$
12208.08 UZS
32.74
155.00 UZS
0.71
14116.20 UZS
52.46
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

“Спорт бу фақат мусобақа эмас, балки соғлом турмуш тарзи, интизом, ватанпарварлик ва мамлакат нуфузини намоён қиладиган катта куч”

“Спорт бу фақат мусобақа эмас, балки соғлом турмуш тарзи, интизом, ватанпарварлик ва мамлакат нуфузини намоён қиладиган катта куч”

Қашқадарёлик 14 нафар тадбиркор ўз ҳисобидан икки йилда мактаб ва маҳаллаларда 60 миллиард сўмлик спорт иншоотлари қуриб бер…
17:08 / 07.04.2026
Бугун кундузи баъзи жойларда ёмғир ёғади

Бугун кундузи баъзи жойларда ёмғир ёғади

Пойтахтимизда ёғингарчилик кутилмайди. Шамол 5-10 м/с тезликда эсади. Ҳарорат 24-26 даража бўлади.
09:26 / 06.04.2026
Ички ишлар ходимлари малакасини ошириш – халқ ишончини мустаҳкамлаш йўлида муҳим қадам

Ички ишлар ходимлари малакасини ошириш – халқ ишончини мустаҳкамлаш йўлида муҳим қадам

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган видеоселектор йиғилишида берилган топшириқлар ижроси доирасида Давлат сиёсат…
09:35 / 07.04.2026
“Мен Жавоҳир Синдаров ва Магнус Карлсен матчини кўришни хоҳлайман” – Гарри Каспаров

“Мен Жавоҳир Синдаров ва Магнус Карлсен матчини кўришни хоҳлайман” – Гарри Каспаров

Шахмат бўйича 13-жаҳон чемпиони Гарри Каспаров Жавоҳир Синдаров Кипрда ғалаба қозонса, кейинги воқеалар қандай ривожланиши м…
18:31 / 08.04.2026
35 кг.дан ортиқ наркотик моддалар контрабандасига чек қўйилди

35 кг.дан ортиқ наркотик моддалар контрабандасига чек қўйилди

Давлат хавфсизлик хизматининг Чегара қўшинлари ҳарбий хизматчилари ва Тошкент вилояти бўйича бошқармаси ходимлари ҳамкорлиги…
15:36 / 06.04.2026
Жиззахда ЙТҲ оқибатида камида 5 киши ҳалок бўлди

Жиззахда ЙТҲ оқибатида камида 5 киши ҳалок бўлди

Оқибатда ҳар икки ҳайдовчи ва Нехиаъдаги йўловчи (Хитой фуқароси) воқеа жойида вафот этган. Cобалтъдаги яна икки нафар йўлов…
17:06 / 05.04.2026
Саида Мирзиёева АҚШ Халқаро молиявий тараққиёт корпорацияси (ДФC) бош директори билан учрашди

Саида Мирзиёева АҚШ Халқаро молиявий тараққиёт корпорацияси (ДФC) бош директори билан учрашди

“АҚШ Халқаро молиявий тараққиёт корпорацияси (ДФC) бош директори Бен Блек билан учрашув ўтказдик”, – деб ёзган Саида Мирзиёе…
10:55 / 08.04.2026
Қўштепалик фермер 3,7 гектар ерни 7 гектар деб сотмоқчи бўлди

Қўштепалик фермер 3,7 гектар ерни 7 гектар деб сотмоқчи бўлди

Ер – давлатнинг стратегик ресурси бўлиб, уни ноқонуний тарзда сотиш ёки қайта расмийлаштириш нафақат иқтисодий, балки ижтимо…
15:11 / 06.04.2026
АҚШ ва Эрон икки ҳафталик сулҳга келишиб олди

АҚШ ва Эрон икки ҳафталик сулҳга келишиб олди

Бунинг эвазига Эрон Ҳормўз бўғозини очади.
09:43 / 08.04.2026
Самарқандга Пресс-тур ташкил этилди

Самарқандга Пресс-тур ташкил этилди

Ўзбекистон Журналистлар уюшмаси ва Туризм қўмитаси ҳамкорлигида Президентимиз ташаббуси билан қайта бунёд этилган Имом Бухор…
16:11 / 06.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!