$
12131.55 UZS
22.53
153.54 UZS
3.23
14124.76 UZS
-14.94
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Жиззахда спиртли ичимлик ичиб, танишини пичоқлаган эркакка 3 йилга қамалди

Жиззахда спиртли ичимлик ичиб, танишини пичоқлаган эркакка 3 йилга қамалди

Можаро давомида судланувчи ошхона пичоғи билан танишининг қорин ва кўкрак соҳаларига зарба бериб, унга қасддан оғир тан жаро…
09:03 / 10.01.2026
“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

Ижтимоий тармоқларда 2021 йилга қадар миллий ҳайдовчилик гувоҳномасини олган фуқаролар янги имтиҳон марказларида график асос…
16:20 / 10.01.2026
Бухородаги янги аэропорт ҳафтасига 100 дан ортиқ авиарейсларни қабул қилади

Бухородаги янги аэропорт ҳафтасига 100 дан ортиқ авиарейсларни қабул қилади

Давлат-хусусий шериклик асосида амалга оширилаётган лойиҳанинг умумий қиймати 226 миллион АҚШ долларини ташкил этади.
11:30 / 11.01.2026
Трамп ва Зеленский 800 миллиард долларлик “фаровонлик” шартномасини имзоламоқчи

Трамп ва Зеленский 800 миллиард долларлик “фаровонлик” шартномасини имзоламоқчи

The Telegraph маълумотига кўра, фаровонлик режаси ўтган баҳорда тузилган фойдали қазилмалар бўйича келишувга асосланади.
17:51 / 11.01.2026
12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

12 январь куни қандай об-ҳаво кутиляпти?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва куннинг биринчи ярмида бироз ёмғир ёғади.
16:51 / 11.01.2026
Трамп Гренландияни нима учун эгалламоқчи?

Трамп Гренландияни нима учун эгалламоқчи?

Олимларнинг фикрича, Гренландияда нефть ва газ захиралари ҳам кўп бўлиши мумкин.
16:56 / 11.01.2026
Чирчиқдаги боғчада имконияти чекланган болаларга қўпол муносабатда бўлган тарбиячилар ишдан олинди

Чирчиқдаги боғчада имконияти чекланган болаларга қўпол муносабатда бўлган тарбиячилар ишдан олинди

Мазкур ҳолат юзасидан Ижтимоий ҳимоя миллий агентлигининг Тошкент вилояти бошқармаси томонидан ишчи гуруҳ тузилиб, ҳолат ўрг…
10:50 / 10.01.2026
Телеграмъда пайғамбарни ҳақорат қилган самарқандлик йигит қамалди

Телеграмъда пайғамбарни ҳақорат қилган самарқандлик йигит қамалди

Самарқандда Telegram орқали пайғамбар Муҳаммад (с.а.в.)ни ҳақорат қилган йигит қамалди. Бу ҳақда вилоят ИИБ хабар берди.
12:46 / 10.01.2026
Тошкент вилоятида корхона 1 млрд сўмлик газни ўмарди

Тошкент вилоятида корхона 1 млрд сўмлик газни ўмарди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 1 миллиард 5 миллион сўмлик зар…
16:17 / 11.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!