$
10860.14 UZS
23.45
185.88 UZS
-10.7
11182.69 UZS
-132.98
37° Kechasi 23°

Bola nega tirnogʻini tishlaydi?

15:54 / 29.04.2022

Bola qoʻlini ogʻzidan chiqarmaydi yoki barmoqlarini birin-ketin ogʻziga soladi. Tanish holatmi? Albatta, ota-onalar bu holdan bezovtalanishadi va farzandlarini ushbu odatdan xalos qilishga urinishadi.

Mazkur muammo deyarli har bir oilaning maktabgacha yoshdagi farzandida sodir boʻladi. Baʼzi bolalarda tezda oʻtib ketadi, boshqalarda esa uzoq yillarga choʻzilishi mumkin. Ushbu odatning “surunkali” holatga aylanishiga yoʻl qoʻymaslik uchun bolaning nima sababdan tirnoqlarini tishlashini aniqlash va muammoni bartaraf etishga harakat qilish kerak.

Nima uchun bola tirnoqlarini tishlaydi?

Sabablari juda xilma-xil boʻlishi mumkin. Baʼzida bu shunchaki odat, baʼzan esa jiddiy psixologik muammo hisoblanadi. Xoʻsh, nima uchun bola tirnoqlarini tishlaydi? Quyida bu holatning asosiy sabablari bilan tanishishingiz mumkin:

  • haddan ortiq tashvishlanish;
  • charchash;
  • stress (masalan, oilada boshqa bolaning paydo boʻlishi, bolalar bogʻchasiga moslashish, yangi uyga koʻchib oʻtish, ota-onaning ajralishi va boshqalar);
  • emizishni keskin toʻxtatish;
  • avtoagressiya (masalan, bola otasidan gʻazablanadi, lekin otasiga nisbatan salbiy his-tuygʻularni ifodalay olmaydi, shuning uchun agressiyani oʻziga yoʻnaltiradi);
  • tirnoqlar sinishi, kutikulalarning xalaqit berishi;
  • bola birovdan koʻrib takrorlaydi;
  • bolaning shunchaki bekorchi boʻlib qolishi.

Agar bu odat yaqinda paydo boʻlgan boʻlsa, sababini topish uchun bolaning qaysi vaqtda tirnoqlarini tishlay boshlaganini daftarga yoki kundalikka yozib qoʻyish yaxshi natija beradi, masalan, unga baqirganingizda, uxlashga yotganida, televizor tomosha qilganida... Bu orqali holatning sababini aniqlash va muammoni hal qilish osonroq boʻladi.

Bu odatni qanday yoʻqotish mumkin?

Koʻpincha ota-onalar bolaning tirnoqlarini tishlaganidan gʻazablanishni boshlaydilar, ular baqirishadi va hatto urishadi, “Ikkinchi bunday qilganingni koʻrmay” deb bolaning qoʻllarini ogʻzidan olib tashlashadi. Yana qoʻshimchasiga “Bu ishing meni asabimga tegadi, mening oldimda bunday qilma!” deyishadi. Vaholanki, ota-onalarning asosiy vazifasi bolani bu odatdan xalos qilishgina emas, balki uning sababini aniqlashdir. Eng muhimi, bir kunni ham oʻtkazib yubormaslikdir. Bola tirnoqlarini tishlaganini koʻrishingiz bilan harakatni boshlash lozim. Bolaning qoʻllarini ushlab, bola bilan gaplashing, xotirjam ohangda tushuntiring.

Stressni yoʻq qiling

Bola tirnoqlarini tishlay boshlagan vaqtni tahlil qiling, bundan oldin nima boʻlgan? Ehtimol, uning yaqinda singlisi yoki ukasi tugʻilgan va endi unga koʻproq eʼtibor qaratilmayotgandir? Yoki ota-onaning oʻzaro janjali guvohi boʻlgan va tashvishlangandir?

Bolaning hayotidagi stressga sabab boʻlgan omilni topish va uni yoʻq qilish, stressli vaziyatlarni imkon qadar cheklash kerak. Albatta, baʼzi omillarni istisno qilib boʻlmaydi: masalan, agar oilaviy boshqa shaharga yoki yangi kvartiraga koʻchib oʻtgan boʻlsangiz, oilada chaqaloq tugʻilgan boʻlsa, unda siz bola bilan gaplashib, bu holat normal ekanligiga uni ishontirishingiz va nima boʻlayotganini tushuntirishingiz lozim. Farzandingizni koʻproq quchoqlang, uni erkalang va qoʻllab-quvvatlang.

