$
12013.52 UZS
-10.88
159.95 UZS
-0.46
13649.76 UZS
6.88
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Наманганда ер майдонини сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолати фош этилди

Наманганда ер майдонини сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолати фош этилди

Наманган вилоятининг Поп туманида ер майдонини расмийлаштириб беришни ваъда қилган шахслар қўлга олинди.
14:17 / 27.06.2026
Олий тоифали ўқитувчилар мақсадли магистратурага қабул қилинади

Олий тоифали ўқитувчилар мақсадли магистратурага қабул қилинади

Ҳукуматнинг тегишли қарорига кўра, умумий ўрта таълим муассасаларида фаолият юритаётган ва халқаро аккредитацияланган тизимд…
07:19 / 26.06.2026
Эпштейн иши: АҚШ суди Трампга оид махфий ҳужжатларни ошкор қилишни талаб қилди

Эпштейн иши: АҚШ суди Трампга оид махфий ҳужжатларни ошкор қилишни талаб қилди

АҚШ федерал суди Адлия вазирлигига Жеффри Эпштейн ишига оид айрим ҳужжатларнинг таҳрир қилинмаган, яъни яширин қисмлари олиб…
14:47 / 27.06.2026
Венесуэла зилзила оқибатларини бартараф этишда халқаро ҳамжамиятдан қандай ёрдам қабул қилди?

Венесуэла зилзила оқибатларини бартараф этишда халқаро ҳамжамиятдан қандай ёрдам қабул қилди?

Жорий йилнинг июнь ойида Венесуэлада содир бўлган кучли зилзилалар мамлакатга катта зарар етказди.
17:28 / 27.06.2026
Тошкентда 5 ёшли қиз ҳовлидаги ҳожатхонага тушиб кетди

Тошкентда 5 ёшли қиз ҳовлидаги ҳожатхонага тушиб кетди

Тошкент шаҳрининг Юнусобод туманида 5 ёшли қизалоқ ҳовлидаги ҳожатхонага тушиб кетди. Бу ҳақда Фавқулодда вазиятлар вазирлиг…
13:59 / 26.06.2026
Каннаваро: "Босимсиз ўйнаймиз, мақсад — ЖЧдаги илк ғалаба"

Каннаваро: "Босимсиз ўйнаймиз, мақсад — ЖЧдаги илк ғалаба"

Ўзбекистон миллий жамоаси Конго ДРга қарши баҳс олдидан Атланта шаҳридаги Мерcедес-Бенз Стадиумда ташкил этилган матбуот анж…
17:34 / 27.06.2026
Ўзбекистонда аҳолиси энг кам ва энг кўп ҳудудлар маълум қилинди

Ўзбекистонда аҳолиси энг кам ва энг кўп ҳудудлар маълум қилинди

Миллий статистика қўмитаси Ўзбекистонда аҳолиси энг кам ва энг кўп бўлган ҳудудлар бўйича маълумотларни эълон қилди.
13:36 / 25.06.2026
Нефт нархи урушдан олдинги даражага қайтди

Нефт нархи урушдан олдинги даражага қайтди

Жаҳон нефть бозорида нархлар пасайишда давом этмоқда. Яқин Шарқдан нефть етказиб бериш ҳажми ошиши кутилаётгани ҳамда бозорд…
07:10 / 26.06.2026
Путинга кескин мурожаат қилган Виктория Боня Шавкат Мирзиёевга миннатдорлик билдирди

Путинга кескин мурожаат қилган Виктория Боня Шавкат Мирзиёевга миннатдорлик билдирди

Блогер ва телебошловчи Виктория Боня Ўзбекистонга ташриф буюриб, пахта даласидан туриб мамлакат Президенти Шавкат Мирзиёевга…
12:18 / 27.06.2026
Россияда коррупция учун ўлим жазосини жорий этиш таклиф қилинди

Россияда коррупция учун ўлим жазосини жорий этиш таклиф қилинди

Россия Федерацияси Давлат думасида коррупция учун мансабдор шахсларга нисбатан ўлим жазосини қўллаш таклифи илгари сурилди.
10:11 / 27.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!