$
11806.97 UZS
-18.43
₽
139.86 UZS
-0.48
€
13430.43 UZS
-52.89
31° Кечаси 18°

Олимлар сув ва ҳаводан кимёвий моддаларни яратишга муваффақ бўлишди

17:13 / 26.10.2024

South China Morning Post нашрининг хабар беришича, хитойлик олимлар сув ва ҳаводан бошқа кимёвий моддаларни яратишга имкон берадиган усулни ўйлаб топишди. Бу Хитой фан ва технология университети тадқиқотчиларининг ютуғи эканлиги айтилди.

Мутахассислар оддий компонентлар ёрдамида аминокислоталар яратишга муваффақ бўлди. Организмлар бундай молекулалардан оқсил ишлаб чиқариш учун фойдаланади. Глитсин синтези учун олимлар янги ёндашувни қўллади.

 

Одатда, глитсин ишлаб чиқариш учун нефтни қайта ишлаш маҳсулотлари, шу жумладан, альдегидлар ва цианидлардан фойдаланилади. Аммо бундай ёндашувнинг камчиликлари кўп.

Биринчидан, уларни ишлаб чиқариш учун катта миқдорда энергия талаб қилинади. Иккинчидан, улар туфайли атроф-муҳитни ифлослантирадиган кўплаб зарарли чиқиндилар пайдо бўлади. Янги усул ёрдамида олимлар карбонат ангидрид, сув ва кислороддан аминокислоталар ишлаб чиқариш учун углерод, азот, водород ва кислород олмоқда. Дастлаб тадқиқотчилар карбонат ангидридни оксалат кислотага айлантирди. Кейинги бир неча босқичдан сўнг, бошланғич материаллардан электролиз жараёни билан глитсин ҳосил қилинди.

Тажриба давомида олимлар бир кеча-кундузда тахминан 5,16 грамм юқори даражада тоза моддани синтез қилишга эришди. “Одатда органик синтез реакциялари маҳсулотларни миллиграммларда беради. Биз шунчалик кўп глитсин тайёрладикки, уни кафтга сиғдириш мумкин”, — деб таъкидлади янги усул муаллифлари.

Хитойлик тадқиқотчиларнинг айтишича, улар Ерда ҳаёт булутлардаги кимёвий реакциялар туфайли пайдо бўлган деган назариядан илҳомланган. Чақмоқлар таъсирида ҳаво ва сув аминокислоталарни синтез қилиш имкониятига эга бўлган.

Масалан, асрнинг ўрталарида америкалик олимлар Ернинг ибтидоий атмосферасини сув, метан, аммиак ва водород ёрдамида моделлаштирган эди. Электр зарядлари уларга чақмоққа тақлид қилиш имкониятини берган.

Хитойлик мутахассислар янги ёндашув келажакда янада мураккаб аминокислоталарни яратишга ёрдам беради, деб умид қилмоқда.


Илм-фан


														
														Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда Сунъий интеллект университети очилади

Қозоғистонда 2026 йилда янги форматдаги технологик олийгоҳ – Сунъий интеллект университети очилади. Бу ҳақда кеча, 24 апрель…
16:53 / 25.04.2026

														
														NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

NASA Ернинг янги суратларини эълон қилди

Ойга сўнгги бошқариладиган миссия 1972 йил декабрь ойида Американинг "Аполлон-17" экспедицияси доирасида амалга оширилган эд…
14:18 / 04.04.2026

														
														Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

Ҳайдовчиларни уйқудан огоҳлантирувчи ақлли кўзойнак яратилди

“Ҳайдовчилар учун уйқуга қарши ақлли кўзойнак — AntiSleep Glasses” номли ЭҲМ учун яратилган дастур Адлия вазирлиги томонидан…
17:32 / 24.12.2025

														
														Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича Нобел мукофоти ғолиблари аниқланди

Кимё бўйича 2025 йилги Нобел мукофоти ғолиблари эълон қилинди.
18:32 / 08.10.2025

														
														Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти топширилди

2025-йилги Тиббиёт бўйича Нобел мукофоти Мери Брункоw, Фред Рамсделл ва Шимон Сакагучига топширилди.
17:53 / 06.10.2025

														
														Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Тил сертификатига эга бўлмаган чет тили ўқитувчилари йил якунига қадар ишлайди

Қорақалпоғистон, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги барча тегишли бўлимларга ушбу топшириқлар етказилди
16:14 / 24.09.2025

														
														Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Энди супер контракт миқдорини ОТМ ректорлари белгилайди

Мақсадли қабул асосида тавсия этилган абитуриентлар ушбу имтиёзда
10:53 / 23.09.2025

														
														Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди

2025 йил 8 сентябрь куни Вазирлар Маҳкамасининг ПҚ‑279‑сон қарорига биноан, Олмалиқ давлат техника институти ташкил этилди.
16:41 / 19.09.2025

														
														Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Ўзбекистонга қайси давлат талабалари энг кўп ўқиш учун келган?

