$
12131.55 UZS
22.53
153.54 UZS
3.23
14124.76 UZS
-14.94
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва куннинг биринчи ярмида бироз ёмғир ёғади.
16:51 / 11.01.2026
Эрондаги намойишлар ортидан шаҳар прокурори ҳалок бўлди

Эрондаги намойишлар ортидан шаҳар прокурори ҳалок бўлди

8 январь куни Эронда 1979 йилда ағдарилган Эрон шоҳининг авлоди Реза Паҳлавийнинг чақириғидан кейин норозилик намойишлари бў…
17:36 / 09.01.2026
Қорақалпоғистонда 3 нафар наркосавдогар қўлга олинди

Қорақалпоғистонда 3 нафар наркосавдогар қўлга олинди

Шунингдек, нукуслик наркосавдогарнинг ёнидан қўшимча 5 гр “опий” ҳам олинган.
15:41 / 10.01.2026
Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

Эртага Ўзбекистоннинг айрим ҳудудларида ёмғир ёғиши кутилмоқда

“Ўзгидромет” 12 январь, душанба куни кутилаётган об-ҳаво ҳақида маълумот берди. Унга кўра ҳафта бошида қатор ҳудудларда ёмғи…
14:03 / 11.01.2026
“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

Ижтимоий тармоқларда 2021 йилга қадар миллий ҳайдовчилик гувоҳномасини олган фуқаролар янги имтиҳон марказларида график асос…
16:20 / 10.01.2026
АҚШ “гренландияликларни сотиб олиш” масаласини муҳокама қилмоқда

АҚШ “гренландияликларни сотиб олиш” масаласини муҳокама қилмоқда

Бунда мамлакат фуқароларининг ҳар бирига 100 минг долларгача бўлган бир марталик нафақа тўланиши мумкин.
08:38 / 10.01.2026
Маҳкумадан пул ундирмоқчи бўлган инспектор ишдан олинди

Маҳкумадан пул ундирмоқчи бўлган инспектор ишдан олинди

Ички ишлар бошқармаси пробация гуруҳи инспектори маҳкум аёл билан моддий манфаатга қаратилган ноўрин муносабатга киришиб, аё…
16:59 / 11.01.2026
Нобел қўмитаси Трампга мукофотни топшириш мумкин эмаслигини билдирди

Нобел қўмитаси Трампга мукофотни топшириш мумкин эмаслигини билдирди

Нобел қўмитаси “кўплаб мурожаатлар муносабати билан” Тинчлик бўйича Нобел мукофоти лауреати мақоми ўзгармас эканлиги ҳақида …
10:01 / 11.01.2026
Чирчиқдаги боғчада имконияти чекланган болаларга қўпол муносабатда бўлган тарбиячилар ишдан олинди

Чирчиқдаги боғчада имконияти чекланган болаларга қўпол муносабатда бўлган тарбиячилар ишдан олинди

Мазкур ҳолат юзасидан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг Тошкент вилояти бошқармаси томонидан ишчи гуруҳ тузилиб, ҳолат ўрг…
10:50 / 10.01.2026
Буюк Британияда Х блокланиши мумкин

Буюк Британияда Х блокланиши мумкин

Британия Фан, Инновациялар ва технологиялар вазири Лиз Кендаллнинг айтишича, мамлакат медиа регулятори Ofcom X платформасига…
18:01 / 10.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!