$
11320.02 UZS
27.33
164.02 UZS
0.16
12334.29 UZS
46.71
Kechasi -5°

Kanadalik talaba binolarning energiya sarfini kamaytiruvchi tizim yaratdi

18:39 / 29.07.2022

Kanadalik olimlar binoning energiya sarfini 30 foizga kamaytiradigan opto-suyuqlik tizimini taklif qilishdi. Ular dengiz hayotining qobiliyatidan ilhomlangan.

Qayd etilishicha, krill shaffof dengiz organizmlari bo‘lib, ular dinamik qorayish tizimiga ega: pigment granulalari teri hujayralari ichida harakatlanadi va quyosh juda faol bo‘lsa, ultrabinafsha nurlanishiga moyil bo‘lgan ichki organlari qorayadi.

Toronto universiteti aspiranti Rafael Kay va uning tadqiqot guruhi boshqa dengiz hayoti kabi krillning bu xususiyatidan ilhomlanib, o‘zgarishi mumkin bo‘lgan shunga o‘xshash prinsipga ega optofluidik tizimning prototipini (optofluidis yorug‘lik va suyuqlik mikrooqimlarini qanday boshqarish o‘rganadi) tasvirlab berdi.

Loyiha mualliflarining ta’kidlashicha, binolar bu iste’mol qilinadigan va sarflangan energiya oqimi shaklida metabolizmga ega bo‘lgan organizmlarning bir turi. Shu bilan birga, bino ichida qulay haroratni saqlash uchun mexanik isitish yoki kondisioner tizimlari qo‘llaniladi.

Olimlar dinamik xiralashtirish tamoyilini binolarning “terisi” – ularning derazalari bilan jabhalariga o‘tkazishni taklif qilmoqdalar. Kay va uning guruhi tomonidan taklif qilingan tizim “qafas” – qalinligi 1 mm bo‘lgan mineral moy qatlami, ikkita shaffof plastmassa plitasi orasiga o‘ralgan. Tuzilish markaziga trubka ulanadi, u orqali suv kiradi. Ko‘pgina bunday “hujayralar” jabhada rangli plyonka hosil qiladi. Shaffoflik nasos bilan tartibga solinadi – suv qancha ko‘p kirsa, rang joyi shunchalik katta bo‘ladi.

Bu atrof-muhitdagi o‘zgarishlarga ta’sir qiladi va binoning jabhasi bo‘ylab issiqlikni teng ravishda taqsimlashga imkon beradi. Mualliflar tizimni jalyuzilar bilan solishtirishgan: issiq bo‘lganda ularni yopiladi, yorug‘lik bo‘lmasa, ochiladi.

Model mualliflarining hisob-kitoblariga ko‘ra, tizim binolarni isitish, sovutish va yoritishga sarflangan elektr energiyasini 30 foizgacha kamaytirishi mumkin.

Bu nima degani?

Olimlar va muhandislar energiya sarfini kamaytirishga qaratilgan turli loyihalarni taklif qilmoqdalar. Misol uchun, bashoratli kontroller modeli ob-havo prognozlariga asoslanib, binoning ichki haroratini nazorat qiladi.

Bundan tashqari, kam energiya iste’moli bilan qurilish konsepsiyalari mavjud. Ular yuqori samarali isitish va sovutish tizimlaridan foydalanish, shuningdek, quyosh isitish tizimini binolarga integrasiya qilish orqali energiya sarfini kamaytirishga asoslangan. U quyosh kollektori, issiqlik almashtirgich, saqlash va zaxira tizimidan iborat.

Qo‘shimcha energiya xarajatlarisiz bino ichidagi qulay iqlimni saqlashga yordam beradigan yana bir rivojlanish bu sovuq tomlar. Ularning odatdagilardan farqi yuqori albedo (sirtning diffuziyaga moyillik qobiliyati) yoki aks ettirishda. Bunday tomlarni ishlab chiqarish uchun aks ettiruvchi qoplama bilan qoplangan metall va ochiq rangli plitkalar qo‘llaniladi.


Qiziqarli


														
														“Apple” kompaniyasi yangilangan “iPhone 13” smartfonini sotuvga chiqardi

“Apple” kompaniyasi yangilangan “iPhone 13” smartfonini sotuvga chiqardi

Ularni eski versiyalardan qanday ajratish mumkin?
20:02 / 26.01.2023

														
														Kosmik bo‘ronlar uzoq ekzosayyoralar borligini ko‘rsatdi

Kosmik bo‘ronlar uzoq ekzosayyoralar borligini ko‘rsatdi

Kembrij universiteti astronomlari yosh ekzosayyoralarni o‘rganishning yangi texnikasini ishlab chiqdi.
16:02 / 26.01.2023

														
														Astronomlar Somon yo‘lining massasini radio portlashlari yordamida o‘lchadilar

Astronomlar Somon yo‘lining massasini radio portlashlari yordamida o‘lchadilar

Tadqiqot atrofimizdagi koinotdagi moddalar miqdorini ham taxmin qilish imkonini berdi.
12:40 / 26.01.2023

														
														Bugun yirik asteroidlardan biri Yerga yaqinlashadi

Bugun yirik asteroidlardan biri Yerga yaqinlashadi

Bu yil boshidan beri Yer yonidan uchgan uchinchi asteroiddir.
22:43 / 25.01.2023

														
														Misrlik olimlar qadimgi mumiyolangan o‘smirni kompyuter tomografiyasidan o‘tkazishdi

