$
12149.84 UZS
7.74
151.10 UZS
0.57
14003.91 UZS
-76.07
31° Kechasi 18°

Bolalar va gajetlar: telefonga qaramlikning foyda va zararlari

14:38 / 09.11.2023

Zamonaviy dunyoda bolalarning gajetlarga qaramligi borgan sari ortib bormoqda. Bu esa ko‘plab ota-onalarni tashvishga solishi tabiiy hol.

Ushbu maqolada psixologlarning smartfonlar bolalarga nima uchun foydali yoki zararli ekani, unga qaramlikning oldini olish yo‘llari haqida fikr-mulohazalari keltirilgan.

Gajetlar allaqachon kundalik hayotimizning bir qismiga aylanib ulgurgan. Tabiiyki, bolalar hayotida ham u mavjud. Lekin ko‘plab ota-onalar farzandlari telefonlardan uzoq vaqt foydalanishidan xavotirlanadi.

Xo‘sh, ota-ona farzandiga qaysi yoshda telefon yoki planshet bergani maʼqul? Keling, avval shuni aniqlashtirib olamiz.

Bolalar psixologi Susanna Barinovaning fikricha, gajetlar bolalar uchun ko‘p jihatdan foydali: ular rivojlanish va yangi bilimlarni o‘rganishga yordam beradi, dunyoqarashni kengaytiradi va hokazo. Farzandingizga ulardan to‘g‘ri foydalanishni o‘rgatish kerak, xolos.

“Besh yoshgacha bo‘lgan bolalarda umuman gajetlar bo‘lmasligi kerak. Maktabgacha va boshlang‘ich maktab o‘quvchilariga esa faqat ota-ona nazorati ostidagi gajetlardan foydalanishga ruxsat beriladi. Bunda telefondagi ilovalar bolaning xotirasi va boshqa aqliy qobiliyatlarini rivojlantirishga moslashgan bo‘lishi kerak”, deydi u.

Barinova o‘smirlarga gajetlardan foydalanishni taqiqlashga qarshi ekanini yozadi. Uning fikricha, bu bolani real hayotdan butunlay mahrum qilish bilan barobar.

Umuman olganda, bolalar uchun zamonaviy dunyoda gajetlarsiz yashash qiyin, lekin ota-onalar ular nima bilan mashg‘ul ekanligini nazorat qilishlari muhimdir.

Yana bir jihatga eʼtibor berish lozim. Bolalarning smartfonlarga qaramligiga baʼzi hollarda ota-onalar ham sababchi bo‘lishadi. Yaʼni, farzandlar telefondan foydalanish bo‘yicha ko‘pincha ota-onasidan o‘rnak oladi.

Bolalarning telefondan ko‘p foydalanishlarining yana bir sababi ularning do‘stlari bilan muloqot qilishlaridir. Buning uchun ijtimoiy tarmoqlarda guruhlar mavjud.

Shuni ham alohida taʼkidlash kerakki, ko‘plab bolalar internet va ijtimoiy tarmoqlar tufayli muvaffaqiyatga erishishga va o‘z imkoniyatlarini oshirishga harakat qilmoqdalar.

Siz bolalaringiz va ularning gajetlardan foydalanishini nazorat qilishingizdan qo‘rqmasligingiz kerak. Siz shunchaki ular bilan bu ishni ularning manfaati uchun qilayotganingizni uqtirishingiz lozim.

Neyropsixolog Tatyana Shtaynning fikricha, ota-onalar farzandlariga gajetlarsiz baxtli yashashni o‘rgatishlari mumkin. Telefonlar, planshetlar va kompyuterlarga qaramlikni rivojlantirmaslik kerak.

Mutaxassisning fikricha, fiziologik nuqtayi nazardan gadjetga qaramlikning shakllanish mexanizmi giyohvandlikning shakllanishi bilan bir xil.

 


Lifestyle


														
														AQShda ayol ChatGPT yordamida sudda g‘alaba qozondi

AQShda ayol ChatGPT yordamida sudda g‘alaba qozondi

Nyu-Yorklik tadbirkor Steysi Dennett ChatGPT yordamida 2 ming dollarlik qarzdan qutuldi.
20:17 / 15.10.2025

														
														Trendlar tufayli yo‘qotilayotgan o‘zlik

Trendlar tufayli yo‘qotilayotgan o‘zlik

Trend ortidan quvish, go‘yoki boshqalardan orqada qolmaslikka urinish insonni o‘zidan uzoqlashtiradi. U Instagram’dagi “idea…
12:17 / 10.08.2025

														
														Tailandga turistik maqsadlarda safar qilgan o‘zbekistonliklar soni 2,3 barobarga ortgan

Tailandga turistik maqsadlarda safar qilgan o‘zbekistonliklar soni 2,3 barobarga ortgan

Bu borada statistik ma’lumotlar ochiqlandi
22:27 / 28.07.2025

														
														Shoshilinch hayotdan sokinlik sari: “Slow living” nima va nega hozir buning ayni payti?

Shoshilinch hayotdan sokinlik sari: “Slow living” nima va nega hozir buning ayni payti?

