$
12060.84 UZS
51.55
155.00 UZS
0.26
13754.18 UZS
55.18
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Келаётган ҳафтада ҳаво ҳарорати 44 даражагача исиши кутилмоқда

Келаётган ҳафтада ҳаво ҳарорати 44 даражагача исиши кутилмоқда

"Ўзгидромет" 28-июнь – 5-июль ҳафта оралиғидаги об-ҳаво прогнозини эълон қилди.
18:28 / 28.06.2026
Покистон Афғонистоннинг бир нечта вилоятларига ҳужум қилди

Покистон Афғонистоннинг бир нечта вилоятларига ҳужум қилди

Матбуот котиби Покистоннинг ҳаракатларини “қўрқоқ, тажовузкор ва ваҳший жиноят” деб атади ва уларни қоралади.
10:53 / 29.06.2026
Каннаваро Ўзбекистоннинг мағлубиятига изоҳ берди

Каннаваро Ўзбекистоннинг мағлубиятига изоҳ берди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси бош мураббийи Фабио Каннаваро Жаҳон чемпионати гуруҳ босқичидаги сўнгги учрашувдаги мағлубия…
10:14 / 28.06.2026
Бразилия сўнгги дақиқаларда Японияни мағлуб этиб, 1/8 финалга йўл олди

Бразилия сўнгги дақиқаларда Японияни мағлуб этиб, 1/8 финалга йўл олди

2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/16 финал босқичида Бразилия терма жамоаси Японияни 2:1 ҳисобида мағлуб этиб, мусобақанинг нимч…
10:21 / 30.06.2026
Тошкент шаҳар ҳокимлиги огоҳлантириш билан чиқди

Тошкент шаҳар ҳокимлиги огоҳлантириш билан чиқди

Об-ҳаво шароитининг ёмонлашуви сабабли симларнинг узилиши, дарахтларнинг қулаши ва ҳавода чанг миқдорининг кўпайиши мумкин.
09:49 / 29.06.2026
Парагвай Германияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, ЖЧдан чиқариб юборди

Парагвай Германияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, ЖЧдан чиқариб юборди

30 июнь куни бўлиб ўтган 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/16 финал баҳсида Парагвай терма жамоаси Германияни пеналтилар серияси…
10:15 / 30.06.2026
Жорий ҳафта ҳаво ҳарорати бироз пасаяди

Жорий ҳафта ҳаво ҳарорати бироз пасаяди

Бу ҳафта давомида Ўзбекистон ҳудуди бўйича ҳарорат фони пасаяди. Республика ҳудудининг катта қисмида кундузги ҳаво ҳарорати …
14:42 / 29.06.2026
Марокаш Нидерландияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, нимчорак финалга йўл олди

Марокаш Нидерландияни пеналтилар сериясида мағлуб этиб, нимчорак финалга йўл олди

30 июнь куни бўлиб ўтган 2026 йилги Жаҳон чемпионати 1/16 финал баҳсида Марокаш терма жамоаси Нидерландияни пеналтилар серия…
10:39 / 30.06.2026
Саида Мирзиёева Франция Президенти Эммануэл Макронга самимий эътибор ва илиқ қабул учун миннатдорлик билдирди.

Саида Мирзиёева Франция Президенти Эммануэл Макронга самимий эътибор ва илиқ қабул учун миннатдорлик билдирди.

У учрашув давомида Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёевнинг самимий саломи ва эзгу тилакларини Франция раҳбарига етказганин…
15:01 / 30.06.2026
АҚШдаги мигрантларни сақлаш марказларида 20 га яқин киши вафот этди

АҚШдаги мигрантларни сақлаш марказларида 20 га яқин киши вафот этди

АҚШ ҳукуматининг расмий маълумотларига кўра, 2026 йилнинг дастлабки беш ойи давомида Иммигратсия ва божхона назорати
10:29 / 28.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!