$
12131.55 UZS
22.53
153.54 UZS
3.23
14124.76 UZS
-14.94
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Эрон АҚШ ва Исроилни огоҳлантирди

Эрон АҚШ ва Исроилни огоҳлантирди

Эрон парламенти спикери Муҳаммад Бағир Ғолибаф АҚШ Эронга ҳужум қилган тақдирда, АҚШ ва Исроилнинг минтақадаги ҳарбий базала…
17:25 / 11.01.2026
Ўзбекистонда 5 граммли қуйма олтин нархи илк бор 9 миллион сўмдан ошди

Ўзбекистонда 5 граммли қуйма олтин нархи илк бор 9 миллион сўмдан ошди

Ўзбекистонда бугун, 12 январь куни граммли қуйма олтин нархи илк бор 9 миллион сўмдан ошди.
14:53 / 12.01.2026
Соловёв Россия Марказий Осиёда ҳам Украинадаги каби “махсус ҳарбий операция” ўтказиши кераклигини айтди

Соловёв Россия Марказий Осиёда ҳам Украинадаги каби “махсус ҳарбий операция” ўтказиши кераклигини айтди

Бу ҳақда россиялик телебошловчи ва тарғиботчи Владимир Соловёв ўзининг муаллифлик кўрсатувида Москванинг ташқи сиёсий манфаа…
08:34 / 12.01.2026
Ўзбекистонда аэропортлар номи давлат тили қоидаларига мослаштирилади

Ўзбекистонда аэропортлар номи давлат тили қоидаларига мослаштирилади

“Аэропортлар, автовокзаллар ва автостанцияларнинг номлари давлат тили қоида ва меъёрларига мувофиқлаштириш ҳамда уларга янги…
10:09 / 12.01.2026
Тошкент вилоятида корхона 1 млрд сўмлик газни ўмарди

Тошкент вилоятида корхона 1 млрд сўмлик газни ўмарди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 1 миллиард 5 миллион сўмлик зар…
16:17 / 11.01.2026
Қоракўлда 20 нафар абитуриент заҳарланди

Қоракўлда 20 нафар абитуриент заҳарланди

Аввалроқ ижтимоий тармоқларда ва ОАВда 11 январь куни тонгда 20 нафар абитуриент заҳарланиш аломатлари билан шифохонага олиб…
09:35 / 12.01.2026
Тошкентда ноҳақ қамалган тадбиркорга 300 млн сўм маънавий зарар тўлаб берилади

Тошкентда ноҳақ қамалган тадбиркорга 300 млн сўм маънавий зарар тўлаб берилади

Тошкентда узоқ муддатга ноҳақ қамалиб, сўнг оқланган фуқаро 1 миллиард сўм маънавий зарар талаб қилди. Бу ҳақда Олий суд мат…
09:30 / 11.01.2026
Бухородаги янги аэропорт ҳафтасига 100 дан ортиқ авиарейсларни қабул қилади

Бухородаги янги аэропорт ҳафтасига 100 дан ортиқ авиарейсларни қабул қилади

Давлат-хусусий шериклик асосида амалга оширилаётган лойиҳанинг умумий қиймати 226 миллион АҚШ долларини ташкил этади.
11:30 / 11.01.2026
Сурхондарёда аёл ва чақалоғини молхонада сақлаганларга суд ҳукми ўқилди

Сурхондарёда аёл ва чақалоғини молхонада сақлаганларга суд ҳукми ўқилди

Бу ҳақда Олий суд матбуот котиби Азиз Обидов хабар берди
12:50 / 12.01.2026
Фарғонада Ўзбекистон–Хитой қўшма экспедицияси қадимий шаҳар қолдиқларини топди

Фарғонада Ўзбекистон–Хитой қўшма экспедицияси қадимий шаҳар қолдиқларини топди

Фарғона водийсида Ўзбекистон ва Хитой археологлари Кува шаҳристонига тегишли қадимий мудофаа деворларининг парчаларини топди…
14:52 / 11.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!