$
12004.75 UZS
-16.57
157.11 UZS
-0.53
13691.42 UZS
-42.94
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Беларусда “Ўзбекистон маданияти кунлари” бошланди

Беларусда “Ўзбекистон маданияти кунлари” бошланди

Беларус Республикасида 7–8-июль кунлари “Ўзбекистон маданияти кунлари” бўлиб ўтмоқда.
14:45 / 08.07.2026
Болаларга зўравонлик қилган боғча педагогларига 1 йил ишлаш тақиқланади

Болаларга зўравонлик қилган боғча педагогларига 1 йил ишлаш тақиқланади

Ўзбекистонда болаларга нисбатан жисмоний ёки руҳий зўравонлик содир этган педагоглар бир йил давомида мактабгача таълим ташк…
14:48 / 09.07.2026
Эрдўған НАТО етакчиларига номи ўйиб ёзилган тўппонча совға қилди

Эрдўған НАТО етакчиларига номи ўйиб ёзилган тўппонча совға қилди

Туркия Президенти Ражаб Тоййиб Эрдўған Анқарада ўтган НАТОнинг 36-саммити якунида альянс етакчиларига уларнинг исми ўйиб ёзи…
12:31 / 09.07.2026
Фарғонада 44 ёшли аёл шағал уюмига қарийб 6 килограмм гашиш яширгани аниқланди

Фарғонада 44 ёшли аёл шағал уюмига қарийб 6 килограмм гашиш яширгани аниқланди

Маълум бўлишича, мазкур аёл аввал ҳам гиёҳвандлик воситалари билан боғлиқ жиноят содир этгани учун судланган.
17:11 / 08.07.2026
Трамп Анқарага шахсий зирҳли лимузини ва махсус кўчма ҳожатхонаси билан келди

Трамп Анқарага шахсий зирҳли лимузини ва махсус кўчма ҳожатхонаси билан келди

АҚШ президенти Доналд Трамп НАТО саммитида иштирок этиш учун Анқарага мингга яқин хавфсизлик ва хизмат ходимлари, дунёдаги э…
16:59 / 08.07.2026
10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

10 июль куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
15:22 / 09.07.2026
Украинага Patriot ракеталарини ишлаб чиқариш лицензияси берилиши мумкин

Украинага Patriot ракеталарини ишлаб чиқариш лицензияси берилиши мумкин

АҚШ Президенти Доналд Трамп Украинага Patriot ҳаво мудофаа тизими учун тутиб қолувчи ракеталарни ишлаб чиқариш лицензияси бе…
09:52 / 09.07.2026
Айрим автотураргоҳларда ҚР-код орқали тўлов тизими жорий этилади

Айрим автотураргоҳларда ҚР-код орқали тўлов тизими жорий этилади

Ўзбекистонда бозорлар ва савдо комплекслари ҳудудидаги автотураргоҳларда ягона ҚР-код орқали тўлов қилиш тизими жорий этилад…
17:29 / 07.07.2026
Фарғонада минг дона кучли таъсир қилувчи дори воситаси мусодара қилинди

Фарғонада минг дона кучли таъсир қилувчи дори воситаси мусодара қилинди

Фарғона вилоятининг Қўқон шаҳрида кучли таъсир қилувчи дори воситаларининг ноқонуний савдоси билан шуғулланган шахслар қўлга…
09:58 / 09.07.2026
8 июль кунги об-ҳаво маълумоти

8 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3–8 м/с тезл…
17:31 / 07.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!