Bola bilan muzokaralar olib boring

Bir paytlar bola stressni boshdan kechirgan, lekin bu holatni tirnoqlarini tishlash odati tufayli yenggan. Stress yoʻqoladi, lekin odat saqlanib qoladi. Agar siz bolaning odati bilan alohida shugʻullanayotgan boʻlsangiz, u bilan kelishib olishingiz mumkin. Farzandingizga “Agar tirnoqlaringni olishga ruxsat bersang, doʻkonga borib, xohlagan narsangni xarid qilamiz” qabilida kelishuv taklif qiling. Keyinchalik, yangi shartni qoʻshishingiz mumkin: “Agar tirnoqlaringni uch kun davomida tishlamasang, biz sen bilan sevimli kafemizga boramiz (oʻzingiz tanlagan boshqa variant)”.

Albatta, boshlanishiga bola oʻzini tuta olmay kelishuvni buzishi mumkin. Asosiysi bolani sharmanda qilish yoki uni jazolash emas, balki “Hamma kelishuvimiz oʻz kuchida, menga bergan vaʼdangni bajarishing bilanoq kelishuvimizni bajaraman” soʻzlari bilan uni tinchlantirish lozim.

Bu kelishuvlar yordamida bolada oʻzini-oʻzi boshqarish stimuli ishga tushadi. Agar bolada bu holat stress tufayli emas, balki shunchaki odat boʻlsa, uni mustaqil ravishda yengishi mumkin.

Oʻyinlar orqali chalgʻiting

Bu oddiy Lego, boshqa konstruktor yoki oʻzingiz tanlagan boshqa oʻyinlar boʻlishi mumkin.

Qum bilan: bolaning qoʻllarini qumga koʻming, ehtiyotkorlik bilan qazishi kerakligi, ammo qoʻllari bir-biriga tegishi mumkinmasligini tushuntiring. Agar qoʻllari bir-biri bilan uchrashsa, oʻyin tugatiladi.

“Sehrli qoʻlqoplar”: Lateks qoʻlqoplarni olasiz, ularni turli xil don, noʻxat, shakar, tuz kabi mahsulotlar bilan zich qilib toʻldirasiz va ularni bir-biriga bogʻlab chiqasiz. Tayyor qoʻlqoplarni kuniga bir marta bolaga oʻynashga berasiz.

Torting! Yopishtirish mumkin boʻlgan qogʻozli tasma skotchlarni eshikka, stolga yoki maxsus oʻyin taxtasiga yopishtirib chiqing va boladan bu skotchlarni tortib, ajratib chiqishini soʻrang.

Koʻpincha bolalar tirnoqlarini tishlabgina qolmay, balki uzib olishadi, shuning uchun bola bu yomon odatidan voz kechishi uchun unga alternativ taklif berish foydali yechim hisoblanadi. Bundan tashqari, bolaga ushbu mavzu boʻyicha baxtli yakunli terapevtik ertak aytib berish yaxshi natija beradi.

Bolaning qoʻllarini band qiling

Turli xil sensorli oʻyinchoqlarni bir nechta savatga yigʻing. Sayohatga, sayrga yoki boshqa joyga borganingizda ham ulardan birini oʻzingiz bilan olib boring. Bu usul bolaning qoʻlini band qilishga katta yordam beradi, shu bilan birga farzandingizning qoʻl motorikasi rivojlanishiga ham taʼsir koʻrsatadi.

Kundalik tartibni oʻrnating

Bolaning ruhiyati uchun nafaqat qandaydir tanqidiy vaziyat stressga aylanishi, balki noratsional kun tartibi ham stressga sabab boʻlishi mumkin.

Farzandingizning kun tartibini tahlil qiling. Ehtimol, qoʻshimcha mashgʻulotlar, darslarni qisqartirib, boladagi zoʻriqishni kamaytirish kerakdir. Televizor va gadjetlarni uzoqlashtiring. Chunki texnika vositalari ham bolaning asab tizimi uchun katta yuk boʻlib xizmat qiladi. Uning oʻrniga koʻproq yurish, jismoniy faollikka oʻrgatuvchi turli xil oʻyinlar oʻylab topib, farzandingiz bilan birga bajaring.

