$
12129.01 UZS
37.79
147.99 UZS
-1.17
13968.98 UZS
124.53
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

“Мукофотлар учун эмас, ўзгаришлар учун овоз беринг” – Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

“Мукофотлар учун эмас, ўзгаришлар учун овоз беринг” – Иқтисодиёт ва молия вазирлиги

Вазирлик “Ташаббусли бюджет” бўйича фирибгарликдан огоҳлантирди.
10:51 / 15.03.2026
Таровеҳ намозларида хизмат қилган қориларга 10 млн сўмдан ҳадъя топширилди

Таровеҳ намозларида хизмат қилган қориларга 10 млн сўмдан ҳадъя топширилди

Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев қарори билан Рамазон ойида қарийб “Вақф” фонди орқали қарийб 20 минг нафар диний соҳа …
11:58 / 17.03.2026
Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

“Ўзгидромет” 18 март, чоршанба куни қандай об-ҳаво кутилаётганини маълум қилди. Унга кўра, айрим жойларда ёмғир ёғиши мумкин.
13:08 / 17.03.2026
18 март учун об-ҳаво маълумоти

18 март учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади.
16:16 / 17.03.2026
Олмалиқ комбинати мис ишлаб чиқаришда дунёнинг етакчи учлигига кириши кутилмоқда

Олмалиқ комбинати мис ишлаб чиқаришда дунёнинг етакчи учлигига кириши кутилмоқда

Мазкур икки йирик қувватлар ҳисобига мис катоди ишлаб чиқаришнинг йиллик ҳажми 300 минг тоннага, олтин 33 тоннага, кумуш 203…
13:38 / 16.03.2026
Тошкентдаги Park in Mall савдо марказида ёнғин содир бўлди

Тошкентдаги Park in Mall савдо марказида ёнғин содир бўлди

Ёнғин оқибатида жароҳатланганлар йўқ.
14:30 / 15.03.2026
Ўзбекистонлик аёллар асосан неча ёшда она бўлмоқда?

Ўзбекистонлик аёллар асосан неча ёшда она бўлмоқда?

Ўзбекистон Республикаси Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда 879 599 та тирик туғилиш ҳол…
10:42 / 16.03.2026
Ўзбекистон тоғ-конь саноатига 10 миллиард доллар хорижий инвестиция киритилди

Ўзбекистон тоғ-конь саноатига 10 миллиард доллар хорижий инвестиция киритилди

Сўнгги йилларда Ўзбекистонда тоғ-конь саноатини ривожлантириш ва соҳани модернизация қилиш бўйича кенг кўламли ислоҳотлар ам…
13:20 / 16.03.2026
Қорақалпоғистонда “Ўзйўлкўприк” кластери мансабдори 10 минг доллар пора билан ушланди

Қорақалпоғистонда “Ўзйўлкўприк” кластери мансабдори 10 минг доллар пора билан ушланди

Давлат хавфсизлик хизматининг Қорақалпоғистон Республикаси бўйича бошқармаси ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда …
14:27 / 16.03.2026
АҚШнинг Бағдоддаги элчихонасига зарба берилди

АҚШнинг Бағдоддаги элчихонасига зарба берилди

Бундан ташқари, Бағдоддаги “Ал-Рашид” меҳмонхонаси зарбага учраган, дрон бинонинг юқори қаватларига келиб урилган. Ушбу меҳм…
13:47 / 17.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!