$
12275.58 UZS
-11.73
159.09 UZS
0.26
14591.98 UZS
-52.04
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

														
														Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Starlink Қозоғистонда ишга тушди

Tехник ишлар ва ишга туширишгача бир йилдан ортиқроқ вақт кетган
21:53 / 14.08.2025

														
														Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Ўзбекистонга ўқиш мақсадида қайси давлат фуқаролари кўпроқ келяпти?

Топ-10 таликдан 3 та қўшни давлат фуқаролари бор
19:48 / 04.08.2025

Бу ҳам қизиқ

Зўравонликдан жабрланган болаларга ижтимоий хизматларни ташкил қилиш тартиби тасдиқланди

Зўравонликдан жабрланган болаларга ижтимоий хизматларни ташкил қилиш тартиби тасдиқланди

Низомга кўра, ижтимоий хизматлар зўравонликдан жабрланган, ўзига нисбатан зўравонлик содир этилиши хавфи остида бўлган болал…
17:57 / 12.02.2026
Фориш туманида 30 га яқин хонадонни сув босди

Фориш туманида 30 га яқин хонадонни сув босди

Бугун, 14 февраль куни соат 04:53 да Жиззах вилояти, Фориш туманида кузатилган қисқа муддатли кучли ёмғир ёғиши натижасида “…
09:20 / 14.02.2026
Нодирбек Абдусатторов Жаҳон чемпионати ярим финалига йўл олди

Нодирбек Абдусатторов Жаҳон чемпионати ярим финалига йўл олди

Ўзбекистонлик шахмат устаси Нодирбек Абдусатторов Германиянинг Вайзенхаус шаҳрида бўлиб ўтаётган фристайл бўйича Жаҳон чемпи…
14:56 / 14.02.2026
Акбар Султoнов “Ўзчармсаноат” уюшмаси раиси лавозимидан озод этилди

Акбар Султoнов “Ўзчармсаноат” уюшмаси раиси лавозимидан озод этилди

Шавкат Мирзиёев “Ўзчармсаноат” уюшмаси раҳбарияти соҳага янгилик олиб кирмагани, пастга тушиб ишламаганини танқид қилди.
15:38 / 13.02.2026
Пенсия жамғармаси ўзбекистонликларни фирибгарлардан огоҳлантирди

Пенсия жамғармаси ўзбекистонликларни фирибгарлардан огоҳлантирди

Айни кунларда телефон орқали пенсия ёшидаги фуқароларга нотаниш рақамлар орқали қўнғироқ қилиниб, уларнинг пенсиялари кейинг…
16:16 / 14.02.2026
Ўзбекистонда 1 июлдан “квартплата” ўз вақтида тўланмаса, электр тўлови қабул қилинмайди

Ўзбекистонда 1 июлдан “квартплата” ўз вақтида тўланмаса, электр тўлови қабул қилинмайди

Ҳужжатда белгиланишича, кўп квартирали уйнинг банк ҳисобварағида жамланган маблағлар ҳар ой биринчи навбатда умумий уй эҳтиё…
15:18 / 12.02.2026
Самарқандда фуқаро томонидан 1 млрд сўмлик электр ўғирланди

Самарқандда фуқаро томонидан 1 млрд сўмлик электр ўғирланди

Ушбу қоидабузарлик натижасида, электр таъминоти корхонасининг дастлабки ҳисоб-китобларига кўра, 1 миллиард 72 миллион сўмлик…
17:39 / 14.02.2026
Президент Рамазон ойида ички бозорларда нарх-наво барқарорлигини таъминлаш муҳимлигини таъкидлади

Президент Рамазон ойида ички бозорларда нарх-наво барқарорлигини таъминлаш муҳимлигини таъкидлади

Қайд этилишича, яқинлашиб келаётган Рамазон ойида Ўзбекистондаги деҳқон бозорлари ва йирик савдо комплексларида арзонлаштири…
17:20 / 13.02.2026
15 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

15 февраль куни кутилаётган об-ҳаво маълумоти

15 февраль куни Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилоятида ҳаво ўзгарувчан бўлади, ёғингарчилик кутилмайди. Шамол шарқ…
17:57 / 14.02.2026
Истанбул консулхонаси Эргашалиеванинг ўлими юзасидан расмий муносабат билдирди

Истанбул консулхонаси Эргашалиеванинг ўлими юзасидан расмий муносабат билдирди

23 январь куни Т.Д. ва К.Г. ўзаро тил бириктириб Эргашалиевани аввал пичоқ билан ўлдириб, танани бир неча қисмларга бўлиб Фо…
11:59 / 13.02.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!