$
11260.49 UZS
-24.41
178.99 UZS
-0.23
11796.49 UZS
-45.88
-2° Кечаси -10°

Кундалик ҳаётимизнинг ажралмас қисмига айланган қадимий 10 ихтиро

10:25 / 30.09.2022

Кундалик фойдаланадиган аксарият буюмлар бизга технологик тараққиёт ва цивилизация маданиятининг акси бўлиб туюлади ва шунга мос равишда улар замонавий олимлар томонидан ихтиро қилинган, деб тахмин қиламиз. Бироқ бу буюмлар сиз ўйлаганингиздан анча олдин ихтиро қилинган. Қуйида улар ҳақида батафсил тўхталамиз.

Совун (4,800 йил аввал)

Олимларнинг фикрига кўра, бундан 5 минг йил илгари Бобил ва Қадимий Шумер аҳолиси совун тайёрлашни яхши билган. Ушбу жараён тасвири ўша давр лой лавҳаларидан ҳам топилган. Шунингдек, қадимги Миср папирусларининг гувоҳлик беришича, таҳорат пайтида мисрликлар совундан фойдаланишган. Ушбу восита қадимги Римда ҳам мунтазам ишлатилган.

Тугмалар (4,800 йил аввал)

Худди тугмачага ўхшаш безак буюми археологлар томонидан Ҳинд водийсидан топилган. Мутахассислар уларни Коти Диди даври цивилизацияси билан боғлашади. Бу каби тугмалар қадимги дунё, хусусан, Хитой, Рим ва Юнонистоннинг қадимги мамлакатлари харобаларидан ҳам топилган. Аммо улар фақат декоратив элемент сифатида ишлатилган. Ҳозирги кийимларни маҳкамлаш учун ишлатиладиган тугмалар биринчи марта 13-асрда Германияда ишлатила бошланган.

Кран (мил. ав. VI аср охири)

Замонавий кран анча мураккаб ва замонавий цивилизациянинг кўплаб ютуқларидан фойдаланади. Шунга қарамай, принцип ва тузилишининг ўзи қадимги Юнонистонда бизнинг эрамиздан тахминан беш юз йил олдин кашф этилган.

Тиш пастаси (IV аср)

Тиш пастасининг энг қадимги рецепти бизга 4-асрда Миср қўлёзмалари орқали етиб келган. Рецепт биз учун ғайриоддий эди: қалампир, туз кукуни ва ялпиз барглари аралашмаси.

Ҳожатхона қоғози (VI аср)

Гигиена учун қоғоздан фойдаланиш тўғрисида бизгача етиб келган биринчи эслатма милоднинг 589 йилида Хитойга тегишли. Ва 14-асрда ҳар йили 60-90 сантиметр ўлчамдаги ушбу маҳсулотнинг 720 000 та варағи император саройига етказилган. Бундан ташқари, тўғридан-тўғри император оиласи ишлатиши учун яна каттароқ, сифатли қоғоздан яна 15 000 варақ келтирилган.

Қоғоз пуллар (VIII аср)

Биринчи банкноталар VIII асрда Танг сулоласи даврида Хитойда пайдо бўлган. Одамлар тангаларни жуда оғир ва ноқулай деб ҳисоблаб, улар ўрнига банкноталарни ихтиро қилдилар. Ва биринчи минг йилликнинг охирига келиб, қоғоз пулларнинг ҳажми иқтисодиётга бўлган эҳтиёжни тўлиқ таъминлади.

Мина (XIII аср)

XIII асрда Хитой армияси мўғулларнинг босқинига қарши биринчи марта миналардан фойдаланган. Жозеф Ниедему ўзининг "Хитойда фан ва цивилизация" китобида таъкидлаганидек, 1277 йилга келиб ушбу қуроллар муваффақиятли ишлатила бошланди.

