$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Tashtish.uz'нинг 5 нафар ходими процессуал тартибда ушланди

Tashtish.uz'нинг 5 нафар ходими процессуал тартибда ушланди

Ҳозирда уларнинг Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг 139-моддаси ҳамда 244/6-моддасида кўрсатилган жиноятларга алоқадорликлари те…
12:54 / 16.01.2026
Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш мумкин

Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш мумкин

Германия 2026-йилги жаҳон чемпионатини бойкот қилиш имкониятини кўриб чиқмоқда. Бу ҳақда Германия канцлери Фридрих Мерснинг …
17:40 / 17.01.2026
Осиё Кубоги U-23. Бугун Ўзбекистон чорак финалда Хитойга қарши ўйнайди

Осиё Кубоги U-23. Бугун Ўзбекистон чорак финалда Хитойга қарши ўйнайди

Маълумот учун, Ўзбекистон олимпия терма жамоаси плей-офф босқичига “C” гуруҳидан йўл олди. Жамоамиз гуруҳ босқичида икки ғал…
11:21 / 17.01.2026
Ўзбекистонда электромобиллар савдоси 35 фоизга ўсди

Ўзбекистонда электромобиллар савдоси 35 фоизга ўсди

2025 йил якунларига кўра, Ўзбекистонда бирламчи автомобиль бозори барқарор ўсиш суръатларини намойиш этди. Бу ҳақда Иқтисоди…
17:09 / 17.01.2026
АҚШ Украина учун ҳам “Тинчлик кенгаши” тузиши мумкин

АҚШ Украина учун ҳам “Тинчлик кенгаши” тузиши мумкин

Financial Times нашрга кўра, мазкур ташаббус Қўшма Штатлар президенти Трамп воситачилигида ишлаб чиқилган Ғазо бўйича тинчли…
11:59 / 17.01.2026
16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

16 январь куни Тошкентда ҳаво ўзгариб туради, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, кечқурун ёмғир қорга айланиши мумкин.
15:11 / 15.01.2026
Автоҳалокатга учраган Адам Қодиров Москвага олиб кетилган

Автоҳалокатга учраган Адам Қодиров Москвага олиб кетилган

Кеча, 16 январь куни Чеченистон раҳбари Рамзан Қодировнинг ўғли Адам Қодировнинг кортежи Грозний шаҳрида йўл-транспорт ҳодис…
10:08 / 17.01.2026
Қаршида МЧЖ 4 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланди

Қаршида МЧЖ 4 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 4 миллиард 90 миллион сўмлик за…
14:32 / 17.01.2026
Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

Чиқиндидан қарзи борлар огоҳлантирилди

15 январь куни республика бўйича чиқинди хизматидан юзага келган 9,3 млрд сўм қарздорлик учун жами 118 минг 646 та абонентга…
12:18 / 16.01.2026
Ўзбекистонга олиб келинган 21 кг наркотик мусодара қилинди

Ўзбекистонга олиб келинган 21 кг наркотик мусодара қилинди

Гиёҳвандлик воситаларининг ноқонуний айланмасига қарши курашиш йўналишида Давлат хавфсизлик хизматининг Наманган вилояти бўй…
15:29 / 16.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!