$
12212.79 UZS
43.38
159.52 UZS
0.57
14411.09 UZS
51.19
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Эронда ҳукуматга қарши норозилик намойишлари қайта авж олди

Эронда ҳукуматга қарши норозилик намойишлари қайта авж олди

Эрондаги ҳукуматга қарши оммавий намойишлар декабрь охирида Теҳронда бошланганди. Дастлаб иқтисодий тусга эга бўлган намойиш…
12:32 / 22.02.2026
Раян Гарсия – Марио Барриос жанги тўлиқ давом этди

Раян Гарсия – Марио Барриос жанги тўлиқ давом этди

АҚШнинг Лас-Вегас шаҳридаги “T-Mobile Arena”да ўтказилган профессионал бокс турнири якунига етди.
16:12 / 22.02.2026
Андижонда Рамазон ойи муносабати билан арзонлаштирилган савдо ярмаркалари ташкил этилди

Андижонда Рамазон ойи муносабати билан арзонлаштирилган савдо ярмаркалари ташкил этилди

Шу кунларда аксарият ўзбекистонликлар ислом дини фарзларидан бири – Рамазон рўзасини тутиб, рўза ибодатларини адо этмоқда.
10:06 / 22.02.2026
Миграция агентлиги хорижга ишга кетишга тўлов қилиб, жўнаб кетолмаган фуқароларга маблағларини қайтаради

Миграция агентлиги хорижга ишга кетишга тўлов қилиб, жўнаб кетолмаган фуқароларга маблағларини қайтаради

Бунинг учун аризани электрон тарзда xorijdaish.uz платформаси орқали юбориш талаб этилади. Фуқаролар аввало платформада рўйх…
14:18 / 23.02.2026
Ҳафта аввалида ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

Ҳафта аввалида ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
13:24 / 22.02.2026
Тошкент ва Прага ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилиши мумкин

Тошкент ва Прага ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилиши мумкин

Ўзбекистон дипломатлари Васлав Гавел номидаги Прага халқаро аэропортининг йўналишларни ривожлантириш бўйича менежери Мартин …
15:56 / 22.02.2026
Олтиариқда кўчат сақлаш омбори ёниб кетди

Олтиариқда кўчат сақлаш омбори ёниб кетди

Ёнғин жойига Фарғона вилояти ФВБдан 7 та қутқарув бўлинмаси техникаси соат 13:30 да етиб бориб, соат 13:42 да ўраб олиниб, ё…
14:49 / 23.02.2026
Ўзбекистонда бир йил давомида 206 минг тонна балиқ овланди

Ўзбекистонда бир йил давомида 206 минг тонна балиқ овланди

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, 2025 йилда республикадаги барча тоифадаги хўжаликлар томонидан…
13:16 / 22.02.2026
Иорданиядаги АҚШ ҳарбий самолётлари сони кескин ошди

Иорданиядаги АҚШ ҳарбий самолётлари сони кескин ошди

Иордания расмийлари эса ускуналарни жойлаштириш Вашингтон билан икки томонлама мудофаа келишуви доирасида амалга оширилаётга…
15:24 / 22.02.2026
Ўзбекистоннинг 6 та вилоятида қор кўчиш хавфи эълон қилинди

Ўзбекистоннинг 6 та вилоятида қор кўчиш хавфи эълон қилинди

Жорий йилнинг 24–25 февраль кунлари кутилаётган ёғингарчилик ҳамда ҳаво ҳароратининг ўзгаришлари сабабли айрим ҳудудларда қо…
13:02 / 23.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!