$
12097.33 UZS
-31.13
160.53 UZS
1.49
14233.72 UZS
-70.59
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Эрон Ҳормуз бўғози устидан назоратни яна кучайтирди

Эрон Ҳормуз бўғози устидан назоратни яна кучайтирди

18 апрель куни Эрон АҚШ томонидан давом эттирилаётган денгиз блокадаси сабабли Ҳормуз бўғози фаолияти яна чекланганини маълу…
09:45 / 19.04.2026
Миграция агентлиги самарадорлигини ошириш масалалари муҳокама қилинди

Миграция агентлиги самарадорлигини ошириш масалалари муҳокама қилинди

Президент Шавкат Мирзиёев ташқи меҳнат миграциясини тартибли ташкил этиш, фуқароларни хориждаги юқори даромадли иш ўринлариг…
17:32 / 20.04.2026
Самарқандда муҳим форум бошланмоқда

Самарқандда муҳим форум бошланмоқда

Хабар бериб бораётганимиздек, 2026 йил 20–21 апрель кунлари Самарқанд шаҳрида халқаро миқёсдаги муҳим тадбир - “Жамоат салом…
09:19 / 20.04.2026
Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Ўзбекистонда ўқитувчилар учун аттестация тўлови 50 фоизга арзонлашди

Вазирлар Маҳкамасининг 16-апрелдаги қарори билан ўқитувчилар учун навбатдан ташқари аттестация тўлови икки баробар камайтири…
16:52 / 19.04.2026
Бухорода маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб кетди

Бухорода маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб кетди

Ижтимоий тармоқларда эълон қилинган видео юзасидан расмий маълумот берилди.
17:28 / 18.04.2026
Самарқандда халқаро форум ва ёшлар саммити ўтказилади

Самарқандда халқаро форум ва ёшлар саммити ўтказилади

2026-йил 20–21-апрел кунлари Самарқанд шаҳрида БМТ Наркотиклар ва жиноятчилик бўйича бошқармаси билан ҳамкорликда трансмилли…
11:13 / 19.04.2026
Бухоро шаҳрида маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб юборди

Бухоро шаҳрида маст ҳайдовчи 5 ёшли болани уриб юборди

Вилоят Йўл ҳаракати хавфсизлиги бошқармаси маълум қилишича, жорий йилнинг 15-апрель куни Бухоро шаҳрида маст ҳолда автомобил…
12:26 / 19.04.2026
Каспий соҳилидан қарийб 200 га яқин тюлень ўлиги топилди

Каспий соҳилидан қарийб 200 га яқин тюлень ўлиги топилди

Каспий денгизи қирғоқларида яна тюленларнинг оммавий нобуд бўлиши ҳолати қайд этилди.
17:02 / 19.04.2026
Чегара ҳудудида йирик миқдордаги наркотиклар аниқланди

Чегара ҳудудида йирик миқдордаги наркотиклар аниқланди

Давлат чегарасини қўриқлаш бўйича ўтказилган тезкор тадбирлар давомида Фарғона вилоятида катта миқдордаги наркотик моддалар …
09:31 / 18.04.2026
Самарқанддаги ёшлар саммити

Самарқанддаги ёшлар саммити

Самарқандда бўлиб ўтаётган глобал форум доирасидаги Ёшлар саммити иштирокчиларидан бири ўз илиқ таассуротлари билан ўртоқлаш…
10:40 / 20.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!