$
11963.16 UZS
49.81
₽
142.33 UZS
-0.06
€
13390.36 UZS
61.7
31° Kechasi 18°

Ikki tillilik Altsgeymerdan himoya qilishi mumkin

14:00 / 23.03.2024

Ikki yoki undan ortiq tilni bilish nafaqat bizni boyitadi, balki boshqa madaniyatni o‘rganishga, fikrlarimizni baham ko‘rishga va dunyoni chuqurroq tushunishga imkon beradi. Ispaniyaning ikkita tadqiqot markazi - Kataloniya universiteti va Pompeu Fabra universiteti olimlari aniqlaganidek, bir vaqtning o‘zida ikkita tildan faol foydalanish qarish bilan bog‘liq kognitiv pasayishdan himoya qilishi mumkin.

Ikki tildan foydalanish odamlarni ma’lum darajada keksalikdan himoya qilishi uzoq vaqtdan beri ma’lum.

"Ikki tilda so‘zlashadigan mamlakatlarda demensiyaning tarqalishi aholisi faqat bitta tilda gapiradigan mintaqalarga qaraganda 50% pastroq", deydi so‘nggi tadqiqotni olib borgan professor Marko Kalabriya. Tadqiqotchilar ko‘ngillilar sifatida Barselona aholisini tanladilar, chunki u yerda deyarli hamma ispan va katalon tillarida teng so‘zlashadi va ular orasida mutlaqo sog‘lom odamlar ham, demans yoki xotirani yo‘qotishdan aziyat chekadiganlar ham bor edi.

"Biz ikki tillilik darajasi yuqori bo‘lgan odamlarga yengil kognitiv buzilish tashxisi qo‘yilganda, bu ikki tildan birini passiv foydalanuvchilarga qaraganda ancha kechroq ekanligini aniqladik", deb tushuntiradi Kalabriya.

Professorning o‘zi doimo ikki tildan foydalanish va biridan ikkinchisiga o‘tish miya uchun ajoyib mashq bo‘lib xizmat qiladi, deb hisoblaydi.


salomatlik


														
														Semizlik 2024 yilda 3,7 mln kishining o‘limiga sabab bo‘lgan

Semizlik 2024 yilda 3,7 mln kishining o‘limiga sabab bo‘lgan

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda dunyo bo‘yicha semizlik 3,7 mln kishining o‘limig…
10:05 / 08.10.2026

														
														Vabodan vafot etgani aytilgan ayolning rasmiy tashxisi ma’lum qilindi

Vabodan vafot etgani aytilgan ayolning rasmiy tashxisi ma’lum qilindi

Rossiyaning Irkutsk viloyatida vabo yuqtirgani gumon qilingan 27 yoshli ayol pnevmoniyadan vafot etgani ma’lum qilindi. Rosp…
10:15 / 05.10.2026

														
														Moskvadagi aeroport hojatxonasidan ayol va chaqaloq jasadi topildi

Moskvadagi aeroport hojatxonasidan ayol va chaqaloq jasadi topildi

2-oktabr kuni Moskva yaqinidagi Sheremetevo aeroportining uchib kelish zonasidagi hojatxonadan ayol va yangi tug‘ilgan chaqa…
14:55 / 03.10.2026

														
														Irkutskdagi xavfli yuqumli kasallik haqidagi xabarlarga rasmiy munosabat bildirildi

Irkutskdagi xavfli yuqumli kasallik haqidagi xabarlarga rasmiy munosabat bildirildi

Ijtimoiy tarmoqlar va ayrim axborot manbalarida Rossiyaning Irkutsk viloyatida o‘ta xavfli yuqumli kasallikka gumon qilingan…
09:45 / 03.10.2026

														
														Isroilda hantavirus bilan kasallanishning ilk holati aniqlandi

Isroilda hantavirus bilan kasallanishning ilk holati aniqlandi

Isroilda hantavirus bilan kasallanishning birinchi holati qayd etildi. Bu haqda The Jerusalem Post xabar berdi.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

So‘nggi paytlarda COVID-19’ning “Sikada” (BA.3.2) shtammi haqida xabarlar tarqalmoqda.
10:35 / 17.04.2026

														
														Hindistonda yo‘tal siroplari vaqtincha taqiqlandi

Hindistonda yo‘tal siroplari vaqtincha taqiqlandi

Rasmiylar vafot etgan bolalarning uyidan topilgan siroplarni vaqtincha sotishni to‘xtatdi.
20:42 / 03.10.2025

														
														O‘zbekistondagi tibbiyot islohotlari “The Lancet”da e’tirof etildi

O‘zbekistondagi tibbiyot islohotlari “The Lancet”da e’tirof etildi

Toshkentdagi xalqaro akademik markaz — mintaqaviy innovatsion markazga aylanmoqda;
17:09 / 26.09.2025

														
														Piskent va Bo‘ka tumanlarida bog‘cha tarbiyalanuvchilari zaharlandi

Piskent va Bo‘ka tumanlarida bog‘cha tarbiyalanuvchilari zaharlandi

Hozirda bemorlardan olingan tahlillar va oziq-ovqat namunalari laboratoriyada tekshirilmoqda. Rasmiy xulosalar chiqqach, qo‘…
10:08 / 25.09.2025

														
														Ortiqcha vazn ko‘rkamlik emas!

