$
12109.02 UZS
75.74
150.31 UZS
1.01
14139.70 UZS
78.81
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Туннелда аёлга нисбатан уятсиз ҳаракат қилган эркак ушланди

Туннелда аёлга нисбатан уятсиз ҳаракат қилган эркак ушланди

Мазкур ҳолатга Тошкент шаҳар Ички ишлар бош бошқармаси муносабат билдирди.
15:54 / 07.01.2026
Самарқандда 15 ёшли бола уйлангани ростми?

Самарқандда 15 ёшли бола уйлангани ростми?

Маълум бўлишича, Н.А. икки алоҳида жойда олинган тасвирларни монтаж қилиб, ягона видеоролик шаклига келтирган ва уни обуначи…
12:00 / 09.01.2026
Эрон Исроил ва АҚШни мамлакатдаги норозилик намойишларини уюштиришда айблади

Эрон Исроил ва АҚШни мамлакатдаги норозилик намойишларини уюштиришда айблади

Эрон Хавфсизлик кенгаши АҚШ президенти Доналд Трампнинг баёнотлари “икки режим ўртасидаги тил бириктириш”ни тасдиқлашини бил…
17:00 / 09.01.2026
АҚШнинг Венесуэлага ҳужумида 100 киши ҳалок бўлган

АҚШнинг Венесуэлага ҳужумида 100 киши ҳалок бўлган

Бу ҳақда Венесуэла Ички ишлар вазири Диосдадо Кабелонинг сўзларига таяниб, Reuters хабар бермоқда.
11:12 / 08.01.2026
Тошкентда Onix юк машинасига урилиши оқибатида бир киши ҳалок бўлди

Тошкентда Onix юк машинасига урилиши оқибатида бир киши ҳалок бўлди

ЙТҲ натижасида Onix русумли автомашина йўловчиси олган тан жароҳатлари  натижасида вафот этган.
10:05 / 08.01.2026
Омбудсман Мубашшир Аҳмаднинг соғлиғи ҳолатини ўрганди

Омбудсман Мубашшир Аҳмаднинг соғлиғи ҳолатини ўрганди

Унга кўра, Алишер Турсунов тиббий ёрдамдан шикояти йўқлигини, соғлиғи доимий назоратда эканини маълум қилган.
13:02 / 09.01.2026
Бухорода янги аэропорт ишга туширилади

Бухорода янги аэропорт ишга туширилади

Бухоро халқаро аэропорти директори ўринбосари Шаҳбоз Ҳайитов “Ўзбекистон 24” телеканалига берган интервьюсида маълум қилишич…
10:22 / 09.01.2026
АҚШда иммиграция хизмати ходими бир аёлни отиб ўлдирди

АҚШда иммиграция хизмати ходими бир аёлни отиб ўлдирди

BBC хабар берилишича, АҚШнинг иммиграция ва божхона хизмати (ИCЕ) ходими Миннеаполисда ўтказилган рейд вақтида 37 ёшли АҚШ ф…
12:20 / 08.01.2026
Ўзбекистонда инверсия туфайли ҳаво ифлосланиши келаси ҳафта сўнгигача давом этади

Ўзбекистонда инверсия туфайли ҳаво ифлосланиши келаси ҳафта сўнгигача давом этади

Ўзбекистонда ҳаво ифлосланишини кучайтирган ҳарорат инверсияси 16—17 январга қадар сақланиши кутилмоқда. Бу ҳақда Экология в…
11:43 / 08.01.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Прокуратура органлари ходимлари ва фахрийларига табрик йўллади

Президент Шавкат Мирзиёев Прокуратура органлари ходимлари ва фахрийларига табрик йўллади

8 январь – Ўзбекистон Республикаси прокуратура органлари ходимлари куни
12:49 / 08.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!