$
12085.56 UZS
33.51
164.52 UZS
-0.78
13870.60 UZS
-114.6
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

20-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

20-июнь куни қандай об-ҳаво кузатилади?

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, куннинг иккинчи ярмида қисқа муддатли ёмғир ёғиши, момақалдироқ бўлиши мумкин.
14:30 / 19.06.2026
Зеленский Полшадан олган “Оқ бургут” орденини почта орқали қайтариб юборди

Зеленский Полшадан олган “Оқ бургут” орденини почта орқали қайтариб юборди

Полша президенти Карол Навротский украиналик ҳамкасбини мамлакатнинг энг олий давлат мукофоти — “Оқ бургут” орденидан маҳрум…
10:27 / 21.06.2026
Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Мундиални тарк этиши аниқ бўлган Туркия етакчиси Арда Гулер халқидан узр сўради

Парагвай билан бўлган муросасиз ўйинда (1:0) мағлубиятга учрагач, Туркия терма жамоаси Жаҳон чемпионатидаги иккинчи мағлубия…
13:26 / 20.06.2026
Сирдарё вилоятида ўзининг танишига қалбаки АҚШ долларини ўтказмоқчи бўлган шахс фош этилди

Сирдарё вилоятида ўзининг танишига қалбаки АҚШ долларини ўтказмоқчи бўлган шахс фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментининг Боёвут тумани бўлими томонидан ўтказилган терговга қадар текширувда фуқаро А.Т. …
11:02 / 20.06.2026
Навоийда ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўлга олинди

Навоийда ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўлга олинди

Навоий вилоятида юк автомашинасини жарима майдонидан чиқариб олиш мақсадида ЙПХ инспекторига пора таклиф қилган ҳайдовчи қўл…
14:31 / 21.06.2026
Ўзбекистон маҳсулотларини энг кўп қайси давлатлар харид қилмоқда?

Ўзбекистон маҳсулотларини энг кўп қайси давлатлар харид қилмоқда?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь–апрель ойларида Ўзбекистоннинг умумий экспорт ҳажми қари…
16:05 / 20.06.2026
Ўзбекистонлик ҳакам бошқарган баҳсда Марокаш ғалаба қозонди

Ўзбекистонлик ҳакам бошқарган баҳсда Марокаш ғалаба қозонди

2026 йилги футбол бўйича Жаҳон чемпионатининг “С” гуруҳидан ўрин олган Шотландия ва Марокаш терма жамоалари ўртасидаги учраш…
09:50 / 20.06.2026
Қаршида судья ёрдамчиси 2500 доллар олаётган вақтида ушланди

Қаршида судья ёрдамчиси 2500 доллар олаётган вақтида ушланди

Қашқадарё вилоятида коррупцияга оид навбатдаги ҳолат фош этилди. Жиноят ишлари бўйича Қарши туман судининг судья ёрдамчиси х…
09:24 / 19.06.2026
Андижонда қарийб 2,5 кг гашиш моддаси мусодара қилинди

Андижонда қарийб 2,5 кг гашиш моддаси мусодара қилинди

Наманган ва Марғилон шаҳарларида яшовчи, 1970, 1981 ва 1984 йилларда туғилган 3 нафар фуқарога тегишли 2 кг гашиш моддаси бо…
17:03 / 19.06.2026
Ўзбекистонда тиббий хизматлар нархлари ўрганилмоқда

Ўзбекистонда тиббий хизматлар нархлари ўрганилмоқда

Ўзбекистонда тиббий хизматлар нархларининг қай даражада асосли ва адолатли шакллантирилаётгани юзасидан ўрганиш ишлари олиб …
14:29 / 19.06.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!