O‘tgan yillar mobaynida umumiy quvvati 20 000 MVtdan ortiq bo‘lgan quyosh va shamol elektr stansiyalarini qurish bo‘yicha xalqaro kompaniyalar bilan hamkorlikda 38 ta bitim imzolangan. Bunda quyosh fotoelektr stansiyalari quvvati – 9 395 MVtni, shamol elektr stansiyalar quvvati esa 11 452 MVtni tashkil qiladi. Ushbu loyihalarning ro‘yobga chiqarilishini ta’minlash maqsadida O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 29 ta qarori qabul qilingan.

Mazkur investitsiya loyihalari Saudiya Arabistonining “ACWA Power”, Birlashgan Arab Amirliklarining “Masdar”, “Tepelen Group AG” va “Solar Power Shine”, Fransiyaning “Total Energies”, “Voltalia”, Xitoyning “China Energy Overseas Investment”, “China Datang Overseas Investment” hamda “Universal Energy” kabi kompaniyalari tomonidan amalga oshirilmoqda.

Ushbu loyihalarning umumiy qiymati qariyb 24 mlrd 374 mln AQSh dollarini tashkil etib, ularning barchasi xorijiy kompaniyalar tomonidan to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar hisobiga bajariladi.

Olib borilayotgan sa’y-harakatlar natijasida bugungi kunda 7 ta viloyatda umumiy quvvati 2,8 GVt bo‘lgan 9 ta quyosh va bitta shamol elektr stansiyasi “yashil” energiya ishlab chiqarmoqda.

Ushbu ishga tushirilgan “yashil” elektr stansiyalar joriy yilda 4,5 mlrd kVt-soat elektr energiyasi ishlab chiqargan.

Xususan, 2024-yil 6-dekabr kuni soat 8:00 holatiga ko‘ra, O‘zbekistondagi quyosh va shamol elektr stansiyalari tomonidan 2024-yil boshidan beri ishlab chiqarilgan elektr energiyasi miqdori 4 mlrd 501,3 mln kVt-soatni tashkil qilgan.

Joriy yilning shu davrigacha quyosh elektr stansiyalari tomonidan 3 mlrd 875,2 mln kVt-soat, shamol elektr stansiyasi tomonidan esa 626,1 mln kVt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarildi.

Buning natijasida:

1 mlrd 364 mln kub metr tabiiy gaz tejalishiga erishilgan;

atmosferaga 1 mln 890,5 ming tonna zararli gazlar chiqishining oldi olingan.

Mazkur hajmdagi elektr energiyasi 2 mln 46 mingta xonadonning 11 oylik yoki 1 mln 875,5 mingta xonadonning bir yillik ijtimoiy normasini tashkil qiladi. Joriy yilda umumiy quvvati 2600 megavatt bo‘lgan 10 ta, jumladan, Navoiy viloyatining Tomdi, Toshkent viloyatining Yuqori Chirchiq tumanlarida, qolaversa, Qashqadaryo va Buxoro viloyatlarida quyosh hamda shamol elektr stansiyalari foydalanishga topshirilishi kutilmoqda.

2025-yilda Buxoro viloyatining Peshku, G‘ijduvon va Olot tumanlarida umumiy quvvati 1,25 GVtga teng bo‘lgan 3 ta quyosh va shamol hamda 2030-yilgacha Qoraqalpog‘iston Respublikasida umumiy quvvati 10,3 GVtga teng bo‘lgan 10 ta shamol elektr stansiyasi ishga tushiriladi.

Tizimli ishlar natijasida 2026-yilga borib, O‘zbekistonda umumiy quvvati 9947 megavatt, 2030-yilga borib esa 20000 megavattdan ortiq bo‘lgan quyosh va shamol elektr stansiyalari faoliyat yuritishi kutilmoqda.

Mazkur “yashil” loyihalar ishga tushirilgach, 2030-yilga borib, yiliga 50 mlrd kVt-soat elektr energiyasi ishlab chiqarish imkoniyati yaratiladi. Buning natijasida har yili qariyb 15 mlrd kub metr tabiiy gaz tejaladi. Bundan tashqari, atmosferaga 21 mln tonna zararli gaz chiqarilishining oldi olinadi. Va O‘zbekistonda ishlab chiqariladigan elektr energiyasining 40 foizi qayta tiklanuvchi energiya manbalari hissasiga to‘g‘ri keladi.

• IES
• qurilish
• reja