$
12168.98 UZS
40.96
159.89 UZS
1.37
14588.17 UZS
169.17
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Самарқандда имом-хатиблар ўртасида спорт мусобақаси ташкил этилди

Самарқандда имом-хатиблар ўртасида спорт мусобақаси ташкил этилди

Самарқанд вилоятида имом-хатиблар ўртасида соғлом турмуш тарзини тарғиб этувчи спортнинг шахмат, шашка, стол тенниси ва воле…
09:14 / 29.01.2026
ЕЧЛ. “Барселона”, “Манчестер Сити” ва “Ливерпул”дан муҳим ғалабалар, “Реал” Лиссабонда 4 та гол ўтказиб юборди

ЕЧЛ. “Барселона”, “Манчестер Сити” ва “Ливерпул”дан муҳим ғалабалар, “Реал” Лиссабонда 4 та гол ўтказиб юборди

Европа Чемпионлар Лигаси гуруҳ босқичи 8-туридан ўрин олган барча учрашувлар якунланди:
08:57 / 29.01.2026
Франция 15 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларга киришни тақиқламоқда

Франция 15 ёшгача бўлган болалар учун ижтимоий тармоқларга киришни тақиқламоқда

Ҳужжат онлайн платформаларга ёшни текшириш тизимларини жорий этишга мажбуриятини юклаши кутилмоқда.
15:52 / 27.01.2026
Ўзбекистон аҳолиси 38 млн 236,7 минг кишига етди

Ўзбекистон аҳолиси 38 млн 236,7 минг кишига етди

Миллий статистика қўмитаси 2026 йилнинг 1 январь ҳолатига кўра Ўзбекистон демографик кўрсаткичлари статистикасини маълум қил…
14:59 / 28.01.2026
Эронда Исроил учун жосуслик қилган эркак қатл этилди

Эронда Исроил учун жосуслик қилган эркак қатл этилди

Эрон Исроилнинг Моссад разведка хизмати фойдасига жосуслик қилганликда айбланган эркакни қатл этди. Бу ҳақда Iran Internatio…
10:21 / 29.01.2026
Президентимиз Тошкент шаҳри қўриқлаш хизмати фаолияти билан танишди

Президентимиз Тошкент шаҳри қўриқлаш хизмати фаолияти билан танишди

Президент Шавкат Мирзиёев 27 январь куни Тошкент шаҳри ички ишлар бош бошқармаси ҳузуридаги қўриқлаш хизмати фаолияти билан …
17:50 / 27.01.2026
Россияда қаровсиз қолган 14 нафар бола Ўзбекистонга қайтарилди

Россияда қаровсиз қолган 14 нафар бола Ўзбекистонга қайтарилди

Россияда ота-она қаровисиз қолган ўзбекистонлик болалар ортга қайтарилди. Бу ҳақда Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги хабар бер…
09:05 / 28.01.2026
Ўзбекистонда 2025 йил 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Ўзбекистонда 2025 йил 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Миллий статистика қўмитасининг дастлабки маълумотларига кўра, Ўзбекистонда 2025 йилда 1,1 квадриллион сўмлик саноат маҳсулот…
10:08 / 29.01.2026
Мобил алоқада қарздорлик тақиқланиб, пуллик хизматлар фақат абонент розилик билан уланади

Мобил алоқада қарздорлик тақиқланиб, пуллик хизматлар фақат абонент розилик билан уланади

Қоидаларга кўра, абонент – жисмоний шахсдан тариф режаси бўйича абонент тўлови ва хизмат учун маблағ ечишда ҳисобни салбий ҳ…
10:28 / 28.01.2026
Трамп Жанубий Корея маҳсулотларига 25 фоизгача божлар жорий қилади

Трамп Жанубий Корея маҳсулотларига 25 фоизгача божлар жорий қилади

Қўшма Штатлар раҳбарининг таъкидлашича, Жанубий Корея келишувни тасдиқлашда сусткашлик қилмоқда, ҳолбуки АҚШ келишилган бити…
11:09 / 27.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!