Xurmoning turli-tuman navlari kunlar soviy boshlashi bilan bozor rastalarini to‘ldirib turadi. Bu mevani sevmaydigan inson bo‘lmasa kerak. Keling, bugun shu meva haqida batafsilroq ma’lumot olishga harakat qilamiz.  

Kelib chiqishi

Afsonalarga ko‘ra, xurmo mevasini ilk marta qadimgi xitoyliklar ta’tib ko‘rib, uni iste’molga yaroqli mahsulot sifatida tan olgan. Keyinchalik Xitoyga borgan chet ellik sayyohlar xurmo mevasidan bir tishlamgina yeb, uning ajoyib ta’midan hayratda qolishgan. 
Qiziquvchan sayohatchilar yurtlariga qaytib ketayotganlarida o‘zlari bilan xurmo mevasining turli navlaridan olib ketishgan. 
Xurmo mevasi mana shu tarzda tarqalgan. Ehtimol, Xitoyda topilgan 500 yillik xurmo daraxti sabab, betakror ta’mli mevaning vatani Xitoy deb hisoblanar. 

Yana bir afsona ko‘ra esa, xurmo yuz yillar oldin Yevropada paydo bo‘lgan.

Boshqa bir afsonada aytilishicha, yevropaliklar Shimoliy Amerika aholisi kabi xurmoning ta’mini to‘g‘ri baholay olmagan.
Amerika va yevropaliklar bu mevaning o‘ta shirin ta’mi va pishmagan xurmoning taxir mazasi o‘rtasidagi farqni tushuna olishmagan. 
Qadimgi odamlar xurmo mevasi iliq haroratda saqlanishi kerak, deb hisoblashgan. Chunki ular bu mevaga sovuq havo yoqishini bilishmagan-da. Shuning uchun taxir ta’m ularni biroz o‘ylantirib qo‘ygan. 

Ammo xurmoning chet elda keng tarqalishi admiral Perri nomi bilan bog‘liq. U Yaponiyadan juda katta miqdorda xurmo olib kelib, butun AQSh aholisini bu mevadan yeyishga majbur qilgan. Majburiy degustatorlik vazifasini o‘tayotgan aholi mevaning ajoyib ta’midan hayratda qolishgan. Shu tariqa yevropaliklarga ham xurmo yeyishni o‘rgatib qo‘yishgan. 

Yaponiyada xurmo daraxti g‘alaba timsoli hisoblanadi. 
Xurmo danaklaridan qahvaga o‘xshash ichimlik tayyorlanadi. 
O‘zbekistonda yetishtiriladigan xurmolarning vatani Xitoy hisoblanadi. 

Turlari 
Butun dunyo bo‘ylab xurmoning 150 dan ortiq navi tarqalgan. 
Xurmo kaliy, natriy, magniy, temir, marganets hamda A va S vitaminlariga boy bo‘lgan qimmatli meva hisoblanadi. 

Foydali xususiyatlari
Qarishni sekinlashtiradi, ko‘rish qobiliyatini yaxshilaydi, shishlarni ketkazadi (tarkibida ko‘p suv bo‘lganligi sabab peshobni yaxshi haydab, tanadagi ortiqcha suvlarni chiqarib tashlaydi), immunitetni mustahkamlaydi, kayfiyatni ko‘taradi. 

Zararli tomonlari
Tarkibidagi tanin moddasi sabab, u qabziyatni keltirib chiqaradi. Shuning uchun 3 yoshgacha bo‘lgan bolalarga xurmo yedirish mumkin emas. Shuningdek, yuqoridagi holat yuzaga kelmasligi uchun homilador ayollarga ham bu mevani iste’mol qilish tavsiya etilmaydi. Lekin meva takibidagi foydali xususiyatlar ona-bola uchun kerakli hisoblanadi, shu bois homiladorlar kuniga 1-2 dona yeyishi mumkin. Sog‘lom katta yoshli insonlar uchun kunlik me’yor 4 donani tashkil etadi. 

Tarkibida glyukoza miqdori ko‘p bo‘lganligi sababli, qandli diabetga chalingalar uchun kam miqdorda iste’mol qilish tavsiya etiladi.