$
12076.18 UZS
20.37
169.47 UZS
0.41
13995.09 UZS
-13.76
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Қўқонда фожиали йўл-транспорт ҳодисаси: вояга етмаган қиз вафот этди

Қўқонда фожиали йўл-транспорт ҳодисаси: вояга етмаган қиз вафот этди

Қўқон шаҳрида содир бўлган ўлим билан боғлиқ йўл-транспорт ҳодисаси юзасидан жиноят иши қўзғатилди
12:32 / 21.05.2026
Сурхондарёда маст ҳолатда тез ёрдам автомобилини бошқарган ҳайдовчи ушланди

Сурхондарёда маст ҳолатда тез ёрдам автомобилини бошқарган ҳайдовчи ушланди

Ҳолат юзасидан тегишли тартибда маъмурий баённома расмийлаштирилиб, автомобиль вақтинча сақлаш учун жарима майдонига қўйилга…
16:52 / 20.05.2026
20 май кунги об-ҳаво маълумоти

20 май кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида бироз қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
16:23 / 19.05.2026
Автомобилсозлик саноатини ривожлантириш бўйича устувор вазифалар белгиланди

Автомобилсозлик саноатини ривожлантириш бўйича устувор вазифалар белгиланди

Президент Шавкат Мирзиёев автомобилсозлик саноатини ривожлантириш, ишлаб чиқариш қувватларини кенгайтириш ва тармоқ рақобатб…
17:59 / 19.05.2026
Президент ёш киноижодкорларни тақдирлади

Президент ёш киноижодкорларни тақдирлади

Бу эътибор ва ғамхўрлик натижасида ўзбек киноижодкорлари халқаро майдонларда юксак натижаларга эришиб, мамлакатимиз нуфузини…
09:37 / 20.05.2026
Исроил Фаластинга ёрдам олиб кетаётган “Сумуд” фаолларини таҳқирлади

Исроил Фаластинга ёрдам олиб кетаётган “Сумуд” фаолларини таҳқирлади

Исроил Миллий хавфсизлик вазири Итамар Бен-Гвир Фаластинга ёрдам олиб кетаётган “Сумуд” флотилияси фаоллари қўлга олинганида…
09:59 / 21.05.2026
“Биз Ўзбекистон тарихидаги илк халқаро акциялар таклифини муваффақиятли амалга оширганимиздан жуда фахрланамиз”, — “Templeton Templeton” раҳбари

“Биз Ўзбекистон тарихидаги илк халқаро акциялар таклифини муваффақиятли амалга оширганимиздан жуда фахрланамиз”, — “Templeton Templeton” раҳбари

“Ушбу ютуқ Ўзбекистон учун ҳал қилувчи ҳамда тарихий марра ҳисобланади”, — деди “Templeton Templeton” раҳбари.
16:26 / 18.05.2026
21 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

21 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин.
15:55 / 20.05.2026
Тошкент метросида хорижлик малакали мутахассислар иш бошлайди

Тошкент метросида хорижлик малакали мутахассислар иш бошлайди

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Тошкент метрополитени фаолияти самарадорлигини оширишга доир қўшимча чора-тадбирлар …
11:25 / 20.05.2026
Солиқ инспекцияси бошлиғи ўринбосари ва собиқ ҳоким ўринбосарига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Солиқ инспекцияси бошлиғи ўринбосари ва собиқ ҳоким ўринбосарига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Булунғур туманида фаолият юритувчи “Бухгалтерия маркази” давлат муассасаси ҳисобчиси қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари етиштиришг…
13:51 / 19.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!