Ortiqcha vazn ko‘rkamlik emas!

Bu borada mutaxassis fikri bilan tanishamiz
21:03 / 27.08.2025

Bu ham qiziq

O‘zbekistonning robototexnika bo‘yicha terma jamoasi a’zolari davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

O‘zbekistonning robototexnika bo‘yicha terma jamoasi a’zolari davlat mukofotlari bilan taqdirlandi

Prezident Shavkat Mirziyoyev farmoni bilan Koreya Respublikasining Inchxon shahrida o‘tkazilgan “FIRST Global Challenge” xal…
15:17 / 13.10.2026
Tomorqasida issiqxona qurganlarga 200 mln so‘mgacha subsidiya ajratiladi.

Tomorqasida issiqxona qurganlarga 200 mln so‘mgacha subsidiya ajratiladi.

O‘zbekistonda issiqxona xo‘jaliklariga soliq va subsidiya imtiyozlari beriladi.
15:38 / 14.10.2026
MrBeastning O‘zbekistonga tashrifi reja asosida yakunlandi

MrBeastning O‘zbekistonga tashrifi reja asosida yakunlandi

O‘zbekiston Madaniyat va san’atni rivojlantirish jamg‘armasi amerikalik bloger Jimmy Donaldson, ya’ni MrBeastning O‘zbekisto…
11:58 / 14.10.2026
Rossiyada ayrim migrantlar rus tili imtihonlaridan ozod qilinishi mumkin

Rossiyada ayrim migrantlar rus tili imtihonlaridan ozod qilinishi mumkin

Rossiya Ichki ishlar vazirligi mamlakatning ilg‘or rivojlanish hududlarida ishlaydigan xorijiy fuqarolarni rus tili, Rossiya…
09:50 / 14.10.2026
O‘zbekistonda 2027-yilda 3,7 mln gektar yaylov qayta tiklanadi

O‘zbekistonda 2027-yilda 3,7 mln gektar yaylov qayta tiklanadi

O‘zbekistonda 2027-yilda 3 million 700 ming gektar yaylovni qayta tiklash va hosildorligini oshirish rejalashtirilmoqda. Bu …
10:08 / 14.10.2026
O‘zbekistonda bolalarga nisbatan zo‘ravonlik uchun jazo kuchaytirildi

O‘zbekistonda bolalarga nisbatan zo‘ravonlik uchun jazo kuchaytirildi

O‘zbekistonda bolalarni zo‘ravonlikning barcha shakllaridan himoya qilishga qaratilgan qonun kuchga kirdi. Hujjat bilan 5 ta…
09:22 / 15.10.2026
Данияда ўқитувчиларга ўқувчиларни мажбуран синфдан чиқаришга рухсат берилади

Данияда ўқитувчиларга ўқувчиларни мажбуран синфдан чиқаришга рухсат берилади

Данияда 2027 йил августидан бошлаб ўқитувчилар дарсни бузаётган ўқувчиларни зарурат туғилганда жисмоний куч ишлатиб синфдан …
10:14 / 14.10.2026
Markaziy bank kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash konsepsiyasini ishlab chiqdi

Markaziy bank kichik va o‘rta biznesni qo‘llab-quvvatlash konsepsiyasini ishlab chiqdi

O‘zbekiston Markaziy banki 2026–2030-yillarga mo‘ljallangan kichik va o‘rta biznesni (KO‘B) qo‘llab-quvvatlash konsepsiyasin…
11:31 / 14.10.2026
Erkinjon Turdimov oliy ta’limda sifat va kasbiy tayyorgarlikni kuchaytirish vazifalarini belgiladi

Erkinjon Turdimov oliy ta’limda sifat va kasbiy tayyorgarlikni kuchaytirish vazifalarini belgiladi

O‘zbekiston Bosh vazirining birinchi o‘rinbosari — ta’lim va ilm-fan vaziri Erkinjon Turdimov oliy ta’lim tizimiga mas’ul ra…
15:12 / 13.10.2026
O‘zbekistonda tomorqa issiqxonalari uchun soliqlarni 50 foizga kamaytirish taklif qilindi

O‘zbekistonda tomorqa issiqxonalari uchun soliqlarni 50 foizga kamaytirish taklif qilindi

O‘zbekistonda shaxsiy tomorqalardagi issiqxonalar uchun 2030-yilgacha yer va mol-mulk soliqlarini 50 foizga kamaytirish takl…
10:23 / 14.10.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!