Bolalar bogʻchasi – kichkintoylar hayotining ilk yillari oʻtkaziladigan eng muhim joylardan biri, bu yerda bolalar ijod bilan shugʻullanishni boshlashadi va boshqa odamlar bilan ijtimoiy muloqot qilish orqali dunyoni tushunishga harakat qilishadi. Shu boisdan maktabgacha taʼlim muassasalari binosini loyihalashtirishga alohida eʼtibor berish kerak, chunki bolalarda kichik yoshlaridan boshlab shaxsiy sifatlar bilan birga estetik did va qobiliyat ham rivojlanadi. Xitoylik dizaynerlar bogʻchalar uchun fantastik obyektlarni yaratishda shu qoidaga amal qilishadi, ular bolalar har kuni ertalab zavq bilan yugurib keladigan, ota-onalar ham ketishni istamaydigan bogʻcha binolarini qurishni maqsad qilishadi.  

1. Chunsindagi “Tanzishi” bogʻchasi 

Xitoyning eng mashhur arxitektura kompaniyalaridan biri – “NAN Architects” bu yil “Chongqing Danzishi Kindergarten” bogʻchasining qurilish ishlarini yakunladi, bir-biridan alohida qilib qurilgan binolar bogʻ landshaftiga uygʻunlashtirilgan. Shaxmat tartibida joylashtirilgan sinf xonlari oʻyin va oʻqish uchun moʻljallangan hududlar, ovqatlanish zali, yotoqxonalar bilan oʻziga xos infratuzilma hosil qilgan. Bogʻchada yam-yashil maysazor va oʻyin uskunalari oʻrnatilgan maxsus qoplamali joy ham bor. 

Bolalar bogʻchasi  tabiat qoʻynida joylashganligini hisobga olgan loyiha mualliflari ichki hudud va tashqi tomon oʻrtasidagi chegarani “olib tashlash”ga qoʻldan kelganicha harakat qilishgan, buning uchun binolarga katta deraza va shaffof qoplamalar oʻrnatilgan. 
“Tanzishi” bogʻchasi 18 ta korpusdan iborat boʻlib, hudud relyefi tufayli kaskad usulida qurilgan. Zamonaviy arxitektura ansamblining umumiy maydoni 5,4 kvadrat metrga teng.

2. Ordosdagi “Naheya” bolalar bogʻchasi 

“WEI architects” arxitektura kompaniyasi mahalliy hudud, koʻp hollarda ichki Moʻgʻuliston deb ataladigan joyda yashovchi odamlar tomonidan berilgan buyurtmaga binoan oʻziga xos bolalar bogʻchasi – “Naheya Kindergarten” loyihasini ishlab chiqqan. U moʻgʻul bolalariga mahalliy odamlar madaniyatiga moslashib ketishga yordam berish maqsadida qurilgan. Turli yoshdagi bolalar oʻrtasida toʻlaqonli muloqot boʻlishi uchun ularni guruhlarga boʻlmasdan mashgʻulot oʻtiladigan ochiq maydon yaratilgan. Koʻchmanchi turmush tarzini afzal koʻradigan, tabiat va ozodlikni hamma narsadan ustun qoʻyadigan moʻgʻul xalqi mentalitetini hisobga olib, loyiha mualliflari bolalarning erkinligini cheklab qoʻymaslik uchun oʻziga xos arxitektura usullarini amalda qoʻllaganlar. 

Bir hil balandlikdagi korpuslar “osma” koʻprik va oʻtish yoʻlaklari bilan bogʻlangan, ulkan panorama derazalari poldan boshlanib, shiftda tugagan. Ochiq maydonlar, oʻyin va ijtimoiy muloqot hududlari, binoga tushadigan yorugʻlikni kuzatish uchun qurilgan tuynuklar bolalarning kuchli, mustaqil xarakterga ega boʻlib voyaga yetishlariga yordam beradi, ularga hech qanday cheklov va talablar qoʻymagan holatda tashqi dunyoni oʻrganishga undaydi.

3. Pekindagi “Yue Cheng Courtyard” bolalar bogʻchasi 

Davrlarning haqiqiy uygʻunligini yaqinda foydalanishga topshirilgan “YueCheng Courtyard Kindergarten” bolalar bogʻchasida koʻrish mumkin, u koʻp yillar davomida qariyalar uyi boʻlib kelgan eski binoda joylashgan. 1725-yilda qurilgan binoni rekonstruksiya qilish va zamonga moslashtirish ishlari bilan “MAD Architects” arxitektura kompaniyasi shugʻullangan. Kompaniya davrlar hamda uslublarni uygʻunlashtirib, bolalarning har tomonlama rivojlanishlari uchun oʻziga xos dunyo yarata oldi. Tarixiy binoning yorqin qizil rangli tomi qatʼiy va tartibli konstruksiyaga ega noodatiy obyektga yangi hayot bergan. Shu bilan birga zamonaviy elementlar qadimiylikka soya solmaydi, yosh avlodning tarixiy namuna va anʼanalar asosida kamol topishiga imkoniyat yaratadi.

