O‘zbekistonda fuqarolarning oilaviy shajaralari bo‘yicha ma’lumotlarni onlayn taqdim etuvchi “Shajara” axborot tizimi 2026-yil 1-sentyabrdan joriy etiladi. Bu haqda prezidentning 24-noyabrdagi farmonida belgilandi.

“Arxiv ishi sohasini raqamlashtirish va sohada boshqaruv samaradorligini yanada oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmonga ko‘ra, “Shajara” axborot tizimida quyidagi imkoniyatlar yaratiladi:

“FHDYning yagona elektron arxivi” axborot tizimidagi dastlabki ma’lumotlar, davlat arxivlari hamda idoraviy arxivlarda saqlanayotgan arxiv hujjatlari asosida oila shajarasi bo‘yicha ma’lumotlarni shakllantirish xizmatini ko‘rsatish;

Xadicha Sulaymonova nomidagi Respublika sud ekspertiza markazining DNK ma’lumotlari xizmati orqali fuqarolarning etnik kelib chiqishi haqidagi ma’lumotlarni aniqlash.

Oila shajarasini shakllantirish xizmati davlat xizmatlari markazlari hamda My.gov.uz orqali quyidagi davrlar bo‘yicha ko‘rsatiladi:

IX asrdan – 1917 yilgacha;

1918-yildan – 1945 yilgacha;

1946-yildan – hozirgi kunga qadar.

Farmonga ko‘ra, arxiv sohasini 2030-yilgacha raqamlashtirish va sohada samarali boshqaruv tizimini yaratishning asosiy maqsadlari etib quyidagilar belgilandi:

– Milliy arxiv fondi hujjatlari raqamlashtirilishini 60 foizga yetkazish;

– elektron xizmat ko‘rsatish ulushini 100 foizga yetkazish hamda xizmat ko‘rsatish muddatini kamida 3 baravarga qisqartirish.

2026-yil 1-iyundan arxiv xizmatlarini raqamlashtirishda qo‘llaniladigan amaldagi arxiv axborot tizimlari negizida Yagona milliy arxiv axborot tizimi joriy etiladi. Arxiv hujjatlarini raqamlashtirish quyidagi bosqichlarda amalga oshiriladi:

– 1-bosqichda (2025–2027-yillar) – alohida qimmatli va noyob hujjatlar, mol-mulk va yerga oid arxiv hujjatlari;

– 2-bosqichda (2028–2029-yillar) – kino, foto, fono va ilmiy-texnik arxiv hujjatlari;

– 3-bosqichda (2030-yildan) – Milliy arxiv fondining boshqa arxiv hujjatlari.

“O‘zarxiv” agentligining davlat arxivlarida saqlanayotgan alohida qimmatli va noyob hujjatlar harakatini avtomatlashtirish ishlariga RFID (radiochastotali identifikatsiya) texnologiyasi joriy etiladi. 2026-yil 1-iyundan ushbu texnologiya O‘zbekiston milliy arxivlarida saqlanayotgan hujjatlar bilan ishlashda majburiy qo‘llaniladi.

“Shajara” axborot tizimini yo‘lga qo‘yish taklifi Shavkat Mirziyoyev 21-noyabr kuni intellektual mulk, arxiv ishi va yuridik ta’lim sohalarini isloh qilishga qaratilgan takliflar taqdimoti bilan tanishganida bildirilgandi. Yangi xizmat foydalanuvchilarga o‘z shajarasini yaratish, tug‘ilish, nikoh va o‘lim haqidagi ma’lumotlarni, genetik ma’lumotlar asosida uzoq qarindoshlarini izlash imkonini yaratishi qayd etilgandi. 

• Fuqarolik
• Yangilik
• axborot