$
12708.86 UZS
21.16
140.54 UZS
0.51
13817.07 UZS
26.81
25° Кечаси 16°

Қирқ йил кунига қирқ варақдан асар ёзган олим

10:29 / 17.03.2024

Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Жарир Табарийнинг тафсир китоблари ичида энг мўтабарларидан саналувчи “Тафсири Табарий” асари ва “Мусулмон тарихчилигининг отаси” унвонига сазовор этган “Тарихи Табарий” номи билан машҳур асарлари орқали танимаган илм толиблари кам топилади.

839 йилда ҳозирги Эроннинг тарихий вилояти Табаристонда таваллуд топган Абу Жаъфар раҳимаҳуллоҳ ўзининг ёшлиги ҳақида сўзлаб: “Етти ёшимда Қуръони Каримни ёд олдим. Саккиз ёшга тўлганимда, таровиҳ намозларида инсонларга намоз ўқиб берар эдим. Тўққиз ёшга тўлганимда эса, ҳадис ёза бошладим”, деган эканлар.

Бўлажак олим 12 ёшида илм йўлида сафар қилган. Кўплаб илм марказларида бўлиб, таниқли уламолардан дарс олган.
Бир неча йиллик илмий сафарлардан сўнг 870 йили Мисрдан Бағдодга келган олим кейинги 50 йиллик ҳаёти давомида ўта баракали ва сермазмун илмий фаолият олиб борган. Ўзини бутунлай таълим ва илмга бағишлагани сабабидан замондошлари ва кейинги авлодларнинг юксак эътирофи ва таҳсинига сазовор бўлган.

Имом Абу Бакр Хатиб ўзининг “Тарихи Бағдод” китобида шундай ёзади: “Абу Жаъфар Муҳаммад ибн Жарир Табарий... шундай олим эдики, сўзлари ҳукм ўрнида қабул қилинарди, унинг раъйига мурожаат қилишарди. У ўз асрида ҳеч ким муваффақ бўлмаган даражада илм олди ва уларни ёзди. У Қуръони каримни тўла ёд олган, қироат турларининг барчасини чуқур ўзлаштирган, уларнинг маъноларини теран ўрганган олим эди. У ҳадис илмида ҳам беназир бўлиб, саҳобалар, тобеинларнинг ҳаётлари, ҳақида ҳам ҳаммадан яхшироқ билар эди”.

Имом Табарий юксак эътирофларга сабаб бўлган “Тафсир”ини етти йил давомида шогирдларига айтиб туриб ёздирган. Хатиб Бағдодий шундай дейди: “Али ибн Убайдуллоҳ Симсимийдан эшитдимки, ибн Жарир Табарий қирқ йил давомида ҳар куни қирқ варақдан асар ёзган”.

Табарий тарих, фиқҳ ва тафсир ва қироат илмларидан ташқари араб шеърияти, наҳв, математика ва тиббиёт илмларини ҳам яхши ўзлаштирган. У зот вақтини жуда ҳам тартибли равишда илм олиш ва таълим беришга тақсимлаб, шунга қатъий амал қилган.

Хатиб Бағдодий ривоят қилади: “Абу Жаъфар Табарий бир куни ўз шогирдларига айтди: “Тафсир ўқишни ҳохлайсизларми, ёзиб берайми?”- деди. Улар: “Қанча варақ бўлади?” – деб сўрашди. У киши: “Ўттиз минг саҳифа бўлса керак…” - деб, жавоб берди. Шунда шогирдлари: “Китобни охирига етмасдан умримиз тугаб қолади-ку!” - деб, жавоб бердилар. Сўнг Абу Жаъфар Табарий китобни уч минг саҳифага қисқартириб, таълиф қилди.

Сўнгра шогирдларидан: “Одам алайҳиссаломдан бизнинг вақтимизгача бўлган олам тарихини ёзиб берайми”- деб, сўради. Улар: “Неча саҳифа бўлади?”- деб, сўрашди. Абу Жаъфар тафсир китобининг ададича миқдорни айтган эди, шогирдлари ҳам худди ўшандай жавоб қайтаришди. Шунда Абу Жаъфар: “Инна лиллаҳи! Одамларда ҳиммат камайиб кетибди.” – деб, тафсирни қисқартирган миқдорда қисқартириб ёзди”.

Муфассир, фақиҳ, муҳаддис ва тарихчи олим ибн Жарир Табарий 86 ёшида Бағдодда вафот этган.

Расулуллоҳ соллаллоҳу алайҳи васалламнинг: “Кимга илм талаб қилиб турган ҳолида ажали келса, у билан пайғамбарларнинг ўртасида фақат пайғамбарлик бўлади, холос”, (Имом Термизий ривояти) деган муборак сўзлари ҳаётининг сўнгигача ўзини илмга бағишлаган олимлар ҳақида айтилган бўлса керак.

