$
12198.28 UZS
-30.3
156.57 UZS
0.61
14241.49 UZS
-41.49
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Россияда Telegram блокланиши 100 фоизга яқинлашгани айтилмоқда

Россияда Telegram блокланиши 100 фоизга яқинлашгани айтилмоқда

Россияда Telegram мессенжерининг ишлашида блокировкага хос белгилар кучайгани қайд этилмоқда. OONI халқаро тадқиқот лойиҳаси…
14:27 / 11.04.2026
Тўқаев “Артемис II” миссиясининг муваффақияти билан Трампни табриклади

Тўқаев “Артемис II” миссиясининг муваффақияти билан Трампни табриклади

Қозоғистон президенти Қосим-Жўмарт Тўқаев АҚШ президенти Доналд Трампга “Артемис II” космик миссияси муваффақиятли якунланга…
10:59 / 11.04.2026
10 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

10 апрель кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 10-12 …
17:42 / 09.04.2026
Тўқаев Ўзбекистонга келди

Тўқаев Ўзбекистонга келди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг таклифига биноан Қозоғистон Республикаси Президенти Қасим-Жўмарт Тўқа…
14:10 / 11.04.2026
Тошкентда BYD ҳайдовчиси 16 ёшли қизни уриб юборди

Тошкентда BYD ҳайдовчиси 16 ёшли қизни уриб юборди

10 апрель куни Тошкент шаҳрининг Сергели туманида BYD ва Spark автомобиллари иштирокида йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлди. …
10:06 / 11.04.2026
Боғчалардаги ҳолатлар ортидан вазир мурожаат билан чиқди

Боғчалардаги ҳолатлар ортидан вазир мурожаат билан чиқди

Ўзбекистон Республикаси Мактабгача ва мактаб таълими вазири Эъзоза Каримова педагогларни болаларга нисбатан ҳурмат ва эҳтиёт…
15:03 / 11.04.2026
Яширин дори омбори фош этилди

Яширин дори омбори фош этилди

Сифати кафолатланмаган ва ноқонуний айланмага киритилган дори воситалари инсон саломатлиги учун жиддий хавф туғдириши, давол…
11:10 / 10.04.2026
Самарқандда 1-синф ўқувчиларини калтаклаган аёл судга берилди

Самарқандда 1-синф ўқувчиларини калтаклаган аёл судга берилди

Самарқанддаги мактабда аёл 1-синф ўқувчиларини ургани юзасидан маъмурий баённома расмийлаштирилиб, қонуний қарор қабул қилиш…
12:59 / 10.04.2026
Маҳкумларни қийноққа солгани учун 4 ходимга жиноят иши очилди

Маҳкумларни қийноққа солгани учун 4 ходимга жиноят иши очилди

2025 йилда Ички ишлар органи ходимлари томонидан маҳкумларга нисбатан қўлланган қийноқлар оқибатида 4 нафар ходимга жиноят и…
15:14 / 09.04.2026
Навоийда ноқонуний олтин қазиб олувчилар аниқланди

Навоийда ноқонуний олтин қазиб олувчилар аниқланди

Ҳозирда ҳолат юзасидан лаборатория таҳлиллари тайинланиб, экология ва атроф-муҳитга етказилган зарар миқдори ҳисобланмоқда.
09:48 / 11.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!