$
11968.59 UZS
16.35
147.74 UZS
-0.07
14020.01 UZS
56.21
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

“Менинг инспекторим” мобил иловаси ишга туширилади

“Менинг инспекторим” мобил иловаси ишга туширилади

2025 йил 5 январда қабул қилинган “Республика маҳаллаларида хавфсиз муҳитни яратиш йўналишида яхлит манзилли ишлаш тизимини …
11:06 / 07.01.2026
Февраль ойида 1-синф ўқувчилари учун қўшимча таътил берилади

Февраль ойида 1-синф ўқувчилари учун қўшимча таътил берилади

Ўзбекистонда 1-синф ўқувчиларига февраль ойида қўшимча бир ҳафта таътил берилади. Бу ҳақда Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 1…
11:56 / 07.01.2026
Tashkent City’да ёнғин содир бўлди

Tashkent City’да ёнғин содир бўлди

6 январь куни Tashkent City ҳудудида ёнғин содир бўлди.
10:18 / 06.01.2026
Мактаб ва шифохоналарни таъмирлаш учун янги жамғарма ташкил қилинади

Мактаб ва шифохоналарни таъмирлаш учун янги жамғарма ташкил қилинади

Президент Шавкат Мирзиёевнинг 2025 йил 30 декабрдаги “Таълим, соғлиқни сақлаш ва спорт тизимини барқарор ривожлантиришни таъ…
08:38 / 07.01.2026
Йўловчи вагонларини янгилаш учун “Ўзбекистон темирйўллари” АЖ 143 млн доллар кредит олади

Йўловчи вагонларини янгилаш учун “Ўзбекистон темирйўллари” АЖ 143 млн доллар кредит олади

“Ўзбекистон темирйўллари” АЖ 200 та йўловчи вагонини янгилаш учун 143 миллион доллар миқдорида кредит олади.
17:59 / 07.01.2026
Тошкент аэропорти бир муддат электрдан узилиб қолди

Тошкент аэропорти бир муддат электрдан узилиб қолди

Билдирилишича, электр узилиши бугун, 6 январь маҳаллий вақт билан соат 02:28 да Қўйлиқ подстанциясидаги кичик носозлик туфай…
11:53 / 06.01.2026
Бойсунда янги туризм қишлоғи барпо этилди

Бойсунда янги туризм қишлоғи барпо этилди

Янги йил арафасида Сурхондарё вилояти Бойсун туманидаги асрлик тарих ва бой маданий меросга эга “Сайроб” маҳалласига расман …
12:58 / 06.01.2026
Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Эронда норозилик намойишлари кенгаймоқда, Абданан шаҳри ҳукумат назоратидан чиқди

Маҳаллий ОАВларга кўра, Илам вилоятидаги Абданан шаҳри Эрон Ислом Республикаси ҳукумати назоратидан чиққан биринчи шаҳар бўл…
09:33 / 07.01.2026
20 мингга яқин фуқарони Умрага ноқонуний юборганлар қўлга олинди

20 мингга яқин фуқарони Умрага ноқонуний юборганлар қўлга олинди

1984 йилда Андижон вилоятида туғилган аёл, “Жалолқудуқ Авиатранс” масъулияти чекланган жамиятида норасмий турагент вазифасин…
15:06 / 07.01.2026
Венесуэла АҚШга 30–50 млн баррель нефть етказиб беради

Венесуэла АҚШга 30–50 млн баррель нефть етказиб беради

АҚШ президенти бу ҳақда ўзининг Truth Social ижтимоий тармоғидаги саҳифасида маълум қилди. Бу АҚШ Венесуэла президенти Никол…
14:20 / 07.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!