$
12220.98 UZS
-54.6
158.38 UZS
-0.71
14495.30 UZS
-96.68
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда ҳафта давомида ҳарорат 25 даражагача кўтарилади

Ўзбекистонда ҳафта давомида ҳарорат 25 даражагача кўтарилади

Ўзбекистонда ҳаво ҳарорати 25 даражагача кўтарилиши кутилмоқда. Бу ҳақда “Ўзгидромет” хабар берди.
12:48 / 16.02.2026
Тошкент вилоятида Lada ва Damas тўқнашиб кетди

Тошкент вилоятида Lada ва Damas тўқнашиб кетди

“Натижада, транспорт воситасида бўлган йўловчи тан жароҳати олиб, туман марказий шифохонасига ётқизилган”, – дейилади хабард…
12:51 / 14.02.2026
Малайзияда ўзбекистонлик аёллар жинсий эксплуатация қилингани маълум бўлди

Малайзияда ўзбекистонлик аёллар жинсий эксплуатация қилингани маълум бўлди

Малайзияда ўзбекистонлик қизларни шаҳвоний эксплуатация қилган жиноий гуруҳ фош этилди. Бу ҳақда Ички ишлар вазирлиги хабар …
14:36 / 15.02.2026
АҚШ Эронда катта операцияга тайёрланмоқда

АҚШ Эронда катта операцияга тайёрланмоқда

АҚШ ҳарбийлари Президент Доналд Трамп Эронга зарба бериш ҳақида буйруқ чиқарган тақдирда, бир неча ҳафта давом этиши мумкин …
14:12 / 14.02.2026
Шахмат. Абдусатторов Жаҳон чемпионатида 3-ўринни эгаллади

Шахмат. Абдусатторов Жаҳон чемпионатида 3-ўринни эгаллади

Ярим финалда Магнус Карлсенга имкониятни бой берган Нодирбек Абдусатторов 3-ўрин учун германиялик Винсент Кеймерга қарши баҳ…
09:08 / 16.02.2026
Туркманистон миллий хавфсизлик вазири ишдан олинди

Туркманистон миллий хавфсизлик вазири ишдан олинди

Маълумотларга кўра, унинг ўрнига майор Довлетгелди Мередов Туркманистон миллий хавфсизлик вазири этиб тайинланган. У бунгача…
08:32 / 16.02.2026
16 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

16 февраль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёмғир ёғиши мумкин.
15:27 / 15.02.2026
Алексей Навальний қурбақа заҳри билан ўлдирилган — манба

Алексей Навальний қурбақа заҳри билан ўлдирилган — манба

The Insider Нашрнинг хабар беришича, Буюк Британия, Швеция, Франция, Германия ва Нидерландия россиялик мухолиф сиёсатчи Алек…
09:59 / 15.02.2026
Диний саволлар учун 1171 қисқа рақами ишга тушди

Диний саволлар учун 1171 қисқа рақами ишга тушди

Ҳар куни соат 09-00 дан 17-00 гача саволларга жавоб берилади.
15:42 / 15.02.2026
Хоразмдаги “дом”да 9,8 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Хоразмдаги “дом”да 9,8 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Хоразм вилояти Ҳазорасп туманида филиал комплаенс назорат тузилмалари, туман газ таъминоти бўлими ходимлари ва ҳуқуқ-тартибо…
10:23 / 14.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар
Истанбулда чиқинди контейнеридан ўзбекистонлик аёлнинг бошсиз жасади топилди
12:47 / 25.01.2026
Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди
15:22 / 22.01.2026
Америка инвестиция жамғармаси Россиядан империя қарзлари учун 225 миллиард доллар талаб қилди
16:45 / 18.01.2026
Одилхон қори Юнусхон ўғли суд залида ҳибсга олинди
15:37 / 26.01.2026
“Мен диктаторман” — Доналд Трамп
09:56 / 22.01.2026
Урушда Россия 1,2 млн, Украина эса 600 минггача ҳарбий хизматчисини йўқотган – манба
12:56 / 28.01.2026
Ўзбекистонлик аёлнинг ўлдирилиши Туркияда норозиликларга сабаб бўлди
08:26 / 28.01.2026
“Энергетик сулҳ”дан сўнг Россия Украинага кенг кўламли ракета ҳужумини амалга оширди
17:55 / 03.02.2026
Тарқалган видео сунъий интеллект ёрдамида тайёрланган — Николай Валуев
12:03 / 28.01.2026
АҚШда 37 ёшли эркак федерал агент томонидан отиб ўлдирилди
18:06 / 25.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!