$
12175.34 UZS
4.67
154.29 UZS
1.99
14063.74 UZS
15.14
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Хитойда янги вирус тарқалди

Хитойда янги вирус тарқалди

Reuters хабарига кўра, Хитойда илгари учрамаган янги турдаги яшур касаллиги, яъни чорва орасида тез юқадиган вирус аниқланга…
11:24 / 03.04.2026
Синдаров Номзодлар турнирида пешқадамлик қилмоқда

Синдаров Номзодлар турнирида пешқадамлик қилмоқда

Кипрнинг Пафос шаҳрида ўтказилаётган мукофот жамғармаси 1 миллион еврони ташкил этувчи Номзодлар турнирида 1 очколик тафовут…
17:50 / 02.04.2026
Тошкентдаги Бешқўрғон бозорида ёнғин юз берди

Тошкентдаги Бешқўрғон бозорида ёнғин юз берди

5 апрель куни соат 15:56 да Тошкент шаҳар Чилонзор тумани, Тошкент катта халқа автомобил йўли кўчасида жойлашган Бешқўрғон б…
16:57 / 05.04.2026
ППХ ходимига мушт туширган эркак ҳибсда қолдирилди

ППХ ходимига мушт туширган эркак ҳибсда қолдирилди

Унга нисбатан қамоққа олиш эҳтиёт чораси ўзгаришсиз қолдирилди.
11:40 / 04.04.2026
170 дан ортиқ ўзбекистонлик Умрадан қайта олмаяпти

170 дан ортиқ ўзбекистонлик Умрадан қайта олмаяпти

Саудия Арабистонига Умра зиёрати учун борган 170 дан ортиқ фуқаро Ўзбекистонга қайта олмаган.
16:47 / 05.04.2026
Ўзбекистон Республикаси Президентининг Қарори

Ўзбекистон Республикаси Президентининг Қарори

Миллий суверенитет ва давлат мустақиллиги ҳар қайси мамлакатнинг сиёсий, ижтимоий, иқтисодий, маданий тараққиётининг энг асо…
09:23 / 03.04.2026
Жиззахда ЙТҲ оқибатида камида 5 киши ҳалок бўлди

Жиззахда ЙТҲ оқибатида камида 5 киши ҳалок бўлди

Оқибатда ҳар икки ҳайдовчи ва Нехиаъдаги йўловчи (Хитой фуқароси) воқеа жойида вафот этган. Cобалтъдаги яна икки нафар йўлов…
17:06 / 05.04.2026
Туркиядаги ўзбекистонликлар огоҳлантирилди

Туркиядаги ўзбекистонликлар огоҳлантирилди

Ўзбекистоннинг Истанбул шаҳридаги Бош консулхонаси Туркияда бўлиб турган ўзбекистонликларни шахсий масъулиятни ошириш ва бир…
11:25 / 05.04.2026
Банк ходими мижозни ўлдириб, жасадни каналга ташлаб юборди

Банк ходими мижозни ўлдириб, жасадни каналга ташлаб юборди

Қўқон шаҳридаги банклардан бирининг кредит бўлими мутахассиси А.Т. гумонланувчи сифатида қўлга олинганини маълум қилди. У ми…
10:43 / 03.04.2026
Кичик ҳалқа йўлида (КҲАЙ) таъмирлаш ишларининг учинчи босқичи бошланди

Кичик ҳалқа йўлида (КҲАЙ) таъмирлаш ишларининг учинчи босқичи бошланди

Шу сабабли айрим кўчаларда транспортлар ҳаракати вақтинча чекланди.
10:28 / 04.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!