Қуёшдан сақловчи кўзойнаклар (XIII аср)

Аммо бу ихтиро билан баъзи чалкашликлар мавжуд. Рим императори Нерон зумрад металл ёрдамида гладиаторларнинг жангларини кўришни яхши кўрар эди. Аммо ҳақиқий қуёшдан сақлайдиган кўзойнаклар биринчи марта Италияда ишлаб чиқарилган. Бу, 1886 йилда бўлганди. Бу ҳақда бизга роҳиб Гиордано де Пиза ёзиб қолдирган. Антропология профессори Бертолд Лауфер эса кўзойнаклар ихтиросини ҳиндлар билан боғлайди.

Парашют (XV аср)

Биринчи парашют ғояси Леонардо да Винчи томонидан яратилган. Дарҳақиқат, унинг 1495 йилда ёзилган қўлёзмасида чодир шаклида тикилган крахмалли асбоб ҳақида эслаб ўтилган. Унинг мақсади, баландликдан силлиқ тушишдир. Қизиғи шундаки, унинг катталиги замонавий парашютларнинг ўлчамига тўғри келади. Энг қизиғи, у бу борада биринчи эмас эди. Унгача ҳам умидли жасур одамлар соябонга ўхшаш мослама ёрдамида турли баландликлардан тушишга ҳаракат қилишди. Афсуски, уларнинг бу уринишлари ўлим ёки жароҳатлар билан якун топди. Бу борада биринчи марта керакли ўлчамларни кўрсатган да Винчи эди.


Қизиқарли


														
														“Comedy Wildlife Photography Awards” танлови ғолиблари аниқланди

“Comedy Wildlife Photography Awards” танлови ғолиблари аниқланди

Танловнинг финал босқичида ёввойи табиат қўйнида олинган энг кулгили суратлар иштирок этган.
12:37 / 09.12.2022

														
														Ёлғизлик ва бахцизлик қаришни тезлаштиради

Ёлғизлик ва бахцизлик қаришни тезлаштиради

Олимлар ёлғизлик, бахцизлик ва бошқа баъзи психологик омиллар биологик ёшни ўртача 1,65 ёшга тезлаштиради, деган хулосага ке…
18:06 / 05.12.2022

														
														Хитойлик олимлар Америка технологиясини ортда қолдирди

Хитойлик олимлар Америка технологиясини ортда қолдирди

Улар Ой ва Марсни забт этишлари мумкин.
14:37 / 04.12.2022

														
														Мусиқа асбобларини чалиш миянинг ахборотни қайта ишлаш қобилиятини яхшилайди

Мусиқа асбобларини чалиш миянинг ахборотни қайта ишлаш қобилиятини яхшилайди

Тадқиқотчиларнинг аниқлашича, мусиқа мия учун фойдалидир.
21:08 / 03.12.2022

														
														Чарчаган ҳолатда машина ҳайдаш маст ҳолатдагиси билан бир хил бўлади

Чарчаган ҳолатда машина ҳайдаш маст ҳолатдагиси билан бир хил бўлади

Тунда машина ҳайдаш йўлда энг хавфли вақт ҳисобланади.
16:43 / 03.12.2022

														
														iPhone 14 смартфони илк бор инсон ҳаётини сақлаб қолди

iPhone 14 смартфони илк бор инсон ҳаётини сақлаб қолди

Смартфондаги қўшимча функция туфайли Аляска штатидаги одам қутқарилди.
21:03 / 02.12.2022

														
														Мўғулистон ҳудудида антиқа динозавр топилди

Мўғулистон ҳудудида антиқа динозавр топилди

Унинг танаси пингвинга боши эса ғозга ўхшайди.
20:49 / 02.12.2022

														
														Ўзбекистоннинг учта фильми халқаро кинофестивалда иштирок этмоқда

Ўзбекистоннинг учта фильми халқаро кинофестивалда иштирок этмоқда

Шунингдек, ўзбек режиссёри ҳакамлар ҳайъатини бошқаради.
15:00 / 02.12.2022

														
														Олимлар сунъий интеллект ёрдамида яхшиланган сув филтрини ишлаб чиқдилар

Олимлар сунъий интеллект ёрдамида яхшиланган сув филтрини ишлаб чиқдилар

Энг яхши сув филтрларини такомиллаштириш кўп вақт талаб этади.
14:05 / 02.12.2022

