$
12073.29 UZS
21.58
155.16 UZS
0.47
14158.35 UZS
149.44
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда метан “заправка”лар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати пасайиши сабабли метан заправкалар фаолиятига вақтинча чеклов киритилди. Бу ҳақда Энергетика вази…
08:35 / 20.01.2026
Зоминдаги дор йўли аукционда 215 млрд сўмга сотилди

Зоминдаги дор йўли аукционда 215 млрд сўмга сотилди

Жиззах вилоятининг Зомин туманида жойлашган дор йўли аукцион орқали сотилди. Савдолар E-аукцион платформасида бўлиб ўтди.
10:23 / 21.01.2026
“Ўзбекнефтгаз” бензин ҳажмини оширади

“Ўзбекнефтгаз” бензин ҳажмини оширади

“Ўзбекнефтгаз” матбуот котиби қайд этишича, шу кунга қадар биржа савдоларига қўйилаётган кунлик 3700 тонна бензин талаб ва т…
11:34 / 20.01.2026
Фарғонадаги тоғли ҳудудда Captiva ағдарилиб, ҳайдовчиси ҳалок бўлди

Фарғонадаги тоғли ҳудудда Captiva ағдарилиб, ҳайдовчиси ҳалок бўлди

Кеча, 19 январь куни Фарғона вилоятида тоғ орасидаги дара йўлда юрган эркак машинаси билан бирга ағдарилиб кетди. Бу ҳақда Ф…
15:00 / 20.01.2026
Трамп жорий қилган импорт божларини америкаликлар тўламоқда – манба

Трамп жорий қилган импорт божларини америкаликлар тўламоқда – манба

Kil Жаҳон иқтисодиёти институти (IfW) экспертлари ҳисоб-китобларига кўра, бошқа давлатлардан импорт қилинадиган маҳсулотларг…
12:45 / 20.01.2026
Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Ўзбекистонда ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмга етди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилнинг январь-ноябрь ойларида ижара хизматлари ҳажми 11,6 трлн сўмни т…
14:33 / 21.01.2026
Ўзбекистонга совуқ ҳаво оқими кириб келмоқда

Ўзбекистонга совуқ ҳаво оқими кириб келмоқда

“Ўзгидромет” хабарига кўра, жорий йилнинг 22–24 январь кунлари Ўзбекистон ҳудудига нам ва совуқ ҳаво массалари кириб келади.
12:16 / 21.01.2026
Трамп “Тинчлик Кенгаши”га қўшилишни истамаган Макронга 200 фоизли божлар билан таҳдид қилди

Трамп “Тинчлик Кенгаши”га қўшилишни истамаган Макронга 200 фоизли божлар билан таҳдид қилди

АҚШ президенти Доналд Трамп Франция президенти Эммануел Макронни Тинчлик кенгашига қўшилишдан бош тортгани учун танқид қилди…
14:19 / 20.01.2026
20 январь кунги об-ҳаво маълумоти

20 январь кунги об-ҳаво маълумоти

Ўзбекистон Республикаси Гидрометеорология хизмати агентлигининг хабар беришича, 20 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради…
17:51 / 19.01.2026
Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Шавкат Мирзиёев Швейцарияга жўнаб кетди

Президент Шавкат Мирзиёев Доналд Трампнинг таклифига биноан 21 январь куни Давос шаҳрида Америка етакчиси ташаббуси билан та…
18:12 / 21.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!