$
12191.30 UZS
-29.68
158.51 UZS
0.13
14464.98 UZS
-30.32
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Шахмат. Абдусатторов Жаҳон чемпионатида 3-ўринни эгаллади

Шахмат. Абдусатторов Жаҳон чемпионатида 3-ўринни эгаллади

Ярим финалда Магнус Карлсенга имкониятни бой берган Нодирбек Абдусатторов 3-ўрин учун германиялик Винсент Кеймерга қарши баҳ…
09:08 / 16.02.2026
Ўзбекистонда ҳунармандлар сони бўйича етакчи ҳудуд қайси?

Ўзбекистонда ҳунармандлар сони бўйича етакчи ҳудуд қайси?

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг 1 январь ҳолати бўйича Ўзбекистонда фаолият юритаётган ҳунарман…
12:19 / 15.02.2026
Толибон Афғонистонда Валентин кунини нишонлашни чеклади

Толибон Афғонистонда Валентин кунини нишонлашни чеклади

14 февраль куни “Толибон” назоратчилари Қобул ва Ҳирот шаҳарларида Валентин байрами билан боғлиқ тадбирларга тўсқинлик қилга…
17:03 / 15.02.2026
2026 йил учун закот, фитр ва фидя миқдори белгиланди

2026 йил учун закот, фитр ва фидя миқдори белгиланди

Ўзбекистон мусулмонлари идораси Фатво марказининг милодий 2026/ҳижрий 1447-йилги Рамазон ойи учун закот нисоби, фитр садақас…
13:59 / 17.02.2026
Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Қўқондаги “дом”да ёнғин чиқиб, бир киши ҳалок бўлди

Кеча, 16 февраль соат 21:18 да Қўқон шаҳар, Муқимий кўчасида кўп қаватли уй ёнаётганлиги тўғрисида “112” тизими орқали Фарғо…
08:58 / 17.02.2026
Ҳилола Умарова Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ректори этиб тайинланди

Ҳилола Умарова Низомий номидаги Ўзбекистон миллий педагогика университети ректори этиб тайинланди

Шавкат Мирзиёевнинг 16 февраль кунги фармони билан ўзгаришлар амалга оширилди. Бу ҳақда президент матбуот хизмати хабар берд…
09:34 / 17.02.2026
Ўзбекистонга бир ойда қарийб 1 млн нафар турист ташриф буюрди

Ўзбекистонга бир ойда қарийб 1 млн нафар турист ташриф буюрди

Миллий статистика қўмитаси маълумотларига кўра, 2026 йилнинг январь ойида жами 950 278 нафар чет эл фуқаролари туристик мақс…
14:19 / 17.02.2026
Фазога сунъий йўлдош учириш ва биринчи миллий космонавтни тайёрлаш бўйича таклифлар кўриб чиқилди

Фазога сунъий йўлдош учириш ва биринчи миллий космонавтни тайёрлаш бўйича таклифлар кўриб чиқилди

Президент Шавкат Мирзиёев космосга сунъий йўлдош учириш ҳамда биринчи ўзбек фазогирини тайёрлаш бўйича дастлабки ишлар тақди…
18:10 / 16.02.2026
Ўзбекистондаги техникумларда янги ўқув йилидан бошлаб стипендия тўланади

Ўзбекистондаги техникумларда янги ўқув йилидан бошлаб стипендия тўланади

2026–2027-ўқув йилидан бошлаб техникумларда стипендия тўлаш амалиётини йўлга қўйиш ҳамда ҳудудларда 24 та малакани баҳолаш м…
11:09 / 17.02.2026
Исроил 1967 йилдан буён амалда бўлган ҳарбий буйруқни бекор қилди

Исроил 1967 йилдан буён амалда бўлган ҳарбий буйруқни бекор қилди

Бу қарор мамлакатга Фаластин ерларининг “де-факто аннексияси”ни тезлаштириш имконини беради.
10:35 / 17.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар
Истанбулда чиқинди контейнеридан ўзбекистонлик аёлнинг бошсиз жасади топилди
12:47 / 25.01.2026
Жиззахда 18 ёшли қиз бошқа бир 19 ёшли қизни Таиландга фоҳишаликка юбораётганда қўлга олинди
15:22 / 22.01.2026
Америка инвестиция жамғармаси Россиядан империя қарзлари учун 225 миллиард доллар талаб қилди
16:45 / 18.01.2026
Одилхон қори Юнусхон ўғли суд залида ҳибсга олинди
15:37 / 26.01.2026
“Мен диктаторман” — Доналд Трамп
09:56 / 22.01.2026
Урушда Россия 1,2 млн, Украина эса 600 минггача ҳарбий хизматчисини йўқотган – манба
12:56 / 28.01.2026
Ўзбекистонлик аёлнинг ўлдирилиши Туркияда норозиликларга сабаб бўлди
08:26 / 28.01.2026
“Энергетик сулҳ”дан сўнг Россия Украинага кенг кўламли ракета ҳужумини амалга оширди
17:55 / 03.02.2026
Тарқалган видео сунъий интеллект ёрдамида тайёрланган — Николай Валуев
12:03 / 28.01.2026
АҚШда 37 ёшли эркак федерал агент томонидан отиб ўлдирилди
18:06 / 25.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!