$
12165.24 UZS
-25.19
159.42 UZS
-2.67
14330.65 UZS
-32.11
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Аҳолини газ баллонлари билан таъминлаш тартиби ўзгарди

Аҳолини газ баллонлари билан таъминлаш тартиби ўзгарди

Ўзбекистонда жисмоний шахсларни маиший газ баллонлари билан таъминлаш хизмати 2026 йил 1 июндан бошлаб фақат Давлат хизматла…
10:56 / 19.04.2026
Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Вазирлар Маҳкамасининг 16-апрелдаги қарори билан ўқитувчилар учун навбатдан ташқари аттестация тўлови икки баробар камайтири…
16:52 / 19.04.2026
Жиззахда ФВБ мансабдори пора билан ушланди

Жиззахда ФВБ мансабдори пора билан ушланди

Жиззах вилояти Мирзачўл туманида Фавқулодда вазиятлар бўлими бошлиғи ўринбосари пора олаётган вақтида қўлга олинди.
10:01 / 17.04.2026
Янгийўлда одам савдоси билан боғлиқ жиноят фош этилди

Янгийўлда одам савдоси билан боғлиқ жиноят фош этилди

Тошкент вилоятининг Янгийўл шаҳрида яшовчи, 1982 йилда туғилган аёл Чиноз туманида истиқомат қилувчи, 2000 йилда туғилган қи…
16:25 / 17.04.2026
“Ўзметкомбинат” собиқ раҳбари халқаро қидирувга берилди

“Ўзметкомбинат” собиқ раҳбари халқаро қидирувга берилди

Интерпол маълумотига кўра, “Ўзметкомбинат” собиқ бошқарув раиси Дилшод Ахмедов халқаро қидирувга берилган.
14:03 / 17.04.2026
Ер майдонларининг ноқонуний сотилиши билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди

Ер майдонларининг ноқонуний сотилиши билан боғлиқ ҳолатлар аниқланди

Ер муносабатлари соҳасида қонунбузилиш ҳолатларига қарши курашиш йўналишида Давлат хавфсизлик хизматининг Қашқадарё вилояти …
17:32 / 18.04.2026
“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026
Фарғонада 800 ўринли замонавий шифохона қурилади

Фарғонада 800 ўринли замонавий шифохона қурилади

Фарғона вилоятида 800 ўринли замонавий кўп тармоқли шифохона қуриш бўйича йирик лойиҳа юзасидан муҳим келишув имзоланди.
17:30 / 16.04.2026
Бухорода маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб кетди

Бухорода маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб кетди

Ижтимоий тармоқларда эълон қилинган видео юзасидан расмий маълумот берилди.
17:28 / 18.04.2026
Сурхондарёда ўтказилган медиа ҳафталик муваффақиятли якунланди

Сурхондарёда ўтказилган медиа ҳафталик муваффақиятли якунланди

Ушбу лойиҳа оддий тадбир эмас, балки иштирокчилар учун ҳақиқий тажриба майдонига айланди.
15:07 / 18.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!