$
12141.94 UZS
26.97
162.63 UZS
0.56
14289.85 UZS
29.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкентда ўйинчоқ автомобилда йўлга чиққан бола бўйича ҳолат юзасидан чора кўрилди

Тошкентда ўйинчоқ автомобилда йўлга чиққан бола бўйича ҳолат юзасидан чора кўрилди

Тошкент шаҳрининг Бектемир туманида вояга етмаган бола ўйинчоқ автомобилда катта йўлга чиқиб, ҳаракатдаги транспорт воситала…
15:20 / 09.05.2026
Гиёҳвандлик воситаларини контрабанда қилиш ва сотиш билан шуғулланган жиноий гуруҳ ушланди

Гиёҳвандлик воситаларини контрабанда қилиш ва сотиш билан шуғулланган жиноий гуруҳ ушланди

Қўшни давлатдан гиёҳвандлик воситаларини контрабанда қилиш ва сотиш билан шуғулланган жиноий гуруҳ фаолиятига чек қўйилди.
16:55 / 11.05.2026
Бугун Шавкат Мирзиёев Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари билан учрашади

Бугун Шавкат Мирзиёев Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари билан учрашади

Бугун, 8 май куни Президент Шавкат Мирзиёев “Матонат мадҳияси” монументига ҳамда “Миллат фидойилари” хиёбонига гул қўяди. Бу…
10:46 / 08.05.2026
Тошкентда кучли ёмғирдан кейин дарёда қолиб кетган балиқчи қутқарилди

Тошкентда кучли ёмғирдан кейин дарёда қолиб кетган балиқчи қутқарилди

Тошкент шаҳар ФВББ қутқарувчилари томонидан фуқаронинг ҳаёти сақлаб қолинди.
09:16 / 11.05.2026
Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Мирзачўл тумани бўлими ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари ҳамко…
17:34 / 07.05.2026
Бухорода 40 нафар болани олиб кетаётган автобус ҳайдовчиси маст эканлиги аниқланди

Бухорода 40 нафар болани олиб кетаётган автобус ҳайдовчиси маст эканлиги аниқланди

Бухоро вилояти ИИБ ЖХХ ЙҲХБ ходимлари томонидан Ромитан туманида 40 нафар боғча болаларини олиб кетаётган автобус ҳайдовчиси…
09:50 / 11.05.2026
Ўзбекистон МТЖга янги мураббий қўшилди

Ўзбекистон МТЖга янги мураббий қўшилди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси мураббийлар штабига янги мутахассис қўшилди. Бу ҳақда Ўзбекистон футбол ассоциацияси матбуот…
17:29 / 07.05.2026
ФВВ қутқарувчилари Сурхондарё тоғларида адашиб қолган фуқароларга ёрдам кўрсатди

ФВВ қутқарувчилари Сурхондарё тоғларида адашиб қолган фуқароларга ёрдам кўрсатди

ФВВ қутқарувчилари Вахшивор тоғларида адашиб қолган фуқароларга амалий ёрдам кўрсатди
17:01 / 11.05.2026
Ўзбекистонда солиқ тушумлари 24 фоизга ошди

Ўзбекистонда солиқ тушумлари 24 фоизга ошди

Ўзбекистонда 2026 йилнинг биринчи чорагида солиқ тушумлари 63,6 триллион сўмни ташкил этди.
12:42 / 10.05.2026
8 май кунги об-ҳаво маълумоти

8 май кунги об-ҳаво маълумоти

Бугун республика ҳудудлари бўйича ҳаво асосан иссиқ ва қуруқ бўлади. Кўпчилик вилоятларда қуёшли об-ҳаво сақланиб туради, ай…
06:11 / 08.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!