$
11820.48 UZS
19.25
137.51 UZS
0.78
13766.13 UZS
28.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда 5 мингдан ортиқ мактаб янги баҳолаш тизимига ўтади.

Ўзбекистонда 5 мингдан ортиқ мактаб янги баҳолаш тизимига ўтади.

2026-2027 ўқув йилидан бошлаб Ўзбекистондаги қўшимча 1 568 та умумий ўрта таълим мактабида мезонларга асосланган янги баҳола…
16:52 / 28.08.2026
Қирғин остидаги «Love story»: Украинада жуфтлик фронт яқинида турмуш қурди

Қирғин остидаги «Love story»: Украинада жуфтлик фронт яқинида турмуш қурди

Украинанинг Россия билан урушдаги фронт чизиғи тобора яқинлашиб келаётган Краматорск шаҳрида 35 ёшли Тетяна ва Александр ник…
12:52 / 30.08.2026
Бугун Президент Мустақиллик байрами тадбирида иштирок этади

Бугун Президент Мустақиллик байрами тадбирида иштирок этади

28 август куни Президент Шавкат Мирзиёев иштирокида Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллигига бағишланган тантанали тадбир бў…
09:49 / 28.08.2026
«Ўзбекистон темир йўллари» ярим йилда 1 триллион сўм соф фойда олди

«Ўзбекистон темир йўллари» ярим йилда 1 триллион сўм соф фойда олди

«Ўзбекистон темир йўллари» 2026 йилнинг биринчи ярмида 1 триллион сўм соф фойда олди. Бу 2025 йилнинг мос давридаги 659 милл…
00:25 / 31.08.2026
Эртага, 29 август об-ҳаво маълумоти

Эртага, 29 август об-ҳаво маълумоти

ТОШКЕНТ ШАҲРИ: Ҳаво бироз булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади, 10-12 м/с гача куча…
17:07 / 28.08.2026
Шавкат Мирзиёев Непал Президентига ҳамдардлик билдирди

Шавкат Мирзиёев Непал Президентига ҳамдардлик билдирди

Давлатимиз раҳбари ҳалок бўлганларнинг оила аъзолари ва яқинларига сабр-тоқат, жароҳатланганларга эса тез фурсатда соғайиб к…
09:39 / 28.08.2026
Ўзбекистон илк бор академик эшкак эшиш бўйича жаҳон чемпиони бўлди

Ўзбекистон илк бор академик эшкак эшиш бўйича жаҳон чемпиони бўлди

27 август куни Нидерландиянинг Амстердам шаҳрида академик эшкак эшиш бўйича жаҳон чемпионатининг енгил вазнли эркаклар ўртас…
12:00 / 28.08.2026
Ўзбекистонда ўртача ойлик пенсия миқдори 10 йилда 3,3 бараварга ошди

Ўзбекистонда ўртача ойлик пенсия миқдори 10 йилда 3,3 бараварга ошди

Ўзбекистонда ўртача ойлик пенсия миқдори сўнгги 10 йил ичида 3,3 бараварга ошган. Миллий статистика қўмитаси маълумотларига …
15:08 / 27.08.2026
Ўзбекистон Мустақиллиги куни — янгиланиб, дадил тараққиёт сари одимлаётган мамлакатимизнинг улуғ айёмидир!

Ўзбекистон Мустақиллиги куни — янгиланиб, дадил тараққиёт сари одимлаётган мамлакатимизнинг улуғ айёмидир!

Президентимиз Шавкат Мирзиёев ўз нутқида келгуси ўн йилликни «Миллий юксалиш даври» деб эълон қилдилар.
22:35 / 31.08.2026
Дунё ёш парламентарийлари Самарқандда жамланади.

Дунё ёш парламентарийлари Самарқандда жамланади.

4–6 сентябрь кунлари Самарқанд шаҳрида Ёш парламент аъзоларининг XII глобал конференцияси бўлиб ўтади. Анжуманда 183 мамлака…
16:30 / 28.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!