Жорий йилнинг 26-27 январь кунлари “Юксалиш” умуммиллий ҳаракати томонидан дорихоналарда тақиқланган дори воситаларининг сотилишини ўрганиш мақсадида мониторинг ўтказилди. “Сирли мижоз” кўринишидаги мониторинг Ўзбекистон бўйлаб 308 та дорихонани қамраб олган.

Шу кунларда Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти дори ишлаб чиқарувчиларни хомашё ва тайёрлаш жараёни сифатини назорат қилишни кучайтириш, ҳукуматларни бозорларда сифатсиз ва қалбаки дори воситалари устидан назоратни кучайтиришга чақирди.

Натижада ҳудудларда дорихона ходимлари тақиқланган дори воситалари сотилмаслиги ҳақида хабардор қилингани маълум бўлди. Истеъмолчилар ҳуқуқларини химоя қилиш жамиятлари федерацияси, патронаж хизматлари ва бошқа мутасадди ташкилотлар томонидан аҳоли ўртасида тушунтириш ишлари олиб борилмоқда, сотувдан чиқарилган дори воситалари рўйхати тарқатилмоқда. Аксарият дорихоналарда тақиқланган дори воситалари сотувдан олиб қўйилган, бироқ омборларда ҳамон сақланаётгани аниқланди.

Мониторингда маълум бўлдики, айрим дорихоналарда Соғлиқни сақлаш вазирлиги томонидан сотуви тўхтатилган дори воситалари эркин сотувда мавжуд. Хусусан, Қашқадарё вилояти ва Сурхондарё вилоятининг айрим дорихоналарида Ҳиндистоннинг “Marion Biotech Pvt. Ltd.” компанияси томонидан ишлаб чиқарилган “Нолгрипп Жуниор” йўталга қарши сиропи, “Травамакс”, “Нолгрипп” ва “Цинепар” таблеткалари ва пастилларини ҳали ҳам харид қилиш мумкин. Аҳоли ушбу дори-дармонларни юз берган фожиали ҳолатлар, соғлиқ ва ҳаёт учун эҳтимолий хавфларга қарамай, аввалгидек сотиб олаётгани аниқланди.

Мурожаатда қайд этилишича, сўнгги тўрт ой давомида 7 та давлат, шу жумладан Ўзбекистон диэтиленгликоль (DEG) ва этиленгликоль (EG)нинг юқори концентрациялари билан ифлослангани тасдиқланган ёки шубҳа қилинган болалар учун рецептсиз бериладиган йўталга қарши сироплардан фойдаланишнинг бир неча ҳолатлари ҳақида хабар берган. Булар саноат эритувчилар ва антифризлар сифатида ишлатиладиган заҳарли кимёвий моддалардир. Улар оз миқдорда ҳам ўлимга олиб келиши мумкин ва дори-дармонлар таркибида бўлмаслиги керак.

Ўзбекистонда “Док-1 Макс” сиропини ичиш натижасида болалар ўлими кузатилган сўнг айбдорларни аниқлаш, уларни жавобгарликка тортиш ва бундай ҳолатларнинг олдини олиш чоралари кўрилмоқда. Жумладан, “Quramax Mediсal” компаниясининг Ўзбекистонда фармацевтика фаолиятини амалга ошириш учун берилган лицензияси суд тартибида бекор қилинди, яроқсиз дори воситаларини муомаладан чиқариб ташлаш ва уларни йўқ қилиш тўғрисидаги талаб қаноатлантирилди.

Соғлиқни сақлаш вазирлиги аҳоли саломатлигини муҳофаза қилиш ва бошқа дори воситаларини қўшимча текшириш мақсадида 2022 йилда “Quramax Medical” томонидан олиб кирилган барча дори воситалари сотувини тўхтатди. Булар 36 турдаги дорилар бўлиб, улар ичига “Док-1 Макс”, “Нолгрипп” сироплари, “Травамакс” таблеткалари ва эритма учун гранулалари киради.

• Dori
• Yuksalish