$
11997.21 UZS
26.53
161.52 UZS
-1.66
13949.16 UZS
46.41
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Таиланд самолётларида повербанкларга янги қатъий чеклов жорий этилди

Таиланд самолётларида повербанкларга янги қатъий чеклов жорий этилди

Таиланд Фуқаро авиацияси бошқармаси (CAAT) самолёт бортларида повербанклардан фойдаланишни тақиқлади.
02:13 / 06.06.2026
Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

Қурилиш объектларида камера ўрнатиш мажбурий бўлади

2025 йил 1 сентябрдан бошлаб Ўзбекистонда айрим турдаги қурилиш объектларида видеокузатув камераларини ўрнатиш мажбурий этиб…
07:05 / 06.06.2026
Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқандда электромопед каналга қулаб тушди: 4 киши ҳалок бўлди

Самарқанд вилоятининг Пахтачи туманида 8 нафар фуқаро бўлган электромопед каналга қулаб тушиши оқибатида 4 киши ҳалок бўлди.
13:04 / 02.06.2026
Путин: «Москванинг Ереванга фақат битта илтимоси бор»

Путин: «Москванинг Ереванга фақат битта илтимоси бор»

Россия президенти Владимир Путин Арманистоннинг Европа Иттифоқига қўшилиши масаласида Еревандан имкон қадар тезроқ аниқ қаро…
02:01 / 06.06.2026
Энди автобусга чиқишда йўл ҳақини тўлашингиз шарт бўлади

Энди автобусга чиқишда йўл ҳақини тўлашингиз шарт бўлади

2026 йил 1 сентябрдан бошлаб шаҳар автобусларида йўлкира автобусга чиқиш вақтида тўланиши мажбурий бўлади.
17:21 / 04.06.2026
Ўзбекистонда 4 ойда 417,5 минг тонна бензин ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда 4 ойда 417,5 минг тонна бензин ишлаб чиқарилган

Ўзбекистонда 2026 йилнинг январь–апрель ойларида 417,5 минг тонна автомобиль бензини ишлаб чиқарилган.
12:52 / 03.06.2026
Россия чегаралари яқинида ядро қуроли пайдо бўлиши мумкин

Россия чегаралари яқинида ядро қуроли пайдо бўлиши мумкин

Литва Вашингтон билан ўз ҳудудида ядро қуролини жойлаштириш эҳтимолини муҳокама қилмоқда.
14:23 / 04.06.2026
50 йилдан ошган кўп қаватли уйларда қайта режалаштириш тақиқланди

50 йилдан ошган кўп қаватли уйларда қайта режалаштириш тақиқланди

Президент фармонига кўра, фойдаланиш муддати 50 йилдан ошган кўп квартирали уйларда қайта режалаштириш ишларини амалга ошири…
09:04 / 06.06.2026
Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси апрель ойи учун 143,6 миллиард сўмлик кешбекни тасдиқлади

Солиқ қўмитаси 2026 йил апрель ойида амалга оширилган харидлар бўйича кешбек тўловларининг асосий қисмини тасдиқлади. Расмий…
08:47 / 03.06.2026
Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланиш ҳолатлари фош этилмоқда

Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент томонидан Сирдарё, Тошкент вилояти, Андижон, Сурхондарё, Жиззах ва Тошкент шаҳрида ўт…
02:18 / 06.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!