$
12303.16 UZS
23.68
159.76 UZS
0.51
14507.89 UZS
-0.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

МОҚ Отабек Умаров номидан тарқатилаётган сохта хабарлар бўйича огоҳлантирди

МОҚ Отабек Умаров номидан тарқатилаётган сохта хабарлар бўйича огоҳлантирди

Ижтимоий тармоқларда Миллий Олимпия қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Отабек Умаров номидан сохта аккаунтлар очилиб, тур…
10:20 / 07.02.2026
Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистонда аттракцион қулаб тушди

Ҳиндистоннинг Деҳли шаҳри атрофидаги ярмаркада аттракцион қулаб тушди. Ҳодиса оқибатида полиция инспектори ҳалок бўлган яна …
12:47 / 08.02.2026
Ангрендаги ёнғинда бир киши ҳалок бўлди

Ангрендаги ёнғинда бир киши ҳалок бўлди

Кеча, 7 февраль куни соат 23:19 да Тошкент вилояти, Ангрен шаҳар, Дукент қўрғони “Улуғбек” МФЙда жойлашган 4 қаватли бинолар…
08:34 / 08.02.2026
7-февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

7-февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

7-февраль куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, ёғингарчилик кутилмайди. Кечаси ва эрталаб туман тушиши мумкин.
16:07 / 06.02.2026
Милан–Кортина–2026: Ўзбекистон делегацияси байроқдори маълум бўлди

Милан–Кортина–2026: Ўзбекистон делегацияси байроқдори маълум бўлди

Бугун Милан–Кортина–2026 қишки Олимпия ўйинларининг тантанали очилиш маросими бўлиб ўтади.
17:01 / 06.02.2026
Тошкентда аёлларни Туркияга сотмоқчи бўлган жиноий гуруҳ қўлга олинди

Тошкентда аёлларни Туркияга сотмоқчи бўлган жиноий гуруҳ қўлга олинди

Ижтимоий шароити оғир аёлларни алдаб Туркияга сотиб юбормоқчи бўлган уч киши қўлга олинди. Бу ҳақда Ички ишлар вазирлиги хаб…
11:56 / 08.02.2026
Президент Шавкат Мирзиёевнинг Покистонга давлат ташрифи якунланди

Президент Шавкат Мирзиёевнинг Покистонга давлат ташрифи якунланди

“Нурхон” аэропортида олий мартабали меҳмонни Покистон Бош вазирининг махсус маслаҳатчиси – саноат ва ишлаб чиқариш вазири Ҳо…
16:20 / 06.02.2026
Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Бухорода қудасига мушт уриб, кўр қилиб қўйган шахс қамалди

Жорий йилнинг январь ойида жиноят ишлари бўйича Қоракўл туман судида оғир жиноят иши кўриб чиқилди. Унда оилавий муносабатла…
16:20 / 08.02.2026
Трамп Эрон билан савдо қилувчи давлатлар учун божларни оширади

Трамп Эрон билан савдо қилувчи давлатлар учун божларни оширади

АҚШ президенти Доналд Трамп 6 февраль куни имзоланган фармонида Эрон билан савдони давом эттираётган мамлакатларга қўшимча б…
14:41 / 07.02.2026
Россияда 15 ёшли ўсмир талабалар ётоқхонасига пичоқли ҳужум уюштирди

Россияда 15 ёшли ўсмир талабалар ётоқхонасига пичоқли ҳужум уюштирди

Уфадаги Бошқирдистон давлат тиббиёт университети ётоқхонасида уюштирилган пичоқли ҳужум оқибатида тўрт нафар талаба жароҳатл…
09:26 / 08.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!