$
12212.79 UZS
43.38
159.52 UZS
0.57
14411.09 UZS
51.19
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкент ва Прага ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилиши мумкин

Тошкент ва Прага ўртасида тўғридан-тўғри авиақатновлар йўлга қўйилиши мумкин

Ўзбекистон дипломатлари Васлав Гавел номидаги Прага халқаро аэропортининг йўналишларни ривожлантириш бўйича менежери Мартин …
15:56 / 22.02.2026
Хитой Ҳиндистон қисқартирган Россия нефтини фаол равишда харид қилмоқда

Хитой Ҳиндистон қисқартирган Россия нефтини фаол равишда харид қилмоқда

Бу ўсиш Ҳиндистоннинг Россиядан нефть харид қилишни тўхтатиши ортидан юзага келган камайишни тўлиқ қоплаган.
16:28 / 21.02.2026
Фарғонада аёлни Туркияга фоҳишаликка юбораётганлар қўлга олинди

Фарғонада аёлни Туркияга фоҳишаликка юбораётганлар қўлга олинди

Бир нафар аёлни Туркияга фоҳишаликка юбораётганлар қўлга олинди. Бу ҳақда Ички ишлар вазирлиги хабар берди.
11:26 / 22.02.2026
Ўзбекистонликлар Рамазонда бериладиган ёрдам пуллари бўйича фирибгарлардан огоҳлантирилди

Ўзбекистонликлар Рамазонда бериладиган ёрдам пуллари бўйича фирибгарлардан огоҳлантирилди

Ягона интерактив давлат хизматлари портали бунинг учун фуқаролардан ҳеч қандай ариза шарт эмаслигини, пул маблағлари 1 мартг…
14:56 / 22.02.2026
Ҳафта аввалида ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

Ҳафта аввалида ўзбекистонликларни қандай об-ҳаво кутмоқда?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.
13:24 / 22.02.2026
Ўзбекистондаги шаҳар ва туман ҳокимлари Лондонда малака оширади

Ўзбекистондаги шаҳар ва туман ҳокимлари Лондонда малака оширади

Учрашув якунида Ўзбекистон шаҳар ва туманлари ҳокимлари учун қисқа муддатли малака ошириш курсларини ташкил этиш, давлат хиз…
16:51 / 20.02.2026
АҚШ Эрон атрофида йирик ҳарбий кучларни тўпламоқда

АҚШ Эрон атрофида йирик ҳарбий кучларни тўпламоқда

ОАВ хабар беришича, Яқин Шарқда тўпланган кучлар Қўшма Штатларга Эронга қарши ҳаво урушини кўп ҳафталар давомида олиб бориш …
12:16 / 21.02.2026
Тошкентдаги қурилиш бозорида ёнғин содир бўлди

Тошкентдаги қурилиш бозорида ёнғин содир бўлди

Бугун, 21 февраль куни соат 05:09 да Тошкент шаҳрининг Учтепа туманида жойлашган Изза қурилиш бозори ҳудудида эшик ва ром ма…
09:54 / 21.02.2026
Ўзбекистонликлар энг кўп қайси мамлакатларга сафар қилмоқда?

Ўзбекистонликлар энг кўп қайси мамлакатларга сафар қилмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йил январь ойида 589 647 нафар Ўзбекистон фуқаролари туристик мақсадлар…
12:59 / 21.02.2026
Эронда ҳукуматга қарши норозилик намойишлари қайта авж олди

Эронда ҳукуматга қарши норозилик намойишлари қайта авж олди

Эрондаги ҳукуматга қарши оммавий намойишлар декабрь охирида Теҳронда бошланганди. Дастлаб иқтисодий тусга эга бўлган намойиш…
12:32 / 22.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!