O‘zbekistonda “Oqilona iste’mol” (Save food) dasturini amalga oshirish doirasida to‘ylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlar belgilangan tartibda o‘tkazilishi qat’iy nazoratga olinadi. Bu haqda Vazirlar Mahkamasining 16-sentyabrdagi 589-son qarorida belgilandi.

Hujjatga ko‘ra, 2026—2030-yillar “Dolzarb oziq-ovqat xavfsizligi davri” deb e’lon qilinadi. Bunda aholi ehtiyojiga yetarli darajada va sifatli oziq-ovqat mahsulotlari yetkazib berish hamda ortiqcha isrofgarchiliklarning oldini olish choralari ko‘riladi.

Qaror bilan “Oqilona iste’mol” dasturini amalga oshirish bo‘yicha chora-tadbirlar rejasi tasdiqlandi. Unda, jumladan to‘ylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlar Oliy Majlis Qonunchilik palatasi kengashining va Senat kengashining 2019-yil 14-sentyabrdagi qo‘shma qarori bilan tasdiqlangan To‘ylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlarni o‘tkazishni tartibga solish to‘g‘risidagi nizom talablari asosida o‘tkazilishi ta’minlanadi.

Nizomda oilaviy tadbirlarda 200 nafargacha, mazkur tadbirlar munosabati bilan osh berish marosimida 250 nafargacha kishi qatnashishi mumkinligi belgilangandi. Qo‘shaloq to‘y-hashamlarda ham 250 nafargacha, u bilan bog‘liq osh berish marosimida esa 300 nafargacha kishi qatnashishi mumkinligi belgilangan.

Milliy an’analarga yot, odob-axloq qoidalariga zid bo‘lgan turli shoularni, ortiqcha vaqt va xarajat talab qiladigan oilaviy tadbirlardan oldingi, tadbir davomidagi va undan keyingi qo‘shimcha rasm-rusumlarni (“kuyov navkari”, “chorlar”, “ota ko‘rdi”, “sep yoydi”, “quda chaqirdi”, “kuyov chaqirdi”, “kelin chaqirdi”, “tog‘ora yuborish” va hokazolarni) o‘tkazishga yo‘l qo‘yilmaydi. Dafn etish va motam marosimlari bilan bog‘liq ortiqcha tadbirlarni (“yetti”, “payshanbalik”, “yakshanbalik”, “yigirma”, “qirq”, “hayit”, “yil oshi”, “pul tarqatish”, “mato ulashish” va hokazolarni) o‘tkazish man etilgan.

Prezidentning 2025-yil aprel oyidagi farmonida to‘ylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlar o‘tkazilishini tartibga solish bo‘yicha avgust oyida Oliy Majlis palatalari kengashlarining yangi qo‘shma qarori loyihasi tayyorlanishi belgilandi. Loyihada to‘ylar, oilaviy tantanalar, ma’raka va marosimlar o‘tkazilishini tartibga solish, yoshlarda tejamkorlik madaniyatini shakllantirish bo‘yicha yangi mexanizmlar nazarda tutiladi. Biroq hujjat hozircha e’lon qilinmadi.

• Hukumat
• O‘zbekiston
• Qaror
• to‘y