Тиббиёт мутахассисларининг айтишича юрак ҳуружи ва қон-томир касаллиги йилдан йилга ёшариб бормоқда. Ёшлар ўртасида бу касалликларнинг ошишига қандай омиллар сабаб бўлмоқда? Бу дарднинг олдини олиш ёки даволаш учун ҳар бир инсон нималарга эътибор қаратиши лозим? Шу мавзу юзасидан соҳа мутахассислари берган маслаҳатларни сизларга тақдим этамиз.

· Нотўғри овқатланиш ва семириш: Қайта ишланган озиқ-овқатлар, шакар ва носоғлом ёғларга бой парҳез, паст жисмоний фаоллик билан биргаликда, ҳатто ўсмирлар ва ёшларда ҳам семириш, юқори холестерин ва гипертонияга олиб келиши мумкин.

· Ҳаракацизлик: Технологиядан фойдаланиш ва шаҳарда яшаш туфайли тобора кенг тарқалган ҳаракациз турмуш тарзи юрак-қон томир тизимининг ёмон ҳолатига олиб келиши мумкин, бу эса тўсатдан кучли жисмоний фаолликни юракни янада кучайтиради.

· Чекиш ва вапинг (електрон сигарета): Чекадиган ёшлар юракларига никотин ва бошқа кимёвий моддаларга таъсир қилади, бу юрак тўқималари ва қон томирларига зарар етказиши мумкин, юрак уриш тезлиги ва қон босимининг ошишига олиб келади.

· Гиёҳванд моддаларни суиистеъмол қилиш: Тамаки, спиртли ичимликлар ва ноқонуний гиёҳванд моддаларни истеъмол қилиш юракка жиддий ўткир ва сурункали таъсир кўрсатиши мумкин.

Тиббий шароитлар

· Аниқланмаган юрак нуқсонлари: Баъзи ёшларда туғма юрак нуқсонлари мавжуд бўлиб, улар тўсатдан юрак касаллиги пайдо бўлгунча, кўпинча жисмоний машқлар пайтида сезилмайди.

· Гипертрофик кардиёмиёпатия: юрак мушакларининг қалинлашиши билан тавсифланган бу генетик ҳолат ёшларда кутилмаган юрак ўлимининг кенг тарқалган сабабидир.

· Миёкардит: Вирусли инфекциялар юрак мушагининг яллиғланишига олиб келади, уни заифлаштиради ва стресс остида муваффақиятсизликка мойил бўлади.

· Аритмоген ўнг қоринча дисплазияси: юракнинг ўнг қоринча мушакларига таъсир қилувчи кам учрайдиган кардиёмиёпатия тури.

Ташқи омиллар

· Ҳаддан ташқари жисмоний машқлар: Тўсатдан, кучли жисмоний фаолият билан шуғулланиш, масалан, узоқ соатлар давомида рақсга тушиш, айниқса мунтазам равишда кондиционерсиз, юракка кутилмаган зўриқиш келтириши мумкин.

· Кучли жисмоний фаолият: Жисмоний машқлар одатда юрак соғлиғи учун фойдали бўлса-да, кучли жисмоний фаоллик баъзида юрак хасталигини келтириб чиқариши мумкин, айниқса юрак касалликлари аниқланмаган одамларда.

· Сувсизланиш ва электролитлар мувозанати: Булар узоқ муддатли жисмоний фаоллик пайтида, айниқса иссиқ иқлим шароитида юз бериши мумкин, бу эса юрак аритмияларига олиб келади.

· Стресс: Юқори даражадаги ҳиссий ва жисмоний стресс ва тўғри уйқу этишмаслиги юрак муаммолари хавфини ошириши мумкин. Стресс гормонлари қон босимини ва юрак уриш тезлигини ошириши мумкин, бу эса юракнинг кўпроқ кучланишига олиб келади.

Ижтимоий ўзгаришлар

· Стресс ва руҳий саломатлик муаммолари: Бугунги кунда ёшлар юракка жисмоний таъсир кўрсатиши мумкин бўлган жиддий стресс ва руҳий саломатлик муаммоларига дуч келишмоқда.

· Мунтазам тиббий кўрикларнинг йўқлиги: Профилактик тиббий кўриклар ёш аҳоли орасида камроқ учрайди, бу эса юрак билан боғлиқ потенциал муаммоларга кеч бўлмагунча ташхис қўйилмаслиги мумкинлигини англатади.

Юрак хуружи эҳтимолини камайтириш учун руҳий саломатлик бўйича маслаҳатлар:

· Чуқур нафас олиш: Сурункали стресс юрак касалликлари билан боғлиқ. Стрессни бошқариш усуллари, масалан, онг, медитация ва чуқур нафас олиш машқлари юрак-қон томир саломатлигини яхшилаши мумкин.

· Ўз-ўзини парвариш қилиш: Анксиете ва депрессия юрак касалликлари билан боғлиқ. Профессионал ёрдам сўраш ва ўз-ўзини парвариш қилиш стратегияларини қўллаш иккаламни ҳам сақлаб қолишим учун жуда муҳимдир

· Мунтазам жисмоний фаолият: Мунтазам жисмоний машқлар юрак саломатлигининг асосидир. Америка Кардиология коллежи ҳафтасига камида 150 дақиқа ўртача интенсивликдаги аеробик фаолиятни ёки ҳафтасига 75 дақиқа кучли интенсивликдаги аеробик фаолиятни таклиф қилади.

Қон босимини оширади, юрак мушакларини мустаҳкамлайди ва соғлом вазнни сақлашга ёрдам беради - буларнинг барчаси юрак хасталиги хавфини камайтиришда муҳим омил ҳисобланади.

• Касаллик
• Тиббиёт
• Yurak
• саломатлик