$
11937.89 UZS
-10.69
141.76 UZS
-2.53
13769.16 UZS
-24.28
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Президент Шавкат Мирзиёев томонидан “Ўзбекистон Республикаси Президенти Администратсияси тўғрисида”ги Конститутсиявий қонун имзоланди.

Президент Шавкат Мирзиёев томонидан “Ўзбекистон Республикаси Президенти Администратсияси тўғрисида”ги Конститутсиявий қонун имзоланди.

Администратсия Президент фаолияти ва Конститутсиявий ваколатларини ташкилий, ҳуқуқий ва таҳлилий жиҳатдан таъминловчи ягона …
12:02 / 14.08.2026
Путин баҳсли Курил оролларидан бирига ташриф буюрди

Путин баҳсли Курил оролларидан бирига ташриф буюрди

Россия Президенти Владимир Путин Япония ҳам ҳудудий даъво қиладиган Курил оролларидан бири — Итурупга ташриф буюрди. Бу ҳақд…
09:22 / 13.08.2026
Терроризмни молиялаштирган ва Сурияга боришга уринган ўзбекистонлик 10 йилга қамалди

Терроризмни молиялаштирган ва Сурияга боришга уринган ўзбекистонлик 10 йилга қамалди

Суриядаги террористик ташкилотлар тарғиботига берилиб, уларнинг фаолиятини молиялаштирган ҳамда жангарилар сафига қўшилиш ма…
09:32 / 14.08.2026
Месси фаолиятини давом эттиришга қарор қилди

Месси фаолиятини давом эттиришга қарор қилди

“Интер Маями” ҳужумчиси Лионел Месси отаси Хорхе Месси вафотидан сўнг футболчилик фаолиятини давом эттиришга қарор қилди. Бу…
11:26 / 12.08.2026
Ўзбекистонда 13 август, пайшанба куни ҳарорат 43 даражагача иссиқ бўлиши кутилмоқда.

Ўзбекистонда 13 август, пайшанба куни ҳарорат 43 даражагача иссиқ бўлиши кутилмоқда.

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади, 10-12 метр/секундг…
17:35 / 12.08.2026
Шарбат қутисидаги наркотик ўрамлар ортидан 3,15 кг дан зиёд гиёҳвандлик воситалари аниқланди

Шарбат қутисидаги наркотик ўрамлар ортидан 3,15 кг дан зиёд гиёҳвандлик воситалари аниқланди

“Тошкент-АЭРО” ихтисослаштирилган божхона комплекси Контрабандага қарши курашиш шуъбаси ходимлари томонидан гиёҳвандлик воси…
16:18 / 12.08.2026
Учтепада 574 млн сўмлик фирибгарлик фош этилди

Учтепада 574 млн сўмлик фирибгарлик фош этилди

Тошкентнинг Учтепа туманида ўзларини кўп қаватли уй бошқарув органи раҳбари сифатида кўрсатиб, хонадон эгаларининг 574,6 млн…
16:49 / 14.08.2026
Канадада бола хавфсизлик камарини тақмагани учун парвоз бекор қилинди

Канадада бола хавфсизлик камарини тақмагани учун парвоз бекор қилинди

Канадада ёш бола хавфсизлик камарини тақишдан бош тортгани сабабли йўловчи самолётининг парвози бекор қилинди. Ҳодиса оқибат…
12:24 / 12.08.2026
Ўзбекистонда аҳоли қарзи 610 трлн сўмга етди: Марказий банкни нима хавотирга солмоқда?

Ўзбекистонда аҳоли қарзи 610 трлн сўмга етди: Марказий банкни нима хавотирга солмоқда?

Ўзбекистонда аҳолининг банклар ва бошқа молиявий ташкилотлар олдидаги қарздорлиги кескин ошмоқда.
09:27 / 14.08.2026
Ўзбекистонда тадбиркорлар 3 ой лицензиясиз ишлаши мумкин бўлади.

Ўзбекистонда тадбиркорлар 3 ой лицензиясиз ишлаши мумкин бўлади.

Ўзбекистонда тадбиркорлар айрим фаолият турларини лицензия ёки рухсатнома олмасдан туриб 3 ой давомида амалга ошириши мумкин…
17:37 / 14.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!