$
12101.84 UZS
53
153.75 UZS
0.87
13811.83 UZS
70.13
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда ҳар икки қарздордан бири даромадининг ярмидан кўпини қарзга сарфламоқда

Ўзбекистонда ҳар икки қарздордан бири даромадининг ярмидан кўпини қарзга сарфламоқда

Марказий банк ўтказган сўровнома Ўзбекистонда қарз юки аҳолининг катта қисми учун долзарб муаммога айланганини кўрсатди. Қар…
15:13 / 23.07.2026
Тошкентда яна бир кўча тўрт кунга ёпилади

Тошкентда яна бир кўча тўрт кунга ёпилади

Тошкентнинг Сергели туманидаги Сугдиёна кўчасида ўтказиладиган MANGAL FEST 2026 тадбири муносабати билан 23–26 июль кунлари …
13:42 / 23.07.2026
Ўзбекистонда электр истеъмоли саккизинчи кун тарихий рекорд ўрнатди

Ўзбекистонда электр истеъмоли саккизинчи кун тарихий рекорд ўрнатди

Аномал иссиқ туфайли Ўзбекистонда электр энергиясига талаб тарихда илк бор 300 млн кWҳдан ошди.
17:31 / 21.07.2026
Хитой Беларус ва Ўзбекистон билан хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни кучайтиришга чақирди

Хитой Беларус ва Ўзбекистон билан хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликни кучайтиришга чақирди

Хитой ташқи ишлар вазири Ван И Бишкекда бўлиб ўтган Шанхай ҳамкорлик ташкилоти Ташқи ишлар вазирлари йиғилиши доирасида Бела…
09:32 / 24.07.2026
Ҳиндистондаги “Тараканлар халқ партияси” ҳаракати ҳукумат учун жиддий сиёсий синовга айланди

Ҳиндистондаги “Тараканлар халқ партияси” ҳаракати ҳукумат учун жиддий сиёсий синовга айланди

Ҳиндистонда дастлаб ижтимоий тармоқлардаги сатирик ташаббус сифатида бошланган “Тараканлар халқ партияси” (Cоcкроач Janata P…
15:40 / 24.07.2026
Миграция агентлигидан 13,6 млрд сўм ундирилади

Миграция агентлигидан 13,6 млрд сўм ундирилади

Ижтимоий тармоқларда Ташқи меҳнат миграцияси агентлигининг собиқ ходимларини ишга тиклаш ва улар фойдасига пул ундириш чорал…
11:56 / 23.07.2026
23 июль кунги об-ҳаво маълумоти

23 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво бироз булутли, вақти-вақти билан ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди, фақат кечаси бироз қисқа м…
23:17 / 22.07.2026
Гитлер туғилган уйда полиция участкаси очилди

Гитлер туғилган уйда полиция участкаси очилди

Австриянинг Браунау-на-Инн шаҳрида Адолф Гитлер туғилган уйда полиция участкаси иш бошлади. Бу ҳақда Reuters хабар берди.
09:22 / 24.07.2026
Ўзбекистон соғлиқни сақлаш рейтингида топ-50 таликка кирди

Ўзбекистон соғлиқни сақлаш рейтингида топ-50 таликка кирди

Ўзбекистон Numbeoънинг Health Care Index рейтингида 101 та давлат орасида 49-ўринни эгаллади. Мамлакат 64,4 балл билан Марка…
15:44 / 24.07.2026
Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси ишдан олинди

Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси ишдан олинди

Ўзбекистоннинг Беларусдаги элчиси Раҳматулла Назаров инвеститсия ва ташқи савдо масалаларига бефарқлиги учун лавозимидан озо…
17:35 / 21.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!