$
12639.81 UZS
-4.1
146.96 UZS
-4.63
13556.20 UZS
-19.57
38° Kechasi 23°

Kanadalik talaba binolarning energiya sarfini kamaytiruvchi tizim yaratdi

18:39 / 29.07.2022

Kanadalik olimlar binoning energiya sarfini 30 foizga kamaytiradigan opto-suyuqlik tizimini taklif qilishdi. Ular dengiz hayotining qobiliyatidan ilhomlangan.

Qayd etilishicha, krill shaffof dengiz organizmlari bo‘lib, ular dinamik qorayish tizimiga ega: pigment granulalari teri hujayralari ichida harakatlanadi va quyosh juda faol bo‘lsa, ultrabinafsha nurlanishiga moyil bo‘lgan ichki organlari qorayadi.

Toronto universiteti aspiranti Rafael Kay va uning tadqiqot guruhi boshqa dengiz hayoti kabi krillning bu xususiyatidan ilhomlanib, o‘zgarishi mumkin bo‘lgan shunga o‘xshash prinsipga ega optofluidik tizimning prototipini (optofluidis yorug‘lik va suyuqlik mikrooqimlarini qanday boshqarish o‘rganadi) tasvirlab berdi.

Loyiha mualliflarining ta’kidlashicha, binolar bu iste’mol qilinadigan va sarflangan energiya oqimi shaklida metabolizmga ega bo‘lgan organizmlarning bir turi. Shu bilan birga, bino ichida qulay haroratni saqlash uchun mexanik isitish yoki kondisioner tizimlari qo‘llaniladi.

Olimlar dinamik xiralashtirish tamoyilini binolarning “terisi” – ularning derazalari bilan jabhalariga o‘tkazishni taklif qilmoqdalar. Kay va uning guruhi tomonidan taklif qilingan tizim “qafas” – qalinligi 1 mm bo‘lgan mineral moy qatlami, ikkita shaffof plastmassa plitasi orasiga o‘ralgan. Tuzilish markaziga trubka ulanadi, u orqali suv kiradi. Ko‘pgina bunday “hujayralar” jabhada rangli plyonka hosil qiladi. Shaffoflik nasos bilan tartibga solinadi – suv qancha ko‘p kirsa, rang joyi shunchalik katta bo‘ladi.

Bu atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga ta’sir qiladi va binoning jabhasi bo‘ylab issiqlikni teng ravishda taqsimlashga imkon beradi. Mualliflar tizimni jalyuzilar bilan solishtirishgan: issiq bo‘lganda ularni yopiladi, yorug‘lik bo‘lmasa, ochiladi.

Model mualliflarining hisob-kitoblariga ko‘ra, tizim binolarni isitish, sovutish va yoritishga sarflangan elektr energiyasini 30 foizgacha kamaytirishi mumkin.

Bu nima degani?

Olimlar va muhandislar energiya sarfini kamaytirishga qaratilgan turli loyihalarni taklif qilmoqdalar. Misol uchun, bashoratli kontroller modeli ob-havo prognozlariga asoslanib, binoning ichki haroratini nazorat qiladi.

Bundan tashqari, kam energiya iste’moli bilan qurilish konsepsiyalari mavjud. Ular yuqori samarali isitish va sovutish tizimlaridan foydalanish, shuningdek, quyosh isitish tizimini binolarga integrasiya qilish orqali energiya sarfini kamaytirishga asoslangan. U quyosh kollektori, issiqlik almashtirgich, saqlash va zaxira tizimidan iborat.

Qo‘shimcha energiya xarajatlarisiz bino ichidagi qulay iqlimni saqlashga yordam beradigan yana bir rivojlanish bu sovuq tomlar. Ularning odatdagilardan farqi yuqori albedo (sirtning diffuziyaga moyillik qobiliyati) yoki aks ettirishda. Bunday tomlarni ishlab chiqarish uchun aks ettiruvchi qoplama bilan qoplangan metall va ochiq rangli plitkalar qo‘llaniladi.


Qiziqarli


														
														WhatsApp’da yoshini noto‘g‘ri belgilaganlar endi yozishmalarni amalga oshira olmaydi

WhatsApp’da yoshini noto‘g‘ri belgilaganlar endi yozishmalarni amalga oshira olmaydi

Yevropa Ittifoqida messenjerlarga rasman 16 yoshdan oshganlarga, Rossiyada 13 yoshdan boshlab ruxsat berilgan.
16:28 / 22.06.2024

														
														Afsonaviy futbolchi Pelening onasi 101 yoshida vafot etdi

Afsonaviy futbolchi Pelening onasi 101 yoshida vafot etdi

U Braziliyaning San-Paulu shahridagi Santos shahridagi shifoxonada jon bergan.
10:40 / 22.06.2024

														
														Ilon Mask xodimasidan farzand tug‘ib berishni so‘ragani aytilmoqda

Ilon Mask xodimasidan farzand tug‘ib berishni so‘ragani aytilmoqda

Tadbirkorning vakillari allaqachon vaziyatga izoh berishgan.
10:10 / 13.06.2024

														
														Sizda qandaydir fobiya bormi? Buni aniqlang!

Sizda qandaydir fobiya bormi? Buni aniqlang!

