$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Бухородаги Нодир Девонбеги мадрасаси олдига онлайн қимор ўйинларига оид реклама баннери ўрнатилгани юзасидан расмий муносаба…
11:21 / 02.05.2026
Ўзбекистонга ўқиш мақсадида келган хорижликлар сони 2,3 баробарга ошди

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида келган хорижликлар сони 2,3 баробарга ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026-йилнинг январь–март ойларида жами 15 124 нафар хорижий фуқаро Ўзбекисто…
10:50 / 01.05.2026
Сирдарёда мудҳиш қотиллик

Сирдарёда мудҳиш қотиллик

Сирдарёда аёл ва унинг 5 ёшли қизи эрининг иккинчи хотини томонидан пичоқлаб ўлдирилди.
17:03 / 01.05.2026
“Эрон ЖЧда иштирок этади ва албатта, Америка Қўшма Штатларида ўйнайди” – Инфантино

“Эрон ЖЧда иштирок этади ва албатта, Америка Қўшма Штатларида ўйнайди” – Инфантино

ФИФА Конгресси Жаҳон кубогини дунёни бирлаштириш воситаси сифатида таъкидлайди ва футболда ирқчиликни йўқ қилишга ваъда берд…
09:42 / 01.05.2026
Исроил Ғазога ёрдам олиб кетаётган 200 га яқин одамни қўлга олди

Исроил Ғазога ёрдам олиб кетаётган 200 га яқин одамни қўлга олди

ТРТ хабарига кўра, Исроил армияси Ғазога гуманитар ёрдам етказишни мақсад қилган “Глобал Сумуд” номли флотилияга ҳужум уюшти…
17:32 / 30.04.2026
Бўстонлиқда тоғда қолиб кетган фуқаролар қутқарилди

Бўстонлиқда тоғда қолиб кетган фуқаролар қутқарилди

Тошкент вилояти Бўстонлиқ тумани Хўжакент маҳалласи ҳудудидаги тоғларда сайр қилган икки нафар фуқаро мураккаб вазиятга туши…
11:51 / 02.05.2026
БАА ўз фуқароларига учта давлатга боришни ман қилди

БАА ўз фуқароларига учта давлатга боришни ман қилди

Мамлакат Tashqi ишлар вазирлиги маълумотига кўра, БАА фуқароларининг Эрон, Ливан ва Ироққа саёҳат қилишига тақиқ эълон қилди.
15:01 / 01.05.2026
2 май куни учун об-ҳаво маълумоти

2 май куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин.
14:37 / 01.05.2026
Тошкент метросида янги жадвал жорий этилди

Тошкент метросида янги жадвал жорий этилди

1-майдан бошлаб Тошкент метрополитенининг ер усти ҳалқа йўналишида поездлар ҳаракати янгиланди. Эндиликда қатнов 06:00 ўрниг…
10:07 / 01.05.2026
Андижонда ноқонуний ер савдоси фош этилди

Андижонда ноқонуний ер савдоси фош этилди

Андижон вилоятида ер билан боғлиқ ноқонуний ҳолат фош этилди.
10:23 / 01.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!