$
12175.53 UZS
-4.28
155.08 UZS
-1.65
14151.62 UZS
12.08
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

7 март куни учун об-ҳаво маълумоти

7 март куни учун об-ҳаво маълумоти

Тошкент шаҳрида ҳаво ўзгарувчан бўлади, кечаси ва эрталаб бироз ёмғир ёғиши, туман тушиши мумкин.
14:00 / 06.03.2026
Президент Шавкат Мирзиёев Ўмон Султони билан телефон орқали мулоқот қилди

Президент Шавкат Мирзиёев Ўмон Султони билан телефон орқали мулоқот қилди

Бугун, 4 март куни Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев ва Ўмон Султони Ҳайсам бин Ториқ Ол Саид ўртасида теле…
16:42 / 04.03.2026
Ўзбекистонда бир ой давомида 74,8 млрд сўмлик энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланилди

Ўзбекистонда бир ой давомида 74,8 млрд сўмлик энергия ресурсларидан ноқонуний фойдаланилди

“Ўзенергоинспексия” томонидан жорий йилнинг февраль ойида ўтказилган назорат тадбирларида истеъмолчилар томонидан энергия ре…
10:11 / 05.03.2026
BMW уриб кетиши оқибатида вафот этган ЙПХ ходимининг оиласига уй берилди

BMW уриб кетиши оқибатида вафот этган ЙПХ ходимининг оиласига уй берилди

Тошкент шаҳар ИИББда хизмат вазифасини бажариш чоғида ҳалок бўлган кичик сержант Ҳосилбек Эшназаров хотирасига бағишлаб ёдго…
09:50 / 06.03.2026
Ўзбекистонда жазони ўтаётган аёлларга ОТМга кириш ва масофавий ўқиш имконияти яратилади

Ўзбекистонда жазони ўтаётган аёлларга ОТМга кириш ва масофавий ўқиш имконияти яратилади

Контракт асосида ўқишга қабул қилинганларга жазони ўтаб, ишга жойлашгандан кейин қайтариш шарти билан фоизсиз ссуда ажратила…
16:13 / 06.03.2026
Фарғонада қарийб 21 минг дона кучли таъсир қилувчи дорилар савдосига чек қўйилди

Фарғонада қарийб 21 минг дона кучли таъсир қилувчи дорилар савдосига чек қўйилди

Ҳозирда қонунбузарларга нисбатан тегишлилиги бўйича Жиноят Кодексининг 251¹, 246, 273-моддалари билан жиноят ишлари қўзғатил…
12:38 / 05.03.2026
Яқин Шарқдан Ўзбекистонга 9361 нафар фуқаролар эвакуация қилинди

Яқин Шарқдан Ўзбекистонга 9361 нафар фуқаролар эвакуация қилинди

Яқин Шарқ давлатларидан эвакуация қилинган ўзбекистонликлар сони 5 март куни 9 361 нафарга етди. Бу ҳақда ТИВ матбуот хизмат…
14:56 / 05.03.2026
Хитой Форс кўрфазидаги можаролар фонида нефть экспортини тўхтатади

Хитой Форс кўрфазидаги можаролар фонида нефть экспортини тўхтатади

Мамлакат ҳукумат нефтни қайта ишлаш компанияларига янги экспорт шартномаларини тузмаслик ва келишилган жўнатмаларни бекор қи…
16:45 / 05.03.2026
Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

Самарқандда майнинг ферма 2,2 млрд сўмлик электрни ўмарди

“Ўзенергоинспексия” Самарқанд вилоят ҳудудий бошқармаси, ИИБ ва Бош прокуратура ҳузуридаги Департамент ҳамкорлигида ўтказилг…
14:47 / 04.03.2026
Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келмоқда

Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келмоқда

9–12 март кунлари Ўзбекистон ҳудудига совуқ ва нам ҳаво массалари кириб келади. 9–11 март кунлари республика бўйлаб вақт-вақ…
13:45 / 06.03.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!