$
12004.48 UZS
32.84
₽
146.56 UZS
0.23
€
13155.71 UZS
-4.71
31° Кечаси 18°

Юрак xуружи нега ёшаряпти?

16:38 / 19.11.2023

Тиббиёт мутахассисларининг айтишича юрак ҳуружи ва қон-томир касаллиги йилдан йилга ёшариб бормоқда. Ёшлар ўртасида бу касалликларнинг ошишига қандай омиллар сабаб бўлмоқда? Бу дарднинг олдини олиш ёки даволаш учун ҳар бир инсон нималарга эътибор қаратиши лозим? Шу мавзу юзасидан соҳа мутахассислари берган маслаҳатларни сизларга тақдим этамиз.

· Нотўғри овқатланиш ва семириш: Қайта ишланган озиқ-овқатлар, шакар ва носоғлом ёғларга бой парҳез, паст жисмоний фаоллик билан биргаликда, ҳатто ўсмирлар ва ёшларда ҳам семириш, юқори холестерин ва гипертонияга олиб келиши мумкин.

· Ҳаракацизлик: Технологиядан фойдаланиш ва шаҳарда яшаш туфайли тобора кенг тарқалган ҳаракациз турмуш тарзи юрак-қон томир тизимининг ёмон ҳолатига олиб келиши мумкин, бу эса тўсатдан кучли жисмоний фаолликни юракни янада кучайтиради.

· Чекиш ва вапинг (електрон сигарета): Чекадиган ёшлар юракларига никотин ва бошқа кимёвий моддаларга таъсир қилади, бу юрак тўқималари ва қон томирларига зарар етказиши мумкин, юрак уриш тезлиги ва қон босимининг ошишига олиб келади.

· Гиёҳванд моддаларни суиистеъмол қилиш: Тамаки, спиртли ичимликлар ва ноқонуний гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш юракка жиддий ўткир ва сурункали таъсир кўрсатиши мумкин.

Тиббий шароитлар

· Аниқланмаган юрак нуқсонлари: Баъзи ёшларда туғма юрак нуқсонлари мавжуд бўлиб, улар тўсатдан юрак касаллиги пайдо бўлгунча, кўпинча жисмоний машқлар пайтида сезилмайди.

· Гипертрофик кардиёмиёпатия: юрак мушакларининг қалинлашиши билан тавсифланган бу генетик ҳолат ёшларда кутилмаган юрак ўлимининг кенг тарқалган сабабидир.

· Миёкардит: Вирусли инфекциялар юрак мушагининг яллиғланишига олиб келади, уни заифлаштиради ва стресс остида муваффақиятсизликка мойил бўлади.

· Аритмоген ўнг қоринча дисплазияси: юракнинг ўнг қоринча мушакларига таъсир қилувчи кам учрайдиган кардиёмиёпатия тури.

Ташқи омиллар

· Ҳаддан ташқари жисмоний машқлар: Тўсатдан, кучли жисмоний фаолият билан шуғулланиш, масалан, узоқ соатлар давомида рақсга тушиш, айниқса мунтазам равишда кондиционерсиз, юракка кутилмаган зўриқиш келтириши мумкин.

· Кучли жисмоний фаолият: Жисмоний машқлар одатда юрак соғлиғи учун фойдали бўлса-да, кучли жисмоний фаоллик баъзида юрак хасталигини келтириб чиқариши мумкин, айниқса юрак касалликлари аниқланмаган одамларда.

· Сувсизланиш ва электролитлар мувозанати: Булар узоқ муддатли жисмоний фаоллик пайтида, айниқса иссиқ иқлим шароитида юз бериши мумкин, бу эса юрак аритмияларига олиб келади.

· Стресс: Юқори даражадаги ҳиссий ва жисмоний стресс ва тўғри уйқу этишмаслиги юрак муаммолари хавфини ошириши мумкин. Стресс гормонлари қон босимини ва юрак уриш тезлигини ошириши мумкин, бу эса юракнинг кўпроқ кучланишига олиб келади.

