$
12012.21 UZS
7.46
158.14 UZS
1.03
13731.16 UZS
39.74
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда ёшлар сони қанча?

Ўзбекистонда ёшлар сони қанча?

Ўзбекистон аҳолисининг 9,7 миллиондан ортиғини ёшлар ташкил этади.
15:43 / 09.07.2026
Тошкентдаги Авиасозлар кўчасининг бир қисми 20 кунга ёпилади

Тошкентдаги Авиасозлар кўчасининг бир қисми 20 кунга ёпилади

Тошкент шаҳрининг Яшнобод туманидаги Авиасозлар кўчасида магистраль иссиқлик қувурларини алмаштириш ишлари олиб борилиши мун…
09:33 / 10.07.2026
Тошкент халқаро молия маркази: Ўзбекистоннинг глобал иқтисодиётга интеграциясида янги босқич

Тошкент халқаро молия маркази: Ўзбекистоннинг глобал иқтисодиётга интеграциясида янги босқич

Президент томонидан "Тошкент халқаро молия маркази тўғрисида"ги Конституциявий қонун имзоланди.
09:34 / 11.07.2026
Меҳнат низолари бўйича ихтисослашган судьялар фаолияти йўлга қўйилади

Меҳнат низолари бўйича ихтисослашган судьялар фаолияти йўлга қўйилади

Олий суд Раёсати фуқаролик ишлари бўйича судларда меҳнат низоларини кўришга ихтисослашган судьялар корпусини шакллантириш тў…
09:24 / 10.07.2026
5 ойда Ўзбекистонда 57,2 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган

5 ойда Ўзбекистонда 57,2 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда озиқ-овқат ишлаб чиқариш 7,9 фоизга ошди.
17:11 / 12.07.2026
Самарқандда экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Самарқандда экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Самарқанд вилоятида 150 туп дарахт ноқонуний кесилгани бўйича чора кўрмаслик эвазига пора олган экология бўлими бошлиғи қўлг…
12:07 / 10.07.2026
Саида Мирзиёева Франциянинг етакчи компаниялари вакиллари билан учрашди

Саида Мирзиёева Франциянинг етакчи компаниялари вакиллари билан учрашди

Президент администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева MEDEF International ҳузуридаги Ўзбекистон—Франция ишбилармонлар кенгаши ра…
09:28 / 10.07.2026
“Менга ҳурматсизлик қилманг” – Месси

“Менга ҳурматсизлик қилманг” – Месси

Месси португалиялик ҳакамга эътироз билдирди.
17:03 / 12.07.2026
Рио Олимпиадаси чемпиони ЙТҲдан сўнг маст ҳолда ушланди

Рио Олимпиадаси чемпиони ЙТҲдан сўнг маст ҳолда ушланди

2016 йилги Олимпия чемпиони, қозоғистонлик боксчи Данияр Елеусинов Остона шаҳрида маст ҳолда автомобил бошқариб, икки йўл-тр…
10:11 / 10.07.2026
Дилноза Каттахонова таништирилди: хотин-қизлар йўналишида 5 та устувор вазифа белгиланди

Дилноза Каттахонова таништирилди: хотин-қизлар йўналишида 5 та устувор вазифа белгиланди

Кеча, 10 июль куни Президент Администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева Бош вазирнинг хотин-қизлар масалалари бўйича ўринбосари…
09:13 / 11.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!