$
12309.99 UZS
-10.35
159.64 UZS
0.28
14666.12 UZS
51.73
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Республика радиоактив чиқиндиларни сақлаш маркази ташкил этилади

Республика радиоактив чиқиндиларни сақлаш маркази ташкил этилади

“Республика радиоактив чиқиндиларни сақлаш маркази фаолиятини ташкил этиш тўғрисида”ги ҳукумат қарори қабул қилинди.
15:29 / 10.02.2026
Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикасида чиқинди ёқиш заводлари қурилишига тамал тоши қўйилди. Бу ҳақ…
12:29 / 09.02.2026
Уста деҳқонларга 75 млн сўмгача субсидия ажратилади

Уста деҳқонларга 75 млн сўмгача субсидия ажратилади

Юқори даромадли маҳсулот етиштиришни йўлга қўйиш мақсадида уста деҳқонларга ҳар 10 та хонадонни ихтисослаштирганлиги учун 2 …
17:50 / 09.02.2026
2026 йил 1 мартдан хотин-қизлар фаоли ва ёшлар етакчиси туман ҳокими томонидан тайинланади

2026 йил 1 мартдан хотин-қизлар фаоли ва ёшлар етакчиси туман ҳокими томонидан тайинланади

2026 йил 1 мартдан оғир тоифадаги туманларда оилавий тадбиркорликни ривожлантириш дастурлари доирасида кредитлар йиллик 12 ф…
09:59 / 10.02.2026
Афғонистонда аёллар ҳуқуқларини чекловчи янги Жиноят кодекси қабул қилинди

Афғонистонда аёллар ҳуқуқларини чекловчи янги Жиноят кодекси қабул қилинди

Унга кўра, эр хотинини куч билан калтаклаб, суяк синишлари, жароҳатлар ёки кўкаришлар етказган тақдирда ҳам, аёл бу ҳолатни …
12:29 / 10.02.2026
Имом Бухорий мажмуасида интеллектуал видеокузатув тизими ишга туширилди

Имом Бухорий мажмуасида интеллектуал видеокузатув тизими ишга туширилди

“Имом Бухорий мажмуасига келган аҳоли ва зиёратчилар хавфсизлигини таъминлаш мақсадида бу ерда замонавий интеллектуал видеок…
08:36 / 10.02.2026
“Умид қиламизки, Эрон ўзини ёмон тутмайди”, – Трамп

“Умид қиламизки, Эрон ўзини ёмон тутмайди”, – Трамп

АҚШ президенти Теҳрон билан музокаралар олиб борилаётганини айтди. “Биз Эрон билан музокаралар олиб бормоқдамиз ва умид қила…
17:40 / 10.02.2026
9 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

9 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Баъзи жойларда ёмғир ёғади. Шарқий шамол йўналишини ўзгартириб, ғарбдан 7–12 м/с, айрим жойларда 13–18 м/с гача кучайиши мум…
16:51 / 08.02.2026
“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

Ханс-Дитер Флик 2024 йил ёзидан буён каталонияликлар жамоасини бошқариб келмоқда. Томонлар ўртасидаги амалдаги шартнома 2027…
17:26 / 08.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!