$
11980.36 UZS
-30.09
₽
145.62 UZS
-0.02
€
13134.07 UZS
-66.62
31° Kechasi 18°

Telefonlarning hayotimizga va ruhiyatimizga ta’siri

15:23 / 23.01.2025

Mobil telefonlar allaqachon hayotimizning ajralmas qismiga aylanishga ulgurgan. Kun davomida bu qurilma qo‘limizda turadi. Undan ish, muloqot qilish, ko‘ngilochar faoliyat va o‘z-o‘zini rivojlantirish vositasi sifatida foydalanamiz. Telefonlar ko‘plab ishimizni yengillashtirishi bor gap. Lekin uning yordamidan tashqari, salbiy ta’sirini ham unutmasligimiz kerak. U avvalo ruhiyatimizga salbiy ta’sir qilishini unutmasligimiz lozim.

Telefonning ruhiyatimizga salbiy ta’siri

1. Stress va charchoq: ijtimoiy tarmoqlar orqali keladigan tinimsiz xabarlar, bildirishnomalar bizni doimiy ravishda tayyorgarlik holatida ushlab turadi. Bu esa stress va ruhiy charchoqqa olib keladi. American Psychological Association tadqiqotlariga ko‘ra, bu kabi uzluksiz qo‘zg‘atuvchilar stress gormoni – kortizol darajasini oshiradi.

2. Uyqu sifatining buzilishi: Harvard Medical School tadqiqotlariga ko‘ra, telefon ekranidan tarqaladigan yorug‘lik uyqu gormoni – melatoninning ishlab chiqarilishini kamaytiradi. Buning natijasida uyqu sifatsiz bo‘ladi. Qancha uxlasangiz ham uyquga to‘ymaysiz.

3. Diqqatni jamlash pasayib ketadi: telefon orqali turli xil ma’lumotlarning oqimi bizni ko‘p vazifalikka o‘rgatadi. Bu esa bir narsaga diqqatni jamlashni qiyinlashtiradi.

4. Yolg‘izlik hissi: yuzma-yuz muloqotning yetishmasligi ijtimoiy aloqalarning sifati pasayishiga olib keladi va yolg‘izlik hissini oshiradi.

5. O‘zini past baholash va ijtimoiy taqqoslash: ijtimoiy tarmoqlar orqali boshqalarning hayoti bizga ideal ko‘rinishi oqibatida o‘zimizni o‘zgalar bilan ko‘p solishtiramiz. Natijada o‘zimizga past baho beramiz, hayotga qiziqishimiz so‘nib, ishtiyoqimiz yo‘qoladi. Pew Research Center tadqiqotlariga ko‘ra, ijtimoiy tarmoqlar foydalanuvchilarining 64 foizi o‘zlarini boshqalar bilan solishtirish natijasida ruhiy siqilishga duchor bo‘lishadi.

 

Telefonga bo‘lgan qaramlikni cheklash bo‘yicha tavsiyalar

Quyida telefonni kamroq ishlatish va ruhiy sog‘likni yaxshilash uchun bir nechta tavsiyalarni keltirib o‘tamiz:

1. Bildirishnomalarni cheklang: faqatgina eng muhim xabarlar uchun bildirishnomalarni yoqib qo‘ying. Bu ortiqcha chalg‘imaslikka yordam beradi.

2. Vaqtni belgilab oling: telefonni ishlatish yoki ishlatmaslik uchun har kuni ma’lum vaqtni belgilab oling. Masalan, ertalab 1 soat, tushlikda 1 soat foydalaning va yotishdan avval telefon ishlatmang. Bu uyqu sifatini buzilishiga olib keladi.

3. Maxsus zonalarni belgilab oling: yotoqxonada, oshxonada telefon ishlatmaslikka rioya qiling.

4. Raqamli detoks kunini tashkillashtiring: haftaning bir kunini yoki ma’lum bir vaqtni telefonsiz o‘tkazing. Shu vaqtda kitob o‘qing, tabiat qo‘ynida sayr qiling, xullas, sevimli mashg‘ulotingiz bilan shug‘ullaning.