Манба: Islom.uz


Илм-фан


														
														Дунёдаги биринчи робот стюардесса намойиш этилади

Дунёдаги биринчи робот стюардесса намойиш этилади

Travel Market” кўргазмасида намойиш этилади.
12:26 / 04.05.2024

														
														Қирқ йил кунига қирқ варақдан асар ёзган олим

Қирқ йил кунига қирқ варақдан асар ёзган олим

Табарий тарих, фиқҳ ва тафсир ва қироат илмларидан ташқари араб шеърияти, наҳв, математика ва тиббиёт илмларини ҳам яхши ўзл…
10:29 / 17.03.2024

														
														Lenovo олти оёқли робот-итни тақдим қилди

Lenovo олти оёқли робот-итни тақдим қилди

Daystar Bot GS қидирув-қутқарув ишларида иштирок этиши мумкин.
10:30 / 13.03.2024

Компанияларнинг фикрига кўра, бу қувватлагич қишда бир ҳафта ёки ёзда бир ой иситиш эҳтиёжларини амалга ошира олади.
10:22 / 13.03.2024

														
														Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

Хакерлар симсиз қувватлагич орқали телефонларни масофадан ёқишни ўрганишди

280°C дан юқори ҳароратда қизитувчи электромагнит шовқин яратиши мумкинлигини аниқлад
10:46 / 24.02.2024

														
														Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Бугун – 9 февраль буюк бобомиз шоир, мутафаккир, давлат арбоби Алишер Навоий таваллуд топган кун!

Навоий буюк шоир, тадбиркор, иқтисодчи ва миллиардер бўлган. Илк роботлар, светофор, лифт ва эскалаторлар ҳақида бобомиз ёзи…
11:29 / 09.02.2024

														
														Қайси тарихий шахсларнинг қабрлари ҳалигача топилмаган?

Қайси тарихий шахсларнинг қабрлари ҳалигача топилмаган?

Тарихдаги айрим буюк шахсларнинг қабрлари қаерда эканлиги ҳалигача аниқланмаган.
16:06 / 05.02.2024

														
														Дунёдаги ягона гигант албинос чумолихўри аниқланди

Дунёдаги ягона гигант албинос чумолихўри аниқланди

Ҳайвон бир йил давомида кузатувга олинган.
12:34 / 01.02.2024

														
														Ойдаги биринчи “СЛИМ” ой модулининг тарихий сурати эълон қилинди

Ойдаги биринчи “СЛИМ” ой модулининг тарихий сурати эълон қилинди

“Ҳуббле” ва “Спитзер” телескоплари томонидан суратга олинган.
15:04 / 28.01.2024

														
														Сунъий интеллект ичимлик суви захирасига оид хатоларни аниқлади

Сунъий интеллект ичимлик суви захирасига оид хатоларни аниқлади

Маиший кранларни ичимлик суви билан таъминлайдиган сув ҳавзаларининг 30 фоизини тартибга солган.
13:07 / 28.01.2024

Бу ҳам қизиқ

2023 йил давомида Ўзбекистондаги музейларга 5,7 млн киши ташриф буюрган

2023 йил давомида Ўзбекистондаги музейларга 5,7 млн киши ташриф буюрган

2024 йилнинг 1 январ ҳолатига кўра, Ўзбекистондаги музейлар сони 140 тани ташкил этади.
10:21 / 22.05.2024
ЖССТ туздан фойдаланишни мажбурий чеклашга чақирмоқда

ЖССТ туздан фойдаланишни мажбурий чеклашга чақирмоқда

Ташкилот мутахассислари кунига 5 граммдан кўп бўлмаган туз истеъмол қилишни тавсия этади.
10:09 / 22.05.2024
Ашхободда Алишер Навоий ҳайкали ўрнатилди

Ашхободда Алишер Навоий ҳайкали ўрнатилди

Махтумқули ёдгорлиги атрофида жаҳон адиблари ва атоқли шахсларининг ҳайкаллари ўрнатилган.
16:42 / 21.05.2024
Ҳиндистонда жазирама иссиқ кузатилмоқда

Ҳиндистонда жазирама иссиқ кузатилмоқда

Сўнгги кунларда Ҳиндистон пойтахти Деҳли ва унга туташ туманларда +47,8 даражагача жазирама кузатилган. Бу ҳақда “India Toda…
20:17 / 21.05.2024
Норвегия Фаластинни мустақил давлат сифатида тан олди

Норвегия Фаластинни мустақил давлат сифатида тан олди

Норвегия ҳукумати Фаластин давлатини тан олишга қарор қилди. Мамлакат Ташқи ишлар вазири ва Бош вазир Ёнас Гар матбуот анжум…
13:02 / 22.05.2024
Шавкат Мирзиёев ва Владимир Путин телефон орқали мулоқот қилди

Шавкат Мирзиёев ва Владимир Путин телефон орқали мулоқот қилди

Бу ҳақда Президент матбуот котиби хабар берди.
16:16 / 21.05.2024
Афғонистонга инсонпарварлик ёрдамлари жўнатилди

Афғонистонга инсонпарварлик ёрдамлари жўнатилди

Бу ҳақда, Сурхондарё вилояти ҳокимлиги хабар берди.
12:34 / 22.05.2024
Индонезияда вулқон отилиши сабаб еттита қишлоқ аҳолиси эвакуация қилинди

Индонезияда вулқон отилиши сабаб еттита қишлоқ аҳолиси эвакуация қилинди

Маълум қилинишича, кул устунининг баландлиги ҳозир тўрт километрни ташкил этади.
18:07 / 21.05.2024
Рамзан Қодировнинг 18 ёшли ўғли жисмоний тарбия ва спорт вазири бўлди

Рамзан Қодировнинг 18 ёшли ўғли жисмоний тарбия ва спорт вазири бўлди

Чеченистон раҳбари Рамзан Қодировнинг катта ўғли Ахмат республиканинг жисмоний тарбия ва спорт вазири этиб тайинланди.
09:49 / 22.05.2024
Жанубий Кореяда бекорчилик мусобақаси ўтказилди

Жанубий Кореяда бекорчилик мусобақаси ўтказилди

Фақат ухлаб қолиш ёки телефонга чалғиш мумкин эмас.
09:46 / 22.05.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!