$
12320.34 UZS
17.18
159.36 UZS
-0.4
14614.39 UZS
106.5
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Исроил АҚШни Эронга мустақил зарба беришидан огоҳлантирди

Исроил АҚШни Эронга мустақил зарба беришидан огоҳлантирди

The Jerusalem Post нашрининг манбаларига таяниб хабар беришича, Исроил Қўшма Штатларни агар Теҳрон баллистик ракеталар бўйич…
10:15 / 09.02.2026
Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Жорий йилнинг январь ойида жиноят ишлари бўйича Қоракўл туман судида оғир жиноят иши кўриб чиқилди. Унда оилавий муносабатла…
16:20 / 08.02.2026
Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 43,1 трлн сўмлик кийимлар…
10:15 / 08.02.2026
Кўп квартирали уйларнинг туташ ҳудудидаги барча дарахт ва буталар хатловдан ўтказилади

Кўп квартирали уйларнинг туташ ҳудудидаги барча дарахт ва буталар хатловдан ўтказилади

“Кўп квартирали уйларни бошқариш тизимини янада такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида”ги Президент қарори …
16:59 / 07.02.2026
Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистоннинг Деҳли шаҳри атрофидаги ярмаркада аттракцион қулаб тушди. Ҳодиса оқибатида полиция инспектори ҳалок бўлган яна …
12:47 / 08.02.2026
Намойишчилар афв дастурига киритилмайди – Эрон Олий судьяси

Намойишчилар афв дастурига киритилмайди – Эрон Олий судьяси

Хабар берилишича, Эрон суд ҳокимияти раҳбари норозилик намойишлари чоғида ушланганлар 1979 йилги Ислом инқилоби йиллигига ба…
13:06 / 09.02.2026
Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикасида чиқинди ёқиш заводлари қурилишига тамал тоши қўйилди. Бу ҳақ…
12:29 / 09.02.2026
“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

Ханс-Дитер Флик 2024 йил ёзидан буён каталонияликлар жамоасини бошқариб келмоқда. Томонлар ўртасидаги амалдаги шартнома 2027…
17:26 / 08.02.2026
10 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

10 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади.
16:24 / 09.02.2026
Фарғонадаги кўп қаватли уйда 6,1 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланилди

Фарғонадаги кўп қаватли уйда 6,1 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланилди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 6 миллиард 107 миллион сўмлик з…
16:11 / 07.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!