$
11765.76 UZS
-17.71
139.71 UZS
0.01
13638.87 UZS
-49.99
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Хоразм ва Жиззахда гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ учта ҳолат аниқланди

Хоразм ва Жиззахда гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ учта ҳолат аниқланди

Ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар томонидан ўтказилган тезкор тадбирлар давомида гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний муомал…
12:54 / 11.09.2026
Ишлайдиган оналарга фарзанди бир ёшга тўлгунча нафақа тўланади

Ишлайдиган оналарга фарзанди бир ёшга тўлгунча нафақа тўланади

Ўзбекистонда ишлайдиган оналарга фарзанди бир ёшга тўлгунига қадар Ижтимоий суғурта жамғармасидан нафақа тўланади.
16:54 / 12.09.2026
Президент янги Ўзбекистон Миллий музейи қурилиши билан танишди

Президент янги Ўзбекистон Миллий музейи қурилиши билан танишди

Президент Шавкат Мирзиёев Тошкент шаҳрида барпо этилаётган янги Ўзбекистон Миллий музейининг қурилиш жараёни билан танишди.
09:12 / 12.09.2026
Зеленский учрашмоқчи бўлса, Москвага келсин

Зеленский учрашмоқчи бўлса, Москвага келсин

Россия Ташқи ишлар вазири Сергей Лавров Украина Президенти Владимир Зеленский билан музокара ўтказишга тайёрлигини, бироқ му…
11:51 / 13.09.2026
Конгода Эбола билан касалланганлар сони 7 мингдан ошди

Конгода Эбола билан касалланганлар сони 7 мингдан ошди

Конго Демократик Республикасида Эбола вируси билан тасдиқланган касалланиш ҳолатлари 7 022 тага етди. Вирус мамлакатнинг етт…
12:26 / 12.09.2026
Самарқандда пиёдаларга йўл бермаган ва йўл безорилиги содир этган ҳайдовчига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Самарқандда пиёдаларга йўл бермаган ва йўл безорилиги содир этган ҳайдовчига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Самарқанд шаҳрида ҳайдовчи пиёдалар ўтиш жойидан ўтаётган бир гуруҳ фуқароларга йўл бермай, уларнинг ҳаётини хавф остига қўй…
10:27 / 12.09.2026
12 сентябрда қандай об-ҳаво кузатилади?

12 сентябрда қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳри, Тошкент, Самарқанд, Жиззах ва Сирдарё вилоятлари: Ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол тезлиги…
18:04 / 11.09.2026
Жиззахда йўловчи автобуси юк машинаси билан тўқнашди

Жиззахда йўловчи автобуси юк машинаси билан тўқнашди

Жиззах вилоятининг Шароф Рашидов туманида Тошкент–Термиз йўналишида ҳаракатланаётган йўловчи автобуси юк машинаси билан тўқн…
11:34 / 11.09.2026
Ўзбекистонда профилактик эмлаш ўтказиш тартиби белгиланди.

Ўзбекистонда профилактик эмлаш ўтказиш тартиби белгиланди.

Энди профилактик эмлаш ҳудудда юқумли касаллик аниқланиб, у фаол тарқала бошлаган ёки аҳолининг муайян қатламлари юқтириш ха…
17:49 / 11.09.2026
Тошкентда аввал судланган шахс 1,1 килограммдан ортиқ гашиш билан ушланди

Тошкентда аввал судланган шахс 1,1 килограммдан ортиқ гашиш билан ушланди

Тошкент шаҳрида 1 килограммдан ортиқ гашишни 26 минг АҚШ долларига сотишга уринган, аввал ҳам гиёҳвандлик билан боғлиқ жиноя…
09:26 / 12.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!