$
12122.07 UZS
48.78
156.39 UZS
1.23
14187.67 UZS
29.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Президент Шавкат Мирзиёев Доналд Трампнинг таклифига биноан 21 январь куни Давос шаҳрида Америка етакчиси ташаббуси билан та…
18:12 / 21.01.2026
Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

“Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш соҳасини рақамлаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Ҳукумат қарори қабул…
12:15 / 22.01.2026
Мобил иловаларга банк карталарини бириктиришда биометрик идентификация мажбурий бўлади

Мобил иловаларга банк карталарини бириктиришда биометрик идентификация мажбурий бўлади

Низомга кўра, мобил иловада рўйхатдан ўтган фойдаланувчи аккаунтига фақат ушбу шахс ёки яқин қариндошларига тегишли бўлган б…
12:57 / 21.01.2026
Ҳиндистонда фил ўн кун ичида 22 кишининг умрига зомин бўлди

Ҳиндистонда фил ўн кун ичида 22 кишининг умрига зомин бўлди

Подадан ажралиб қолган бир тишли ёввойи эркак фил ўзини жуда тажовузкор тутмоқда ва январь ойи бошидан бери Шарқий Жаркҳанд …
10:55 / 21.01.2026
Зоминдаги дор йўли аукционда 215 млрд сўмга сотилди

Зоминдаги дор йўли аукционда 215 млрд сўмга сотилди

Жиззах вилоятининг Зомин туманида жойлашган дор йўли аукцион орқали сотилди. Савдолар E-аукцион платформасида бўлиб ўтди.
10:23 / 21.01.2026
Тошкент вилоятида Nexia ёниб кетди

Тошкент вилоятида Nexia ёниб кетди

Кеча, 21 январь куни Тошкент вилоятининг Пискент туманида Nexia-2 русумли транспорт воситаси ёниб кетди.
10:44 / 22.01.2026
Фарғонадаги тоғли ҳудудда Captiva ағдарилиб, ҳайдовчиси ҳалок бўлди

Фарғонадаги тоғли ҳудудда Captiva ағдарилиб, ҳайдовчиси ҳалок бўлди

Кеча, 19 январь куни Фарғона вилоятида тоғ орасидаги дара йўлда юрган эркак машинаси билан бирга ағдарилиб кетди. Бу ҳақда Ф…
15:00 / 20.01.2026
Фарғоналик журналист 4 йилга қамалди

Фарғоналик журналист 4 йилга қамалди

Фарғонада “Антикоррупсия” сайти мухбири Жиноят кодексининг 6 та моддаси бўйича айбли деб топилди.
17:34 / 20.01.2026
Эртага ҳам Ўзбекистон бўйлаб қор ёғиши кутилмоқда

Эртага ҳам Ўзбекистон бўйлаб қор ёғиши кутилмоқда

“Ўзгидромет” 23 январь куни Ўзбекистон бўйлаб кузатиладиган об-ҳаво маълумотларини эълон қилди.
13:06 / 22.01.2026
Наманганда ҳоким ёрдамчиси ва кадастр ходими пора билан қўлга тушди

Наманганда ҳоким ёрдамчиси ва кадастр ходими пора билан қўлга тушди

ДХХ ва Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти ходимлари томонидан ўтказилган тезкор тадбирда ҳоким ёрдамчиси олдин…
15:36 / 21.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!