$
11969.66 UZS
-32.05
152.56 UZS
-0.31
13927.90 UZS
-56.49
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

1 февралдан бошлаб “Афросиёб”, “Шарқ”, “Насаф” ва “Ўзбекистон” поездлари чипталари нархи 15 фоизга оширилади

Унга кўра, “Афросиёб” чипталари нархи қуйидагича этиб белгиланди:
17:42 / 16.01.2026
Ўзбекистонда 24/7 режимида ишлайдиган қайта тикланувчи энергия манбалари лойиҳаси бўйича ҳамкорлик шартномаси имзоланди

Ўзбекистонда 24/7 режимида ишлайдиган қайта тикланувчи энергия манбалари лойиҳаси бўйича ҳамкорлик шартномаси имзоланди

Лойиҳа 24/7 режимида 1 гигаваттгача (ГВт) узлуксиз қувват етказиб беришни назарда тутади.
09:44 / 16.01.2026
Президент АҚШда ўзбекистонликлар учун маҳалла гузари ташкил этилишини маълум қилди

Президент АҚШда ўзбекистонликлар учун маҳалла гузари ташкил этилишини маълум қилди

Шавкат Мирзиёев 2026 йилда Ню Ёрк ёки Вашингтон шаҳрида ўзбекистонликлар учун маҳалла гузари ташкил этиш бўйича топшириқ бер…
16:28 / 17.01.2026
Россиянинг Украинадаги йўқотишлари сони маълум бўлди

Россиянинг Украинадаги йўқотишлари сони маълум бўлди

Украинага қарши олиб борилаётган кенг кўламли урушда Россия армиясининг тасдиқланган йўқотишлари 160 минг кишидан ошди. Бу ҳ…
09:13 / 17.01.2026
Ўзбекистонда 320 мингдан ортиқ МЧЖ фаолият юритмоқда

Ўзбекистонда 320 мингдан ортиқ МЧЖ фаолият юритмоқда

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг 1 январь ҳолатига Ўзбекистонда 407,9 мингта тижорат ташкилотлар…
12:21 / 17.01.2026
Абдуқодир Ҳусанов Англия Лига кубоги ярим финалининг рамзий жамоасига киритилди

Абдуқодир Ҳусанов Англия Лига кубоги ярим финалининг рамзий жамоасига киритилди

Ҳусанов “Софасcоре” портали талқинига кўра Англия Лига кубоги ярим финал учрашувларининг рамзий жамоасидан жой олди.
17:47 / 15.01.2026
Қаршида МЧЖ 4 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланди

Қаршида МЧЖ 4 млрд сўмлик табиий газдан ноқонуний фойдаланди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 4 миллиард 90 миллион сўмлик за…
14:32 / 17.01.2026
Автоҳалокатга учраган Адам Қодиров Москвага олиб кетилган

Автоҳалокатга учраган Адам Қодиров Москвага олиб кетилган

Кеча, 16 январь куни Чеченистон раҳбари Рамзан Қодировнинг ўғли Адам Қодировнинг кортежи Грозний шаҳрида йўл-транспорт ҳодис…
10:08 / 17.01.2026
АҚШ Украина учун ҳам “Тинчлик кенгаши” тузиши мумкин

АҚШ Украина учун ҳам “Тинчлик кенгаши” тузиши мумкин

Financial Times нашрга кўра, мазкур ташаббус Қўшма Штатлар президенти Трамп воситачилигида ишлаб чиқилган Ғазо бўйича тинчли…
11:59 / 17.01.2026
17 январь учун об-ҳаво маълумоти

17 январь учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, вақти-вақти билан ёмғир ёғади, туман тушиши мумкин. Ғарбий шамол йўналишини ўзгартир…
17:26 / 16.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!