Sekin hayot (slow living) nima?“Slow living” — bu har bir kunni, har bir harakatni, har bir daqiqani ongli ravishda yashash …
12:18 / 26.05.2025

														
														Uy bekalari uchun motivatsion tavsiyalar

Uy bekalari uchun motivatsion tavsiyalar

Uy bekasi bo‘lish — bu oddiylikda mukammallik yaratish san’atidir. Uy bekalari — oilaning yuragi, muhitning me’mori.
15:19 / 30.04.2025

														
														“Kalmar o‘yini” seriali aktrisasi saratondan vafot etdi

“Kalmar o‘yini” seriali aktrisasi saratondan vafot etdi

“Kalmar o‘yini” serialining ikkinchi mavsumida sobiq politsiya xodimi Xvan Chjun-Xoning onasi rolini ijro etgan aktrisa Li J…
09:46 / 04.02.2025

														
														Nonushta uchun eng zararli oziq-ovqatlarning ro‘yxati bilan tanishing

Nonushta uchun eng zararli oziq-ovqatlarning ro‘yxati bilan tanishing

Balansli nonushta qilish yaxshiroq umumiy ovqatlanish bilan bog‘liq bo‘lib, tanangizni ruhiy va jismoniy qiyinchiliklarni ye…
13:32 / 25.01.2025

														
														Insayder iPhone 17 Pro dizayni va xususiyatlari haqida ma’lumot berdi

Insayder iPhone 17 Pro dizayni va xususiyatlari haqida ma’lumot berdi

Flagman nafaqat innovatsion kamera, balki odatiy standartlarni o‘zgartiruvchi noyob orqa panel dizaynini ham oladi.
11:13 / 25.01.2025

														
														Rossiyada kriptosaunalar ishlab chiqildi: ular sizni isitib qo‘yadi va kripto pul oladi

Rossiyada kriptosaunalar ishlab chiqildi: ular sizni isitib qo‘yadi va kripto pul oladi

Sankt-Peterburgdagi Luxury World Spa kompaniyasi “Kriptosauna” loyihasini taqdim etdi. Yangi mahsulot ASIC (kriptovalyuta qa…
10:35 / 25.01.2025

														
														Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni to‘xtatishning foydasi bo‘ldimi?

Ijtimoiy tarmoqlardan foydalanishni to‘xtatishning foydasi bo‘ldimi?

Ushbu tadqiqot amalga oshirilgandan so‘ng o‘quvchilarning ko‘rsatkichlari oshgan.
15:29 / 18.01.2025

Bu ham qiziq

Turkiyadagi o‘zbekistonliklar ogohlantirildi

Turkiyadagi o‘zbekistonliklar ogohlantirildi

O‘zbekistonning Istanbul shahridagi Bosh konsulxonasi Turkiyada bo‘lib turgan o‘zbekistonliklarni shaxsiy mas’uliyatni oshir…
11:25 / 05.04.2026
Namangan–Dehli yo‘nalishida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yildi

Namangan–Dehli yo‘nalishida to‘g‘ridan to‘g‘ri aviaqatnovlar yo‘lga qo‘yildi

Ushbu yo‘nalishidagi qatnovlar har haftaning juma kuni amalga oshirilishi rejalashtirilgan.
16:25 / 03.04.2026
Tojikistondagi zilzila O‘zbekistonda ham sezildi

Tojikistondagi zilzila O‘zbekistonda ham sezildi

O‘zbekiston Respublikasi hududida sezilish kuchi:
15:36 / 03.04.2026
PPX xodimiga musht tushirgan erkak hibsda qoldirildi

PPX xodimiga musht tushirgan erkak hibsda qoldirildi

Unga nisbatan qamoqqa olish ehtiyot chorasi o‘zgarishsiz qoldirildi.
11:40 / 04.04.2026
2027-yildan boshlab oliy taʼlim tashkilotlarini ularning milliy reytingdagi natijalariga koʻra moliyaviy ragʻbatlantirish tizimi yoʻlga qoʻyiladi

2027-yildan boshlab oliy taʼlim tashkilotlarini ularning milliy reytingdagi natijalariga koʻra moliyaviy ragʻbatlantirish tizimi yoʻlga qoʻyiladi

Prezident Shavkat Mirziyoyev oliy taʼlim, fan va innovatsiyalar tizimini yanada takomillashtirishga qaratilgan takliflar taq…
15:13 / 03.04.2026
Toshkentda PPX xodimiga musht tushirgan haydovchiga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

Toshkentda PPX xodimiga musht tushirgan haydovchiga jinoyat ishi qo‘zg‘atildi

30-mart kuni tungi vaqtda Yashnobod tumani ko‘chalarining birida Malibu va Leapmotor avtomashinalari ishtirokida to‘qnashuv …
14:06 / 02.04.2026
Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida malakali kadrlar tayyorlanadi

Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida malakali kadrlar tayyorlanadi

“Favqulodda vaziyatlardan muhofaza qilish sohasida malakali kadrlar tayyorlash tizimini tubdan isloh qilish chora-tadbirlari…
14:32 / 04.04.2026
NASA Yerning yangi suratlarini e’lon qildi

NASA Yerning yangi suratlarini e’lon qildi

Oyga so‘nggi boshqariladigan missiya 1972-yil dekabr oyida Amerikaning "Apollon-17" ekspeditsiyasi doirasida amalga oshirilg…
14:18 / 04.04.2026
Shavkat Mirziyoyev “BMT Turizm” rahbari bilan sayyohlik sohasidagi hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlarini muhokama qildi

Shavkat Mirziyoyev “BMT Turizm” rahbari bilan sayyohlik sohasidagi hamkorlikning ustuvor yo‘nalishlarini muhokama qildi

Shavkat Mirziyoyev bugun, 1-aprel kuni mamlakatimizda tashrif bilan bo‘lib turgan “BMT Turizm” bosh kotibi Shayxa Nosir Al N…
17:51 / 01.04.2026
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori

Milliy suverenitet va davlat mustaqilligi har qaysi mamlakatning siyosiy, ijtimoiy, iqtisodiy, madaniy taraqqiyotining eng a…
09:23 / 03.04.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!