$
12025.33 UZS
-31.99
155.25 UZS
0.09
14162.23 UZS
-30.44
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Германияда ўғрилар дрелл ёрдамида банкни тунашди

Германияда ўғрилар дрелл ёрдамида банкни тунашди

Германияда ўғрилар катта дрелл ёрдамида банкдаги сейфни тешиб, тахминан 30 миллион еврони ва қимматбаҳо буюмларни ўғирлаб ке…
17:52 / 31.12.2025
Яна бир 11-синф ўқувчиси дунёнинг энг нуфузли университетларидан бирига тўлиқ грант ютди

Яна бир 11-синф ўқувчиси дунёнинг энг нуфузли университетларидан бирига тўлиқ грант ютди

Фарғона шаҳридаги Президент мактаби 11-синф ўқувчиси Отабек Комилов Дониёр ўғли дунёнинг энг нуфузли олий таълим муассасалар…
16:23 / 02.01.2026
Латвия ҳукумати рус тилидан фойдаланишни тақиқлади

Латвия ҳукумати рус тилидан фойдаланишни тақиқлади

Қарорга мувофиқ, мамлакат ҳудудида рус тилидаги давлат ва оммавий ахборот воситалари фаолияти тўхтатилди, таълим тизимида эс…
08:53 / 03.01.2026
Рамзан Қодиров оғир аҳволда шифохонага ётқизилган – манба

Рамзан Қодиров оғир аҳволда шифохонага ётқизилган – манба

Чеченистон раҳбарига яқин манбанинг айтишича, Москвада Рамзан Қодировнинг аҳволини зўрға барқарорлаштиришга муваффақ бўлишга…
10:18 / 01.01.2026
Венесуэла Президенти ва унинг рафиқаси қўлга олинди

Венесуэла Президенти ва унинг рафиқаси қўлга олинди

Венесуэла Президенти Николас Мадуро ва унинг рафиқаси қўлга олиниб, мамлакатдан олиб чиқиб кетилди. Бу ҳақда АҚШ Президенти …
15:51 / 03.01.2026
Россияда мигрантларнинг ҳаракатини назорат қилувчи тизим яратилади

Россияда мигрантларнинг ҳаракатини назорат қилувчи тизим яратилади

Россияда 2027 йил охиригача хорижий фуқароларнинг мамлакат ичидаги ҳаракатланишини назорат қилувчи янги ахборот тизими ярати…
18:12 / 02.01.2026
Эрдоған Украина можаросини ҳал қилиш бўйича Трамп билан гаплашишни режалаштирмоқда

Эрдоған Украина можаросини ҳал қилиш бўйича Трамп билан гаплашишни режалаштирмоқда

Туркия Президенти Ражаб Тоиб Эрдўған жорий йилнинг 5 январь куни АҚШ Президенти Доналд Трамп билан Украина можаросини тартиб…
19:38 / 02.01.2026
Россияда ўзбекистонлик мигрант калтаклаб ўлдирилгани ростми?

Россияда ўзбекистонлик мигрант калтаклаб ўлдирилгани ростми?

Тармоқларда Россияда ўзбекистонлик мигрант “ОМОН” кучлари томонидан калтаклаб ўлдирилгани ҳақидаги хабарлар тарқалди.
12:53 / 02.01.2026
Ўзбекистонда “Коррупцияга қарши курашишга қўшган ҳиссаси учун” кўкрак нишони таъсис этилади

Ўзбекистонда “Коррупцияга қарши курашишга қўшган ҳиссаси учун” кўкрак нишони таъсис этилади

Фармонга кўра, қуйидаги имкониятларга эга “Рақамли комплаенс” ахборот дастурий комплекси 2026 йил 1 июлдан синов режимида иш…
12:48 / 01.01.2026
Янги йилнинг биринчи суткасида қанча чақалоқ дунёга келди?

Янги йилнинг биринчи суткасида қанча чақалоқ дунёга келди?

Янги йилнинг биринчи суткасида 1815 нафар чақалоқ дунёга келган. Уларнинг 894 нафари қиз, 921 нафари эса ўғил.
11:15 / 02.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!