5. Ko‘z ekran vaqtini kuzating: telefoningizdagi maxsus dasturlar yoki funksiyalar orqali qancha vaqtni qaysi ilovalarda sarflayotganingizni kuzatib, ortiqcha vaqt sarflashni kamaytiring. Statistika tadqiqotlariga ko‘ra, odatiy foydalanuvchi kuniga o‘rtacha 4 soatni telefon ekranida o‘tkazadi.

6. Muqobil faoliyat toping: telefonda vaqt o‘tkazish o‘rniga boshqa foydali va qiziqarli faoliyatlar bilan shug‘ullaning, masalan, sport bilan shug‘ullanish, san’at asarlari yaratish yoki yaqinlaringiz bilan jonli muloqot qilish kabi.

Telefon hayotimizdagi ayrim ishlarni qulayroq, tezroq va samarali qilishda katta ahamiyatga ega. Lekin undan ko‘p foydalanish yaxshi emas. Telefonni ishlatish odatlarimizni qayta ko‘rib chiqishimiz kerak. hayotimizni balansda ushlab turishimiz shart va muhimdir. Zamonaviy dunyoda telefon bu qurol. Lekin uni qanday ishlatish o‘zimizga bog‘liq.

Maqola muallifi: Munisaxonim Irisova


Foydali


														
														OpenAI sun’iy intellekt modellaridagi xavfli xatti-harakatlarni ma’lum qildi

OpenAI sun’iy intellekt modellaridagi xavfli xatti-harakatlarni ma’lum qildi

OpenAI sun’iy intellekt modellarini sinovdan o‘tkazish jarayonida bir qator kutilmagan xatti-harakatlar kuzatilganini ma’lum…
10:10 / 18.09.2026

														
														Oltin narxi keskin pasaydi

Oltin narxi keskin pasaydi

“Bu 2013-yildan buyon kuzatilgan eng katta bir kunlik pasayishdir”, deb ma’lumot bermoqda RBK nashri.
12:58 / 22.10.2025

														
														Prezident: “Bolalar va majburiy mehnatga barham berish — bizning qat’iy irodamiz natijasi”

Prezident: “Bolalar va majburiy mehnatga barham berish — bizning qat’iy irodamiz natijasi”

O‘zbekistonning bolalar mehnati va majburiy mehnatga barham berish bo‘yicha ilg‘or tajribasi Xalqaro mehnat tashkiloti tomon…
12:04 / 17.10.2025

														
														Yangilangan Chevrolet Cobalt ishlab chiqarilishi boshlandi

Yangilangan Chevrolet Cobalt ishlab chiqarilishi boshlandi

UzAuto Motors AJ yangilangan Chevrolet Cobalt modifikatsiyalarini ommaviy ishlab chiqarishni boshladi.
16:55 / 15.10.2025

														
														Jizzaxda sudya yordamchisi pora bilan ushlandi

Jizzaxda sudya yordamchisi pora bilan ushlandi

Tergov harakatlari olib borilmoqda.
08:22 / 28.09.2025

														
														iOS 26 da aqlli quvvat tejash rejimi o‘zgardi

iOS 26 da aqlli quvvat tejash rejimi o‘zgardi

Rejim har doim emas, tizim ortiqcha sarfni sezganda ishga tushadi.
15:16 / 19.09.2025

														
														Qozog‘istonda sodir bo‘lgan portlashda 3 nafar O‘zbekiston fuqarosi halok bo‘ldi

Qozog‘istonda sodir bo‘lgan portlashda 3 nafar O‘zbekiston fuqarosi halok bo‘ldi

Shu yilning 11-sentyabr kuni Qozog‘istonning Olmaota viloyatida metall qabul qilish shoxobchasida sodir bo‘lgan portlash oqi…
16:58 / 13.09.2025

														
														Telegram navbatdagi yangilanishlarni taqdim etdi

Telegram navbatdagi yangilanishlarni taqdim etdi

Profilga musiqa qo‘shish, birlamchi profil sahifasini tanlash va boshqa imkoniyatlar paydo bo‘ldi
21:55 / 01.09.2025

														
														2025-yilning o‘tgan davrida startaplarga 264 mln dollar xorijiy sarmoya kiritildi

2025-yilning o‘tgan davrida startaplarga 264 mln dollar xorijiy sarmoya kiritildi

