$
12014.37 UZS
40.93
₽
146.19 UZS
1.66
€
13280.68 UZS
-1.46
31° Кечаси 18°

Юрак xуружи нега ёшаряпти?

16:38 / 19.11.2023

Тиббиёт мутахассисларининг айтишича юрак ҳуружи ва қон-томир касаллиги йилдан йилга ёшариб бормоқда. Ёшлар ўртасида бу касалликларнинг ошишига қандай омиллар сабаб бўлмоқда? Бу дарднинг олдини олиш ёки даволаш учун ҳар бир инсон нималарга эътибор қаратиши лозим? Шу мавзу юзасидан соҳа мутахассислари берган маслаҳатларни сизларга тақдим этамиз.

· Нотўғри овқатланиш ва семириш: Қайта ишланган озиқ-овқатлар, шакар ва носоғлом ёғларга бой парҳез, паст жисмоний фаоллик билан биргаликда, ҳатто ўсмирлар ва ёшларда ҳам семириш, юқори холестерин ва гипертонияга олиб келиши мумкин.

· Ҳаракацизлик: Технологиядан фойдаланиш ва шаҳарда яшаш туфайли тобора кенг тарқалган ҳаракациз турмуш тарзи юрак-қон томир тизимининг ёмон ҳолатига олиб келиши мумкин, бу эса тўсатдан кучли жисмоний фаолликни юракни янада кучайтиради.

· Чекиш ва вапинг (електрон сигарета): Чекадиган ёшлар юракларига никотин ва бошқа кимёвий моддаларга таъсир қилади, бу юрак тўқималари ва қон томирларига зарар етказиши мумкин, юрак уриш тезлиги ва қон босимининг ошишига олиб келади.

· Гиёҳванд моддаларни суиистеъмол қилиш: Тамаки, спиртли ичимликлар ва ноқонуний гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш юракка жиддий ўткир ва сурункали таъсир кўрсатиши мумкин.

Тиббий шароитлар

· Аниқланмаган юрак нуқсонлари: Баъзи ёшларда туғма юрак нуқсонлари мавжуд бўлиб, улар тўсатдан юрак касаллиги пайдо бўлгунча, кўпинча жисмоний машқлар пайтида сезилмайди.

· Гипертрофик кардиёмиёпатия: юрак мушакларининг қалинлашиши билан тавсифланган бу генетик ҳолат ёшларда кутилмаган юрак ўлимининг кенг тарқалган сабабидир.

· Миёкардит: Вирусли инфекциялар юрак мушагининг яллиғланишига олиб келади, уни заифлаштиради ва стресс остида муваффақиятсизликка мойил бўлади.

· Аритмоген ўнг қоринча дисплазияси: юракнинг ўнг қоринча мушакларига таъсир қилувчи кам учрайдиган кардиёмиёпатия тури.

Ташқи омиллар

· Ҳаддан ташқари жисмоний машқлар: Тўсатдан, кучли жисмоний фаолият билан шуғулланиш, масалан, узоқ соатлар давомида рақсга тушиш, айниқса мунтазам равишда кондиционерсиз, юракка кутилмаган зўриқиш келтириши мумкин.

· Кучли жисмоний фаолият: Жисмоний машқлар одатда юрак соғлиғи учун фойдали бўлса-да, кучли жисмоний фаоллик баъзида юрак хасталигини келтириб чиқариши мумкин, айниқса юрак касалликлари аниқланмаган одамларда.

· Сувсизланиш ва электролитлар мувозанати: Булар узоқ муддатли жисмоний фаоллик пайтида, айниқса иссиқ иқлим шароитида юз бериши мумкин, бу эса юрак аритмияларига олиб келади.

· Стресс: Юқори даражадаги ҳиссий ва жисмоний стресс ва тўғри уйқу этишмаслиги юрак муаммолари хавфини ошириши мумкин. Стресс гормонлари қон босимини ва юрак уриш тезлигини ошириши мумкин, бу эса юракнинг кўпроқ кучланишига олиб келади.

