$
12131.55 UZS
22.53
153.54 UZS
3.23
14124.76 UZS
-14.94
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Бекободда 1 млрд сўмлик дори воситалари контрабандаси аниқланди

Бекободда 1 млрд сўмлик дори воситалари контрабандаси аниқланди

Ҳозирда ушбу дори воситаларига нисбатан экспертиза текшируви тайинланиб, ҳолат бўйича суриштирув ишлари олиб борилмоқда.
08:36 / 11.01.2026
Эрон АҚШ ва Исроилни огоҳлантирди

Эрон АҚШ ва Исроилни огоҳлантирди

Эрон парламенти спикери Муҳаммад Бағир Ғолибаф АҚШ Эронга ҳужум қилган тақдирда, АҚШ ва Исроилнинг минтақадаги ҳарбий базала…
17:25 / 11.01.2026
Пропан нархининг асоссиз оширилишига қарши назорат кучайтирилди

Пропан нархининг асоссиз оширилишига қарши назорат кучайтирилди

Рақобатни ривожлантириш ва истеъмолчилар ҳуқуқларини ҳимоя қилиш қўмитаси пропан нархининг асоссиз оширилишига қарши чоралар…
11:00 / 12.01.2026
Трамп Гренландияни нима учун эгалламоқчи?

Трамп Гренландияни нима учун эгалламоқчи?

Олимларнинг фикрича, Гренландияда нефть ва газ захиралари ҳам кўп бўлиши мумкин.
16:56 / 11.01.2026
Ўзбекистонда маҳаллий бошқарув тизими тубдан ўзгаради: ҳоким ва Кенгаш ваколатлари ажратилди

Ўзбекистонда маҳаллий бошқарув тизими тубдан ўзгаради: ҳоким ва Кенгаш ваколатлари ажратилди

Янги Қонун билан Ўзбекистонда маҳаллий бошқарув тизими тубдан ўзгармоқда. Энг асосий янгилик — энди ҳоким ва Кенгаш раиси ла…
17:17 / 10.01.2026
Ўзбекистонда аэропортлар номи давлат тили қоидаларига мослаштирилади

Ўзбекистонда аэропортлар номи давлат тили қоидаларига мослаштирилади

“Аэропортлар, автовокзаллар ва автостанцияларнинг номлари давлат тили қоида ва меъёрларига мувофиқлаштириш ҳамда уларга янги…
10:09 / 12.01.2026
Фарғонада Ўзбекистон–Хитой қўшма экспедицияси қадимий шаҳар қолдиқларини топди

Фарғонада Ўзбекистон–Хитой қўшма экспедицияси қадимий шаҳар қолдиқларини топди

Фарғона водийсида Ўзбекистон ва Хитой археологлари Кува шаҳристонига тегишли қадимий мудофаа деворларининг парчаларини топди…
14:52 / 11.01.2026
АҚШга борган ўзбекистонликлар сони бир йилда 1,2 минг нафарга ошди

АҚШга борган ўзбекистонликлар сони бир йилда 1,2 минг нафарга ошди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь–ноябрь ойларида жами 15 259 нафар Ўзбекистон фуқаролари …
09:48 / 12.01.2026
“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

“Права” учун қайтадан имтиҳон топшириш ҳақидаги хабарлар рад этилди

Ижтимоий тармоқларда 2021 йилга қадар миллий ҳайдовчилик гувоҳномасини олган фуқаролар янги имтиҳон марказларида график асос…
16:20 / 10.01.2026
Ўзбекистонда таълим соҳасидаги бозор хизматлари ҳажми 34,2 трлн сўмга етди

Ўзбекистонда таълим соҳасидаги бозор хизматлари ҳажми 34,2 трлн сўмга етди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, Ўзбекистонда 2025 йилнинг январь- ноябрь ойларида таълим соҳасидаги бозор хи…
14:59 / 10.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!