O‘zbekistonda ekstremizmga qarshi kurashishga oid qonunchilikka qator o‘zgartish va qo‘shimchalar kiritilmoqda. Bu haqda Oliy Majlis Senatining o‘n sakkizinchi yalpi majlisida ma’lum qilindi.

Senatorlar tomonidan ma’qullangan qonun bilan Jinoyat kodeksi, Ma’muriy javobgarlik to‘g‘risidagi kodeks va boshqa qator qonun hujjatlariga o‘zgartirishlar kiritiladi.

Ayrim qilmishlar uchun dastlab ma’muriy javobgarlik belgilanadi

Yangi tartibga ko‘ra, ekstremizm, separatizm yoki aqidaparastlik g‘oyalari bilan yo‘g‘rilgan materiallarni tayyorlash, tarqatish maqsadida saqlash, shuningdek, ekstremistik va terrorchilik tashkilotlarining atributlari yoki ramziy belgilarini tarqatish yoxud namoyish etish maqsadida tayyorlash va saqlash birinchi marta sodir etilganda ma’muriy javobgarlikka sabab bo‘ladi.

Ushbu qilmishlar jinoiy jazo qo‘llanilganidan keyin takroran sodir etilgan taqdirdagina jinoiy javobgarlikka olib keladi.

Qayd etilishicha, bunday yondashuv adashgan fuqarolarning huquqlarini ta’minlash, ularni to‘g‘ri yo‘lga qaytarish va qayta ijtimoiylashtirishga xizmat qiladi.

Shuningdek, jamoat xavfsizligi va tartibiga tahdid soluvchi materiallarni saqlash yoki tarqatishda ishtirok etgan shaxs tegishli organlarga o‘z vaqtida xabar berib, og‘ir oqibatlarning oldini olishga faol ko‘maklashsa, jinoyatning boshqa tarkibi mavjud bo‘lmagan taqdirda, jinoiy javobgarlikdan ozod etilishi mumkin.

Ekstremistik tashkilotlarda ishtirok etish uchun javobgarlik yengillashtiriladi

Qonun bilan ekstremistik, separatistik, fundamentalistik yoki boshqa taqiqlangan tashkilotlarni tuzish, ularga rahbarlik qilish va ularda ishtirok etish uchun javobgarlik choralari tabaqalashtiriladi.

Amaldagi tartibda ushbu qilmishlar uchun bir xil — 15 yilgacha ozodlikdan mahrum qilish jazosi nazarda tutilgan. Yangi tartibda esa tashkilotda ishtirok etish uchun yengilroq, uni tuzish yoki unga rahbarlik qilish uchun og‘irroq javobgarlik belgilanishi ko‘zda tutilmoqda.

“Diniy ekstremizm” atamasi bekor qilinadi

Qonunchilikdagi muhim o‘zgarishlardan biri — “diniy ekstremizm” atamasining “ekstremizm” tushunchasiga almashtirilishi.

Senat muhokamasida ta’kidlanganidek, bu yondashuv ekstremizmni muayyan din bilan bog‘lash amaliyotiga chek qo‘yish hamda qonunchilikda yagona huquqiy yondashuvni ta’minlashga qaratilgan.

Shu bilan birga, “ekstremizm” tushunchasining huquqiy chegaralari ham aniqlashtiriladi. Unga sakkizta aniq xatti-harakat asosida ta’rif berish orqali tushunchani huquqni qo‘llash amaliyotida subyektiv yoki haddan tashqari keng talqin qilishning oldini olish maqsad qilingan.

Profilaktika choralari kuchaytiriladi

Qonun bilan ekstremizmning oldini olish va unga qarshi kurashish bo‘yicha maxsus davlat dasturlarini ishlab chiqish hamda amalga oshirish tartibi belgilanmoqda.

Bunday dasturlarni O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti tasdiqlashi ko‘zda tutilgan.