$
12279.48 UZS
13.71
159.25 UZS
0.18
14508.21 UZS
16.2
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонлик мерганлар Осиё чемпионатида тарихий рекорд ўрнатди

Ўзбекистонлик мерганлар Осиё чемпионатида тарихий рекорд ўрнатди

Пневматик тўппончадан 10 метр масофага отиш бўйича микс (аралаш) дастурида иштирок этган спортчилар Осиё ва жаҳон рекордини …
11:23 / 06.02.2026
Нидерландия қироличаси армияда хизмат қилишни режалаштирмоқда

Нидерландия қироличаси армияда хизмат қилишни режалаштирмоқда

Қисқа муддатли ҳарбий тайёргарлик курсидан сўнг, қиролича армияда қисман хизмат қилиши режалаштирилган.
15:28 / 05.02.2026
Боғча ходимлари учун 20 фоизлик қўшимча устама жорий этилмоқда

Боғча ходимлари учун 20 фоизлик қўшимча устама жорий этилмоқда

“Янги авлод” мактабгача таълим ташкилотларида фаолият юритадиган ходимларнинг иш ҳақига ҳар ойлик қўшимча устамалар тўланади.
12:30 / 07.02.2026
Қашқадарёда ака-укаларнинг хонадонидан қарийб 22 кг марихуана топилди

Қашқадарёда ака-укаларнинг хонадонидан қарийб 22 кг марихуана топилди

Натижада, гугурт қутиларга ҳамда синтетик қопларга жойланган жами оғирлиги 21 кг 712 г бўлган “марихуана” гиёҳвандлик восита…
15:02 / 05.02.2026
ТДТ Фатво ҳайъати рамазон ойи 19 февраль куни бошланишини маълум қилди

ТДТ Фатво ҳайъати рамазон ойи 19 февраль куни бошланишини маълум қилди

2026 йилда рамазон ойининг биринчи куни 19 февраль, пайшанба кунига, Рамазон ҳайити эса 20 март, жума кунига тўғри келиши ку…
08:24 / 07.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёевнинг Покистонга давлат ташрифи якунланди

Президент Шавкат Мирзиёевнинг Покистонга давлат ташрифи якунланди

“Нурхон” аэропортида олий мартабали меҳмонни Покистон Бош вазирининг махсус маслаҳатчиси – саноат ва ишлаб чиқариш вазири Ҳо…
16:20 / 06.02.2026
Озарбайжон Россия элчисига норозилик нотаси топширди

Озарбайжон Россия элчисига норозилик нотаси топширди

Озарбайжон Ташқи ишлар вазирлиги мамлакатдаги Россия элчиси Михаил Евдокимовни чақиртириб, унга норозилик нотаси топширди. Б…
09:42 / 07.02.2026
Покистонда масжид портлаши оқибатида камида 30 дан зиёд киши ҳалок бўлди

Покистонда масжид портлаши оқибатида камида 30 дан зиёд киши ҳалок бўлди

Портлаш жума намози вақтида, Исломободнинг жануби-шарқидаги Тарлаи Калан ҳудудида жойлашган “Хадижат-ул Кубро” масжидида юз …
17:23 / 06.02.2026
6 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

6 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

6 февраль куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёғингарчилик бўлади (ёғаётган ёмғир қорга айланиши мумкин). …
14:26 / 05.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёев давлат ташрифи билан Исломободга борди

Президент Шавкат Мирзиёев давлат ташрифи билан Исломободга борди

Покистон ҳаво ҳудудида олий мартабали меҳмоннинг самолётига ушбу мамлакат Ҳарбий ҳаво кучларининг қирувчи учоқлари ҳамроҳлик…
16:19 / 05.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!