$
12114.97 UZS
40.69
162.07 UZS
1.21
14260.53 UZS
41.86
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистон МТЖга янги мураббий қўшилди

Ўзбекистон МТЖга янги мураббий қўшилди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси мураббийлар штабига янги мутахассис қўшилди. Бу ҳақда Ўзбекистон футбол ассоциацияси матбуот…
17:29 / 07.05.2026
Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Хорижий давлатларга ишга юбориш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Мирзачўл тумани бўлими ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ходимлари ҳамко…
17:34 / 07.05.2026
Эпштейн ўлимидан олдин ёзган мактуб ошкор қилинди

Эпштейн ўлимидан олдин ёзган мактуб ошкор қилинди

АҚШда Нью Йорк федерал суди марҳум молиячи ва жинсий жиноятларда айбланган Жеффри Эпштейн томонидан ёзилгани айтилган ўлим о…
10:45 / 07.05.2026
Ер майдонларини сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Ер майдонларини сотиш билан боғлиқ фирибгарлик ҳолатлари фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Ангрен шаҳар бўлими ва бошқа ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўтказ…
17:37 / 07.05.2026
Навоийда 14 нафар болани олиб кетаётган Matiz ҳалокатга учради, ҳайдовчи вафот этди

Навоийда 14 нафар болани олиб кетаётган Matiz ҳалокатга учради, ҳайдовчи вафот этди

ЙҲХХ хабарига кўра, жорий йилнинг 5 май куни соат 09:05 ларда Навоий вилояти, Нурота туманида Matiz иштирокида ЙТҲ содир бўл…
17:49 / 06.05.2026
Самарқандда суннат амалиётидан сўнг икки бола вафот этди

Самарқандда суннат амалиётидан сўнг икки бола вафот этди

Самарқанд вилоятининг Иштихон туман тиббиёт бирлашмасида ўтказилган суннат амалиётидан кейин икки нафар бола вафот этгани қа…
14:00 / 07.05.2026
Ўзбекистонда прописка тартиби янгиланди

Ўзбекистонда прописка тартиби янгиланди

Ўзбекистонда фуқароларни яшаш ва турган жойи бўйича рўйхатдан ўтказишнинг янги тартиби тасдиқланди.
09:29 / 07.05.2026
Жарима баллари 12 тадан ошган ҳайдовчилар сони 49 нафарга етди

Жарима баллари 12 тадан ошган ҳайдовчилар сони 49 нафарга етди

Уларнинг ишлари судга юборилган. Яна 132 нафар ҳайдовчининг жарима баллари 8 тадан ошгани маълум қилинди.
15:04 / 08.05.2026
Ўзбекистонда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ва фахрийларидан 60 нафари қолган

Ўзбекистонда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ва фахрийларидан 60 нафари қолган

Ўзбекистонда айни пайтда Иккинчи жаҳон уруши қатнашчилари ҳамда уларга тенглаштирилган жами 60 нафар фахрий истиқомат қилмоқ…
11:07 / 07.05.2026
Обама: “Агар ўзга сайёраликлар бўлганида, бу сир сақланиб қолмасди”

Обама: “Агар ўзга сайёраликлар бўлганида, бу сир сақланиб қолмасди”

АҚШнинг собиқ президенти Барак Обама ҳукумат ўзга сайёраликлар билан боғлиқ маълумотларни узоқ вақт сир сақлаб қола олмаслиг…
09:47 / 07.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!