Ижтимоий ўзгаришлар

· Стресс ва руҳий саломатлик муаммолари: Бугунги кунда ёшлар юракка жисмоний таъсир кўрсатиши мумкин бўлган жиддий стресс ва руҳий саломатлик муаммоларига дуч келишмоқда.

· Мунтазам тиббий кўрикларнинг йўқлиги: Профилактик тиббий кўриклар ёш аҳоли орасида камроқ учрайди, бу эса юрак билан боғлиқ потенциал муаммоларга кеч бўлмагунча ташхис қўйилмаслиги мумкинлигини англатади.

Юрак хуружи эҳтимолини камайтириш учун руҳий саломатлик бўйича маслаҳатлар:

· Чуқур нафас олиш: Сурункали стресс юрак касалликлари билан боғлиқ. Стрессни бошқариш усуллари, масалан, онг, медитация ва чуқур нафас олиш машқлари юрак-қон томир саломатлигини яхшилаши мумкин.

· Ўз-ўзини парвариш қилиш: Анксиете ва депрессия юрак касалликлари билан боғлиқ. Профессионал ёрдам сўраш ва ўз-ўзини парвариш қилиш стратегияларини қўллаш иккаламни ҳам сақлаб қолишим учун жуда муҳимдир

· Мунтазам жисмоний фаолият: Мунтазам жисмоний машқлар юрак саломатлигининг асосидир. Америка Кардиология коллежи ҳафтасига камида 150 дақиқа ўртача интенсивликдаги аеробик фаолиятни ёки ҳафтасига 75 дақиқа кучли интенсивликдаги аеробик фаолиятни таклиф қилади.

Қон босимини оширади, юрак мушакларини мустаҳкамлайди ва соғлом вазнни сақлашга ёрдам беради - буларнинг барчаси юрак хасталиги хавфини камайтиришда муҳим омил ҳисобланади.


саломатлик


														
														Лондондаги қадимий тобутдан топилган скелет кимга тегишли экани аниқланди

Лондондаги қадимий тобутдан топилган скелет кимга тегишли экани аниқланди

Лондондаги Вестминстер аббатлигидан топилган, қарийб 150 йилдан бери сир бўлиб келган скелет XI аср бошларида яшаган Вестмин…
10:20 / 03.11.2026

														
														Солярийга мунтазам қатнаган 30 ёшли аёл меланома сабаб вафот этди

Солярийга мунтазам қатнаган 30 ёшли аёл меланома сабаб вафот этди

Англиянинг Манчестер шаҳрида яшаган 30 ёшли Челси Тантум тери саратонининг хавфли тури — меланомадан вафот этди. У 15 ёшидан…
09:58 / 16.10.2026

														
														Семизлик 2024 йилда 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб бўлган

Семизлик 2024 йилда 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб бўлган

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, 2024 йилда дунё бўйича семизлик 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб б…
10:05 / 08.10.2026

														
														Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Россиянинг Иркутск вилоятида вабо юқтиргани гумон қилинган 27 ёшли аёл пневмониядан вафот этгани маълум қилинди. Роспотребна…
10:15 / 05.10.2026

														
														Москвадаги аэропорт ҳожатхонасидан аёл ва чақалоқ жасади топилди

Москвадаги аэропорт ҳожатхонасидан аёл ва чақалоқ жасади топилди

2-октабр куни Москва яқинидаги Шереметево аэропортининг учиб келиш зонасидаги ҳожатхонадан аёл ва янги туғилган чақалоқ жаса…
14:55 / 03.10.2026

														
														Иркутскдаги хавфли юқумли касаллик ҳақидаги хабарларга расмий муносабат билдирилди

Иркутскдаги хавфли юқумли касаллик ҳақидаги хабарларга расмий муносабат билдирилди

Ижтимоий тармоқлар ва айрим ахборот манбаларида Россиянинг Иркутск вилоятида ўта хавфли юқумли касалликка гумон қилинган ҳол…
09:45 / 03.10.2026

