$
11937.60 UZS
-37.19
159.47 UZS
-0.17
13961.02 UZS
-47.09
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

30 апрель куни Ўзбекистон бўйлаб ҳаво асосан ўзгарувчан бўлади.

Кўпчилик ҳудудларда ёғингарчилик кутилмайди, аммо айрим вилоятларда қисқа муддатли ёмғир ва момақалдироқ кузатилиши мумкин.
22:19 / 29.04.2026
Қамчибек Ташиев: “Мен айбсизман, қонун доирасида ҳаракат қилишга чақираман”

Қамчибек Ташиев: “Мен айбсизман, қонун доирасида ҳаракат қилишга чақираман”

29-апрель куни Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитасининг собиқ раҳбари Қамчибек Ташиев ўзига нисбатан жиноят иши қўз…
20:00 / 29.04.2026
Ўзбекистонликлар Франсияда мавсумий иш билан таъминланади

Ўзбекистонликлар Франсияда мавсумий иш билан таъминланади

Ўзбекистон ва Франсия ўртасида қишлоқ хўжалиги соҳасидаги ҳамкорлик кенгаймоқда. Янги келишувга кўра, 2026-йил ёз мавсумида …
09:14 / 30.04.2026
Кўксаройда Чехия Бош вазирини расмий кутиб олиш маросими бўлиб ўтди

Кўксаройда Чехия Бош вазирини расмий кутиб олиш маросими бўлиб ўтди

Андреж Бабиш 30 апрель куни расмий ташриф билан Ўзбекистонга келди ва Кўксарой қароргоҳида тантанали кутиб олинди.
12:09 / 30.04.2026
Чилонзорда йўлнинг бир қисми таъмир сабаб вақтинча ёпилди

Чилонзорда йўлнинг бир қисми таъмир сабаб вақтинча ёпилди

Тошкент шаҳрининг Чилонзор туманида жойлашган Бунёдкор ва Чопонота кўчалари кесишмасидаги йўл ўтказгичда жорий таъмирлаш ишл…
10:04 / 30.04.2026
Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

Ўзбекистон ва Чехия ўртасида қатор муҳим битимлар имзоланди

30 апрель куни Тошкент шаҳрида ўтказилган музокаралар якунида Шавкат Мирзиёев ва Андрей Бабиш Кенгайтирилган ҳамкорликни илг…
14:16 / 30.04.2026
Баҳодир Жалоловнинг навбатдаги жанг санаси аниқ бўлди

Баҳодир Жалоловнинг навбатдаги жанг санаси аниқ бўлди

Икки карра Олимпиада ва Жаҳон чемпиони Баҳодир Жалолов навбатдаги жангини 2026 йил 9 май куни Буюк Британиянинг Манчестер ша…
14:01 / 29.04.2026
Апрелда сўм курси мустаҳкамланди

Апрелда сўм курси мустаҳкамланди

2026 йил апрель ойида АҚШ долларининг сўмга нисбатан расмий курси 1,9 фоизга пасайди. Ой давомида валюта курсининг ўртача ку…
14:22 / 30.04.2026
Президент Тошкентда сунъий кўллар сонини 12 тага етказишни топширди

Президент Тошкентда сунъий кўллар сонини 12 тага етказишни топширди

Тошкент шаҳрида сунъий кўллар сони 12 тага етказилади. Бу бўйича топшириқ Президент Шавкат Мирзиёев томонидан гидроэнергетик…
20:02 / 29.04.2026
Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Чирчиқда профилактика инспекторига нисбатан жиноят иши қўзғатилди

Ҳозирда унга нисбатан жиноят иши қўзғатилиб, тергов ҳаракатлари олиб борилмоқда.
16:47 / 30.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!