$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Самарқандда медиа ҳафталик

Самарқандда медиа ҳафталик

Самарқанд шаҳрида ўтказилган медиа ҳафталик муҳим натижалар билан якунланди.
15:06 / 02.05.2026
Бешариқ туманидаги кучли ёмғир оқибатлари тезкор бартараф этилмоқда

Бешариқ туманидаги кучли ёмғир оқибатлари тезкор бартараф этилмоқда

Жорий йил 1 май куни соат 21:41 да “112” тизими орқали Фарғона вилояти Бешариқ туманида кучли ёмғир ёғиши оқибатида “Ворух Д…
15:42 / 03.05.2026
Боку шаҳрида БМТнинг WUF13 глобал форуми бўлиб ўтади

Боку шаҳрида БМТнинг WUF13 глобал форуми бўлиб ўтади

2026 йил 17–22 май кунлари Озарбайжон пойтахти Боку шаҳрида Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг Жаҳон шаҳарлар форуми (WUF13) …
13:44 / 01.05.2026
Наманганда қалбаки доллар савдоси фош этилди

Наманганда қалбаки доллар савдоси фош этилди

Наманган вилоятида қалбаки валюта савдоси билан шуғулланган шахслар қўлга олинди
08:40 / 02.05.2026
2 май куни учун об-ҳаво маълумоти

2 май куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин.
14:37 / 01.05.2026
АҚШ Мудофаа вазирлиги сунъий интеллект технологияларини махфий тармоқларга жорий этиш бўйича йирик компаниялар билан ҳамкорликни кенгайтирди

АҚШ Мудофаа вазирлиги сунъий интеллект технологияларини махфий тармоқларга жорий этиш бўйича йирик компаниялар билан ҳамкорликни кенгайтирди

АҚШ Мудофаа вазирлиги (Пентагон) сунъий интеллект соҳасидаги еттита йирик компания билан уларнинг илғор технологияларини мах…
12:43 / 03.05.2026
Ёлғон хабар тарқатган шахсга 7 сутка қамоқ жазоси берилди

Ёлғон хабар тарқатган шахсга 7 сутка қамоқ жазоси берилди

Ижтимоий тармоқларда “ППХ ходими 14 ёшли қизни ўғриллади” мазмунидаги ёлғон хабарни тарқатган шахсга нисбатан суд ҳукми эъло…
02:51 / 03.05.2026
Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Нодир Девонбеги мадрасаси олдидаги баннер юзасидан расмий изоҳ берилди

Бухородаги Нодир Девонбеги мадрасаси олдига онлайн қимор ўйинларига оид реклама баннери ўрнатилгани юзасидан расмий муносаба…
11:21 / 02.05.2026
Тошкентда профилактика инспектори пул олаётганда қўлга олинди

Тошкентда профилактика инспектори пул олаётганда қўлга олинди

Тошкент шаҳрида Учтепа тумани ИИО ФМБ Ҳуқуқбузарликлар профилактикаси бўлими катта инспектори 10 минг АҚШ долларини олган ва…
12:03 / 02.05.2026
Яшнободда ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланди

Яшнободда ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш ҳолати аниқланди

Тошкент шаҳридаги Яшнобод тумани ҳудудида ичимлик сувидан ноқонуний фойдаланиш ҳолати фош этилди.
15:09 / 02.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!