$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда 2025 йил 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Ўзбекистонда 2025 йил 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, Ўзбекистонда 2025 йилда 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулот…
10:08 / 29.01.2026
29 январь кунги об-ҳаво маълумоти

29 январь кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб бироз қор ёғади, туман тушиши мумкин.
14:37 / 28.01.2026
Ароқчи Трампнинг таҳдидларига жавоб қайтарди

Ароқчи Трампнинг таҳдидларига жавоб қайтарди

Эрон ташқи ишлар вазири Аббос Ароқчи Теҳрон ҳар қандай тажовузга дарҳол ва қатъий жавоб беришга тайёрлигини билдирди.
12:38 / 29.01.2026
Рекорд даражадаги ўсишдан сўнг олтин ва кумуш нархлари пасайди

Рекорд даражадаги ўсишдан сўнг олтин ва кумуш нархлари пасайди

Bloomberg хабарига кўра, олтин нархи 30 январь куни тўрт фоиздан кўпроққа арзонлашиб, бир унцияси 5 208,93 доллар атрофида б…
14:54 / 30.01.2026
Эндиликда кириш имтиҳонларида B1 даражали сертификатга ҳам имтиёз берилади

Эндиликда кириш имтиҳонларида B1 даражали сертификатга ҳам имтиёз берилади

Ҳукуматнинг тегишли қарори билан айрим норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга ўзгартириш ва қўшимчалар киритилди. Бу ҳақда Адлия вазир…
14:46 / 29.01.2026
Инсоний биродарлик рамзи: 2026-йилги “Заед” мукофоти ва глобал бирдамлик йўлидаги қадамлар

Инсоний биродарлик рамзи: 2026-йилги “Заед” мукофоти ва глобал бирдамлик йўлидаги қадамлар

Дунёнинг энг нуфузли нашрларидан бири бўлган CNN Arabic саҳифасида “Инсоний биродарлик бўйича Заед мукофоти”нинг аҳамиятига …
16:17 / 30.01.2026
Google’даги доллар курси билан боғлиқ ҳолатга Марказий банк изоҳ берди

Google’даги доллар курси билан боғлиқ ҳолатга Марказий банк изоҳ берди

Google платформасида АҚШ долларининг сўмга нисбатан курси қисқа муддатга 6 778 сўм сифатида нотўғри акс этди. Бироз вақт ўти…
12:39 / 30.01.2026
Шавкат Мирзиёев расмий ташриф билан Туркияга жўнаб кетди

Шавкат Мирзиёев расмий ташриф билан Туркияга жўнаб кетди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Туркия Республикаси Президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғаннинг таклифига биноан …
12:36 / 29.01.2026
Самарқандда имом-хатиблар ўртасида спорт мусобақаси ташкил этилди

Самарқандда имом-хатиблар ўртасида спорт мусобақаси ташкил этилди

Самарқанд вилоятида имом-хатиблар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этувчи спортнинг шахмат, шашка, стол тенниси ва воле…
09:14 / 29.01.2026
Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Билдирилишича, асли Ғиждувон туманидан, ҳали 30 ёшни ҳам қаршиламаган бу аёл 4 нафар фарзанднинг онаси бўлган.
10:46 / 30.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!