$
11915.64 UZS
28.92
146.19 UZS
-0.18
13749.46 UZS
32.19
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Трамп: “АҚШга миллионлаб ноқонуний муҳожирлар киришининг олдини олдим”

Трамп: “АҚШга миллионлаб ноқонуний муҳожирлар киришининг олдини олдим”

АҚШ Президенти Доналд Трамп Лас-Вегас шаҳрида бўлиб ўтган тадбирда мамлакатга ноқонуний муҳожирлар оқими тўхтатилганини маъл…
09:24 / 07.08.2026
“Бола қараш — иш эмас”. Австрия канслери оналардан узр сўради

“Бола қараш — иш эмас”. Австрия канслери оналардан узр сўради

Австрия канслери Кристиан Штокер фарзандларга ғамхўрлик қилишни иш сифатида баҳоламаслик ҳақидаги баёноти учун оналардан узр…
14:44 / 08.08.2026
Беҳруз Каримов Швейсариянинг “Лугано” клубига ўтди

Беҳруз Каримов Швейсариянинг “Лугано” клубига ўтди

Ўзбекистон миллий терма жамоаси ва “Сурхон” клуби ҳимоячиси Беҳруз Каримов фаолиятини Швейсариянинг “Лугано” клубида давом э…
14:36 / 08.08.2026
Тошкент аэропорти ташқарисида авиаҳалокат бўйича кенг кўламли ўқув машғулоти ўтказилди

Тошкент аэропорти ташқарисида авиаҳалокат бўйича кенг кўламли ўқув машғулоти ўтказилди

7 август куни Тошкент халқаро аэропорти ташаббуси билан Тошкент вилоятининг Ўрта Чирчиқ туманида парвозлар хавфсизлигини таъ…
16:58 / 08.08.2026
Россияда қийин вазиятга тушган 597 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Россияда қийин вазиятга тушган 597 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Миграция агентлиги маълумотига кўра, Россияда қийин вазиятга тушиб қолган 597 нафар Ўзбекистон фуқароси ватанга қайтарилди. …
09:26 / 07.08.2026
Байрамов ва Зеленский мудофаа ҳамда энергетика бўйича ҳамкорликни муҳокама қилди

Байрамов ва Зеленский мудофаа ҳамда энергетика бўйича ҳамкорликни муҳокама қилди

Украина Президенти Владимир Зеленский Киевда Озарбайжон Ташқи ишлар вазири Жайҳун Байрамовни қабул қилди. Бу Байрамовнинг Ро…
16:10 / 07.08.2026
Туркиялик олимнинг “Мен таниган Ўзбекистон” китоби тақдим этилди

Туркиялик олимнинг “Мен таниган Ўзбекистон” китоби тақдим этилди

Ўзбекистон мустақиллигининг 35 йиллиги муносабати билан туркиялик таниқли олим Кемал Явуз Атаманнинг “Мен таниган Ўзбекистон…
16:30 / 07.08.2026
Мексикада ТикТок блогери жонли эфир вақтида отиб ўлдирилди

Мексикада ТикТок блогери жонли эфир вақтида отиб ўлдирилди

Мексиканинг Кулякан шаҳрида ТикТок блогери Сесар Гастелум жонли эфир вақтида номаълум қуролли шахслар ҳужумига учраб, ҳалок …
09:25 / 06.08.2026
Ҳиндистонда машҳур журналист зўрлаш ишида айбдор деб топилди

Ҳиндистонда машҳур журналист зўрлаш ишида айбдор деб топилди

Ҳиндистоннинг Мумбай Олий суди машҳур “Теҳелка” журналининг собиқ бош муҳаррири Тарун Тежпални ҳамкасбини зўрлаганликда айбд…
16:25 / 06.08.2026
Андижонда юк машинаси велосипедчини уриб юборди

Андижонда юк машинаси велосипедчини уриб юборди

Бугун, 6 август куни Андижон шаҳрининг Пирмуҳаммедов кўчасида йўл-транспорт ҳодисаси содир бўлди.
15:20 / 06.08.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!