$
12014.48 UZS
-39.55
166.61 UZS
-0.44
13858.70 UZS
-73.35
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонлик футбол мухлисларининг ярмидан кўпи АҚШ визасини ололмади

Ўзбекистонлик футбол мухлисларининг ярмидан кўпи АҚШ визасини ололмади

2026 ўйинларини стадионларда томоша қилишни режалаштирган кўплаб ўзбекистонлик мухлислар АҚШ визасини олишда жиддий қийинчил…
16:32 / 10.06.2026
Юн Сок Ёл 30 йилга қамалди

Юн Сок Ёл 30 йилга қамалди

Прокуратура унинг ҳаракатлари минтақада кескинликни кучайтиргани ва давлат хавфсизлигига таҳдид солганини билдирди.
11:49 / 12.06.2026
Москва шаҳрига амалга оширилган уч кунлик ташриф доирасида делегациямиз Россия Федерацияси Президенти Администрациясининг юқори мартабали вакиллари би

Москва шаҳрига амалга оширилган уч кунлик ташриф доирасида делегациямиз Россия Федерацияси Президенти Администрациясининг юқори мартабали вакиллари би

Жумладан, Президент Администрацияси раҳбарининг биринчи ўринбосари Сергей Кириенко, Президент матбуот котиби ва Администраци…
16:44 / 10.06.2026
Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Журналистлар суриштирувлари ортидан 159 миллиард сўмлик қонунбузилишлар фош этилди

Ўзбекистонда журналистлар ва блогерлар томонидан эълон қилинган материаллар асосида 2026 йилнинг дастлабки беш ойида қиймати…
12:05 / 11.06.2026
Ўзбекистонда 17 мингта эски уй реновация қилиниши мумкин

Ўзбекистонда 17 мингта эски уй реновация қилиниши мумкин

1991 йилгача қурилган 17 мингта турар жойни реновация қилиш режалаштирилмоқда. Бунинг учун реновация жараёнларини тартибга с…
17:15 / 11.06.2026
Фирибгарликда айбланиб, Молдовада қўлга олинган шахс Ўзбекистонга экстрадиция қилинди

Фирибгарликда айбланиб, Молдовада қўлга олинган шахс Ўзбекистонга экстрадиция қилинди

Халқаро қидирувда бўлган Ўзбекистон фуқароси Молдова пойтахти Кишинёв шаҳрида қўлга олиниб, экстрадиция тартибида Ўзбекистон…
12:12 / 11.06.2026
Коррупцияга оид икки ҳолат фош этилди: профилактика инспекторлари ушланди

Коррупцияга оид икки ҳолат фош этилди: профилактика инспекторлари ушланди

Давлат хавфсизлик хизмати ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор тадбирда Самарқ…
12:00 / 11.06.2026
“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

“Ўткан кунлар” саҳнаси жонланган маскан

Марғилон шаҳрида барпо этилган “Бурҳониддин Марғиноний илмий-маърифий ва туризм мажмуаси” Фарғона водийсидаги энг йирик замо…
17:35 / 11.06.2026
АҚШ Эронга янги зарбалар берди

АҚШ Эронга янги зарбалар берди

АҚШ Марказий қўмондонлиги Президент Дональд Трамп топшириғига биноан Эрондаги бир нечта нишонларга қарши «ўзини ҳимоя қилиш …
08:58 / 11.06.2026
Фарғонада гашиш сотган 19 ёшли йигит 8 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Фарғонада гашиш сотган 19 ёшли йигит 8 йилга озодликдан маҳрум қилинди

Фарғона вилоятининг Олтиариқ туманида гиёҳванд модда савдоси билан шуғулланган 19 ёшли йигит суд ҳукми билан 8 йил муддатга …
17:45 / 10.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!