Кучли шахснинг кўплаб таърифлари мавжуд. Кўпинча, бу тушунча ҳалоллик, масъулият ва ўзини ўзи бошқариш каби фазилатлар билан боғлиқ. Мутахассисларнинг бир қанча тавсиялари кучли характер шаклланиши ва заиф томонларингизни кучайтиришга ёрдам беради.

1. Ижобий фазилатларингизни ривожлантиринг

Сўзларингиз ҳаракатларингиздан ажралишига йўл қўйманг. Ўзингиз бошдан кечирмаган ҳис-туйғуларга тақлид қилишга уринманг: кўпинча одамлар ёлғонни пайқашади. Мисол учун, агар шеригингиз шунчалик қаттиқ ишлаётганидан ғазаблансангиз, ўзингизда шундай дейишга куч топинг: “Мен жуда ғазабланганимдан буни қўллаб-қувватламайман. Менимча, бу сизни соғинганим учундир”

Огоҳликни оширинг

Эҳтиёткорлик ўзингизни чуқурроқ ўрганишга, ғояларингиз ва реакцияларингиз қандай шаклланганлигини тушунишга имкон беради ва бу сизнинг характерингиз устида ишлашнинг муҳим босқичидир. Кундалик мулоҳаза юритиш учун вақт ажратинг ва ўзингизга нега мен одамларнинг сўзларга бундай муносабатда бўлаётганингиз ҳақида савол беринг. Шунингдек, келажакда шунга ўхшаш можаронинг олдини олиш учун нима қилиш кераклиги ҳақида ўйланг.

Ўз-ўзини назорат қилишни ривожлантириш

Кундалик кичик нарсалардан бошланг. Масалан, ўз-ўзидан озиқ-овқат истеъмол қилишни назорат қилишни мақсад қилиб қўйинг. Кейинги сафар сиз тунда овқатланишга қарор қилганингизда, ўзингизни тўхтатинг ва ҳақиқатан ҳам очмисиз ёки йўқ, шу ҳақда сўранг. Кейин бир стакан сув ичинг. Ўзингизнинг импулсларингизни онгли равишда бошқаринг ва кичик уй одатларини ҳаётингизга киритинг, масалан, эрталаб ўрнингизни саранжомлашдан бошланг. Бу ҳаётингизнинг бошқа соҳаларида фойдали бўладиган интизомни ривожлантиришга ёрдам беради.

Ўз принципларингизга содиқ бўлинг

Агар сизнинг ҳаракатларингиз эътиқодингизга тўғри келмаса, ўзингизни доимо ноқулай ҳис қиласиз. Ўз қадриятларингиз ва ахлоқий тамойилларингизни билинг ва ҳурмат қилинг. Уларга асосланиб қарор қабул қилинг ҳамда ташқи босимга берилманг. Ҳар доим қарорларингизни ички созламаларингизга мувофиқлиги нуқтайи назаридан таҳлил қилинг.

Хатоларингиз учун жавобгарликни ўз зиммангизга олинг ва уларни тузатинг

Ҳар бир инсон хато қилади ва сизнинг нотўғри қарорларингиз оқибатлари билан қандай курашишингиз сизнинг характерингизни акс эттиради. Хатоларингизни тан олиш заифлик эмас, кучлилик белгисидир. Вазият буни талаб қилса, кечирим сўрашдан ёки етказилган зарарни қоплашдан қўрқманг. Шунда сиз характерингизнинг кучини кўрсатасиз ҳамда бошқалар билан ишонч ва ўзаро ҳурмат асосида муносабатлар қурасиз.

Сабрли бўлинг

Баъзи ҳолатларда ғазабланишни ҳис қилиш мутлақо нормалдир. Аммо сабр-тоқат ва чидамлиликни ўргатиш мумкин. Мисол учун, агар сизнинг ҳамкасбингиз маълумотни сиз хоҳлаганча тез тушунмаса, ўйлаб кўринг, эҳтимол бу сизнинг етарлича аниқ тушунтирмаганлигингиз билан боғлиқдир? Савол беришни ўрганинг ва хулоса чиқаришга шошилманг.

Сиз ҳақингизда реал баҳо беришларини сўранг

Баъзан ўзингиз ҳақингизда объектив бўлиш қийин бўлиши мумкин. Агар сиз ўз характерингиз устида ишлашга жиддий ёндашсангиз, ишонган одамингиздан сизга ҳалол, конструктив баҳо беришини сўранг. Ўзингизнинг кучли ва заиф томонларингиз ҳақида сўранг, фикр-мулоҳазалардан сўнг, ўз устингизда ишлашни бошланг.