Misrlik olimlar qadimgi mumiyolangan o‘smirni kompyuter tomografiyasidan o‘tkazishdi

Uning tanasidan dafn marosimida muhim rol o‘ynagan 49 xil tumor va gulchambar topilgan.
16:49 / 25.01.2023

														
														Astrofiziklar bir-biriga juda yaqin yulduzlar tizimini topdilar

Astrofiziklar bir-biriga juda yaqin yulduzlar tizimini topdilar

Ular faqat infraqizil nurlar chiqaradi va ularni faqat maxsus sozlangan teleskoplar yordamida aniqlash mumkin.
15:43 / 25.01.2023

														
														NASA Marsga parvozlar uchun yadro raketa dvigatelini sinovdan o‘tkazadi

NASA Marsga parvozlar uchun yadro raketa dvigatelini sinovdan o‘tkazadi

Rejalar haqida tashkilot rahbari Bill Nelson ma’lum qildi.
13:37 / 25.01.2023

														
														Avstraliyada “mushtlashgan” kengurular sayyohlarni cho‘chitib yubordi

Avstraliyada “mushtlashgan” kengurular sayyohlarni cho‘chitib yubordi

Ta’kidlanishicha, ushbu turdagi gigant kengurular kamdan-kam hollarda tajovuzkorlik ko‘rsatadi.
09:29 / 25.01.2023

														
														So‘nggi 1000 yil ichida Oy Yerga eng yaqin keldi

So‘nggi 1000 yil ichida Oy Yerga eng yaqin keldi

Tabiiy yo‘ldosh va sayyora o‘rtasidagi masofa 356 ming kilometrga yetdi.
13:02 / 23.01.2023

														
														Instagram’da eng ko‘p “layk” yig‘gan postlarni bilasizmi?

Instagram’da eng ko‘p “layk” yig‘gan postlarni bilasizmi?

Top-20 talik ro‘yxatda Lionel Messi va Krishtianu Ronalduga tegishli akkauntlardan yuklangan umumiy 14 ta post mavjud.
18:11 / 22.01.2023

Bu ham qiziq

Oʻzbekistonda bir sutkada 32 nafar egizak dunyoga keldi

Oʻzbekistonda bir sutkada 32 nafar egizak dunyoga keldi

Bir sutkada eng koʻp tugʻruq Samarqand viloyatida qayd etilgan.
17:57 / 26.01.2023
2022-yilda bojxona xodimlari tomonidan 750 kg “qora dori” fosh etilgan

2022-yilda bojxona xodimlari tomonidan 750 kg “qora dori” fosh etilgan

Shuningdek, davlat byudjetiga 46,2 trln so‘m miqdorida bojxona to‘lovlari undirilgan va belgilangan reja 114 foizga bajarilg…
18:13 / 26.01.2023
Toshkent viloyatida “uchiruvchi” dori vositalarining muomalaga kiritilishining oldi olindi

Toshkent viloyatida “uchiruvchi” dori vositalarining muomalaga kiritilishining oldi olindi

Holat yuzasidan JKning 251-1-moddasi bilan jinoyat ishi qo‘zg‘atilgan.
15:54 / 26.01.2023
Kam uyqu o‘smirlarda skleroz xavfini oshiradi

Kam uyqu o‘smirlarda skleroz xavfini oshiradi

Shvetsiyalik olimlar tadqiqot o‘tkazdilar va o‘smirlarda uyqu yetishmasligi kelajakda skleroz ehtimolini 40% ga oshirishini …
14:49 / 26.01.2023
Abdusattorov va Sindorov durang natija qayd etdi

Abdusattorov va Sindorov durang natija qayd etdi

Niderlandiyada boʻlib oʻtayotgan shaxmat boʻyicha “Tata Steel Chess-2023” musobaqasining 10-turi yakunlandi.
11:58 / 26.01.2023
Shavkat Mirziyoyev “Urkun” yodgorligi poyiga gul qo‘ydi

Shavkat Mirziyoyev “Urkun” yodgorligi poyiga gul qo‘ydi

O‘zbekiston rahbari Qirg‘iziston Bosh vaziri Akilbek Japarov hamrohligida “Ata-Beyit” milliy tarixiy-yodgorlik majmuasiga ta…
17:37 / 26.01.2023
Toshkentda savdo markazlari va istirohat bog‘larining ish vaqtiga qo‘yilgan cheklov bekor qilindi

Toshkentda savdo markazlari va istirohat bog‘larining ish vaqtiga qo‘yilgan cheklov bekor qilindi

15-yanvar kuni anomal sovuq sabab shahardagi bir qancha savdo markazlariga cheklovlar kiritilgan edi.
12:24 / 26.01.2023
Boshning turli qismlarida og'riq nimani ko‘rsatadi?

Boshning turli qismlarida og'riq nimani ko‘rsatadi?

Bosh og‘rig‘i ko‘plab sog‘liq muammolarining belgisi bo‘lishi mumkin.
17:24 / 26.01.2023
Shayxontohurda 4 ta mashina ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

Shayxontohurda 4 ta mashina ishtirokida YTH sodir bo‘ldi

Hodisa natijasida jarohat olganlar bor.
15:14 / 26.01.2023
Prezident Qirg‘izistonga jo‘nab ketdi

Prezident Qirg‘izistonga jo‘nab ketdi

Shavkat Mirziyoyev Sadir Japarovning taklifiga binoan bugun, 26-yanvar kuni davlat tashrifi bilan ushbu mamlakatga jo‘nab ke…
15:37 / 26.01.2023

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!