Ижтимоий ўзгаришлар

· Стресс ва руҳий саломатлик муаммолари: Бугунги кунда ёшлар юракка жисмоний таъсир кўрсатиши мумкин бўлган жиддий стресс ва руҳий саломатлик муаммоларига дуч келишмоқда.

· Мунтазам тиббий кўрикларнинг йўқлиги: Профилактик тиббий кўриклар ёш аҳоли орасида камроқ учрайди, бу эса юрак билан боғлиқ потенциал муаммоларга кеч бўлмагунча ташхис қўйилмаслиги мумкинлигини англатади.

Юрак хуружи эҳтимолини камайтириш учун руҳий саломатлик бўйича маслаҳатлар:

· Чуқур нафас олиш: Сурункали стресс юрак касалликлари билан боғлиқ. Стрессни бошқариш усуллари, масалан, онг, медитация ва чуқур нафас олиш машқлари юрак-қон томир саломатлигини яхшилаши мумкин.

· Ўз-ўзини парвариш қилиш: Анксиете ва депрессия юрак касалликлари билан боғлиқ. Профессионал ёрдам сўраш ва ўз-ўзини парвариш қилиш стратегияларини қўллаш иккаламни ҳам сақлаб қолишим учун жуда муҳимдир

· Мунтазам жисмоний фаолият: Мунтазам жисмоний машқлар юрак саломатлигининг асосидир. Америка Кардиология коллежи ҳафтасига камида 150 дақиқа ўртача интенсивликдаги аеробик фаолиятни ёки ҳафтасига 75 дақиқа кучли интенсивликдаги аеробик фаолиятни таклиф қилади.

Қон босимини оширади, юрак мушакларини мустаҳкамлайди ва соғлом вазнни сақлашга ёрдам беради - буларнинг барчаси юрак хасталиги хавфини камайтиришда муҳим омил ҳисобланади.


саломатлик


														
														Лондондаги қадимий тобутдан топилган скелет кимга тегишли экани аниқланди

Лондондаги қадимий тобутдан топилган скелет кимга тегишли экани аниқланди

Лондондаги Вестминстер аббатлигидан топилган, қарийб 150 йилдан бери сир бўлиб келган скелет XI аср бошларида яшаган Вестмин…
10:20 / 03.11.2026

														
														Солярийга мунтазам қатнаган 30 ёшли аёл меланома сабаб вафот этди

Солярийга мунтазам қатнаган 30 ёшли аёл меланома сабаб вафот этди

Англиянинг Манчестер шаҳрида яшаган 30 ёшли Челси Тантум тери саратонининг хавфли тури — меланомадан вафот этди. У 15 ёшидан…
09:58 / 16.10.2026

														
														Семизлик 2024 йилда 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб бўлган

Семизлик 2024 йилда 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб бўлган

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) маълумотларига кўра, 2024 йилда дунё бўйича семизлик 3,7 млн кишининг ўлимига сабаб б…
10:05 / 08.10.2026

														
														Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Вабодан вафот этгани айтилган аёлнинг расмий ташхиси маълум қилинди

Россиянинг Иркутск вилоятида вабо юқтиргани гумон қилинган 27 ёшли аёл пневмониядан вафот этгани маълум қилинди. Роспотребна…
10:15 / 05.10.2026

														
														Москвадаги аэропорт ҳожатхонасидан аёл ва чақалоқ жасади топилди

Москвадаги аэропорт ҳожатхонасидан аёл ва чақалоқ жасади топилди

2-октабр куни Москва яқинидаги Шереметево аэропортининг учиб келиш зонасидаги ҳожатхонадан аёл ва янги туғилган чақалоқ жаса…
14:55 / 03.10.2026

														
														Иркутскдаги хавфли юқумли касаллик ҳақидаги хабарларга расмий муносабат билдирилди

Иркутскдаги хавфли юқумли касаллик ҳақидаги хабарларга расмий муносабат билдирилди

Ижтимоий тармоқлар ва айрим ахборот манбаларида Россиянинг Иркутск вилоятида ўта хавфли юқумли касалликка гумон қилинган ҳол…
09:45 / 03.10.2026