“Tishla!”

5-6 yoshli bolalarga kelsak, teskari usulni sinab koʻrishingiz mumkin. Yomon odat uchun maxsus ajratilgan vaqtni kun rejimiga kiriting. Qaysidir vaqtda bolani oʻyindan, ovqatlanishdan va boshqa mashgʻul ishlaridan toʻxtatib, “Tirnogʻingni tishlash vaqting keldi – tishla!” deng. Bu bilan bolaga psixologik taʼsir koʻrsatib, uni bu odatdan xalos etishingiz mumkin.

Balki shifokorga murojaat qilish kerakdir?

Bu holatda nevropatologga murojaat qilish mantiqqa toʻgʻri keladi, chunki bola tirnoqlarini tishlay boshlasa, bu asab tizimi qaysidir muammoga bardosh bera olmayotganini bildiradi. Bundan tashqari, agar siz bu muammoni oʻzingiz hal qila olmasangiz, psixolog bilan maslahatlashish tavsiya etiladi.

 


Foydali


														
														Saratonda salqinlikni his qilish uchun 6 layfxak

Saratonda salqinlikni his qilish uchun 6 layfxak

Oʻzlari uchun qulaylik yaratishga moyil insonlar ishlab topgan pulni tejab qolish uchun uy sharoitida sovuq haroratni taʼmin…
12:15 / 06.07.2022

														
														“Issiq-sovuq”dan ehtiyot boʻling yoxud konditsionerdan qanday foydalanish kerak?

“Issiq-sovuq”dan ehtiyot boʻling yoxud konditsionerdan qanday foydalanish kerak?

Aholining sogʻlom turmush tarzini qoʻllab-quvvatlash va jismoniy faolligini oshirish markazi direktori Nodira Alixanova yozn…
11:02 / 02.07.2022

														
														Olimlar umr davomiyligini 35 foizga oshirish usulini maʼlum qilishdi

Olimlar umr davomiyligini 35 foizga oshirish usulini maʼlum qilishdi

Buning uchun bir nechta odatni oʻzgartirish kifoya.
13:43 / 19.06.2022

														
														Kompyuterda tez yozish uchun…

Kompyuterda tez yozish uchun…

Yuqori tezlikda yozish juda universal mahoratdir. Klaviatura yordamida qanchalik tez yozsak shunchalik darajada ishimiz tez …
18:00 / 12.06.2022

														
														Infografika yaratuvchi maxsus 5 platforma

Infografika yaratuvchi maxsus 5 platforma

Infografika yaratishning bugungi kunda maxsus platformalari mavjud boʻlib, ular orqali biz bepul onlayn tarzda oʻz infografi…
16:48 / 04.06.2022

														
														Bolalar uchun qanday mevalar tavsiya etiladi?

Bolalar uchun qanday mevalar tavsiya etiladi?

Qayd etilishicha, mevalarning rang-barangligi ham bolaning ishtahasiga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi va ovqatga bo‘lgan qiziqishi…
22:11 / 31.05.2022

														
														Bola temperamenti u haqda so‘zlaganda…

Bola temperamenti u haqda so‘zlaganda…

Temperament turi insonning atrof-muhitdagi xatti-harakatlari va harakat uslubini belgilaydi.
21:48 / 31.05.2022

														
														Atir hidini kun davomida saqlab qolish uchun 5 tavsiya

Atir hidini kun davomida saqlab qolish uchun 5 tavsiya

Hidning uzoq muddat saqlanib turishi nafaqat sifatga, balki asosiy tavsiyalarga ham bog‘liq.
18:18 / 25.05.2022

														
														Klaviaturaning ko‘pchilik bilmaydigan 13 funksiyasi

Klaviaturaning ko‘pchilik bilmaydigan 13 funksiyasi

Siz klaviaturaning yashirin funksiyalardan nechtasini bilasiz?
14:36 / 22.05.2022

														
														Ishga joylashish bo‘yicha suhbatda aytish tavsiya etilmaydigan 7 jumla

Ishga joylashish bo‘yicha suhbatda aytish tavsiya etilmaydigan 7 jumla

“Job interview”dan muvaffaqqiyatli o‘tib, ishga qabul qilinish uchun qanday jumla va savollar ishlatmaslik kerak?
19:11 / 20.05.2022

Bu ham qiziq

Toshkentda soxta massajchi chaqaloqni azoblayotgan video tarqaldi. SSV nima deydi?

