$
12210.71 UZS
15.21
150.36 UZS
0.65
14036.21 UZS
-13.01
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Иқтисодиётда ўсиш суръатларини сақлаш ва давом эттириш чоралари кўриб чиқилди

Иқтисодиётда ўсиш суръатларини сақлаш ва давом эттириш чоралари кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёевга 2026-йилнинг биринчи чорагида иқтисодий кўрсаткичлар прогнозини таъминлаш ҳамда жаҳон бозоридаги…
17:18 / 30.03.2026
Бугун Тошкент — Андижон йўналишидаги поездлари қатнови бекор қилинади

Бугун Тошкент — Андижон йўналишидаги поездлари қатнови бекор қилинади

Темирйўл чипталари учун тўланган маблағлар йўловчиларга тўлиқ қайтариб берилади.
09:10 / 30.03.2026
Ўзбекистон–Тожикистон ўртасида туристик ташрифлар ортмоқда

Ўзбекистон–Тожикистон ўртасида туристик ташрифлар ортмоқда

2026 йил январь–февраль ойларида Ўзбекистонга Тожикистондан жами 469 060 нафар фуқаро туристик мақсадларда ташриф буюрган.
16:48 / 27.03.2026
Доллар купюраларига Трамп имзоси туширилади

Доллар купюраларига Трамп имзоси туширилади

Янги имзо туширилган дастлабки 100 долларлик купюралар жорий йилнинг июнь ойида босиб чиқарила бошланади.
17:13 / 27.03.2026
КҲАЙда йўл таъмирлаш ишларининг иккинчи босқичи бошланди

КҲАЙда йўл таъмирлаш ишларининг иккинчи босқичи бошланди

Йўл инфратузилмасини модернизация қилиш ишларининг давоми сифатида, Кичик ҳалқа автомобиль йўлида фрезалаш, асфалтлаш ҳамда …
10:59 / 28.03.2026
Тиббиёт ходимлари учун имтиёзли ипотека кредити бериш тартиби ишлаб чиқилди

Тиббиёт ходимлари учун имтиёзли ипотека кредити бериш тартиби ишлаб чиқилди

15 йиллик иш стажига эга ходимларга уй-жой учун ипотека олишда 25% дастлабки бадал давлат томонидан тўлаб берилади.
17:11 / 29.03.2026
Қорақалпоғистонда “Медиа ҳафталик” бошланди

Қорақалпоғистонда “Медиа ҳафталик” бошланди

Оролбўйи ҳудудида старт олган илк ҳафталик доирасида қатнашчилар замонавий медиа муҳитидаги долзарб масалалар юзасидан кўник…
14:31 / 30.03.2026
“Ўзгидромет” ҳудудларни сув босишидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” ҳудудларни сув босишидан огоҳлантирди

🔷Жорий йилнинг 31 март ва 2-6 апрель кунлари кутилаётган ёмғирлар ёғиши сабабли, республиканинг тоғ олди ва тоғли ҳудудларид…
14:47 / 30.03.2026
Россия яна Олимпиадага мезбонлик қилишга тайёр – Путин

Россия яна Олимпиадага мезбонлик қилишга тайёр – Путин

Россия президенти Владимир Путин мамлакат ёзги ва қишки Олимпия ўйинларини ўтказишга тайёрлигини маълум қилди.
15:17 / 29.03.2026
Наманганда 53 ёшли ўқитувчи 6-синф қизга нисбатан жинсий зўравонлик қилганликда гумонланмоқда

Наманганда 53 ёшли ўқитувчи 6-синф қизга нисбатан жинсий зўравонлик қилганликда гумонланмоқда

Мазкур ҳолат юзасидан Жиноят кодексининг 119-моддаси 4-қисми билан жиноят иши қўзғатилди.
15:11 / 30.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!