Bugungi kunda O‘zbekistonda 600 dan ziyod startaplar faoliyat yuritmoqda. Sakkiz yil ilgari ularning soni barmoq bilan sanar…
14:51 / 20.08.2025

														
														Chiqindilar muammosi – aholi anglamayotgan xavf

Chiqindilar muammosi – aholi anglamayotgan xavf

Har kuni uyimizdan chiqqanimizda, ko‘chada chiqindilarga ko‘zimiz tushadi. Ular ba’zan chiqindi qutilarida to‘planib, ba’zan…
17:18 / 11.08.2025

Bu ham qiziq

Namanganda 14 ta telefonni öğirlamoqçi bölgan 18 yoşli yigit uşlandi

Namanganda 14 ta telefonni öğirlamoqçi bölgan 18 yoşli yigit uşlandi

Namangan viloyatining Uyçi tumanida telefon ustaxonasiga eşik qulfini buzib kirib, 14 ta telefonni öğirlamoqçi bölgan 18 yoş…
09:47 / 18.11.2026
Xitoyda Si Szinpinning Putin va Trampga munosabati OAV e’tiborini tortdi

Xitoyda Si Szinpinning Putin va Trampga munosabati OAV e’tiborini tortdi

Xitoyda ötkazilayotgan APEC sammiti doirasida Xitoy raisi Si Szinpinning Rossiya prezidenti Vladimir Putin va AQŞ prezidenti…
09:28 / 19.11.2026
Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryoda 20 sotix davlat yerini 500 mln sömga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Surxondaryo viloyatining Denov tumanida davlat zaxirasidagi 20 sotix yaylov yerini 500 million sömga sotişni va’da qilgan fu…
10:16 / 17.11.2026
Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkentda Nexia-3 daraxtga urildi: uç kişi halok böldi

Toşkent şahri Çilonzor tumanida Nexia-3 avtomobilining daraxtga urilişi oqibatida uç kişi halok böldi. Bu haqda poytaxt IIBB…
10:35 / 17.11.2026
Soxta mehnat şartnomalari sabab 50 dan ortiq özbekistonlikka Xorvatiya vizasi berilmadi

Soxta mehnat şartnomalari sabab 50 dan ortiq özbekistonlikka Xorvatiya vizasi berilmadi

Xorvatiyada işlaş uçun viza olişga murojaat qilgan 50 nafardan ortiq Özbekiston fuqarosining mehnat şartnomalari soxta ekani…
15:16 / 18.11.2026
Irlandiyada erkak bolta bilan AQŞ harbiy samolyotini işdan çiqardi

Irlandiyada erkak bolta bilan AQŞ harbiy samolyotini işdan çiqardi

Irlandiyaning Şannon aeroportida 48 yoşli erkak bolta bilan AQŞ Milliy gvardiyasiga tegişli C-130 Hercules harbiy samolyotig…
10:58 / 18.11.2026
Samarqandda çaqaloğini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga şartli jazo tayinlandi

Samarqandda çaqaloğini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga şartli jazo tayinlandi

Samarqand şahrida tört kunlik öğlini 85 ming dollarga sotmoqçi bölgan ayolga sud hukmi öqildi. Jinoyat işlari böyiça Samarqa…
10:54 / 18.11.2026
Saida Mirziyoyeva “Aman Group” va “Capital Group” rahbarlari bilan uçraşdi

Saida Mirziyoyeva “Aman Group” va “Capital Group” rahbarlari bilan uçraşdi

Saida Mirziyoyeva Buxoroda “Aman Group” raisi Vladislav Doronin hamda “Capital Group” direktorlar kengaşi raisi Pavel Tyo bi…
11:02 / 18.11.2026
Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkentda mahalla raisi 900 dollar olayotganida uşlandi

Toşkent şahri Yaşnobod tumanida mahalla raisi tadbirkorga tuman tasarrufidagi binodan joy ajratib beriş va şartnoma rasmiyla…
09:30 / 17.11.2026
Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

Bugun Özbekistonda yoğingarçilik kutilmaydi

17-noyabr kuni Özbekiston hududida havo özgaruvçan böladi. Respublikaning ayrim joylarida tuman tuşişi mumkin, yoğingarçilik…
15:46 / 16.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!