														
														Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг илк ҳолати аниқланди

Исроилда хантавирус билан касалланишнинг биринчи ҳолати қайд этилди. Бу ҳақда The Jerusalem Post хабар берди.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

“Цикада” штамми: хавотирга ўрин йўқ

Сўнгги пайтларда COVID-19’нинг “Цикада” (BA.3.2) штамми ҳақида хабарлар тарқалмоқда.
10:35 / 17.04.2026

														
														Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Ҳиндистонда йўтал сироплари вақтинча тақиқланди

Расмийлар вафот этган болаларнинг уйидан топилган сиропларни вақтинча сотишни тўхтатди.
20:42 / 03.10.2025

														
														Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Ўзбекистондаги соҳасида ислоҳотлари омон“The Lancet”да эътироф этилди

Тошкентдаги халқаро академик марказ — минтақавий инновацион марказга айланмоқда;
17:09 / 26.09.2025

Бу ҳам қизиқ

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда маҳкум қамоқхонадан туриб наркосавдони бошқаргани аниқланди

Тошкентда жазони ижро этиш колониясида ўтириб, уяли телефон орқали онлайн наркодўкон фаолиятини бошқарган маҳкум ва унинг ше…
16:10 / 19.11.2026
Ўзбекистонда 8,4 миллиард долларлик давлат активлари ва ер майдонлари сотувга чиқарилади

Ўзбекистонда 8,4 миллиард долларлик давлат активлари ва ер майдонлари сотувга чиқарилади

Ўзбекистонда 2026–2027 йилларда умумий қиймати 8,4 миллиард долларлик давлат активлари, кўчмас мулк объектлари ва ер майдонл…
15:47 / 19.11.2026
Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнес кенгашининг илк йиғилишида иштирок этмоқда

Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнес кенгашининг илк йиғилишида иштирок этмоқда

Президент Шавкат Мирзиёев Тошкентда Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгашнинг биринчи…
13:56 / 19.11.2026
Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Паркентда 47 гектарлик “Олтин бел” туристик мажмуаси барпо этилди

Президент Шавкат Мирзиёев Паркент туманида қурилиш материаллари саноати ва туризмни ривожлантириш масалалари юзасидан инвест…
15:04 / 20.11.2026
Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистонда ОАВ саҳифаларига муаллифлик ҳуқуқи бўйича сохта шикоятлар юбориб, пул талаб қилинмоқда

Ўзбекистондаги бир қатор интернет нашрлари ижтимоий тармоқларда муаллифлик ҳуқуқи бузилгани ҳақидаги шикоятлар орқали пул ун…
13:48 / 19.11.2026
Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Ўзбек тилидаги 6 миллиард сўздан иборат очиқ маълумотлар базаси яратилди

Рақамли технологиялар вазирлиги томонидан ўзбек тилидаги 6 миллиардга яқин сўзни ўз ичига олган йирик очиқ матнли маълумотла…
11:29 / 20.11.2026
Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метросида йўловчилар оқими 20 фоизга ошди: янги поездлар харид қилинади

Тошкент метрополитенида йўловчилар оқими ошгани сабабли вагон паркини кенгайтириш режалаштирилмоқда. 2026 йил сентабр–октабр…
11:50 / 20.11.2026
Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Ўзбекистон иқтисодиёти 2017 йилдан буён уч баробар ўсди

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакат и…
13:59 / 19.11.2026
Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 10 ойда коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим ишдан бўшатилди

Ўзбекистонда 2026 йилнинг январь-октабр ойларида коррупцияга алоқадор 1 565 нафар ходим билан меҳнат шартномаси бекор қилинд…
09:49 / 20.11.2026
Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Ўзбекистонда инвесторларга 10 йилгача солиқ ва божхона имтиёзлари берилмоқда

Президент Шавкат Мирзиёев Ўзбекистон – Туркия бизнесни қўллаб-қувватлаш бўйича юқори даражадаги кенгаш йиғилишида мамлакатда…
14:56 / 19.11.2026

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Энг кўп ўқилганлар

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!