Internet va qidiruv tizimlari paydo bo‘lguniga qadar insonlar kitoblarga suyanishgan. Ammo dolzarb savolga javob topish uchun turli adabiyotlarni varaqlash o‘rniga Nyu York jamoat kutubxonasiga murojaat qilish orqali kutubxonachilardan javob olish mumkin edi. 

Bir necha yil avval ushbu kutubxona xodimlari kutubxonachilarga berilgan qiziqarli savollar yig‘ilgan katta qutini topib olishgan. Savolni istagan kishi yuzma-yuz yoki telefon qo‘ng‘irog‘i orqali berishi mumkin edi. "Kutubxonachidan so‘ra" telefon xizmati 1967-yilda tashkillashtirilib, bugunga qadar faol hisoblanadi. Qiziq tarafi shundaki, bugungi kunda qidiruv tizimlari orqali barcha savollaringizga javob topish imkoni bo‘lsa-da Nyu York kutubxonasiga yiliga 30 000 atrofida qo‘ng‘iroqlar kelib tushadi.

Ertalabki 9 dan kechki 6 ga qadar dushanbadan jumagacha 275-6975 raqamiga qo‘ng‘iroq qilib, har kim savollariga jonli tarzda javob olishi mumkin. Odatda ko‘pchilik kutubxona xizmatlari haqida so‘rash uchun qo‘ng‘iroq qiladi. Boshqalar esa, tasodifiy faktlar yoki yangiliklarni tekshirish uchun kutubxonachilar bilan bog‘lanishadi.

O‘n yillik davomida kutubxonaga "Ayol sutemizuvchilar sinfiga kiradimi?", "Qosh sochlarining hayotiy sikli qanday?" kabi g‘aroyib savollar kelib tushgan. Bir kishi gulqog‘ozlarni qanday qilib to‘g‘ri yelimlashga qiziqqan va "Menda gulqog‘oz va yelim bor. Endi nima qilay? Yelimni devorga surish kerakmi yoki qog‘ozga? Unisini ham bunisini ham qilib ko‘rdim, o‘xshamadi" degan.

Aslida ahmoqona savollar bo‘lmaydi. Inson biror sohada kuchli bo‘lishi, ammo o‘zi tushunmagan sohadagi oddiy narsalarni ham bilmasligi mumkin. Shuning uchun ham kutubxona xodimlari har qanday savolga javob topib berishga harakat qilishadi va savol beruvchilarni javob topa olishlari mumkin bo‘lgan adabiyotlarga yo‘naltirishadi.

Kutubxonada haligacha eng ajoyib va esda qolarli savollar saqlanib qolingan. Ko‘p savollar 1940-yillarga, insonlar kutubxonachilarga yuzma-yuz savol bergan davrlarga taalluqli.

"Tashlab ketilgan ayolning umr ko‘rish davomiyligi haqida statistik ma'lumotlar bormi?", 1963-yil

"Fil sizni ta'qib qilayotgani haqidagi tush nimani anglatadi?", 1947-yil

"Qora beva o‘rgimchagi o‘lik holida xavfliroqmi yoki tirik?"

"Akapulkoda har kecha to'lin oy chiqadimi?", 1961-yil

"Inson go‘shtining ozuqaviy qiymati qanday?", 1958-yil

"Spizzerinctum harfma-harf qanday yoziladi?", 1949-yil

"Zaharli ilon sizni chaqib olsa, u o‘ladimi?", 1949-yil

"Menda gulqog‘oz va yelim bor. Endi nima qilay? Yelimni devorga surish kerakmi yoki qog‘ozga? Unisini ham bunisini ham qilib ko‘rdim, o‘xshamadi", 1945-yil

"AQShda qancha nevrotiklar bor?", 1946-yil

• qiziqarli