Bronxial astma nafas yo‘llarining surunkali yallig‘lanishi bo‘lib, u o‘tkir astma xurujlari sifatida namoyon bo‘ladi. Shifokorlar bunday hujumlarni bronxial obstruksiya deb atashadi.

So‘nggi o‘n yil ichida dunyoda astma bilan kasallanganlar soni ikki baravar ko‘paydi. Pandemiyadan keyin bu ko‘rsatish sezilarli oshganini ko‘ramiz. JSST ma’lumotlariga ko‘ra, dunyo bo‘ylab 334 milliondan ortiq odam bronxial astmadan aziyat chekmoqda. Ularning 14 foizini bolalar tashkil etadi.
Bolalar va o‘smirlar bu patologiyaga ayniqsa sezgir hisoblanadi.

Bundan tashqari, o‘g‘il bolalar balog‘atga yetgunga qadar kasal bo‘lish ehtimoli ko‘proq bo‘lsa, qizlar o‘smirlik davrida bronxial astmaga bir xil darajada moyil bo‘ladi.

Astma va qator boshqa kasalliklarni bartaraf etish yoki oldini olish uchun tabiiy kundalik ovqatlanish ratsionimizga qo‘shishimiz mumkin bo‘lgan ozuqalar bor. Misol uchun echki suti. To‘g‘ri hozirgi vaqtda bu mahsulotni hamma joydan topa olmaymiz. O‘zbekistondagi turli davolanish va dam olish maskanlarida, ya’ni sanatoriylarda ushbu mahsulot alohida taqdim etiladi.

Negaki, echki suti o‘ziga xos ta’mga ega shifobaxsh ne’matdir. Tarkibida yurak tomir, asab kasalliklari uchun foydali bo‘lgan nikotin kislotasi mavjud. Ibn Sinoning ta’rificha, u ichni suradi, tomoqdagi, qovuqdagi yaralarni davolaydi, yo‘tal, qon tuflash, bosh og‘rig‘i, me’da xastaliklarida foyda qiladi.

Quruq mijozdan bo‘ladigan xafaqon, vasvasa hamda esda saqlayolmaslik kasaliga ham yaxshi davodir. Bu sut bilan g‘arg‘ara qilinsa tomoq og‘riq, tilcha, bodomsimon bezlar shishlari, sil va nihoyat darajada ozib ketishga foyda beradi.

Olimlarning ta’kidlashicha, echki suti kimyoviy tarkibiga ko‘ra ko‘proq ona sutiga yaqin turadi. Kalsiy, magniy, temir, marganes, kaliy kabi qimmatli moddalarga boy. Tarkibida, ayniqsa, yog‘ va oqsillar mo‘l bo‘lib, ularni organizm tez va oson hazm qiladi. Yog‘ donachalari sigir sutinikidan ikki barobar kichik, oqsillari esa nozik bo‘ladi. Shu bois echki sutini go‘daklarga ham bersa bo‘ladi. Raxit, jigar, o‘pka sili, allergiya kasalliklarini davolashda echki sutidan foydalanilsa, yaxshi samara beradi.

U ishqorli bo‘lganidan oshqozoni oshiqcha kislota ajratadigan odamlarga yaxshi davodir. Ekzema, qichima, astma bilan og‘rigan kishilarga ham echki suti ichish tavsiya qilinadi. Bo‘g‘inlar og‘rig‘ini qoldirishda, o‘t xaltadagi toshni tushirishda ham qo‘llaniladi.

• Foydali
• Shifokor