$
12099.18 UZS
-32.37
153.82 UZS
0.28
14134.26 UZS
9.5
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Газ қазиб олиш ҳажмларини ошириш ва соҳани трансформация қилиш бўйича режалар кўриб чиқилди

Газ қазиб олиш ҳажмларини ошириш ва соҳани трансформация қилиш бўйича режалар кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёев “Ўзбекнефтгаз” акциядорлик жамияти фаолиятининг келгусидаги вазифалари ва режалари юзасидан тақдим…
17:49 / 12.01.2026
Қарши шаҳрига 43 дона янги автобуслар олиб келинди

Қарши шаҳрига 43 дона янги автобуслар олиб келинди

Қашқадарё вилоятида йўловчи ташиш фаолияти билан шуғулланувчи “Шарофиддин-Нурилло”, “Бешкент Қарши Транс Сервис”, “ДилСамо-Н…
15:30 / 12.01.2026
Қоракўлда 20 нафар абитуриент заҳарланди

Қоракўлда 20 нафар абитуриент заҳарланди

Аввалроқ ижтимоий тармоқларда ва ОАВда 11 январь куни тонгда 20 нафар абитуриент заҳарланиш аломатлари билан шифохонага олиб…
09:35 / 12.01.2026
АҚШга борган ўзбекистонликлар сони бир йилда 1,2 минг нафарга ошди

АҚШга борган ўзбекистонликлар сони бир йилда 1,2 минг нафарга ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь–ноябрь ойларида жами 15 259 нафар Ўзбекистон фуқаролари …
09:48 / 12.01.2026
Тошкентдаги автопаркда тўхтаб турган автобус ёниб кетди

Тошкентдаги автопаркда тўхтаб турган автобус ёниб кетди

Тошкент шаҳридаги “5-автобус саройи” филиали ҳудудида автобус ёниб кетди.
09:35 / 13.01.2026
Ризо Паҳлавий Эронда “миллий қўзғолоннинг янги босқичи” бошланганини эълон қилди

Ризо Паҳлавий Эронда “миллий қўзғолоннинг янги босқичи” бошланганини эълон қилди

Бундан ташқари, оммавий норозилик намойишлари фонида Эронга қайтишга тайёр эканини билдирди ва АҚШ раҳбариятини “ҳал қилувчи…
14:20 / 12.01.2026
Осиё Кубоги U-23. Бугун Ўзбекистон Жанубий Корея билан ўйнайди

Осиё Кубоги U-23. Бугун Ўзбекистон Жанубий Корея билан ўйнайди

Иккинчи турда эса Эрон билан муроса кўчаси танланди. Учинчи тур аввалида Ўзбекистон 4 очко билан “C” гуруҳида 2-ўринни эгалл…
14:23 / 13.01.2026
Таиланддаги катер ҳалокатида 2 нафар Ўзбекистон фуқароси жароҳат олди

Таиланддаги катер ҳалокатида 2 нафар Ўзбекистон фуқароси жароҳат олди

Ижтимоий тармоқларда Таиланд Қироллигининг Пхукет оролида содир бўлган катер ҳалокати ва ундаги Ўзбекистон Республикаси фуқа…
14:47 / 13.01.2026
12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва куннинг биринчи ярмида бироз ёмғир ёғади.
16:51 / 11.01.2026
Сурхондарёда аёл ва чақалоғини молхонада сақлаганларга суд ҳукми ўқилди

Сурхондарёда аёл ва чақалоғини молхонада сақлаганларга суд ҳукми ўқилди

Бу ҳақда Олий суд матбуот котиби Азиз Обидов хабар берди
12:50 / 12.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!