$
11973.90 UZS
64.24
154.82 UZS
2.54
13700.54 UZS
111.62
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

АҚШда камида 25 киши аномал иссиқдан ҳалок бўлди

АҚШда камида 25 киши аномал иссиқдан ҳалок бўлди

Дам олиш кунлари АҚШда ҳаво ҳарорати 100F (38 даража)дан юқори бўлганлиги туфайли ўнлаб одамлар ҳалок бўлди, бу эса АҚШда ре…
14:56 / 06.07.2026
Кореяга ишга ва ўқишга юборишни ваъда қилган фирибгарлар ушланди

Кореяга ишга ва ўқишга юборишни ваъда қилган фирибгарлар ушланди

Бош прокуратура ҳузуридаги Иқтисодий жиноятларга қарши курашиш департаменти томонидан Кореяга ишга ва ўқишга юбориш билан бо…
15:05 / 05.07.2026
Навоийда икки ўсмир чўкиб кетди

Навоийда икки ўсмир чўкиб кетди

Ҳозирда мазкур ҳолат юзасидан Навбаҳор туман прокуратураси томонидан терговга қадар текширув ҳаракатлари ўтказилаётган бўлиб…
12:43 / 06.07.2026
Сергелидаги бадбўй ҳид муаммоси 1-сентабргача бартараф этилади

Сергелидаги бадбўй ҳид муаммоси 1-сентабргача бартараф этилади

Президент Шавкат Мирзиёев раислигида ўтказилган видеоселектор йиғилишида Сергели ва Янгиҳаёт туманлари аҳолисини узоқ йиллар…
16:29 / 04.07.2026
Постекоглу Роналдунинг янги устозига айланди

Постекоглу Роналдунинг янги устозига айланди

Австралиялик мутахассис Анже Постекоглу Саудия Арабистонининг “Ал-Наср” клуби бош мураббийи этиб тайинланди.
14:40 / 04.07.2026
Россиядаги бензин танқислиги Марказий Осиёда ёқилғи бозорига босимни кучайтирмоқда

Россиядаги бензин танқислиги Марказий Осиёда ёқилғи бозорига босимни кучайтирмоқда

Россияда кузатилаётган бензин тақчиллиги Марказий Осиё давлатлари ёқилғи бозорига ҳам таъсир кўрсата бошлади.
14:26 / 04.07.2026
Сергелида маҳаллаларда хавфсиз муҳитни таъминлаш бўйича ижобий натижалар қайд этилди

Сергелида маҳаллаларда хавфсиз муҳитни таъминлаш бўйича ижобий натижалар қайд этилди

Президент Шавкат Мирзиёев раислигидаги видеоселектор йиғилишида маҳаллаларда хавфсиз муҳитни таъминлаш масалалари муҳокама қ…
16:37 / 04.07.2026
Қозоғистон бензин экспортига қўйилган тақиқни яна ярим йилга узайтириши мумкин

Қозоғистон бензин экспортига қўйилган тақиқни яна ярим йилга узайтириши мумкин

Қозоғистон Энергетика вазирлиги бензин, дизел ёқилғиси ҳамда қатор нефт маҳсулотлари экспортига қўйилган чекловни яна олти о…
15:00 / 05.07.2026
АҚШдаги савдо марказидаги отишмада икки киши ҳалок бўлди

АҚШдаги савдо марказидаги отишмада икки киши ҳалок бўлди

АҚШнинг Мичиган штатидаги Fairlane Town Center савдо марказида содир бўлган отишма оқибатида икки киши ҳалок бўлди, яна бир …
17:17 / 04.07.2026
Франция чорак финалда: Мбаппенинг голи ғалаба келтирди

Франция чорак финалда: Мбаппенинг голи ғалаба келтирди

Бугун, 5 июль куни Франция терма жамоаси 2026 йилги Жаҳон чемпионати нимчорак финалида Парагвайни 1:0 ҳисобида мағлуб этиб, …
11:06 / 05.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!