$
12303.16 UZS
23.68
159.76 UZS
0.51
14507.89 UZS
-0.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

ТДТ Фатво ҳайъати рамазон ойи 19 февраль куни бошланишини маълум қилди

ТДТ Фатво ҳайъати рамазон ойи 19 февраль куни бошланишини маълум қилди

2026 йилда рамазон ойининг биринчи куни 19 февраль, пайшанба кунига, Рамазон ҳайити эса 20 март, жума кунига тўғри келиши ку…
08:24 / 07.02.2026
“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

“Барселона” мураббийсиз қолиши мумкин

Ханс-Дитер Флик 2024 йил ёзидан буён каталонияликлар жамоасини бошқариб келмоқда. Томонлар ўртасидаги амалдаги шартнома 2027…
17:26 / 08.02.2026
МОҚ Отабек Умаров номидан тарқатилаётган сохта хабарлар бўйича огоҳлантирди

МОҚ Отабек Умаров номидан тарқатилаётган сохта хабарлар бўйича огоҳлантирди

Ижтимоий тармоқларда Миллий Олимпия қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари Отабек Умаров номидан сохта аккаунтлар очилиб, тур…
10:20 / 07.02.2026
“Толибон” хорижий инвесторлар учун Афғонистонда яшаш рухсатномасини бериши мумкин

“Толибон” хорижий инвесторлар учун Афғонистонда яшаш рухсатномасини бериши мумкин

Маълумотларга кўра, хорижий инвесторларга инвеститсиялар эвазига бир йилдан ўн йилгача амал қиладиган яшаш рухсатномаларини …
16:32 / 08.02.2026
Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун майдон танлашнинг хавфсизлик мезонлари белгиланди

Ўзбекистонда АЭС қурилиши учун майдон танлашнинг хавфсизлик мезонлари белгиланди

Вазирлар Маҳкамаси ҳузуридаги Саноат, радиация ва ядро хавфсизлиги қўмитаси томонидан “Атом электр станцияси майдончаси хавф…
16:40 / 08.02.2026
Фарғонадаги кўп қаватли уйда 6,1 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланилди

Фарғонадаги кўп қаватли уйда 6,1 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланилди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 6 миллиард 107 миллион сўмлик з…
16:11 / 07.02.2026
Трамп Эрон билан савдо қилувчи давлатлар учун божларни оширади

Трамп Эрон билан савдо қилувчи давлатлар учун божларни оширади

АҚШ президенти Доналд Трамп 6 февраль куни имзоланган фармонида Эрон билан савдони давом эттираётган мамлакатларга қўшимча б…
14:41 / 07.02.2026
Ислом тараққиёт банки Ўзбекистонда инфратузилма ва таълимга 164 млн доллар ажратади

Ислом тараққиёт банки Ўзбекистонда инфратузилма ва таълимга 164 млн доллар ажратади

Муҳокамаларда Ўзбекистоннинг миллий тараққиёт устувор йўналишларига мос келувчи инфратузилма ва инсон капиталига сармояларни…
09:12 / 09.02.2026
8 февраль куни Ўзбекистонда об-ҳаво асосан ёғингарчиликсиз бўлади

8 февраль куни Ўзбекистонда об-ҳаво асосан ёғингарчиликсиз бўлади

Тошкент шаҳрида якшанба куни ёғингарчилик кутилмайди. Кечаси ҳаво ҳарорати 1–3 даража илиқ, кундузи эса 13–15 даража илиқ бў…
15:05 / 07.02.2026
Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Ўзбекистонда кийим ишлаб чиқаришда етакчи ҳудуд маълум қилинди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2025 йилда Ўзбекистонда йирик корхоналар томонидан 43,1 трлн сўмлик кийимлар…
10:15 / 08.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!