Toshkentda soxta massajchi chaqaloqni azoblayotgan video tarqaldi. SSV nima deydi?

Ijtimoiy tarmoqlarda kichik yoshli bolani jismoniy og‘ritib, tibbiyot talablariga mutlaqo mos bo‘lmagan uqalash muolajasi am…
16:35 / 05.07.2022
Yangi bitim boʻyicha Salahning “Liverpul”dagi maoshi qanchaligi maʼlum boʻldi

Yangi bitim boʻyicha Salahning “Liverpul”dagi maoshi qanchaligi maʼlum boʻldi

Salahning maoshi bonuslar bilan birga haftasiga 400 ming funtni tashkil qiladi.
11:31 / 06.07.2022
Toshkent shahrida IX-X asrlarga oid boʻlgan arxeologik yodgorlik aniqlandi

Toshkent shahrida IX-X asrlarga oid boʻlgan arxeologik yodgorlik aniqlandi

Toshkent shahar, Yashnabod tuman, “Ibrat” MFY, Iftixor koʻchasida joylashgan “Changallik” qabristonida arxeologik kuzatuv-qi…
10:35 / 06.07.2022
Si Szinpin Putinning taklifini rad etdi

Si Szinpin Putinning taklifini rad etdi

Xitoy rahbari Si Szinpin Rossiya prezidenti Vladimir Putinning taklifiga javoban Rossiyaga tashrif buyurishdan bosh tortdi.
17:19 / 05.07.2022
"Qoraqalpog‘istondagi voqealar ishonchli va shaffof tarzda taftish qilinishi kerak" – AQSh

"Qoraqalpog‘istondagi voqealar ishonchli va shaffof tarzda taftish qilinishi kerak" – AQSh

AQSH Davlat departamenti matbuot kotibi Ned Prays 5-iyul kuni bayonot bilan chiqib, Qoraqalpog‘istondagi voqealar yuzasidan …
09:18 / 06.07.2022
PSJ prezidenti jamoa bosh murabbiyligiga nima uchun aynan Kristof Galtye tanlanganini aytdi

PSJ prezidenti jamoa bosh murabbiyligiga nima uchun aynan Kristof Galtye tanlanganini aytdi

PSJ prezidenti Nosir Al-Xelayfi fransiyalik Kristof Galtyening bosh murabbiy etib tayinlanishi haqida fikr bildirdi.
19:17 / 05.07.2022
Va’da buziladimi? Shvetsiya Turkiya talab qilgan 70 dan ortiq kurdlarni ekstraditsiya qilishni rad etdi

Va’da buziladimi? Shvetsiya Turkiya talab qilgan 70 dan ortiq kurdlarni ekstraditsiya qilishni rad etdi

Shvetsiya va Turkiya o‘rtasida NATOga qo‘shilishi bo‘yicha tuzilgan memorandumda kurdlarni ekstraditsiya qilish ko‘zda tutil…
09:55 / 06.07.2022
“Apple” iPhone’ning suv ostida ishlashiga imkon beruvchi patent oldi

“Apple” iPhone’ning suv ostida ishlashiga imkon beruvchi patent oldi

Patent hujjatlaridagi rasmda “quruq”, “ho‘l” va “suv osti” rejimlari sozlamalarini taklif qiluvchi iPhone kamera ilovasi ko‘…
18:05 / 05.07.2022
Ruminiyada rekord darajadagi issiq tufayli 100 gektar oʻrilmagan bugʻdoy yonib ketdi (video)

Ruminiyada rekord darajadagi issiq tufayli 100 gektar oʻrilmagan bugʻdoy yonib ketdi (video)

Ruminiyaning g‘arbida yuz gektar bug‘doy jazirama issiq tufayli yonib ketdi. Bu haqda mamlakat OAVlari xabar bermoqda.
11:04 / 06.07.2022

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!