$
12074.28 UZS
37.07
160.86 UZS
1.24
14218.67 UZS
147.17
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Трамп Ҳўрмуз бўғозидаги “Озодлик лойиҳаси” вақтинча тўхтатилишини эълон қилди

Трамп Ҳўрмуз бўғозидаги “Озодлик лойиҳаси” вақтинча тўхтатилишини эълон қилди

АҚШ президенти Доналд Трамп Форс кўрфазида амалга оширилаётган “Озодлик лойиҳаси” операцияси қисқа муддатга тўхтатилишини ма…
10:18 / 06.05.2026
Ургут туманида 50 йиллик поликлиника тўлиқ реконструкция қилинди

Ургут туманида 50 йиллик поликлиника тўлиқ реконструкция қилинди

Узоқ йиллар давомида чекка ҳудуд аҳолиси ягона тиббий маскан сифатида фойдаланиб келган Ургут туманидаги 21-сонли оилавий по…
16:59 / 06.05.2026
Тошкент халқаро аэропорти ёпилади, янги аэропорт қурилади

Тошкент халқаро аэропорти ёпилади, янги аэропорт қурилади

Пойтахтда янги халқаро аэропорт қурилиши режалаштирилмоқда.
15:17 / 05.05.2026
“Фахрийлар” учун янги имтиёзлар белгиланмоқда

“Фахрийлар” учун янги имтиёзлар белгиланмоқда

“Фахрийлар тўғрисида”ги қонун лойиҳасига кўра, муайян соҳа ёки касбда узоқ йиллар давомида виждонан ва намунавий меҳнат қилг…
14:02 / 05.05.2026
Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар ўзбекистонлик ватанга қайтарилди

Эрондан 41 нафар Ўзбекистон фуқароси Туркманистон орқали транзит йўли билан ватанга қайтарилди. Бу ҳақда “Дунё” ахборот аген…
13:44 / 06.05.2026
Samsung рекорд даражадаги мерос солиғи тўлади

Samsung рекорд даражадаги мерос солиғи тўлади

Жанубий Кореяда мерос солиғи ставкаси 50 фоизгача етади ва бу дунёдаги энг юқори кўрсаткичлардан бири ҳисобланади.
15:09 / 05.05.2026
Ишга жойлаштириш ва рухсатнома эвазига пора олиш ҳолатлари фош этилди

Ишга жойлаштириш ва рухсатнома эвазига пора олиш ҳолатлари фош этилди

Давлат хавфсизлик хизмати, Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамда ички ишлар органлари ҳамкорлигида ўтказилган тезкор …
07:32 / 06.05.2026
Каттақўрғонда истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш ҳолати фош этилди

Каттақўрғонда истеъмолга яроқсиз ёғ ишлаб чиқариш ҳолати фош этилди

Бош прокуратура ҳузуридаги Департаментнинг Каттақўрғон шаҳар бўлими ва ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органлар ҳамкорлигида ўткази…
15:44 / 05.05.2026
Тошкентда 15 та автомобиль иштирокида ЙТҲ содир бўлди

Тошкентда 15 та автомобиль иштирокида ЙТҲ содир бўлди

5 май куни соат 16:25 атрофида Тошкент шаҳри Мирзо Улуғбек туманида йирик йўл-транспорт ҳодисаси юз берди.
10:09 / 06.05.2026
Ўзбекистонда газ, нефть ва кўмир қазиб олиш ҳажми камайди

Ўзбекистонда газ, нефть ва кўмир қазиб олиш ҳажми камайди

2026-йилнинг биринчи чорагида Ўзбекистонда нефть, табиий газ ва кўмир қазиб олиш ҳажмларида пасайиш қайд этилди.
11:49 / 06.05.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!