$
12136.92 UZS
14.85
159.99 UZS
3.6
14191.70 UZS
4.03
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли қутб ёғдуларига гувоҳ бўлишди

Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли қутб ёғдуларига гувоҳ бўлишди

Душанбадан сешанбага ўтар кечаси Қорақалпоғистоннинг шимолий туманларидаги аҳоли шимол қутб ёғдуларига гувоҳи бўлишган.
09:33 / 24.01.2026
Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди

Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди

“Жиззах вилояти ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари одам савдоси билан боғлиқ жиноятни фош этди”, – деб хабар берди …
15:22 / 22.01.2026
25 январь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

25 январь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Ўзбекистон ҳудудида 25 январь—1 февраль кунлари ҳаво асосан ўзгарувчан бўлиб, кўп ҳудудларда ёғингарчилик кутилмайди.
17:02 / 24.01.2026
Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

Ўзбекистонда 1 февралдан 50 йиллик автомобиллардан фойдаланиш ва рўйхатга олиш тақиқланади

“Йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш соҳасини рақамлаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Ҳукумат қарори қабул…
12:15 / 22.01.2026
Илон Маск катта сиёсатга қайтишга қарор қилди

Илон Маск катта сиёсатга қайтишга қарор қилди

Бу ҳолат 2026 йил ноябрида ўтказиладиган Конгрессга оралиқ сайловлар билан боғланмоқда.
08:36 / 24.01.2026
23 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

23 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

“Ўзгидромет” 23 январь куни Ўзбекистон бўйлаб кузатиладиган об-ҳаво маълумотларини эълон қилди.
13:06 / 22.01.2026
24-25 январь кунги об-ҳаво маълумоти

24-25 январь кунги об-ҳаво маълумоти

24 январь куни кундузи совуқ антисиклон Ўзбекистон ҳудудидан чекинади ва совуқ ҳаво массаларининг таъсири аста-секин кучсизл…
16:37 / 23.01.2026
GFP рейтингида Ўзбекистон армияси Марказий Осиё мамлакатлари ичида энг юқори натижани қайд этди

GFP рейтингида Ўзбекистон армияси Марказий Осиё мамлакатлари ичида энг юқори натижани қайд этди

Унда Ўзбекистон 145 та давлат орасида 0,9908 балл билан 53-ўринни эгаллади.
17:36 / 23.01.2026
Дунёдаги энг кучли армиялар рейтингида Ўзбекистон 53-ўринни эгаллади

Дунёдаги энг кучли армиялар рейтингида Ўзбекистон 53-ўринни эгаллади

Global Firepower Index’нинг янгиланган рейтингида ҳарбий салоҳияти дунё бўйича энг юқори баҳоланган давлатлар Топ-10 талигид…
12:50 / 24.01.2026
Эрон ҳукумати намойишларни қўллаб қувватлаган компаниялар мулкини мусодара қилмоқда

Эрон ҳукумати намойишларни қўллаб қувватлаган компаниялар мулкини мусодара қилмоқда

Эрон Бош прокуратураси 20 дан ортиқ спортчилар, актёрлар ва киноижодкорларга нисбатан намойишларга ундаш бўйича иш қўзғатилг…
11:42 / 22.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!