2. Эмпатия ва миннатдорчилик

Ўзингизни бошқа одамнинг ўрнига қўйинг

Меҳр-шафқат характер кучининг асосидир. Бошқа одамлар қандай ҳис қилишларини тасаввур қилишга ҳаракат қилинг. Масалан, энг яқин дўстингиз нима учун хафа ва асабий бўлиб қолди? Ўзингизни унинг ўрнига қўйинг, шунда сиз унинг ҳаракатлари сабабларини тушуна оласиз. Шунда сизга унинг танқидга эмас, балки дўстона ёрдамга муҳтож эканлиги аён бўлади.

Хурофот билан курашинг

Аксарият одамлар онгли ёки онгсиз равишда ўрнатилган нотўғри қарашларга эга, аксариятининг ҳақиқатга ҳеч қандай алоқаси йўқ. Масалан, олий маълумотга эга бўлмаган одамлар университет битирувчилари каби ақлли эмас, деган фикр. Атрофга назар ташланг ва сиз бу стереотипни инкор этадиган ҳақиқий мисолларни топасиз.

Миннатдорчилик билдиришни ўрганинг

Миннатдорчилик ўзингизни ва атрофингиздаги дунёни тушунишингиз учун муҳим қадамдир. Буни кундалик ҳаётингизнинг бир қисмига айлантиринг ва характерингиз қандай ўзгарганини кўринг. Ҳар кеча ётишдан олдин, сиз миннатдор бўлган учта нарсани ўйлаб кўринг. Сиз ҳатто ўз фикрларингизнинг кундалигини ҳам юритишингиз мумкин.

Шунингдек, бунга лойиқ одамларга миннатдорчилик билдиришни унутманг. Оддий “раҳмат” ёки бошқа одамнинг хатти-ҳаракатларини қанчалик қадрлашингиз ҳақида узоқ фикр билдириш сизни кучли шахс сифатида кўришга ёрдам беради.

3. Лидерлик фазилатлари

Ўзингиз гапиринг ва бошқаларга ҳам гапиришга имкон беринг

Уятчанлик билан курашиш жуда кўп куч талаб қилиши мумкин, аммо сизнинг овозингиз эшитилиши керак. Иш учрашувларида фаол иштирок этишга, аниқ ва равшан гапиришга ҳаракат қилинг, ўз нуқтайи назарингизни асосланг ҳамда эртами-кечми бошқалар сизни тинглашни бошлайди.

Агар уятчанлик билан боғлиқ муаммоларингиз бўлмаса, сиз бошқаларга қанчалик тез-тез халақит бераётганингизни ва уларнинг гапиришига йўл қўймаётганингизни сезмаслигингиз мумкин. Вазминликнинг намоён бўлиши ҳам характернинг кучлилигидан далолат беради. Бошқалар эшитсин ва тез-тез муҳокамалар ташкил қилинг.

Янгиликларга очиқ бўлинг

Ҳар сафар янги нарсаларни ўрганганингизда характерингизни шакллантирасиз. Ушбу тамойилни шахсий ҳаётингизда ва ишингизда қўллаш имкониятини қўлдан бой берманг.

Бемалол ёрдам сўранг

Баъзилар ёрдам сўраш заифлик белгиси, деб ўйлашади. Дарҳақиқат, бу сизнинг характерингизнинг кучлилиги, эҳтиёжларингизни тан олиш ва ифодалаш қобилиятингизнинг кўрсаткичидир. Сизнинг сўровларингиз аниқ ва равон бўлиши керак.

Бошқаларнинг кучли томонларига эътибор беринг

Яхши раҳбарлар бошқаларнинг муваффақиятини қўллаб-қувватлаш, уларни камситишдан кўра самаралироқ эканлигини билишади. Одамларга ўзларининг кучли томонларини кўришга ёрдам беринг. Ҳамкорликка “мен” нуқтаи назаридан эмас, “биз” нуқтаи назаридан ёндашинг.

Қийинчиликларга қарши туришни ўрганинг

Муаммога эътибор бермаслик ўрнига, уни ҳал қилиш йўлини топинг. Вазиятни объектив баҳоланг ва импулсив реакциялардан қочинг. Мисол учун, сиз бирор бўлимга масъулсиз ва сизнинг қимматли ходимларингиздан бири огоҳлантирмасдан ишдан кетади. Ғазабланманг. Вазиятдан қандай чиқиш ҳақида яхшироқ ўйлаб кўринг. Эҳтимол, сиз ходимлар ўртасида вазифаларни қайта тақсимлашингиз керак бўлади. Жамоани йиғинг, вазиятни тушунтиринг ва уларни биргаликда ечим излашга таклиф қилинг.

• Muammo
• Psixolog
• Шахсий
• xarakter