$
12136.57 UZS
-0.53
157.70 UZS
-0.83
14318.73 UZS
11.52
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Андижонда ЗИЛ уриб кетиши оқибатида 9 ёшли бола вафот этди

Андижонда ЗИЛ уриб кетиши оқибатида 9 ёшли бола вафот этди

Андижон вилояти Балиқчи туманида 9 ёшли болани ЗИЛ юк машинаси уриб кетди. Бу ҳақда Андижон вилояти Йўл ҳаракати хавфсизлиги…
11:25 / 26.02.2026
Афғонистонда содир бўлган зилзила кучи Ўзбекистонда сезилди

Афғонистонда содир бўлган зилзила кучи Ўзбекистонда сезилди

Бугун, 25 февраль куни Афғонистонда зилзила содир бўлди. Бу ҳақда Бу ҳақда Сейсмопрогностик мониторинг Республика маркази ха…
16:37 / 25.02.2026
Сурхондарёдаги энг оғриқли масалалардан бири йўл ва транспорт инфратузилмаси экани қайд этилди

Сурхондарёдаги энг оғриқли масалалардан бири йўл ва транспорт инфратузилмаси экани қайд этилди

Юртимизни Афғонистон ва Тожикистон билан боғлайдиган 178 километрли магистраль йўл 30 йилдан буён капитал таъмирланмаган. Му…
13:14 / 27.02.2026
Шавкат Мирзиёев Термиз туманидаги “Томорқа мактаби” фаолияти билан танишди

Шавкат Мирзиёев Термиз туманидаги “Томорқа мактаби” фаолияти билан танишди

Давлат раҳбари дастлаб сув хўжалигида маҳаллийлаштирилган техника ва ускуналар тақдимоти билан танишди.
12:51 / 26.02.2026
Денов, Олтинсой, Сариосиё, Узун туманларидаги 5 минг гектарда лимончилик плантацияси ташкил қилинади

Денов, Олтинсой, Сариосиё, Узун туманларидаги 5 минг гектарда лимончилик плантацияси ташкил қилинади

Ангор, Узун, Деновда “Томорқа мактаблари”ни ташкил қилиш, уларда йилига 10 минг аҳолини ўқитиш топширилди.
12:23 / 27.02.2026
Тошкентда 9 та янги жамоат парклари ташкил этилади

Тошкентда 9 та янги жамоат парклари ташкил этилади

Ўз навбатида, лойиҳаларнинг камида 30 фоизида, яъни 400 гектарда яшил майдонлар ташкил этиш шартлиги кўрсатиб ўтилди.
09:39 / 26.02.2026
Термиз халқаро савдо марказида экспорт ҳажмини 1 миллиард долларга етказиш топширилди

Термиз халқаро савдо марказида экспорт ҳажмини 1 миллиард долларга етказиш топширилди

Эндиликда марказ ҳудудидаги товар савдоси ва хизматлар экспорт сифатида баҳоланади, уларга нисбатан ҳам қўшилган қиймат соли…
12:11 / 27.02.2026
Ҳиндистонда ўзбек тили бўйича тўрт йиллик бакалавриат дастури ишга туширилади

Ҳиндистонда ўзбек тили бўйича тўрт йиллик бакалавриат дастури ишга туширилади

Унинг битирувчилари Тошкент ва Деҳли ўртасидаги маданий ҳамда иқтисодий мулоқотнинг асосий воситачилари бўлиши кутилмоқда.
16:54 / 25.02.2026
Қўқондаги портлаш юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Қўқондаги портлаш юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Фарғона вилояти Қўқон шаҳридаги кўп қаватли уйлардан бирида содир бўлган портлаш юзасидан жиноят иши қўзғатилди. Бу ҳақда ИИ…
10:45 / 26.02.2026
Ўзбекистонда бир йил давомида 152,1 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Ўзбекистонда бир йил давомида 152,1 трлн сўмлик озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқарилди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 152,1 трлн сўмлик озиқ-ов…
12:32 / 26.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!