$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Эндиликда алкоголь ва тамаки маҳсулотлари нақд пулга сотилмайди

Эндиликда алкоголь ва тамаки маҳсулотлари нақд пулга сотилмайди

2026 йил 1 апрелдан бошлаб алкоголь ва тамаки маҳсулотларини сотиб олишда тўловлар фақат нақдсиз шаклда қабул қилинади.
17:31 / 28.01.2026
Чет элликлар учун ўзбек тилидан имтиҳон жорий этилади

Чет элликлар учун ўзбек тилидан имтиҳон жорий этилади

Камида Б1 даражали сертификатга эга шахслар 2026 йил 1 апрелдан бошлаб Ўзбекистон фуқаролигини олишда давлат тили бўйича ало…
12:24 / 30.01.2026
Қирғизистон Нипаҳ вируси хавфи туфайли Ҳиндистондан ҳайвонлар импортини чеклади

Қирғизистон Нипаҳ вируси хавфи туфайли Ҳиндистондан ҳайвонлар импортини чеклади

Қирғизистон 28 январдан бошлаб Ҳиндистондан Нипаҳ вирусига моил бўлган ҳайвонлар ҳамда ҳайвон маҳсулотларини олиб киришни ва…
15:50 / 29.01.2026
Эндиликда кириш имтиҳонларида B1 даражали сертификатга ҳам имтиёз берилади

Эндиликда кириш имтиҳонларида B1 даражали сертификатга ҳам имтиёз берилади

Ҳукуматнинг тегишли қарори билан айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Бу ҳақда Адлия вазир…
14:46 / 29.01.2026
Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент вилоятида экология бўлими бошлиғи ва ҳокимлик мансабдори, Наманган вилоятида эса ҳоким ёрдамчиси пора ортидан ушлани…
09:57 / 30.01.2026
Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Билдирилишича, асли Ғиждувон туманидан, ҳали 30 ёшни ҳам қаршиламаган бу аёл 4 нафар фарзанднинг онаси бўлган.
10:46 / 30.01.2026
31 январь кунги об-ҳаво маълумоти

31 январь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғиши мумкин.
16:00 / 30.01.2026
Қорақалпоғистонда “Газель” ёниб кетди

Қорақалпоғистонда “Газель” ёниб кетди

Ёнғин сабаби ва зарари аниқланмоқда. Ҳодиса оқибатида ҳеч ким жароҳат олмаган.
08:44 / 29.01.2026
АҚШнинг Massachusetts технология институтида Ўзбекистон бурчаги ташкил қилинди

АҚШнинг Massachusetts технология институтида Ўзбекистон бурчаги ташкил қилинди

Мазкур бурчакда бой маданий ва маънавий меросимизни ёритувчи 120 дан ортиқ илмий, тарихий ва бадиий асарлар жамланган.
17:29 / 30.01.2026
30 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

30 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди, фақат кечга томон ёмғир ёғиши мумкин. Кечаси ва эрталаб тум…
15:11 / 29.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!