$
12242.17 UZS
17.01
159.90 UZS
-2.11
14522.89 UZS
-37.28
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Андижонга 40 та электробус олиб келинди

Андижонга 40 та электробус олиб келинди

Андижон шаҳрига Хитойнинг Cамбеллбренди остидаги 40 та электробус олиб келинди. Бу ҳақда вилоят ҳокимлиги хабар қилди.
13:00 / 02.02.2026
1 апрелдан ёнилғи қуйиш шохобчаларида нақд тўлов қабул қилинмайди

1 апрелдан ёнилғи қуйиш шохобчаларида нақд тўлов қабул қилинмайди

Ўзбекистонда 2026 йил 1 апрелдан бошлаб автомобилларга ёнилғи қуйиш шохобчаларида нақд пул орқали тўлов қилиш амалиёти тўлиқ…
17:17 / 02.02.2026
Энди болалар нафақаси ва моддий ёрдам автоматик тайинланади

Энди болалар нафақаси ва моддий ёрдам автоматик тайинланади

Қарор билан “Ижтимоий реестрга киритилган оилаларга болалар нафақаси ва моддий ёрдамни тайинлаш ва тўлаш тартиби тўғрисида”г…
11:44 / 03.02.2026
Авиатор савдо мажмуасида содир бўлган ёнғин юзасидан жиноий иш очилди

Авиатор савдо мажмуасида содир бўлган ёнғин юзасидан жиноий иш очилди

Тошкент шаҳри Яшнобод туманидаги Авиатор савдо мажмуасида келиб чиққан ёнғин бўйича жиноий иш қўзғатилди, дея хабар бермоқда…
10:44 / 02.02.2026
15 млн нафар ўзбекистонликнинг маълумотлари интернетга сизиб кетгани ҳақидаги хабарлар юзасидан расмий ахборот берилди

15 млн нафар ўзбекистонликнинг маълумотлари интернетга сизиб кетгани ҳақидаги хабарлар юзасидан расмий ахборот берилди

Ижтимоий тармоқларда ҳукумат тизимларига қарашли веб-саҳифалардан 15 миллион нафар Ўзбекистон фуқаросининг шахсий маълумотла…
12:21 / 03.02.2026
Исроилнинг Ғазога ҳужуми оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

Исроилнинг Ғазога ҳужуми оқибатида 30 киши ҳалок бўлди

Бу сулҳ тузилганидан кейин қурбонлар сони бўйича энг йирик зарба бўлди.
12:35 / 01.02.2026
Ўзбекистонда ҳафта охирида қор ёғиши кутилмоқда

Ўзбекистонда ҳафта охирида қор ёғиши кутилмоқда

6 февралда баъзи жойларда ёғингарчилик (ёмғир қорга айланади) бўлади.
14:27 / 02.02.2026
“Nipah” вирусига қарши вакцина ишлаб чиқилди

“Nipah” вирусига қарши вакцина ишлаб чиқилди

“Nipah” вирусига қарши ишлаб чиқарилган янги вакцинанинг илк клиник синови Белгияда бошланади. Токио университети олимлари т…
17:28 / 02.02.2026
Эрондаги намойишларида ҳалок бўлган 2986 кишининг шахси эълон қилинди

Эрондаги намойишларида ҳалок бўлган 2986 кишининг шахси эълон қилинди

Мамлакат президенти Масъуд Пезешкиённинг расмий сайтида эълон қилинган маълумотда таъкидланишича, барча қурбонлар мамлакат ф…
14:10 / 02.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!