$
12114.97 UZS
40.69
162.07 UZS
1.21
14260.53 UZS
41.86
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Янги электрлаштирилган темир йўл қурилиши бошланди

Янги электрлаштирилган темир йўл қурилиши бошланди

“Нурафшон – Пискент – Бўка – Бекобод – Боёвут – Янгиер” йўналишида янги электрлаштирилган темир йўл тармоғи қурилишига старт…
15:40 / 07.05.2026
Қримга дрон ҳужуми: 5 киши ҳалок бўлди

Қримга дрон ҳужуми: 5 киши ҳалок бўлди

Қрим яримороли Жанкой шаҳрида дронлар ҳужуми оқибатида 5 киши ҳалок бўлди. Бу ҳақда Қрим раҳбари Сергей Аксёнов маълум қилди.
12:28 / 06.05.2026
7 май куни учун об-ҳаво маълумоти

7 май куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
10:21 / 06.05.2026
Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар Ўзбекистон фуқароси Туркманистон орқали транзит йўли билан ватанга қайтарилди. Бу ҳақда “Дунё” ахборот аген…
13:44 / 06.05.2026
Обама: “Агар ўзга сайёраликлар бўлганида, бу сир сақланиб қолмасди”

Обама: “Агар ўзга сайёраликлар бўлганида, бу сир сақланиб қолмасди”

АҚШнинг собиқ президенти Барак Обама ҳукумат ўзга сайёраликлар билан боғлиқ маълумотларни узоқ вақт сир сақлаб қола олмаслиг…
09:47 / 07.05.2026
Пешлавҳалар реклама ҳисобланмаслиги мумкин — янги тартиб таклиф қилинди

Пешлавҳалар реклама ҳисобланмаслиги мумкин — янги тартиб таклиф қилинди

Ўзбекистонда ташқи реклама ва ёзувларни жойлаштириш тартиби қайта кўриб чиқилмоқда.
15:22 / 06.05.2026
Россия хорижий дипломатларни Киевни тарк этишга чақирди

Россия хорижий дипломатларни Киевни тарк этишга чақирди

Россиянинг Ташқи ишлар вазирли дипломатик ваколатхоналарни Москва Украинанинг 9 майдаги Ғалаба кунини нишонлаш маросимларини…
09:42 / 07.05.2026
Топ блогерлар қанча солиқ тўлагани маълум бўлди

Топ блогерлар қанча солиқ тўлагани маълум бўлди

Ўзбекистонда 2025 йилда 3 миллиондан ортиқ обуначига эга 6 нафар машҳур блогер жами 2,7 миллиард сўм даромад олган.
09:36 / 07.05.2026
Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Мирзачўл тумани бўлими ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари ҳамко…
17:34 / 07.05.2026
Навоийда 14 нафар болани олиб кетаётган Matiz ҳалокатга учради, ҳайдовчи вафот этди

Навоийда 14 нафар болани олиб кетаётган Matiz ҳалокатга учради, ҳайдовчи вафот этди

ЙҲХХ хабарига кўра, жорий йилнинг 5 май куни соат 09:05 ларда Навоий вилояти, Нурота туманида Matiz иштирокида ЙТҲ содир бўл…
17:49 / 06.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!