$
12088.98 UZS
23.49
154.47 UZS
-1.19
13801.99 UZS
47.33
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

5 ойда Ўзбекистонда 57,2 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган

5 ойда Ўзбекистонда 57,2 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда озиқ-овқат ишлаб чиқариш 7,9 фоизга ошди.
17:11 / 12.07.2026
Ўзбекистонда тақиқланган экстремистик интернет манбалари рўйхати эълон қилинди

Ўзбекистонда тақиқланган экстремистик интернет манбалари рўйхати эълон қилинди

Бугун, 13-июль куни Ўзбекистон Республикаси Олий суди диний экстремистик, террористик ва ақидапарастлик ғояларини тарғиб қил…
10:02 / 14.07.2026
“Опен буджет” лойиҳасининг иккинчи мавсуми бошланди

“Опен буджет” лойиҳасининг иккинчи мавсуми бошланди

Ўзбекистонда “Ташаббусли буджет” жараёнининг 2026-йилдаги иккинчи мавсумига старт берилди. Бу ҳақда Иқтисодиёт ва молия вази…
11:02 / 15.07.2026
Богдан Гусков УФC собиқ чемпиони Магомед Анкалаевга қарши жанг қилади

Богдан Гусков УФC собиқ чемпиони Магомед Анкалаевга қарши жанг қилади

Ўзбекистонлик УФC жангчиси Богдан Гусков навбатдаги жангини ярим оғир вазн тоифасининг собиқ чемпиони Магомед Анкалаевга қар…
15:20 / 14.07.2026
ЖССТ Ўзбекистонни зилзила хавфи ҳақида огоҳлантирди

ЖССТ Ўзбекистонни зилзила хавфи ҳақида огоҳлантирди

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) Ўзбекистон ва Марказий Осиёнинг айрим ҳудудлари юқори сейсмик фаоллик зонасида жойлаш…
16:00 / 14.07.2026
Тошкент метросига яна 3 та янги поезд олиб келинди

Тошкент метросига яна 3 та янги поезд олиб келинди

Тошкент метрополитенига яна 3 та замонавий тўрт вагонли ҳаракат таркиби олиб келинди. Бу ҳақда метрополитен матбуот хизмати …
10:39 / 13.07.2026
Самарқандда прокурорга нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Самарқандда прокурорга нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Коррупсияга қарши курашиш йўналишида Давлат хавфсизлик хизматининг Самарқанд вилояти бўйича бошқармаси томонидан Бош
11:17 / 14.07.2026
Ўзбекистонда аномал иссиқ сабаб боғчалар вақтинча ёпилиши мумкин

Ўзбекистонда аномал иссиқ сабаб боғчалар вақтинча ёпилиши мумкин

Ўзбекистонда кутилаётган аномал иссиқ ҳаво сабабли боғчалар вақтинча ёпилиши мумкин.
16:27 / 13.07.2026
Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Жазирамада иш берувчилар учун мажбурий талаблар эълон қилинди

Ўзбекистонда кузатилаётган аномал иссиқ муносабати билан Меҳнат инспекцияси очиқ ҳавода ишловчи ходимларни ҳимоя қилиш бўйич…
11:29 / 15.07.2026
Сирдарёда 1,5 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланган метан “заправка” аниқланди

Сирдарёда 1,5 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланган метан “заправка” аниқланди

Сирдарё вилоятида табиий газдан ноқонуний фойдаланган автомобилларга газ тўлдириш компрессор шохобчаси (АГТКШ) фош этилди. Б…
15:07 / 14.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!