Munosabatlarda qo‘llab-quvvatlash juda muhim hisoblanadi. Uning yordamida ciz yolg‘iz emasligingizni yoki mushkul vaziyatlarda maslahatlasha oladigan insoningiz bor ekanligini his qilasiz. Ammo ijobiy ko‘ringan ushbu harakatlar ham sizning zararingizga ishlashi mumkin.

Quyida e’tibor qaratishingiz kerak bo‘lgan “zaharli” qo‘llab-quvvatlashning 6 belgisi haqida so‘z boradi. Ushbu belgilarni dugonangizda sezganingizdan keyin qilishingiz kerak bo‘lgan yagona ish – u bilan shaxsiy hayotingizdagi muammolarni bo‘lishishingiz va maslahat so‘rashni bas qilish.

1. Fikringiz unga yoqmaydi

Qo‘llab-quvvatlash “zaharli”lashadi qachonki, dugonangiz sizning fikringiz butunlay uniki bilan mos kelishini talab qilganida. Sog‘lom munosabatlarda insonlar fikrlari mutlaqo mos kelmasa-da bir-birini qo‘llab-quvvatlashadi. Bu barchada turlicha namoyon bo‘ladi. Masalan, uning maslahatiga amal qilmayotganingiz uchun sizdan xafa bo‘lib olishi mumkin. Yoki, u aytganidek qilmagan bo‘lsangiz va endi vaziyat yomonlashgan bo‘lsa, u xursandchilik bilan o‘sha vaziyatda haq bo‘lgan ekanligini e’lon qiladi.

2. Siz uchun muhim bo‘lgan narsalarga behurmatlik bilan munosabatda bo‘ladi

Agar dugonangizni qo‘llab-quvvatlash “tili” boshqalarni haqoratlash bo‘lsa, bu u siz uchun belgi bo‘lsin. U dabdurustdan oila a’zolaringiz, do‘stlar yoki qarorlaringizni yomonlab qolishi mumkin. Balki dugonangiz to‘g‘ri gapirayotgan va shu yo‘sinda sizni qo‘llab-quvvatlayotgan bo‘lishi mumkindir. Ammo bunday xatti-harakatning o‘zi salbiy hisoblanadi.

Shuningdek, bizni hurmat qilmaydigan insonlar shaxsiy chegaralarimizga ham e’tiborsiz munosabatda bo‘lishadi. Masalan, ularga murojaat qilib, murakkab vaziyatni tushuntirib berayotganingizda siz javob berishni istamaydigan o‘ta shaxsiy savollar berishlari mumkin. Rad etsangiz yoki bu juda shaxsiy savol ekanliginini bildirganingizda esa, hammasini hazilga burib yuborishadi, xafa bo‘lib olishadi yoki buning hech qanday yomon joyi yo‘q ekanligiga ishontirmoqchi bo‘ladilar.

3. Barcha narsani salbiylashtirib yuboradi

Sizga qiyin vaziyatlarda rostdan ham yordam bermoqchi bo‘lgan inson xotirjamlik va optimizmni saqlaydi. “Zaharli” qo‘llab-quvvatlashda esa, butunlay aksincha: dugonangizdan so‘raydigan hattoki kichik maslahat ham salbiy suhbatning sababiga aylanishi mumkin.

Masalan, unga ishda juda charchayotganingizni aytsangiz, u ishingiz sizga to‘g‘ri kelmasligi va o‘z sog‘lig‘ingiz haqida yetarli darajada qayg‘urmasligingiz haqidagi monologga duchor bo‘lishingiz mumkin. Unga omadli o‘tgan birinchi uchrashuv haqida gapirib berganingizda esa, birinchi taassurot aldamchi bo‘lishini aytib, avvalgi omadsiz uchrashuvlarni ham eslatib o‘tishni unutmaydi. Bunday qo‘llab-quvvatlashdan oladigan narsamiz esa, o‘z harakatlarimizda chalkashlik va o‘zimizga nisbatan ishonchsizlik bo‘ladi xolos.

4. U g‘iybatlashishni yaxshi ko‘radi

Agar dugonangiz siz bilan boshqalarni muhokama qilishni yaxshi ko‘rsa, demak katta ehtimol bilan sizni ham boshqalar bilan muhokama qiladi. Ayniqsa u boshqalarga muvaffaqiyasizligini pesh qilishni yaxshi ko‘rsa. Shuning uchun ham unga gapirayotganingizda o‘zingizga qarshi ishlatiladigan biror narsa aytib qo‘ymaslikka harakat qilishingizga to‘g‘ri keladi.

5. Yomon ahvoldaligingiz uni quvontiradi

Dugonangizga biror narsa so‘zlab berayotganingizda uning reaksiyasiga e’tibor bering. “Zaharli” qo‘llab-quvvatlashda quvonchli yoki omadli voqealarni aytib bersangiz, odatdagidek tinglashi mumkin. Ammo qiyin vaziyatda ekanligingiz yoki muvaffaqiyatlaringizni aytayotganingizda "jonlanib" qoladi. Ko‘p savol beradi, voqealar rivoji va mayda detallargacha so‘rab oladi.

Agar dugonangiz qiziqishi va xatti-harakatlari hayotingizning salbiy taraflarigagina qaratilgan bo‘lsa – bu “zaharli” qo‘llab-quvvatlash hisoblanadi. Siz undan maslahat olganingizdagina u o‘zini oqila, aqlli va muvaffaqiyatli his qiladi. Sog‘lom munosabatlarda esa, dugonalar bir-birlarini har qanday holatda qo‘llab-quvvatlashadi.

6. U ma’suliyatni bo‘yniga olmaydi

Tasavvur qiling, umumiy tanishlaringizdan bir yigit sizga yoqib qolganini dugonangizga aytdingiz. U esa, shu kunni o‘zidayoq yigitga bu haqida aytdi va sizga ushbu tuyg‘u faqat bir taraflama ekanligini e’lon qildi. Siz esa, undan bunday qilishini so‘ramaganingizni aytib undan xafa bo‘ldingiz. Dugonangiz esa, siz beqaror bo‘lganingiz sababli sizga yordam berish maqsadidagina shu ishni qilgani bilan o‘zini oqlaydi.

Yoki yana bir misol: dugonangizdan maslahat so‘rab murojaat qilganingizda maslahatdan ham ko‘ra ko‘proq tanqidlarga uchradingiz. Shu sababli u bilan telefonda gaplashmay, xabarlariga javob bermay qo‘ydingiz. Yuzma-yuz uchrashganingizda esa, o‘sha voqea haqida so‘z ochilganida bir olam inkorlarga, aslida bunday bo‘lmagani haqidagi ishontirishlarga uchradingiz.

Bular barchasi toksik dugona belgilaridir: u o‘zi aytgan yoki qilgan ishlari bo‘yicha ma’suliyatni bo‘yniga ololmaydi. Bundan tashqari, u sizdan bu ishlar uchun kechirim so‘rashi dargumon, chunki u haq ekanligiga chin dildan ishonadi yoki siz hamma narsani o‘ylab topgansiz deb hisoblaydi.

• Ayollar