$
12199.10 UZS
30.12
160.49 UZS
0.6
14585.24 UZS
-2.93
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкентдаги савдо марказида йирик ёнғин содир бўлди

Тошкентдаги савдо марказида йирик ёнғин содир бўлди

Бугун, 31 январь куни соат 15:47 да Тошкент шаҳар, Яшнобод тумани, Паркент кўчасида жойлашган Авиатор Корзинка биноси ёнаётг…
16:29 / 31.01.2026
Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Бухорода ўзини дарёга ташлаган аёл профилактика инспектори томонидан қутқариб қолинди

Билдирилишича, асли Ғиждувон туманидан, ҳали 30 ёшни ҳам қаршиламаган бу аёл 4 нафар фарзанднинг онаси бўлган.
10:46 / 30.01.2026
1 февралдан Тошкент метросининг яна 19 та бекатида кассалар ёпилади

1 февралдан Тошкент метросининг яна 19 та бекатида кассалар ёпилади

Kассалар ўрнига бир марталик ҚР-чипта берувчи инфокиоскалар ўрнатилиши белгиланган.
17:54 / 30.01.2026
Ўзбекистонда 2025 йилда 19 мингга яқин шахс озодликдан маҳрум қилинди

Ўзбекистонда 2025 йилда 19 мингга яқин шахс озодликдан маҳрум қилинди

Бу ҳақда Олий суд матбуот хизмати хабар берди.
11:03 / 31.01.2026
Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент ва Наманган вилоятларида мансабдорлар пора билан қўлга тушди

Тошкент вилоятида экология бўлими бошлиғи ва ҳокимлик мансабдори, Наманган вилоятида эса ҳоким ёрдамчиси пора ортидан ушлани…
09:57 / 30.01.2026
Истанбулда илк ўзбек мактаби қурилади

Истанбулда илк ўзбек мактаби қурилади

Мазкур даргоҳ Ўзбекистоннинг хориждаги илк таълим муассасаси бўлади.
16:54 / 30.01.2026
Бухородаги икки қаватли уйда портлаш содир бўлди

Бухородаги икки қаватли уйда портлаш содир бўлди

Бухоро вилояти Қоракўл туманида 31 январь куни газ чақнаши содир бўлди. Бу ҳақда ФВВ ахборот хизмати хабар берди.
11:43 / 31.01.2026
Арманистоннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

Арманистоннинг Ўзбекистондаги янги элчиси тайинланди

Бу ҳақда Арманистон Президенти матбуот хизмати хабар берди.
14:25 / 31.01.2026
Фарғонадаги кўп қаватли уйда 1,2 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Фарғонадаги кўп қаватли уйда 1,2 млрд сўмлик табиий газ ўмарилди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, газ таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 1 миллиард 283 миллион сўмлик з…
16:13 / 29.01.2026
Нега Ўзбекистонда ҳаво сифати яна сезиларли ёмонлашди?

Нега Ўзбекистонда ҳаво сифати яна сезиларли ёмонлашди?

Қўмита таҳлилига кўра, ҳаво ифлосланишининг кучайишига шамолнинг йўқлиги ёки жуда паст тезлиги, шунингдек, ҳарорат инверсияс…
17:00 / 31.01.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!