Ўзбекистонда экстремизмга қарши курашишга оид қонунчиликка қатор ўзгартиш ва қўшимчалар киритилмоқда. Бу ҳақда Олий Мажлис Сенатининг ўн саккизинчи ялпи мажлисида маълум қилинди.

Сенаторлар томонидан маъқулланган қонун билан Жиноят кодекси, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекс ва бошқа қатор қонун ҳужжатларига ўзгартиришлар киритилади.

Айрим қилмишлар учун дастлаб маъмурий жавобгарлик белгиланади

Янги тартибга кўра, экстремизм, сепаратизм ёки ақидапарастлик ғоялари билан йўғрилган материалларни тайёрлаш, тарқатиш мақсадида сақлаш, шунингдек, экстремистик ва террорчилик ташкилотларининг атрибутлари ёки рамзий белгиларини тарқатиш ёхуд намойиш этиш мақсадида тайёрлаш ва сақлаш биринчи марта содир этилганда маъмурий жавобгарликка сабаб бўлади.

Ушбу қилмишлар жиноий жазо қўлланилганидан кейин такроран содир этилган тақдирдагина жиноий жавобгарликка олиб келади.

Қайд этилишича, бундай ёндашув адашган фуқароларнинг ҳуқуқларини таъминлаш, уларни тўғри йўлга қайтариш ва қайта ижтимоийлаштиришга хизмат қилади.

Шунингдек, жамоат хавфсизлиги ва тартибига таҳдид солувчи материалларни сақлаш ёки тарқатишда иштирок этган шахс тегишли органларга ўз вақтида хабар бериб, оғир оқибатларнинг олдини олишга фаол кўмаклашса, жиноятнинг бошқа таркиби мавжуд бўлмаган тақдирда, жиноий жавобгарликдан озод этилиши мумкин.

Экстремистик ташкилотларда иштирок этиш учун жавобгарлик енгиллаштирилади

Қонун билан экстремистик, сепаратистик, фундаменталистик ёки бошқа тақиқланган ташкилотларни тузиш, уларга раҳбарлик қилиш ва уларда иштирок этиш учун жавобгарлик чоралари табақалаштирилади.

Амалдаги тартибда ушбу қилмишлар учун бир хил — 15 йилгача озодликдан маҳрум қилиш жазоси назарда тутилган. Янги тартибда эса ташкилотда иштирок этиш учун енгилроқ, уни тузиш ёки унга раҳбарлик қилиш учун оғирроқ жавобгарлик белгиланиши кўзда тутилмоқда.

“Диний экстремизм” атамаси бекор қилинади

Қонунчиликдаги муҳим ўзгаришлардан бири — “диний экстремизм” атамасининг “экстремизм” тушунчасига алмаштирилиши.

Сенат муҳокамасида таъкидланганидек, бу ёндашув экстремизмни муайян дин билан боғлаш амалиётига чек қўйиш ҳамда қонунчиликда ягона ҳуқуқий ёндашувни таъминлашга қаратилган.

Шу билан бирга, “экстремизм” тушунчасининг ҳуқуқий чегаралари ҳам аниқлаштирилади. Унга саккизта аниқ хатти-ҳаракат асосида таъриф бериш орқали тушунчани ҳуқуқни қўллаш амалиётида субъектив ёки ҳаддан ташқари кенг талқин қилишнинг олдини олиш мақсад қилинган.

Профилактика чоралари кучайтирилади

Қонун билан экстремизмнинг олдини олиш ва унга қарши курашиш бўйича махсус давлат дастурларини ишлаб чиқиш ҳамда амалга ошириш тартиби белгиланмоқда.

Бундай дастурларни Ўзбекистон Республикаси Президенти тасдиқлаши кўзда тутилган.