Ona suti chaqaloqlar uchun eng mukammal ozuqa hisoblanadi. Uning tarkibida chaqaloqlarni ko‘plab kasalliklardan himoya qiluvchi antitanalar mavjud.

Shu bois xalqaro hujjatlarda go‘daklarni 6 oygacha istisnosiz ko‘krak suti bilan parvarishlashni muhofaza qilish va qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan tadbirlar jamiyat salomatligini saqlashdagi muhim vazifa ekanligi belgilab qo‘yilgan.

– Ona suti – hayotning birinchi yilidagi bolalar uchun eng ideal ozuqa, – deydi Respublika perinatal markazi direktori Nilufar O‘rinboyeva. – U o‘zida vitaminlar, gormonlar va antitelalar kabi hayot uchun muhim bo‘lgan foydali moddalarni kerakli miqdorda jamlagan. Uning o‘rnini, hatto, eng sifatli va qimmat sunʼiy ozuqa mahsuloti ham bosolmaydi.

Ajablanarlisi, ona suti kunning vaqtiga va bolaning yoshiga qarab o‘zgarib turadigan noyob tarkibga ega. Chaqaloq tug‘ilganda og‘iz suti bo‘lib, u ulg‘aygani sayin oqsillar, yog‘lar, uglevodlar, immun komponentlar va antigenik tarkib o‘zgarib boradi. Hatto, og‘iz sutini bolaning birinchi emlashi deb ham atash mumkin. Chunki u eng ko‘p miqdordagi antikorlarni o‘z ichiga oladi. Faqat ona sutidagina bolaning to‘liq rivojlanishi uchun zarur bo‘lgan muhim amino va yog‘li kislotalar mavjud. Bu neʼmat go‘dakda allergik reaksiya hosil qilmaydi. Undagi zardob oqsillari esa kichkintoyning hujayralariga o‘xshagani uchun osongina so‘riladi va qonga o‘zgarmagan holda kiradi.

Qolaversa, bu ozuqa kuchli infeksiyaga qarshi xususiyatga ega. Aytish lozimki, go‘dak hayotining birinchi yilida uning immuniteti yetuk bo‘lmaydi (u faqat 3 yoshda shakllanadi). Shu bois, har bir ona emizish orqali o‘z farzandiga kerakli himoyani bera oladi. Yaʼni, ona suti yozda ichak infeksiyalari, qishda virusli va bakterial kasalliklardan asraydi. Bundan tashqari, bu bebaho neʼmat bilan oziqlanib, ulg‘aygan bolalar har tomonlama yaxshi rivojlanadi. Raxit, kamqonlik kasalligi, oshqozon-ichak faoliyatining buzilishi kabi xastaliklar deyarli kuzatilmaydi. Zotiljam bilan esa kamdan kam hollarda og‘riydilar.

Afsuski, ayrim onalar qarshi ko‘rsatma bo‘lmasada farzandini ko‘krak suti bilan emas, balki sunʼiy oziqlantirish orqali katta qilishni afzal ko‘radi. Bu bilan ular go‘dakni kasalliklarga duchor qilish xavfini oshiradi. Hatto, ayrim olimlar sunʼiy oziqlantirishni bola uchun “metabolik stress” deb ham ataydi. Bunday bolalar ko‘pincha nafas olish va ichak infeksiyalariga moyil bo‘lgani uchun maxsus tibbiy nazoratda bo‘lishi kerak.

• salomatlik