Tashqi xavf-xatarlarga bo‘lgan hissiy reaksiyalarimiz qo‘rquv deb ataladi.
16:12 / 09.06.2024

														
														Telegram’da ichki valyuta – Telegram Stars ishga tushirildi

Telegram’da ichki valyuta – Telegram Stars ishga tushirildi

Shuningdek, ichki valyutani o‘z ilovalarini Telegram’da reklama qilish uchun ham ishlatish mumkin.
10:07 / 07.06.2024

														
														Instagram “majburiy” reklama videolaridan foydalanmoqda

Instagram “majburiy” reklama videolaridan foydalanmoqda

Bunday holatda Siz reklamani to‘liq ko‘rganingizdan keyingina postlarni o‘rganishni davom ettirishingiz mumkin.
17:19 / 06.06.2024

														
														Chet davlatlarida Xalqaro bolalar kuni qachon nishonlanadi?

Chet davlatlarida Xalqaro bolalar kuni qachon nishonlanadi?

Tabiiyki, bu sana butun dunyo miqyosida bayram qilinadi.
21:24 / 31.05.2024

														
														25-may uchun ob-havo ma’lumoti

25-may uchun ob-havo ma’lumoti

Kechasi 16-18, kunduzi 26-28 daraja iliq bo‘ladi.
16:19 / 24.05.2024

														
														Piramidalarni qurishda Nil daryosidan foydalanilganini bilarmidingiz?

Piramidalarni qurishda Nil daryosidan foydalanilganini bilarmidingiz?

Misr fir’avnlarining piramidalarini qurish uchun tosh bloklar keyinchalik g‘oyib bo‘lgan Nil daryosi bo‘ylab yetkazib berilg…
23:27 / 20.05.2024

														
														Janubiy Koreyada mehnatga layoqatli aholi nega kamayib ketdi?

Janubiy Koreyada mehnatga layoqatli aholi nega kamayib ketdi?

Koreya banki 2040-yilgacha yiliga 0,1%ga pasayishni boshlashi haqida ogohlantirdi.
18:01 / 26.04.2024

Bu ham qiziq

O‘zbekistonga 5 oyda 2,8 mln nafar turist kelgan

O‘zbekistonga 5 oyda 2,8 mln nafar turist kelgan

Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich o‘tgan yilning mos davri bilan solishtirilganda 248,2 ming nafarga yoki 9,6 foizga oshgan.
11:06 / 22.06.2024
Olimlar ba’zi insonlar nega COVID-19’dan kasallanmaganini aniqlashdi

Olimlar ba’zi insonlar nega COVID-19’dan kasallanmaganini aniqlashdi

Bu haqda Nature ilmiy jurnalida chop etilgan tadqiqotda aytiladi, deb yozadi The Guardian.
10:03 / 22.06.2024
Toshkentda to‘pponcha o‘qtalgan shaxslar boshqa bir shaxsni kaltaklab qochdi

Toshkentda to‘pponcha o‘qtalgan shaxslar boshqa bir shaxsni kaltaklab qochdi

“To‘pponchasi bor bezorilar ko‘chada” sarlavhasi ostidagi videolar ijtimoiy tarmoqlarda sizdirildi.
10:01 / 22.06.2024
O‘zbekistonda 5 oyda qancha miqdordagi qurilish ishlari bajarilgani ochiqlandi

O‘zbekistonda 5 oyda qancha miqdordagi qurilish ishlari bajarilgani ochiqlandi

Qayd etilishicha, bu ko‘rsatkich 2023-yilning mos davri bilan solishtirilganda 7,2 foizga oshgan.
14:36 / 22.06.2024
Xorvatiya aholisi yorug‘lik yo‘qligi sababli liftlarga qamalib qolgan

Xorvatiya aholisi yorug‘lik yo‘qligi sababli liftlarga qamalib qolgan

Sarayevoda tramvay va trolleybus yo‘nalishlari ham ishlamaydi.
09:39 / 22.06.2024
O‘tkir Hoshimovning “Nur borki, soya bor” asari xitoy tiliga tarjima qilindi

O‘tkir Hoshimovning “Nur borki, soya bor” asari xitoy tiliga tarjima qilindi

Asar Xitoyda ilmiy faoliyat bilan shug‘ullanayotgan vatandosh Dildora Ismoilova tomonidan elchixona ko‘magida xitoy tiliga t…
09:26 / 22.06.2024
Yangi Toshkentda dunyoning eng baland binolari qatoriga kiradigan egizak minoralar quriladi

Yangi Toshkentda dunyoning eng baland binolari qatoriga kiradigan egizak minoralar quriladi

Chirchiq va Qorasuv daryolari orqali yettita ko‘prik, Toshkent bilan bog‘lovchi ikkita yerosti metro liniyasi quriladi.
16:08 / 22.06.2024
WhatsApp’da yoshini noto‘g‘ri belgilaganlar endi yozishmalarni amalga oshira olmaydi

WhatsApp’da yoshini noto‘g‘ri belgilaganlar endi yozishmalarni amalga oshira olmaydi

Yevropa Ittifoqida messenjerlarga rasman 16 yoshdan oshganlarga, Rossiyada 13 yoshdan boshlab ruxsat berilgan.
16:28 / 22.06.2024
Olimlar yurish bel og‘rig‘ining oldini olishi mumkinligini isbotladilar

Olimlar yurish bel og‘rig‘ining oldini olishi mumkinligini isbotladilar

Mutaxassislar 700 dan ortiq kishi ishtirokida eksperiment o‘tkazishdi.
10:38 / 22.06.2024
Ostonadagi ko‘p qavatli turar-joy binosida kuchli yong‘in chiqdi

Ostonadagi ko‘p qavatli turar-joy binosida kuchli yong‘in chiqdi

Bino Turon shoh ko‘chasi, 37/9-uyda, Xon Shatir savdo markazi yonida joylashgan.
16:28 / 22.06.2024

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!