Styuardessa – havo va dengiz kemasi yo‘lovchilariga xizmat qiluvchi fuqaro aviatsiyasi yoki dengiz floti xodimi.

Amerikalik Ellen Cherch dunyodagi birinchi styuardessa hisoblanadi. Aviatsiyaga qiziqqan Ellen parvozlar kursiga o‘qishga kiradi va Boeing samolyoti menejerlaridan biriga u ham uchuvchi bo‘la olishi imkoni borligini so‘rab murojaat qiladi. Menejer esa o‘z o‘rnida, uning g‘oyasini qo‘llab-quvvatlaydi, ammo uchuvchi emas, temiryo‘l nazoratchilari kabi vazifani samolyotda bajargan holda uchishi mumkinligini aytadi. Shu tariqa yangi lavozim paydo bo‘ladi. Kompaniya rahbariga ham bu taklif ma’qul keladi, axir bu kasbning paydo bo‘lishi ajoyib propaganda bo‘lar edi. Ayniqsa, uchishdan qo‘rqadigan va parvoz davomida o‘zini yomon his qilgan insonlarni tinchlantirish hamda birinchi tibbiy yordamni ko‘rsatish uchun styuardessalar ayni muddao edi.

Shundan so‘ng Ellen Cherchdan 25 yoshdan katta bo‘lmagan va 52 kg.dan og‘ir bo‘lmagan, o‘rta bo‘yli yetti nafar tibbiyot xodimini yollashni so‘rashadi. Ular o‘sha paytda standartlarga muvofiq holda oyiga 125 dollar haq evaziga ishlashga tayyor edi. Bir necha oylik mashg‘ulotlardan so‘ng, styuardessalar parvozni boshlashadi. Ularning ilk parvozi 1930-yil 15-mayda amalga oshirilgan edi. Quyida sizlarni ushbu “havo malikalari”ning vazifalari va ularga qo‘yiladigan talablarni keltirib o‘tamiz.

Styuardessaning vazifalari:

• yo‘lovchilarni kutib olish va kuzatish;
• parvoz vaqtida ovqatlanishni tashkillashtirish;
• yo‘lovchilar va havo kemasining xavfsizligini ta’minlash;
• birinchi yordam ko‘rsatish;
• bortda kerakli hujjatlarni to‘ldirish;

Styuardessalar uchun qo‘yiladigan talablar:
• o‘rta ma’lumot (ammo ko‘pincha oliy ma’lumot talab qilinadi);
• sog‘liqning yaxshiligi (tibbiy kengashda tekshiriladi);
• yosh bo‘lishi (odatda, 30 yoshdan oshgan nomzodlar qabul qilinmaydi);
• yoqimli ko‘rinish. Bu borada asosiy talablar – bo‘yning juda baland va past bo‘lmasligi (162-175 sm.), tatuirovka, pirsing va sezilarli darajada katta xolning bo‘lmasligi, juda ozg‘in va juda og‘ir bo‘lmasliklari kerak;
• ravon talaffuz va barkamol nutq.

Shuningdek, xalqaro qatnovlarda ishlamoqchi bo‘lganlardan ingliz tilini bilish talab etiladi. Styuardessalar kasting orqali saralab olinadi. Kastingdan o‘tgan styuardessalar esa, nafaqat ajoyib kasbga, balki yaxshigina imtiyozlarga ham ega bo‘lishadi. Masalan, ular erta nafaqaga chiqishlari mumkin. 45 yoshga to‘lganda styuardessalar nafaqaga chiqish huquqiga ega bo‘ladi. Ammo agar tashqi ko‘rinishi va sog‘ligi joyida bo‘lsa, 55 yoshgacha ishlashi ham mumkin.

Guljahon Sanjarbekova tayyorladi