$
12035.26 UZS
-15.08
151.46 UZS
-1.83
13710.57 UZS
25
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғига хизмат текшируви тайинланди

Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғига хизмат текшируви тайинланди

Қашқадарё вилоятининг Косон тумани Маҳаллалар уюшмаси бўлими бошлиғи Убайдулла Очиловга фуқарога нисбатан қўпол муомаласи ор…
14:39 / 29.07.2026
29 июль кунги об-ҳаво маълумоти

29 июль кунги об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво кам булутли бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 23-25…
22:54 / 28.07.2026
Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Шаффофлик ва молиявий барқарорлик: сув соҳасидаги иқтисодий ва институционал бурилиш

Корхоналар ўзини-ўзи молиялаштирмаса ва тизимда шаффофлик бўлмаса, ҳар қандай соҳанинг ривожланиши қийинлашади. Президентнин…
16:32 / 28.07.2026
Ўзбекистонликлар Дубайга ишга таклиф этилди

Ўзбекистонликлар Дубайга ишга таклиф этилди

Ўзбекистон фуқаролари Бирлашган Араб Амирликларининг Дубай халқаро аэропортида хизмат кўрсатиш соҳасига ишга таклиф этилмоқд…
17:19 / 29.07.2026
30-ИЮЛГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ

30-ИЮЛГА ОБ-ҲАВО ПРОГНОЗИ

29 июль соат 20:00 дан 30 июль соат 20:00 гача
17:41 / 29.07.2026
Линдси Грем билан хайрлашув маросимида Нетаняху ва Зеленский иштирок этади

Линдси Грем билан хайрлашув маросимида Нетаняху ва Зеленский иштирок этади

АҚШ сенатори Линдси Грем билан икки кунлик хайрлашув маросими бугун, 29 июль куни Вашингтонда бошланади. Унда Исроил бош ваз…
10:18 / 29.07.2026
Ўзбекистон Президенти амалий ташриф билан Қозоғистонда бўлади

Ўзбекистон Президенти амалий ташриф билан Қозоғистонда бўлади

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев Қозоғистон Республикаси Президенти Қaсим-Жомарт Тоқаевнинг таклифига бино…
20:20 / 28.07.2026
Тошкентнинг 4 та кириш қисмида рамзий дарвозалар қурилади

Тошкентнинг 4 та кириш қисмида рамзий дарвозалар қурилади

Президент қарорига кўра, 2027 йил охиригача Тошкент шаҳрининг 4 та асосий кириш қисмида рамзий дарвозалар барпо этилади.
14:17 / 30.07.2026
Тошкентда 86 ёшли аёлнинг уйига қамаб кетилгани юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Тошкентда 86 ёшли аёлнинг уйига қамаб кетилгани юзасидан жиноят иши қўзғатилди

Тошкент шаҳрида 86 ёшли аёл уйига қамаб, қаровсиз қолдирилгани ҳақидаги хабарлар юзасидан Жиноят кодексининг 168-моддаси 4-қ…
15:25 / 30.07.2026
Қирғизистон ва Ўзбекистон чегарасида ер ости туннель топилди

Қирғизистон ва Ўзбекистон чегарасида ер ости туннель топилди

Қирғизистоннинг Боткен вилоятида Ўзбекистон билан чегарадош ҳудудда контрабанда мақсадида фойдаланилган бўлиши мумкин бўлган…
14:25 / 30.07.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!