$
11962.78 UZS
-6.88
153.94 UZS
1.38
13887.59 UZS
-40.31
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Аҳолини online рўйхатга олиш бўйича энг кўп берилаётган саволларга жавоб берилди

Аҳолини online рўйхатга олиш бўйича энг кўп берилаётган саволларга жавоб берилди

Аҳоли томонидан энг кўп берилаётган саволларга жавоблар:
10:24 / 19.01.2026
18 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

18 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

Прогнозларга кўра, 18 январь, якшанба куни республика ҳудудининг катта қисмида ёғингарчилик кутилмайди. Фақат кечаси ва эрта…
17:48 / 17.01.2026
“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Суверен Ўзбекистоннинг мавжудлигини қабул қилиб бўлмайди” – Дугин

“Ёки улар бизнинг ягона иттифоқимиз таркибига киради, ёки АҚШ ва Европа Иттифоқи учун плацдармга айланади. Ҳаммаси тугади. С…
09:13 / 19.01.2026
Ўзбекистон дунёда яшаш энг арзон бўлган Топ-20 давлат қаторига кирди

Ўзбекистон дунёда яшаш энг арзон бўлган Топ-20 давлат қаторига кирди

Бу ҳақда Numbeo халқаро таҳлилий платформаси маълумотларида келтирилган.
08:48 / 18.01.2026
Фирибгарликда гумон қилинган ўзбекистонлик Хорватиядан экстрадиция қилинди

Фирибгарликда гумон қилинган ўзбекистонлик Хорватиядан экстрадиция қилинди

Фирибгарлик жиноятини содир этганлик учун халқаро қидирувда бўлган Ўзбекистон фуқароси Хорватиядан экстрадиция қилинди. Бу ҳ…
10:27 / 18.01.2026
Трамп Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши” аъзолик бадалини 1 млрд доллар этиб белгилади

Трамп Ғазо бўйича “Тинчлик кенгаши” аъзолик бадалини 1 млрд доллар этиб белгилади

Bloomberg нашри хабарига кўра, Доналд Трамп маъмурияти Ғазо сектори бўйича халқаро “Тинчлик кенгаши”да доимий ўрин олишни ис…
14:07 / 18.01.2026
Тошкент вилоятида қимматбаҳо металлар ноқонуний савдосига қарши тезкор тадбир ўтказилди

Тошкент вилоятида қимматбаҳо металлар ноқонуний савдосига қарши тезкор тадбир ўтказилди

Ҳозирда ашёвий далиллар экспертизага юборилиб, терговга қадар текширув ҳаракатлари олиб борилмоқда.
09:28 / 18.01.2026
Нукусга 12 дона электробуслар олиб келинди

Нукусга 12 дона электробуслар олиб келинди

Нукус шаҳрида жамоат транспортини замонавийлаштириш ва аҳолига хизмат сифатини ошириш мақсадида Хитойдан илк электробуслар о…
17:23 / 17.01.2026
ChatGPT’нинг бепул версияларида рекламалар пайдо бўлади

ChatGPT’нинг бепул версияларида рекламалар пайдо бўлади

OpenAI компанияси ChatGPT чатботининг бепул версияси ва Go моделига реклама киритилишини эълон қилди. Бу ҳақда OpenAI расмий…
14:17 / 18.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!