$
12320.34 UZS
17.18
159.36 UZS
-0.4
14614.39 UZS
106.5
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Сурхондарёда туман экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Сурхондарёда туман экология бўлими бошлиғи пора билан ушланди

Давлат хавфсизлик хизмати, Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ва Ички ишлар органлари ходимлари ҳамкорлигида ўтказилган …
08:27 / 09.02.2026
Россия меҳнат бозори танқислиги сабаб Осиёдан рекорд миқдорда ишчи жалб қилмоқда

Россия меҳнат бозори танқислиги сабаб Осиёдан рекорд миқдорда ишчи жалб қилмоқда

Россия меҳнат бозори инқирози шароитида Ҳиндистон, Шри-Ланка ва бошқа Осиё мамлакатларидан рекорд даражадаги ишчиларни жалб …
10:28 / 08.02.2026
“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

Ханс-Дитер Флик 2024 йил ёзидан буён каталонияликлар жамоасини бошқариб келмоқда. Томонлар ўртасидаги амалдаги шартнома 2027…
17:26 / 08.02.2026
Ўзбекистон меҳнат мигрантлари жасадининг қайтарилиши Миграция жамғармаси ҳисобидан молиялаштирилади

Ўзбекистон меҳнат мигрантлари жасадининг қайтарилиши Миграция жамғармаси ҳисобидан молиялаштирилади

Меҳнат миграциясида вафот этган шахснинг жасадини Ўзбекистонга олиб келиш харажатлари Миграция жамғармаси томонидан қопланад…
10:55 / 10.02.2026
Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистонда чиқинди ёқиш заводлари қурилади

Бухоро, Сурхондарё вилоятлари ва Қорақалпоғистон Республикасида чиқинди ёқиш заводлари қурилишига тамал тоши қўйилди. Бу ҳақ…
12:29 / 09.02.2026
Фарғонада 800 ўринли кўп тармоқли замонавий шифохона барпо этилади

Фарғонада 800 ўринли кўп тармоқли замонавий шифохона барпо этилади

Вилоят ҳокимлигининг маълум қилишича, мазкур лойиҳа Ўзбекистон (KOC CONSTRUCTION MEKANIK ELEKTRIK MCHJ FE) ва Саудия Арабист…
16:57 / 09.02.2026
10 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

10 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади.
16:24 / 09.02.2026
Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун майдон танлашнинг хавфсизлик мезонлари белгиланди

Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун майдон танлашнинг хавфсизлик мезонлари белгиланди

Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси томонидан “Атом электр станцияси майдончаси хавф…
16:40 / 08.02.2026
Сув танқис ҳудудларда қудуқ бурғилаш ва қуёш панеллари учун 200 млн сўмгача субсидия берилади

Сув танқис ҳудудларда қудуқ бурғилаш ва қуёш панеллари учун 200 млн сўмгача субсидия берилади

“2026 йилда ҳудудларни янгича ёндашувлар асосида ривожлантириш орқали аҳоли даромадини ошириш, барқарор иш ўринларини яратиш…
15:23 / 09.02.2026
“Толибон” хорижий инвесторлар учун Афғонистонда яшаш рухсатномасини бериши мумкин

“Толибон” хорижий инвесторлар учун Афғонистонда яшаш рухсатномасини бериши мумкин

Маълумотларга кўра, хорижий инвесторларга инвеститсиялар эвазига бир йилдан ўн йилгача амал қиладиган яшаш рухсатномаларини …
16:32 / 08.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!