$
12098.12 UZS
13.17
158.64 UZS
-0.67
14353.21 UZS
170.31
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

“Чорсу” бозорида ёнғин содир бўлди

“Чорсу” бозорида ёнғин содир бўлди

Ёнғин натижасида дўкон ертўласининг тахминан 15 кв.м ёниб зарарланган.
17:32 / 26.01.2026
Россияда ўтказилган рейдларда қарийб 400 нафар мигрант қўлга олинди

Россияда ўтказилган рейдларда қарийб 400 нафар мигрант қўлга олинди

Рейд жараёнида жами 570 га яқин шахс текширувдан ўтказилди.
18:00 / 26.01.2026
Бухорода ҳам автобусларда электрон тўлов тизими жорий этилади

Бухорода ҳам автобусларда электрон тўлов тизими жорий этилади

Бухоро шаҳридаги жамоат транспортида йўлкира ҳақини тўлашда нақд пулсиз тўлов тизими жорий этилади.
10:59 / 26.01.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Осиё Олимпия кенгашининг 46-Бош ассамблеясида иштирок этди

Президент Шавкат Мирзиёев Осиё Олимпия кенгашининг 46-Бош ассамблеясида иштирок этди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев 26 январь куни Тошкентда бўлиб ўтаётган Осиё Олимпия кенгашининг 46-Бош а…
14:51 / 26.01.2026
Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизмат учун компенсация белгиланади

Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизмат учун компенсация белгиланади

Президент Шавкат Мирзиёев бошчилигидаги видеоселектор йиғилишда Ички ишлар ва Миллий гвардия ходимларига тунги хизматлари уч…
15:01 / 27.01.2026
Тошкент—Гулистон—Тошкент йўналишидаги йўловчи поездлари қатнови вақтинча тўхтатилади

Тошкент—Гулистон—Тошкент йўналишидаги йўловчи поездлари қатнови вақтинча тўхтатилади

Бу ҳақида “Ўзтемирйўлйўловчи” АЖнинг Telegram саҳифасида маълум қилинди.
09:13 / 26.01.2026
АҚШда кучли қор бўрони сабаб 11 мингта авиақатнов бекор қилинди, 1 млндан ортиқ уй электрсиз қолди

АҚШда кучли қор бўрони сабаб 11 мингта авиақатнов бекор қилинди, 1 млндан ортиқ уй электрсиз қолди

25 январь куни АҚШда кузатилган кучли қор бўрон оқибатида 8 та жанубий штатда бир миллиондан ортиқ истеъмолчи электрсиз қолг…
10:19 / 26.01.2026
Андижонда ФВБ инспектори пора билан ушланди

Андижонда ФВБ инспектори пора билан ушланди

Ҳозирда унга нисбатан Жиноят Кодексининг 168-моддаси 3-қисми “в” банди ва 28,211-моддаси 1-қисми билан жиноят иши қўзғатилиб…
08:35 / 27.01.2026
Филиппинда паром чўкиши оқибатида 15 киши ҳалок бўлди

Филиппинда паром чўкиши оқибатида 15 киши ҳалок бўлди

Филиппинда бортида 350 дан ортиқ одам бўлган паром чўкиб кетди. Камида 316 нафар йўловчи қутқарилиб, 15 киши эса ҳалок бўлга…
09:55 / 26.01.2026
Ўзбекистонда 5 граммли олтин қуймасининг нархи 10 млн сўмдан ошди

Ўзбекистонда 5 граммли олтин қуймасининг нархи 10 млн сўмдан ошди

Ҳозирда 1 грамм олтин қиймати 2 млн сўмга етган.
12:27 / 26.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!