Euronews muxbiri Galina Polonskaya Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi Senati raisining birinchi oʻrinbosari Sodiq Safoyev bilan Shavkat Mirziyoyev ikkinchi muddatga Prezident etib saylanganidan keyin mamlakat qanday rivojlanishi, Oʻzbekistonning Markaziy Osiyo boʻyicha rejalari qanday ekani va Oʻzbekiston Markaziy Osiyo mintaqasini rivojlantirish boʻyicha qanday taʼsir koʻrsatishga intilayotgani haqida suhbatlashdi.

Shuningdek, hozirda Oʻzbekistonning Afgʻoniston bilan oʻzaro iqtisodiy hamkorligi, mamlakatda global islohotlarni davom ettirish, xorijiy sarmoyalarni jalb qilish, Oʻzbekiston tashqi siyosatining qator ustuvor yoʻnalishlariga ham toʻxtalib oʻtildi.

Galina Polonskaya: Oktyabr oyida Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev ikkinchi muddatga qayta saylangan edi. Mening mehmonim, Oʻzbekiston Senati raisining birinchi oʻrinbosari Sodiq Safoyev Oʻzbekistondagi prezidentlik saylovidan soʻng mamlakatning kelgusidagi rejalari va mintaqaviy strategiyaning qanday oʻzgarishlarini muhokama qilish uchun shaylar. Oʻzbekistonning Markaziy Osiyo boʻyicha rejalari qanday va Oʻzbekiston Markaziy Osiyo mintaqasi rivojiga qanday hissa qoʻshishni maqsad qilgan?

Sodiq Safoyev: Bir necha yil muqaddam Markaziy Osiyo strategik noaniqlik zonasi hisoblanardi. Bugun biz uning istiqbollariga katta optimizm bilan qarashimiz mumkin. Toshkent mintaqaviy siyosatining asosiy maqsadi Markaziy Osiyoni barqarorlik va barqaror rivojlanish hududiga aylantirishdan iborat. Va birinchi navbatda Markaziy Osiyoda tobora kuchayib borayotgan ekologik muammolarni hal qilish uchun eʼtibor qaratish lozim. Chunki bu yerda global isish darajasi dunyo boʻyicha oʻrtacha koʻrsatkichdan ikki baravar koʻp. Suv resurslarining taqchilligi ham jiddiy muammo hisoblanadi. Dunyo quruqligidagi eng katta koʻllardan biri boʻlgan Orol dengizidan qolgan shoʻrliklar esa ekologik halokat epitsentriga aylandi. Markaziy Osiyo har doim yagona tabiiy-iqlim majmuasi boʻlgan va Prezident Mirziyoyev taʼkidlaganidek yashil diplomatiya mamlakat rivojida ustuvor vazifa boʻlishi kerak.

Galina Polonskaya: Tolibon hokimiyatni qoʻlga kiritgunga qadar Afgʻoniston Oʻzbekistonning muhim savdo hamkorlaridan biri edi. Afgʻoniston orqali oʻtadigan va Oʻzbekistonni dengiz portlari bilan toʻsib qoʻygan quruqlik orqali bogʻlaydigan temir yoʻl qurish rejalari bor edi. Afgʻonistondagi vaziyat Markaziy Osiyo uchun eng katta xavfsizlik muammolaridan biri sifatida koʻrilayotgan bir paytda bu haqida Toshkentning strategiyasi qanday?

Sodiq Safoyev: Bugun Afgʻoniston yana gumanitar inqiroz yoqasida turibdi. Afgʻonistonning mintaqaviy va global jarayonlarga qoʻshilishini davom ettirish nihoyatda muhim. Xalqaro hamjamiyat oʻtmishdagi xatolarni takrorlamasligi va bu uzoq yillar jabrlangan mamlakatni oʻz holiga tashlab qoʻymasligi kerak. Uzoq muddatli tinchlik faqat milliy yarashuv va inklyuziv hukumat natijasida sodir boʻlishi mumkin. Shu oʻrinda yangi hokimiyat bilan jahon hamjamiyatining toʻgʻridan-toʻgʻri muloqoti ham zarur. Afgʻonistonda iqtisodiy va infratuzilmaviy loyihalarni amalga oshirishni davom ettirish zarur. Bu nafaqat butun mintaqa va Afgʻoniston uchun xalqaro iqtisodiy munosabatlarga potensialni jalb qilish uchun, balki Afgʻonistonda tinchlik oʻrnatish uchun yangi imkoniyatlarni ham ochib beradi.

Galina Polonskaya: 2017-yilda Oʻzbekiston iqtisodiy islohotlarni yoʻlga qoʻya boshladi. Ular allaqachon samarali ekanligini isbotladilar, ammo masalan, korrupsiya va davlat aktivlarini xususiylashtirishga erishish uchun hali bir talay yechimini kutayotgan masalalar mavjud. Oʻzbekistonda islohotlarning asosiy maqsadlaridan biri boʻlgan xorijiy sarmoyadorlarni jalb qilishni qanday rejalashtirmoqda?

Sodiq Safoyev: Investitsiyalarni jalb qilishda raqobatdosh boʻlish uchun siyosiy modernizatsiyani kuchaytirish kerak deb oʻylayman. Bu esa mamlakat hukumatining zamonaviy, samarali va shaffof boʻlishini talab qiladi. Eng ustuvor yoʻnalish — bu mustaqil sud tizimi va inson huquqlari. Korrupsiyaga qarshi kurashish dasturining asl maqsadi ham aslida korrupsiyani keltirib chiqaruvchi omillarni bartaraf etish, keng koʻlamli xususiylashtirish va yer masalalari islohotini qoʻllab-quvvatlashdan iborat boʻlishi kerak. Va jahon bozorlariga kirish, Yevrosiyoning yuragida joylashgan Oʻzbekiston kabi atrofi quruqliklardan iborat mamlakat uchun juda muhimdir. Shu sababli Oʻzbekiston Milliy strategiyasining asosi — bu ishonchli tranzit koordinatalarining transport infratuzilmasini shakllantirishdir. Haqiqiy islohotlarni amalga oshirish oson jarayon emas, lekin Oʻzbekiston oʻz oldiga qoʻygan maqsadlari yoʻlidan ortga qaytmaydi.

Olimjon Hasanov tarjimasi

• Intervyu
• Siyosat