$
12158.13 UZS
-33.12
153.98 UZS
-0.22
14166.65 UZS
55.28
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Қатардан бугун 202 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Қатардан бугун 202 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

“Яқин Шарқдаги кескин вазият ва қатор давлатлар ҳаво ҳудудининг ёпилиши муносабати билан Қатардан Ўзбекистон фуқароларини ма…
16:53 / 08.03.2026
UFC 326. Чарлз Оливейра Макс Ҳоллоуэйни мағлуб этиб, камар соҳибига айланди

UFC 326. Чарлз Оливейра Макс Ҳоллоуэйни мағлуб этиб, камар соҳибига айланди

АҚШнинг Лас-Вегас шаҳридаги “T-Mobile Arena”да UFC 326 турнири бўлиб ўтди.
10:34 / 08.03.2026
Туркия Шимолий Кипр ҳудудига F-16 қирувчи самолётлари ва ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини жойлаштирди

Туркия Шимолий Кипр ҳудудига F-16 қирувчи самолётлари ва ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини жойлаштирди

Аввалроқ, Эрон Туркияга баллистик ракета учиргани ҳақида хабарлар тарқалган эди.
18:00 / 09.03.2026
Самарқандда Зулфия мукофоти совриндори Латофат Амировага уй топширилди

Самарқандда Зулфия мукофоти совриндори Латофат Амировага уй топширилди

Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Зулфия номидаги Давлат мукофоти билан тақдирлаш тўғрисида”ги қарорига мувофиқ, мамла…
21:09 / 08.03.2026
Яқин Шарқдан қайтарилган ўзбекистонликлар сони 19 347 нафарга етди

Яқин Шарқдан қайтарилган ўзбекистонликлар сони 19 347 нафарга етди

Ўзбекистонга Яқин Шарқ давлатларидан қайтарилган фуқаролар сони 8 март соат 07:00 да 19 347 нафарни ташкил этди. Бу ҳақда ТИ…
14:30 / 08.03.2026
Мўжтабо Хоманаий Эроннинг янги олий раҳбар деб эълон қилди

Мўжтабо Хоманаий Эроннинг янги олий раҳбар деб эълон қилди

Эроннинг раҳбар органи — экспертлар кенгаши ўлдирилган Али Хоманаийнинг ўғли Мўжтабо Хоманаийни мамлакатнинг янги олий раҳба…
09:42 / 09.03.2026
Яқин Шарқдан 21 700 дан зиёд ўзбекистонликлар ватанга қайтарилди

Яқин Шарқдан 21 700 дан зиёд ўзбекистонликлар ватанга қайтарилди

“9 март соат 07:00 ҳолатига кўра, Ўзбекистонга жами 21 712 нафар фуқаромиз қайтарилди”, – дея хабар бермоқда Ташқи ишлар ваз…
13:18 / 09.03.2026
9 март куни айрим ҳудудларда қор ёғиши мумкин

9 март куни айрим ҳудудларда қор ёғиши мумкин

“Ўзгидромет” 9 март учун об-ҳаво прогнозини эълон қилди. Унга кўра, душанба куни ҳаво ўзгарувчан бўлади, қатор ҳудудларда ём…
14:11 / 08.03.2026
11 март учун об-ҳаво маълумоти

11 март учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси бироз қор ёғиши мумкин.
16:16 / 10.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!