$
12109.02 UZS
75.74
150.31 UZS
1.01
14139.70 UZS
78.81
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Маҳаллий ОАВларга кўра, Илам вилоятидаги Абданан шаҳри Эрон Ислом Республикаси ҳукумати назоратидан чиққан биринчи шаҳар бўл…
09:33 / 07.01.2026
Мадуронинг ўғли кўз ёшлар билан отасига мурожаат қилди

Мадуронинг ўғли кўз ёшлар билан отасига мурожаат қилди

Венесуэла президенти Николас Мадуронинг ўғли — Николас Мадуро Герра АҚШ томонидан отаси қўлга олинганидан сўнг унга омма олд…
17:31 / 07.01.2026
Овчи шеригини ёввойи тўнғиз деб ўйлаб отиб қўйди

Овчи шеригини ёввойи тўнғиз деб ўйлаб отиб қўйди

Жиззахда ўз шеригини отиб қўйган овчи жиноий жазога тортилди.
15:53 / 07.01.2026
Ўзбекистонда биринчи миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди

Ўзбекистонда биринчи миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди

Ўзбекистонда BONU AGI деб номланган мамлакат тарихидаги илк миллий сунъий интеллект тизими ишга туширилди. Бу ҳақда Буюк Бри…
11:36 / 08.01.2026
АҚШнинг Венесуэлага ҳужумида 100 киши ҳалок бўлган

АҚШнинг Венесуэлага ҳужумида 100 киши ҳалок бўлган

Бу ҳақда Венесуэла Ички ишлар вазири Диосдадо Кабелонинг сўзларига таяниб, Reuters хабар бермоқда.
11:12 / 08.01.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Прокуратура органлари ходимлари ва фахрийларига табрик йўллади

Президент Шавкат Мирзиёев Прокуратура органлари ходимлари ва фахрийларига табрик йўллади

8 январь – Ўзбекистон Республикаси прокуратура органлари ходимлари куни
12:49 / 08.01.2026
Янгийўлда фуқаро итларини гўшти учун мунтазам ўлдириб келгани аниқланди

Янгийўлда фуқаро итларини гўшти учун мунтазам ўлдириб келгани аниқланди

Тошкент вилояти Янгийўл шаҳрида фуқаро ўз итини гўшти учун ўлдирди. Бу ҳақда “Меҳр ва оқибат” ҳайвонларни ҳимоя қилиш жамият…
15:14 / 08.01.2026
Самарқандда эркак 200 грамм михни ютиб юборди

Самарқандда эркак 200 грамм михни ютиб юборди

Республика шошилинч тиббий ёрдам илмий маркази Самарқанд вилояти филиалига 29 ёшли фуқаро қорин соҳасидаги кучли оғриқ билан…
10:04 / 07.01.2026
2026 йил 1 январдан солиқ ҳисоботини кеч топширганлик учун жарималар камайтирилди

2026 йил 1 январдан солиқ ҳисоботини кеч топширганлик учун жарималар камайтирилди

Аввалроқ 25 декабрда қабул қилинган ЎРҚ–1108-сонли қонун билан айрим қонун ҳужжатларига ўзгартириш ва қўшимчалар киритилиб, …
15:24 / 08.01.2026
Ўзбекистонда 2 148 та масжид фаолият юритмоқда – Дин ишлари қўмита

Ўзбекистонда 2 148 та масжид фаолият юритмоқда – Дин ишлари қўмита

Бугунги кунда республикада 2 148 та масжид фаолият юритмоқда. Бу ҳақда Ҳукумат ҳузуридаги Дин ишлари бўйича қўмита матбуот к…
16:02 / 08.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!