg‘onmagan” bo‘ladi.

Tajribasizlik – umrida birinchi marta imtihonga kirayotgan odamda hayajon va stress bo‘lishi tabiiy. Ular imtihon chog‘ida kuchli hayajonga berilishi mumkin. Aslida imtihonga to‘g‘ri va oddiy yondashish lozim. Tajribasi borlardan maslahat so‘rash tavsiya etiladi. Muhimi – imtihonda o‘zini qo‘lga olish.

• Imtihon