$
11997.83 UZS
18.19
167.31 UZS
-0.21
13967.87 UZS
66.7
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Фарғонанинг унутилган пойтахти

Фарғонанинг унутилган пойтахти

Наманган вилоятининг Тўрақўрғон туманида, Сирдарё бўйида жойлашган қадимий Аҳсикент бугун ҳам минг йиллик тарих нафаси билан…
12:22 / 26.05.2026
Афғонистонга Ўзбекистон халқининг инсонпарварлик ёрдами етказилди

Афғонистонга Ўзбекистон халқининг инсонпарварлик ёрдами етказилди

Афғонистон расмийлари Ўзбекистон Президенти ва халқига кўрсатаётган инсонпарварлик ёрдами учун миннатдорчилик билдириб, Қурб…
17:26 / 25.05.2026
29 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

29 май куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
19:29 / 28.05.2026
Қурбон ҳайити ва дам олиш кунларида қайси тиббиёт муассасалари ишлайди?

Қурбон ҳайити ва дам олиш кунларида қайси тиббиёт муассасалари ишлайди?

Аҳоли асраш, хусусан, байрам ва дам олиш кунларида тиббиёт муассасалари фаолиятини мувофиқлаштириб бориш мақсадида Соғлиқни …
17:12 / 26.05.2026
Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини нақд пулга сотишга рухсат берилди

Алкоголь ва тамаки маҳсулотларини нақд пулга сотишга рухсат берилди

Президент томонидан имзоланган янги фармонга кўра, 1-июндан бошлаб Ўзбекистонда меҳмонхоналар ва умумий овқатланиш корхонала…
19:08 / 28.05.2026
4 ойда 24 мингдан зиёд хорижликлар даволаниш мақсадида Ўзбекистонга келган

4 ойда 24 мингдан зиёд хорижликлар даволаниш мақсадида Ўзбекистонга келган

2026 йилнинг январь–апрель ойларида жами 24 176 нафар чет эл фуқаролари даволаниш мақсадида Ўзбекистонга келган.
17:15 / 29.05.2026
Кичик ва ўрта бизнесни қўшимча қўллаб-қувватлаш чоралари

Кичик ва ўрта бизнесни қўшимча қўллаб-қувватлаш чоралари

алкогол маҳсулотларини чакана сотиш ҳуқуқи учун ҳамда умумий овқатланиш корхоналари томонидан алкогол маҳсулотларини реализа…
17:42 / 30.05.2026
Фарғонада банк ходими 10 минг доллар пора билан қўлга тушди

Фарғонада банк ходими 10 минг доллар пора билан қўлга тушди

ДХХ хабарига кўра, Фарғонада банк ходими пора олаётганида қўлга тушган.
17:07 / 29.05.2026
Россиядаги ўзбекистонлик маҳбуслар жазони ватанда ўташ истагини билдирди

Россиядаги ўзбекистонлик маҳбуслар жазони ватанда ўташ истагини билдирди

Россиянинг Сахалин вилоятида жазо муддатини ўтаётган бир гуруҳ Ўзбекистон фуқаролари жазонинг қолган қисмини ватанда ўташ ис…
11:18 / 26.05.2026
Кичик бизнес учун эълон қилинган янги енгилликлар тадбиркорлар томонидан илиқ кутиб олинмоқда.

Кичик бизнес учун эълон қилинган янги енгилликлар тадбиркорлар томонидан илиқ кутиб олинмоқда.

Кўп йиллардан буён бизнес вакиллари ҚҚСга ўтишдаги 1 миллиард сўмлик чегара пастлиги, мураккаб солиқ тизими ҳамда ортиқча те…
11:00 / 29.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!