$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Арманистоннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

Арманистоннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

Бу ҳақда Арманистон Президенти матбуот хизмати хабар берди.
14:25 / 31.01.2026
Australian Open. Карлос Алкарас финалда Новак Жоковични мағлуб этиб, чемпионга айланди

Australian Open. Карлос Алкарас финалда Новак Жоковични мағлуб этиб, чемпионга айланди

Испаниялик 22 ёшли теннисчи Карлос Алкарас Австралия очиқ чемпионати финалида сербиялик Новак Жокович устидан ғалаба қозониб…
17:30 / 01.02.2026
Исроилнинг Ғазога ҳужуми оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

Исроилнинг Ғазога ҳужуми оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

Бу сулҳ тузилганидан кейин қурбонлар сони бўйича энг йирик зарба бўлди.
12:35 / 01.02.2026
Конгода кондаги кўчки оқибатида 200 дан ортиқ одам ҳалок бўлди

Конгода кондаги кўчки оқибатида 200 дан ортиқ одам ҳалок бўлди

Reuters’га кўра, бу ҳақда конь жойлашган вилоятнинг исёнчилар томонидан тайинланган губернатори вакили Лумумба Камбере Муйис…
15:28 / 31.01.2026
1 февралдан Тошкент метросининг яна 19 та бекатида кассалар ёпилади

1 февралдан Тошкент метросининг яна 19 та бекатида кассалар ёпилади

Kассалар ўрнига бир марталик ҚР-чипта берувчи инфокиоскалар ўрнатилиши белгиланган.
17:54 / 30.01.2026
2025 йилда Ўзбекистонга ўқиш мақсадида энг кўп ҳиндистонликлар келган

2025 йилда Ўзбекистонга ўқиш мақсадида энг кўп ҳиндистонликлар келган

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, 2025 йилда жами 39,7 минг нафар чет эл фуқаролари ўқиш мақсади…
16:45 / 01.02.2026
Футзал. Ўзбекистон Осиё Кубоги чорак финалига йўл олди

Футзал. Ўзбекистон Осиё Кубоги чорак финалига йўл олди

Ўзбекистон футзал терма жамоаси Осиё кубоги “C” гуруҳи 3-турида “Индонесиа Арена”да Япония терма жамоасига қарши майдонга ту…
15:25 / 01.02.2026
1ְ–4 февраль куни кутилаётган об-ҳаво прогнози

1ְ–4 февраль куни кутилаётган об-ҳаво прогнози

Ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан бироз қор ёғади. Баъзи жойларга туман тушиши мумкин. Йўлларда баъзи жойларда яхмал…
17:51 / 31.01.2026
Энди Туркиядаги ўзбекистонликлар депортация қилинмайдими?

Энди Туркиядаги ўзбекистонликлар депортация қилинмайдими?

Миграция агентлиги ушбу талқинлар нотўғри эканини маълум қилиб, масала бўйича расмий муносабат билдирди.
13:15 / 31.01.2026
Бухородаги икки қаватли уйда портлаш содир бўлди

Бухородаги икки қаватли уйда портлаш содир бўлди

Бухоро вилояти Қоракўл туманида 31 январь куни газ чақнаши содир бўлди. Бу ҳақда ФВВ ахборот хизмати хабар берди.
11:43 / 31.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!