														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди

Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди

Ўзбекистонда нархлар статистикасини кузатиш учун “НархСтат” платформаси ишга туширилди
16:42 / 13.11.2026
Тошкентда учта ёлғон хабар фош этилди: жанжал саҳналаштирилган, хавф ҳақидаги маълумотлар тасдиқланмаган

Тошкентда учта ёлғон хабар фош этилди: жанжал саҳналаштирилган, хавф ҳақидаги маълумотлар тасдиқланмаган

Тошкент шаҳрида ижтимоий тармоқларда тарқалиб, аҳоли орасида хавотир уйғотган учта ҳолат ички ишлар органлари томонидан ўрга…
15:39 / 12.11.2026
Иссиқхона газларини энг кўп чиқарадиган давлатлар ва саноат тармоқлари маълум бўлди

Иссиқхона газларини энг кўп чиқарадиган давлатлар ва саноат тармоқлари маълум бўлди

2025 йилда дунё бўйича атмосферага 54,1 миллиард тонна иссиқхона гази чиқарилди. Бу 2024 йилга нисбатан 0,7 фоизга, 1990 йил…
09:45 / 13.11.2026
Ўзбекистонда ўт ўриш пулли бўладими? Расмий муносабат билдирилди

Ўзбекистонда ўт ўриш пулли бўладими? Расмий муносабат билдирилди

12 ноябрь куни ижтимоий тармоқларда Ўзбекистонда эндиликда ўт ўриш учун ҳам чипта сотиб олиш ва пул тўлаш кераклиги ҳақида х…
09:56 / 13.11.2026
Деҳқонободда мактабга бориш учун сой кечадиган болалар учун кўприк қурилади

Деҳқонободда мактабга бориш учун сой кечадиган болалар учун кўприк қурилади

Қашқадарё вилояти Деҳқонобод туманидаги Жингил қишлоғида жойлашган 84-сонли умумтаълим мактаби ўқувчилари фойдаланиши учун 5…
09:42 / 14.11.2026
Австралияда 48 қаватли осмонўпар бино қуёш электр станциясига айлантирилди

Австралияда 48 қаватли осмонўпар бино қуёш электр станциясига айлантирилди

Австралиянинг Мельбурн шаҳрида жойлашган 48 қаватли офис биносининг ташқи деворлари ва томига 1 391 та қуёш панели ўрнатилди…
10:32 / 14.11.2026
Россиянинг Узоқ Шарқида қийин аҳволга тушган ўзбекистонликлар ватанга қайтарилди

Россиянинг Узоқ Шарқида қийин аҳволга тушган ўзбекистонликлар ватанга қайтарилди

Россиянинг Узоқ Шарқ федерал округида вақтинчалик меҳнат фаолияти давомида оғир молиявий вазиятга тушиб қолган бир гуруҳ Ўзб…
09:51 / 14.11.2026
"Demokrat.uz" раҳбари ва блогер 10 йилдан ортиқ муддатга қамалди

"Demokrat.uz" раҳбари ва блогер 10 йилдан ортиқ муддатга қамалди

"Demokrat.uz" раҳбари Фазлиддинхон Меҳмонов ва блогер Азиз Ғоипназаровга нисбатан суд ҳукми эълон қилинди. 11 ноябрь куни чи…
14:44 / 12.11.2026
Мозори Шарифда Алишер Навоий ёдгорлиги қурилиши якунланмоқда

Мозори Шарифда Алишер Навоий ёдгорлиги қурилиши якунланмоқда

Сурхондарё вилояти ҳокими Улуғбек Қосимов бошчилигидаги Ўзбекистон делегацияси Афғонистоннинг Мозори Шариф шаҳрига ташриф бу…
15:30 / 13.11.2026
Куз-қиш мавсумида табиий газ таъминоти: аҳоли ва ижтимоий соҳа объектларига устуворлик берилади

Куз-қиш мавсумида табиий газ таъминоти: аҳоли ва ижтимоий соҳа объектларига устуворлик берилади

Вазирлар Маҳкамасининг тегишли қарори билан 2026–2027 йиллар куз-қиш мавсумида аҳоли, ижтимоий соҳа объектлари ва стратегик …
16:45 / 14.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!