Maʼlumki, meʼmorchilik uslubi odamlar ruhiyatiga, ayniqsa bolalarga katta taʼsir koʻrsatadi, shuning uchun anʼanaviy hududning goʻzalligi va nafosati bolalarda nozik didni shakllantirish va milliy madaniyatga hurmat hissini tanitishga yordam beradi. Fantastik uslubdagi tom qismida faol harakatlanish va undan turib atrofni tomosha qilish mumkin, tomda oʻyin maydoni va yashirin hududlar ham bor. 

4.Pekin shahridagi “Wujiachang” bolalar bogʻchasi 

Pekinning tez surʼatda rivojlanib borayotgan Xaydyan tumanidagi “Wujiachang” bolalar bogʻchasining futuristik loyihasi arzon uylar joylashgan kichik tuman bolalari uchun moʻljallangan edi. Bogʻcha qurish uchun ajratib berilgan hududning oʻta katta emasligini hisobga olsak, nima uchun uni iloji boricha balandroq koʻtarishga harakat qilganlari tushunarli boʻladi. 

“Atelier Fronti” studiyasi mutaxassislari konsol  texnologiyasidan foydalangan holda bir nechta bloklarni ustma-ust joylashtirishga muvaffaq boʻlishgan, bu toʻqqizta guruhni sigʻdira oladigan binoni qurish va uning ichiga kerakli hududlarni joylashtirishga imkon berdi. Shu bilan birga oʻyin zallari va oʻquv xonalari bolalarni kunduzgi yorugʻlikdan mahrum qilmaslik uchun binoning janubiy qismida joylashgan, shimoliy tomondagi devorlarga esa zinalar va oʻtish yoʻllari joylashtirilgan. 

5. Pekindagi “The Playscape” bolalar jamiyati markazi 

Har jihatdan oʻziga xos boʻlgan “Childrenʼs Community Centre The Playscap” bolalar jamiyati markazi bu yil ochilgan, u juda tez vaqt ichida Pekinning sanoat hududidagi eng mashhur muassasaga aylandi. Noyob arxitektura kompleksi bolalar uchun maxsus qurilmagan, u eski don ombori boʻlgan, oʻtgan asrning 70-yillaridan boshlab har hil vazifalarni bajargan.

Taʼmirlash vaqti kelganida bu joyni turli yoshdagi bolalar uchun moʻljallangan taʼlim markaziga aylantirish qarori qabul qilindi. Bolalar bu yerda dunyoni oʻyinlar orqali anglashlari, oʻzlarida jasorat va epchillik bilan birga ijodiy potensialni ham rivojlantirishlari mumkin edi. Xitoylik arxitektorlar rejalashtirish masalasiga chuqur yondashdilar, arxitektorlar, dizaynerlar, muhandislardan iborat boʻlgan asosiy guruhdan tashqari ishga turli yoshdagi bolalarning harakat bilan bogʻliq rivojlanishlari boʻyicha ishlovchi shifokor reabilitologlar ham jalb qilindi. 

Mutaxassislar va ota-onalarning birgalikdagi mehnati tufayli bolalarda oʻzaro muloqot qilish, rivojlanish, dam olish, oʻyin maydonlarida vaqt oʻtkazish, labirintlar, sirpanchiqlar, quvurlar, koʻpriklar, yoʻlaklar, qoʻrgʻonlar, trenajyorlar, bekinmachoq oʻynaydigan joylar bilan toʻla maydonchaga kelish imkoniyati paydo boʻldi. 
Bu yerga kelgan ota-onalar ham oʻyin jarayoniga shunchalik kirishib ketishadiki, endi bola emasliklarini unutib qoʻyishadi, bolalari bilan birga vaqt oʻtkazishga ulgurmaslik muammosi ham esdan chiqadi. Taʼkidlash joizki, ushbu markaz hududga yaqin joylashgan bolalar bogʻchasi va shahar bogʻi bilan toʻgʻridan-toʻgʻri bogʻlangan.

• qiziqarli
• sayohat