$
12126.10 UZS
-32.49
159.11 UZS
1.23
14171.77 UZS
-67.15
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази Гиннеснинг рекордлар китобига киритилди

Ўзбекистондаги Ислом цивилизацияси маркази “Энг йирик ислом цивилизацияси музейи” номинацияси бўйича расман Гиннеснинг рекор…
16:34 / 13.04.2026
Қозоғистонда SpaceX мобил алоқаси қачон ишга тушади?

Қозоғистонда SpaceX мобил алоқаси қачон ишга тушади?

Бош вазир ўринбосари-сунъий интеллект ва рақамли ривожланиш вазири Жаслан Мадиев депутатлик сўровига жавобан шундай деди, Қо…
17:26 / 14.04.2026
Туркиянинг Хатай вилоятида “Бухоро” номли масжид қурилди

Туркиянинг Хатай вилоятида “Бухоро” номли масжид қурилди

Бу ҳақда “Дунё” ахборот агентлиги хабар берди.
10:04 / 13.04.2026
Трамп Хитойни огоҳлантирди

Трамп Хитойни огоҳлантирди

АҚШ президенти Доналд Трамп Эрон билан музокаралар юзасидан гапирар экан, натижа қандай бўлишидан қатъи назар, Вашингтон уст…
11:11 / 12.04.2026
Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

Ўзбекистонда зилзила қайд этилди

12 апрель куни Ўзбекистонда магнитудаси 3 балл бўлган ер силкиниши содир бўлди.
15:20 / 12.04.2026
АҚШ–Эрон музокаралари муваффақиятсиз якунланди

АҚШ–Эрон музокаралари муваффақиятсиз якунланди

Исломободда АҚШ ва Эрон ўртасида 21 соат давом этган музокаралар келишувсиз якунланди. Жей Ди Венс бошчилигидаги АҚШ делегац…
10:16 / 12.04.2026
13 апрель куни Ўзбекистонда ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.Ҳарорат кечаси 12-14 даража, кундузи 25-27 даража бўл

13 апрель куни Ўзбекистонда ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди.Ҳарорат кечаси 12-14 даража, кундузи 25-27 даража бўл

Қорақалпоғистон Республикаси, Хоразм вилоятида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 7-12 метр/секу…
17:19 / 12.04.2026
Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Тошкентда йўл талашган эркакка чора кўрилди

Яккасарой туманида эркак фуқаро аёл ҳайдовчининг йўлини тўсиб, унинг машинасини мажбуран тўхтатган ва кўчада жанжал келтириб…
17:11 / 11.04.2026
14 апрель учун об-ҳаво маълумоти

14 апрель учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқдан 3-8 м/с тезликда эсади. Ҳарорат кечаси 13-15 …
16:50 / 13.04.2026
Пойтахт аэропортида 6,3 кг. “марихуана”ни олиб киришга уринган хорижий йўловчи тўхтатиб қолинди

Пойтахт аэропортида 6,3 кг. “марихуана”ни олиб киришга уринган хорижий йўловчи тўхтатиб қолинди

“Тошкент-Аэро” ИБКнинг “Тошкент халқаро аэропорти” чегара божхона пости ходимлари гиёҳвандлик воситаларини яширинча олиб ўти…
15:10 / 13.04.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!