$
12025.33 UZS
-31.99
155.25 UZS
0.09
14162.23 UZS
-30.44
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Қийин вазиятда қолган яна икки фуқаро Ўзбекистонга қайтарилди

Қийин вазиятда қолган яна икки фуқаро Ўзбекистонга қайтарилди

Полшада қийин вазиятга тушиб қолган икки фуқаро элчихона кўмагида Ўзбекистонга қайтарилди.
16:43 / 31.12.2025
Ўзбекистонда 2026 йил 1 январдан нималар ўзгаради?

Ўзбекистонда 2026 йил 1 январдан нималар ўзгаради?

Ўзбекистонда 1 январдан бошлаб ҳукумат қарори билан мопед ва скутерларни бошқариш учун “А1” ҳайдовчилик гувоҳномасининг кичи…
12:59 / 31.12.2025
Литва Беларус ва Россия билан чегарадаги кўприкларни портлатишга тайёрланмоқда

Литва Беларус ва Россия билан чегарадаги кўприкларни портлатишга тайёрланмоқда

Кўприклар ва йўллар табиий тўсиқларнинг жойлашуви ҳамда Литва мудофаа тизими учун стратегик аҳамиятини инобатга олган ҳолда …
09:45 / 31.12.2025
Германияда Алишер Усмоновга қарши иккинчи тергов ҳам тўхтатилди

Германияда Алишер Усмоновга қарши иккинчи тергов ҳам тўхтатилди

Германия прокуратураси тадбиркор Алишер Усмоновга нисбатан санкцияларни бузиш бўйича олиб борилган иккинчи терговни тўхтатди…
16:19 / 30.12.2025
2025 йилда “свет” ва газдан ноқонуний фойдаланиш ортидан давлат манфаатларига 1 трлн 243 млрд сўм зарар етказилди

2025 йилда “свет” ва газдан ноқонуний фойдаланиш ортидан давлат манфаатларига 1 трлн 243 млрд сўм зарар етказилди

Мазкур ҳолатларга ҳуқуқий баҳо берилиши учун 2 696 та ҳужжатлар тўплами ҳуқуқни муҳофаза қилувчи органларга тақдим этилган.
12:38 / 31.12.2025
Германияда ўғрилар дрелл ёрдамида банкни тунашди

Германияда ўғрилар дрелл ёрдамида банкни тунашди

Германияда ўғрилар катта дрелл ёрдамида банкдаги сейфни тешиб, тахминан 30 миллион еврони ва қимматбаҳо буюмларни ўғирлаб ке…
17:52 / 31.12.2025
Йўл-транспорт объектларининг қурилиши ҳақида ахборот берилди

Йўл-транспорт объектларининг қурилиши ҳақида ахборот берилди

Янги Тошкентда олиб борилаётган бунёдкорлик ишлари билан танишув давомида Президент Шавкат Мирзиёев Чирчиқ дарёси устидан ян…
18:59 / 30.12.2025
8 минг нафардан ортиқ етим болалар учун омонат депозит ҳисоб рақамлари очилди

8 минг нафардан ортиқ етим болалар учун омонат депозит ҳисоб рақамлари очилди

Ҳар бир ҳисоб рақамга давлат томонидан 500 АҚШ доллари миқдорида маблағ жойлаштирилди. Маблағлар йилдан-йилга капитализация …
16:42 / 30.12.2025
Ўзбекистонда “Коррупцияга қарши курашишга қўшган ҳиссаси учун” кўкрак нишони таъсис этилади

Ўзбекистонда “Коррупцияга қарши курашишга қўшган ҳиссаси учун” кўкрак нишони таъсис этилади

Фармонга кўра, қуйидаги имкониятларга эга “Рақамли комплаенс” ахборот дастурий комплекси 2026 йил 1 июлдан синов режимида иш…
12:48 / 01.01.2026
Ташиев Хитой компанияси вакилларига қирғиз тилини ўрганиш бўйича топшириқ берди

Ташиев Хитой компанияси вакилларига қирғиз тилини ўрганиш бўйича топшириқ берди

Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раҳбари Қамчибек Ташиев Хитойнинг China Road компанияси ишчиларидан қирғиз тил…
17:28 / 31.12.2025

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!