1-martdan boshlab Qozog‘istonda butun mamlakat bo‘ylab yagona vaqt mintaqasi joriy etiladi. Qozog‘iston Sog‘liqni saqlash vazirligi biologik jihatdan to‘g‘ri vaqt mintaqasining ahamiyati va uning inson salomatligiga ta’siri haqida bayonot berdi.

- Inson tanasi kechayu kunduz gormonlar ta’sirida bo‘ladi va deyarli barcha bo‘shashish, uyqu, faollik, stress, tiklanish jarayonlari va tananing umumiy ishi gormonlar ishlab chiqarish vaqti va darajasiga bevosita bog‘liq. Gormon ishlab chiqarishning kunlik sikli tananing kundalik ritmlari bilan tartibga solinadi, bu esa o‘z navbatida kunning tabiiy vaqti bilan boshlanadi va sinxronlashtiriladi. Bu jarayon boshqa tashqi omillarga bog‘liq emas, – deb yozgan Qozog‘iston Sog‘liqni saqlash vazirligi.

Ushbu vazirlik, shuningdek, gormonlar ta’sirida tananing o‘z vaqtida tiklanishi, uyqu sifati, uyg‘onish va hordiq chiqarish davrlari, aqliy faollik, bularning barchasi ma’lum gormonlar darajasi bilan juda yaxshi tartibga solinishi va qat’iy rejim va siklga ega ekanligini ta’kidladi. Shuning uchun fiziologik funksiyalarning kunlik ritmi eng barqaror hisoblanadi.

– Miyaning gipotalamus deb ataladigan qismi tomonidan boshqariladigan biologik soatning organizmdagi o‘rni qanchalik muhimligini har birimiz yaxshi bilamiz. Gipotalamus yorug‘lik va qorong‘ulikdagi o‘zgarishlar haqida to‘g‘ridan-to‘g‘ri ma’lumotni optik nervlardan oladi va sutkalik ritmning asosiy regulyatori bo‘lgan melatonin gormonini ishlab chiqarish uchun javobgardir. Melatonin, boshqacha qilib aytganda, uyqu gormoni. Bu bizning ichki biologik soatimizni boshlaydigan prujinadir. U boshqa gormonlar (o‘sish gormoni, prolaktin, kortizol) chiqarilishini faollashtiradi yoki to‘xtatadi. O‘sish gormoni bolalik va o‘smirlik davrida tananing o‘sish jarayonlarini belgilaydi. Voyaga yetganida minerallar, yog‘lar, uglevodlar va oqsillarning metabolizmi uchun muhim ahamiyatga ega bo‘lib, qalqonsimon bez gormonlari sekretsiyasini, yurak va buyraklar faoliyatini, psixologik holatni tartibga solishi juda muhimdir. Ertalab melatonin darajasi pasaygandan so‘ng, tana va ongni kelgusi kun faoliyatiga tayyorlaydigan kortizol ko‘proq bo‘ladi. Xususan, qon tomirlarining ritmini oshiradi va bu bosimning oshishiga olib keladi, yurak ishini tezlashtiradi, metabolizmni rag‘batlantiradi va hokazo ko‘p afzalliklari bor, - dedi Sog‘liqni saqlash vazirligi.

Vazirlik vakillarining ta’kidlashicha, qisqa vaqt ichida rejimning buzilishi ko‘pincha immunitetning pasayishi, qattiq charchash, aqliy faollik va xotiraning pasayishi va boshqa ko‘plab oqibatlarga olib keladi.

- G‘ayritabiiy vaqt zonasida uzoq vaqt qolish, albatta, tananing moslashishiga olib keladi, ammo sog‘liq uchun jiddiy oqibatlarga olib keladi. Binobarin, soat mintaqasiga yaqin vaqtdan amaliy foydalanish, birinchi navbatda, yosh avlod salomatligi uchun oqilona va zarurdir, – deya xulosa qildi vazirlik.

• Qozog‘iston
• Vaqt