$
12055.81 UZS
36.54
169.06 UZS
3.41
14008.85 UZS
24.43
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Кореяга ишга юборишни ваъда қилган шахслар ушланди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Урганч шаҳри бўлими ҳамда бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўт…
11:44 / 18.05.2026
Ўзбекистон Президенти шаҳарларни барқарор ривожлантириш борасида қатор ташаббусларни илгари сурди

Ўзбекистон Президенти шаҳарларни барқарор ривожлантириш борасида қатор ташаббусларни илгари сурди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 18 май куни Бокудаги Бутунжаҳон урбанизация форумининг 13-сессияси доирас…
17:17 / 18.05.2026
Наманганда медиа соҳаси вакиллари учун “Медиа ҳафталик” бошланди

Наманганда медиа соҳаси вакиллари учун “Медиа ҳафталик” бошланди

Бугун Наманган шаҳридаги “Маърифат маскани”да республиканинг турли ҳудудларидан ташриф буюрган медиа соҳаси вакиллари ва экс…
15:18 / 18.05.2026
Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси Лондон фонд биржасида IPOга чиқади

Ўзбекистон Миллий инвестиция жамғармаси Лондон фонд биржасида IPOга чиқади

Бугун — 18 май куни Лондон фонд биржасида Ўзбекистон Республикаси Миллий инвестиция жамғармаси акцияларининг бирламчи оммави…
13:36 / 18.05.2026
Ўзбекистонда тирик балиқ, қўй, сигир, эчки ва асалариларга солиқ имтиёзи берилади

Ўзбекистонда тирик балиқ, қўй, сигир, эчки ва асалариларга солиқ имтиёзи берилади

Ўзбекистонда қишлоқ хўжалиги маҳсулотларининг айрим турлари учун қўшилган қиймат солиғи (ҚҚС) бўйича имтиёзлар кенгайтирилди.
15:26 / 18.05.2026
ChatGPTʼга шахсий молияни бошқариш функцияси қўшилди

ChatGPTʼга шахсий молияни бошқариш функцияси қўшилди

OpenAI компанияси ChatGPT платформасига шахсий молияни бошқариш имкониятларини қўшганини маълум қилди.
13:48 / 18.05.2026
Фарғонада мактаб ўқувчиларини қўрқитиб келган жиноий гуруҳ ушланди

Фарғонада мактаб ўқувчиларини қўрқитиб келган жиноий гуруҳ ушланди

Фарғона шаҳрида таркибида 15, 18 ва 20 ёшли йигитлар бўлган уюшган жиноий гуруҳ фаолиятига чек қўйилди
13:42 / 18.05.2026
19 май кунги об-ҳаво маълумоти

19 май кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин. Шамол ғарбдан 3-8 м/с тезликда эсади, баъзи…
17:39 / 18.05.2026
Солиқ инспекцияси бошлиғи ўринбосари ва собиқ ҳоким ўринбосарига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Солиқ инспекцияси бошлиғи ўринбосари ва собиқ ҳоким ўринбосарига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Булунғур туманида фаолият юритувчи “Бухгалтерия маркази” давлат муассасаси ҳисобчиси қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришг…
13:51 / 19.05.2026
Саудияда Қурбон ҳайити санаси эълон қилинди

Саудияда Қурбон ҳайити санаси эълон қилинди

Саудия Арабистонида 17 май куни Зулҳижжа ойи ҳилоли кўрилгани маълум қилинди.
10:04 / 18.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!