Бу борадаги статистика билан танишамиз
17:54 / 10.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Бугун Ўзбекистонда ҳаво қандай бўлади?

Республика бўйлаб бироз булутли об-ҳаво кузатилади. Айрим ҳудудларда қисқа муддатли ёмғир ёғиши мумкин.
17:19 / 28.09.2026
Айрим тадбиркорлар электр ва газ учун энди 15 фоиз олдиндан тўлайди

Айрим тадбиркорлар электр ва газ учун энди 15 фоиз олдиндан тўлайди

Ўзбекистонда электр энергияси ва табиий газдан интизомли фойдаланиб келаётган корхоналар учун «намунали истеъмолчи» мақоми ж…
10:39 / 28.09.2026
1 октабрда дам олиш куни: 2 октабр иш куни бўлади

1 октабрда дам олиш куни: 2 октабр иш куни бўлади

1 октабр — Ўқитувчи ва мураббийлар куни муносабати билан ходимлар бир кун дам олади. Бу йил байрам пайшанба кунига тўғри кел…
12:07 / 29.09.2026
Шавкат Мирзиёев аёллар терма жамоаларимиз ҳам Олимпиадада катта ирода ва матонат кўрсатганини таъкидлади

Шавкат Мирзиёев аёллар терма жамоаларимиз ҳам Олимпиадада катта ирода ва матонат кўрсатганини таъкидлади

Биринчи жамоа 11 турнинг еттитасида ғалаба қозониб, дунёнинг кучли шахмат мамлакатлари вакиллари билан тенгма-тенг курашди.
17:19 / 29.09.2026
Наманганда Халқ қабулхонаси ходими 1 500 доллар пора билан ушланди

Наманганда Халқ қабулхонаси ходими 1 500 доллар пора билан ушланди

Наманган шаҳрида Халқ қабулхонаси бош мутахассиси вазифасини бажарувчи ходим 1 500 АҚШ доллари миқдоридаги порани олаётган в…
17:05 / 28.09.2026
14 ёшга тўлмаган болаларга нисбатан жинсий жиноятлар учун жазо кучайтирилиши таклиф қилинмоқда

14 ёшга тўлмаган болаларга нисбатан жинсий жиноятлар учун жазо кучайтирилиши таклиф қилинмоқда

Ўзбекистонда болаларга нисбатан зўравонлик ва жинсий тажовузлар учун жавобгарликни кучайтиришга қаратилган қонун лойиҳаси иш…
12:49 / 29.09.2026
Farg‘ona va Namanganda 2,6 kg giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Farg‘ona va Namanganda 2,6 kg giyohvandlik moddasi musodara qilindi

Farg‘ona va Namangan viloyatlarida o‘tkazilgan tezkor tadbirlar davomida jami 2 kg 643 gramm “gashish” moddasi ashyoviy dali…
10:27 / 28.09.2026
Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Саида Мирзиёева БАА Президенти билан учрашди

Ўзбекистон Президенти ёрдамчиси Саида Мирзиёева Абу-Дабида Бирлашган Араб Амирликлари Президенти Шайх Муҳаммад бин Зоид Ол Н…
12:36 / 28.09.2026
Президент Жавоҳир Синдоровга мурожаат қилди

Президент Жавоҳир Синдоровга мурожаат қилди

Президент Шавкат Мирзиёев шахматчи Жавоҳир Синдоровнинг бир неча ой аввал Номзодлар турниридаги тарихий ғалабасини эслаб, ун…
16:57 / 29.09.2026
ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

ЎЗБЕКИСТОН — ИККИ КАРРА ШАХМАТ ОЛИМПИАДАСИ ЧЕМПИОНИ!

Ўзбекистон терма жамоаси Самарқандда ўтказилган 46-Бутунжаҳон шахмат олимпиадасида олтин медални қўлга киритди.
17:44 / 27.09.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!