														
														Яқин олти ой ичида инсон миясини чиплаштириш бўйича тажрибалар ўтказилади

Яқин олти ой ичида инсон миясини чиплаштириш бўйича тажрибалар ўтказилади

Илон Маск турли мия касалликларини даволаш мақсадида мия чиплари ишлаб чиқармоқчи.
14:53 / 01.12.2022

Бу ҳам қизиқ

Вашингтон Украинага 275 миллион долларлик янги ёрдам пакетини эълон қилди

Вашингтон Украинага 275 миллион долларлик янги ёрдам пакетини эълон қилди

АҚШ президенти Жо Байден тегишли фармонни имзолади.
23:24 / 09.12.2022
55 ёшли япониялик футболчи Португалия клубига ўтишга яқин турибди

55 ёшли япониялик футболчи Португалия клубига ўтишга яқин турибди

Казуёша Миура дунёнинг энг кекса профессионал футболчиси ҳисобланади.
14:51 / 09.12.2022
Британиялик рассом Бэнкси Украинанинг Ирпень шаҳри фахрий фуқароси деб эълон қилинди

Британиялик рассом Бэнкси Украинанинг Ирпень шаҳри фахрий фуқароси деб эълон қилинди

Рассом бир муддат аввал Украинага ташриф буюрган ва бу ерда 7 та сурат чизиб қолдирган эди.
23:50 / 09.12.2022
Антонио Бандерас “Шрек” мультфильмининг навбатдаги қисми ҳақида маълумот берди

Антонио Бандерас “Шрек” мультфильмининг навбатдаги қисми ҳақида маълумот берди

Фильм қачон экранларга чиқиши ҳозирча номаълум.
20:14 / 09.12.2022
АҚШ ва Россия ўртасида кўпроқ маҳбуслар алмашинуви мумкин – Владимир Путин

АҚШ ва Россия ўртасида кўпроқ маҳбуслар алмашинуви мумкин – Владимир Путин

Президент Путин бу ҳақда россиялик қурол сотувчиси Виктор Бут ва WНБА юлдузи, баскетболчи Бритни Гринерга алмаштирилганидан …
09:27 / 10.12.2022
World MMA Awards йилнинг энг яхши жангчиларини эълон қилинди

World MMA Awards йилнинг энг яхши жангчиларини эълон қилинди

Ҳар йили бўлиб ўтадиган World MMA мукофотлари ғолиблари маълум бўлди.
19:13 / 09.12.2022
Жеки Чан машҳур франшизанинг янги қисмига режиссёрлик қилади

Жеки Чан машҳур франшизанинг янги қисмига режиссёрлик қилади

Шунингдек, актёр фаолиятининг кейинги босқичида қандай жанрда иш олиб бориши ҳақида гапирди.
13:42 / 09.12.2022
“Ливерпуль ҳужумчиси билан шартномани узайтирмоқчи

“Ливерпуль ҳужумчиси билан шартномани узайтирмоқчи

Ҳужумчининг Мерсисайд клуби билан амалдаги шартномаси 2023 йилнинг ёзида тугайди.
14:35 / 09.12.2022
"Бизларни бу ҳолатга олиб келганлар сувдан қуруқ чиқиб кетмайди" – Сардор Умрзоқов

"Бизларни бу ҳолатга олиб келганлар сувдан қуруқ чиқиб кетмайди" – Сардор Умрзоқов

Айни вақтда Администрация раҳбари Сардор Умрзоқов раислигидаги Республика штаби йиғилиши давом этмоқда.
22:45 / 09.12.2022
Луис Энрикенинг бозори чаққон

Луис Энрикенинг бозори чаққон

Яқиндагина Испания термасидан истеъфо олган мураббийга бир қанча топ клублар даъвогар.
17:42 / 09.12.2022

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!