$
12169.41 UZS
36.93
158.95 UZS
-0.14
14359.90 UZS
-0.1
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Аёлларни БААга фоҳишаликка юбораётганлар ушланди

Аёлларни БААга фоҳишаликка юбораётганлар ушланди

Сурхондарё вилоятининг Бойсун туманида 3 нафар аёлни Бирлашган Араб Амирликларига (БАА) фоҳишалик учун юбораётганлар ушланди.
15:41 / 20.02.2026
Алиевнинг қўриқчилари Вашингтонда намойишчиларни калтаклади

Алиевнинг қўриқчилари Вашингтонда намойишчиларни калтаклади

Ҳодиса президент “Тинчлик кенгаши” йиғилишида иштирок этиш учун ташриф буюрган пайтда, Пенсилвания проспектидаги Valdorf Ast…
14:25 / 21.02.2026
20 февраль учун об-ҳаво маълумоти

20 февраль учун об-ҳаво маълумоти

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати агентлигининг хабар беришича, 20 февраль куни Тошкентда ҳаво ўзгариб турад…
16:35 / 19.02.2026
“Ўзгидромет” қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди

“Ўзгидромет” қор кўчиш хавфидан огоҳлантирди

2026 йил 21–22 февраль кунлари кутилаётган ёғингарчилик ҳамда ҳаво ҳароратининг ўзгаришлари сабабли республиканинг қатор тоғ…
13:21 / 20.02.2026
Бухоролик фуқаро 1100 дона ўқ-дори билан ушланди

Бухоролик фуқаро 1100 дона ўқ-дори билан ушланди

Шунингдек, тезкор тадбир давом эттирилиб, унинг яшаш хонадонидан ҳам ноқонуний сақланаётган 600 дона 5,6 мм калибрли патронл…
11:29 / 21.02.2026
“Трампнинг “Тинчлик кенгаши” Ғазодаги Исроил ҳужумларини тўхтатиши керак”, – ХАМАС

“Трампнинг “Тинчлик кенгаши” Ғазодаги Исроил ҳужумларини тўхтатиши керак”, – ХАМАС

19 февраль куни Тинчлик кенгаши етакчиларининг учрашувида аъзо давлатлар 5 миллиард доллардан ортиқ маблағ ажратиши кутилмоқ…
17:47 / 18.02.2026
Ўзбекистонга 422 минг тоннадан зиёд ун импорт қилинган

Ўзбекистонга 422 минг тоннадан зиёд ун импорт қилинган

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонга 8 та хорижий давлатдан қиймати 124,6 млн АҚШ доллари…
12:53 / 20.02.2026
21 февраль куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кузатилади?

21 февраль куни Ўзбекистонда қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб ёмғир ёғади, момақалдироқ бўлиши мумкин.
13:32 / 20.02.2026
Octagon League. Шоҳасан Мирзаматов Тошкентдаги турнирда камар учун жанг қилади

Octagon League. Шоҳасан Мирзаматов Тошкентдаги турнирда камар учун жанг қилади

Қозоғистоннинг Octagon League аралаш якка курашлар ташкилоти яна бир бор Тошкентда мусобақа ташкил этади.
15:40 / 21.02.2026
Ўзбекистондаги шаҳар ва туман ҳокимлари Лондонда малака оширади

Ўзбекистондаги шаҳар ва туман ҳокимлари Лондонда малака оширади

Учрашув якунида Ўзбекистон шаҳар ва туманлари ҳокимлари учун қисқа муддатли малака ошириш курсларини ташкил этиш, давлат хиз…
16:51 / 20.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!