$
12004.41 UZS
-20.92
153.59 UZS
-1.66
14129.19 UZS
-33.04
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Янги йил кечаси мушакбозлик уюштирган шахслар 15 суткага қамалди

Янги йил кечаси мушакбозлик уюштирган шахслар 15 суткага қамалди

Суд уларнинг ҳар бирига 15 сутка маъмурий қамоқ ҳамда БҲМ 30 баравари миқдорида жарима жазосини қўллаган.
13:20 / 02.01.2026
Бугун, 5 январь куни Тошкентда ёғингарчилик кутилмайди. Эрталаб туман тушиши мумкин

Бугун, 5 январь куни Тошкентда ёғингарчилик кутилмайди. Эрталаб туман тушиши мумкин

Бугун кундузи ёғингарчилик кутилмайди. Айрим жойларга туман тушади. Шамол 7–12 м/с тезликда эсади. Ҳаво ҳарорати 2–7 даража …
08:59 / 05.01.2026
Эрон ички муаммоларни ҳал этишда ташқи аралашувга йўл қўймаслигини маълум қилди

Эрон ички муаммоларни ҳал этишда ташқи аралашувга йўл қўймаслигини маълум қилди

Эрон олий раҳбарининг маслаҳатчиси Али Шамхоний мамлакат ички ишларига ҳар қандай баҳона остида аралашишга уринган шахсларни…
19:06 / 02.01.2026
2025 йилда дунё бўйлаб қанча журналист ҳалок бўлгани маълум қилинди

2025 йилда дунё бўйлаб қанча журналист ҳалок бўлгани маълум қилинди

2025 йилда дунёнинг турли ҳудудларида 128 нафар журналист ва ОАВ ходимлари ҳалок бўлди, улар орасида 10 нафар аёл ҳам бор.
17:44 / 02.01.2026
Эрдоған Украина можаросини ҳал қилиш бўйича Трамп билан гаплашишни режалаштирмоқда

Эрдоған Украина можаросини ҳал қилиш бўйича Трамп билан гаплашишни режалаштирмоқда

Туркия Президенти Ражаб Тоиб Эрдўған жорий йилнинг 5 январь куни АҚШ Президенти Доналд Трамп билан Украина можаросини тартиб…
19:38 / 02.01.2026
Исроил 2025 йилда нечта давлатга ҳужум уюштиргани айтилди

Исроил 2025 йилда нечта давлатга ҳужум уюштиргани айтилди

Исроилнинг 2023 йил октябрь ойидан бери қилган ҳаракатлари катта минтақавий инқирозга олиб келди. 2025 йилда Тел-Авив турли …
10:03 / 03.01.2026
Амстердамдаги АҚШ консуллигида намойишчилар Мадурони озод қилишни талаб қилишмоқда

Амстердамдаги АҚШ консуллигида намойишчилар Мадурони озод қилишни талаб қилишмоқда

Якшанба куни бир неча юз киши АҚШнинг Амстердамдаги бош консуллигига АҚШнинг Венесуэладаги ҳаракатларига норозилик билдириш …
19:52 / 04.01.2026
Венесуэла вице-президенти президент вазифасини бажарувчи этиб тайинланди

Венесуэла вице-президенти президент вазифасини бажарувчи этиб тайинланди

Венесуэла Олий суди мамлакат вице-президенти Делси Родригесни давлат раҳбари Николас Мадуронинг ўғирлаб кетилиши муносабати …
11:59 / 04.01.2026
Тошкентда ЙҲТ оқибатида бир киши ҳалок бўлди

Тошкентда ЙҲТ оқибатида бир киши ҳалок бўлди

ЙТҲ оқибатида пиёда олган тан жароҳатлари  натижасида воқеа жойида вафот этган.
10:39 / 04.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!