$
11974.79 UZS
-54.41
159.64 UZS
-0.62
14008.11 UZS
-57.63
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Мактаблар бир сменали тизимга ўтказилади

Мактаблар бир сменали тизимга ўтказилади

Ўзбекистонда барча умумтаълим мактабларини босқичма-босқич бир сменали тизимга ўтказиш режалаштирилмоқда. Бу ҳақда Мактабгач…
16:58 / 28.04.2026
Саида Мирзиёева Хивадаги Ичан-қалъада бўлди

Саида Мирзиёева Хивадаги Ичан-қалъада бўлди

Хивада Ичан-қалъа ҳудудидаги асосий тарихий обектлар — “Тошҳовли” саройи, Муҳаммад Амин иноқ ва Муҳаммад Аминхон мадрасалари…
11:46 / 28.04.2026
Жарима майдончасидан автомашинани онлайн олиш имконияти яратилди

Жарима майдончасидан автомашинани онлайн олиш имконияти яратилди

Янги тартибга кўра, жарима майдончада сақланаётган автомобилларни онлайн тарзда қайтариб олиш имконияти жорий этилди.
19:59 / 29.04.2026
30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

Кўпчилик ҳудудларда ёғингарчилик кутилмайди, аммо айрим вилоятларда қисқа муддатли ёмғир ва момақалдироқ кузатилиши мумкин.
22:19 / 29.04.2026
Хоразмда инклюзив таълим ва иқтидорли ёшлар қўллаб-қувватланмоқда

Хоразмда инклюзив таълим ва иқтидорли ёшлар қўллаб-қувватланмоқда

Зироат Мирзиёева Хоразм вилоятига ташрифи давомида 96-сон заиф эшитувчи болалар учун ихтисослаштирилган мактаб-интернатида б…
09:36 / 29.04.2026
Оҳангаронда ППХ ходими 14 ёшли қизларга тегажоғликда гумон қилинмоқда

Оҳангаронда ППХ ходими 14 ёшли қизларга тегажоғликда гумон қилинмоқда

Ижтимоий тармоқларда Оҳангарон шаҳрида патрул-пост хизмати (ППХ) ходими икки нафар вояга етмаган қизга нисбатан ноқонуний ҳа…
10:49 / 29.04.2026
“Ҳаж–2026” мавсуми 2 майдан бошланади

“Ҳаж–2026” мавсуми 2 майдан бошланади

Ўзбекистонлик зиёратчиларни Саудия Арабистонига Ҳаж зиёрати учун жўнатиш мавсуми 2026 йил 2 майдан 18 майга қадар давом этад…
14:03 / 29.04.2026
Навоийда мактаб ўқувчилари иштирокида ЙТҲ содир бўлди1 нафар ўқувчи вафот этди

Навоийда мактаб ўқувчилари иштирокида ЙТҲ содир бўлди1 нафар ўқувчи вафот этди

Навоий вилоятининг Кармана туманида мактаб ўқувчиси бошқарувидаги автомобил йўл-транспорт ҳодисасига учради. Бу ҳақда вилоят…
14:21 / 28.04.2026
Чехия Бош вазири Андрей Бабиш Ўзбекистонга расмий ташриф билан келади

Чехия Бош вазири Андрей Бабиш Ўзбекистонга расмий ташриф билан келади

Чехия Республикаси Бош вазири Андрей Бабиш 29–30 апрель кунлари расмий ташриф билан Ўзбекистонда бўлади.
09:55 / 29.04.2026
Зеленскийнинг таъкидлашича, Исроил Россиянинг янги ҳудудларидан дон импорт қилган

Зеленскийнинг таъкидлашича, Исроил Россиянинг янги ҳудудларидан дон импорт қилган

Шу сабабли Украина президенти уларга санкциялар билан таҳдид қилди.
17:32 / 28.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!