$
12023.61 UZS
9.24
₽
145.54 UZS
-0.65
€
13236.79 UZS
-43.89
31° Kechasi 18°

Yerliklar xavf ostida yoxud olimlarning dahshatli prognozi

21:53 / 08.03.2023

Avstraliyalik mutaxassislar butun dunyo bo‘ylab PM2.5 zarralarining o‘rtacha kunlik konsentratsiyasini o‘rganishdi. Natija insonlarni umidsizlikka tushirishi mumkin: Yer sayyorasining deyarli barcha hududida ushbu parametr kunlarning 70 foizidan ko‘prog‘ida xavf darajasi yuqori.

Qayd etilishicha, Monash universiteti olimlari PM2.5 ning ommaviy konsentratsiyasi bo‘yicha yangi global tadqiqot o‘tkazgan. Bu mayda qattiq mikrozarrachalar va suyuq tomchilardan tashkil topgan havodagi ifloslantiruvchi moddadir. PM2.5 indikatori havo sifati va uning inson salomatligiga tahdidini baholashning asosiy parametri hisoblanadi. Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) standartlariga ko‘ra, PM2.5 ning o‘rtacha yillik darajasi 10 mikrogramm/kubmetrdan oshmasligi kerak. Hozirda o‘rtacha kunlik miqdor 25 mkg/kubmetrni tashkil etmoqda.

Yangi tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, dunyo quruqlik maydonining atigi 0,18 foizi va dunyo aholisining 0,001 foizi PM2.5 ning zararsiz darajasiga ega hududda yashaydi. So‘nggi yigirma yil ichida (olimlar 2000-yildan 2019-yilgacha bo‘lgan ma’lumotlarni tahlil qilishgan) Janubiy Osiyo, Avstraliya, Yangi Zelandiya, Lotin Amerikasi va Karib havzasida vaziyat yomonlashdi. Yevropa va Shimoliy Amerikada vaziyat biroz yaxshiroq.

Xulosalar

Butun dunyo bo‘ylab PM2.5 yuqori ta’sir qiluvchi kunlar soni biroz qisqarganiga qaramay, 2019 yilga kelib kunlarning 70 foizdan ortiq qismida PM2.5 konsentrasiyasi 15 mkg/kubmetrdan yuqori bo‘lgan.

Janubiy va Sharqiy Osiyoda kunlik PM2.5 konsentrasiyasi kunning 90 foiz vaqtida 15 mkg/kubmetrdan oshadi.

Avstraliya va Yangi Zelandiyada 2019-yilda PM2.5 konsentratsiyasi yuqori bo‘lgan kunlar soni sezilarli darajada oshgan.

Global miqyosda 2000-yildan 2019-yilgacha o‘rtacha yillik PM2,5 darajasi 32,8 mkg/kubmetr tashkil etgan.

PM2.5 ning eng yuqori konsentratsiyasi Sharqiy Osiyo (50,0 mkg/kubmetr) va Janubiy Osiyo (37,2 mkg/kubmetr) mintaqalarida, undan so‘ng Shimoliy Afrikada (30,1 mkg/kubmetr) kuzatilgan.

Avstraliya va Yangi Zelandiya (8,5 mkg/kubmetr), Okeaniyaning boshqa hududlari (12,6 mkg/kubmetr) va Janubiy Amerika (15,6 mkg/kubmetr) PM2,5 ning eng past yillik konsentratsiyasiga ega.

Mutaxassislarning ta’kidlashicha, xavfli PM2.5 konsentrasiyasi turli mavsumiy naqshlarni ko‘rsatadi. Masalan, PM2.5 ning eng yuqori konsentratsiyasi Shimoliy-Sharqiy Xitoy va Hindistonda qish oylarida (dekabr, yanvar va fevral), Shimoliy Amerikada yoz oylarida (iyun, iyul, avgust) va Janubiy Amerikada avgust va sentyabrda kuzatilgan.

Eslatib o‘tish mumkin, yupqa zarrachalar (PM2.5) havoni ifloslantiruvchi modda bo‘lib, uning darajasi yuqori bo‘lganida odamlar salomatligi uchun tashvish uyg‘otadi. PM2.5 ko‘rinishni kamaytiradi va ortib borgan sari atrof-muhit xiralashgan ko‘rinishga keladi.


salomatlik


														
														Londondagi qadimiy tobutdan topilgan skelet kimga tegişli ekani aniqlandi

Londondagi qadimiy tobutdan topilgan skelet kimga tegişli ekani aniqlandi

Londondagi Vestminster abbatligidan topilgan, qariyb 150-yildan beri sir bölib kelgan skelet XI asr boşlarida yaşagan Vestmi…
10:20 / 03.11.2026

														
														Solyariyga muntazam qatnagan 30 yoshli ayol melanoma sabab vafot etdi

Solyariyga muntazam qatnagan 30 yoshli ayol melanoma sabab vafot etdi

Angliyaning Manchester shahrida yashagan 30 yoshli Chelsi Tantum teri saratonining xavfli turi — melanomadan vafot etdi. U 1…
09:58 / 16.10.2026

														
														Semizlik 2024 yilda 3,7 mln kishining o‘limiga sabab bo‘lgan

Semizlik 2024 yilda 3,7 mln kishining o‘limiga sabab bo‘lgan

Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti (JSST) ma’lumotlariga ko‘ra, 2024 yilda dunyo bo‘yicha semizlik 3,7 mln kishining o‘limig…
10:05 / 08.10.2026

														
														Vabodan vafot etgani aytilgan ayolning rasmiy tashxisi ma’lum qilindi

Vabodan vafot etgani aytilgan ayolning rasmiy tashxisi ma’lum qilindi

Rossiyaning Irkutsk viloyatida vabo yuqtirgani gumon qilingan 27 yoshli ayol pnevmoniyadan vafot etgani ma’lum qilindi. Rosp…
10:15 / 05.10.2026

														
														Moskvadagi aeroport hojatxonasidan ayol va chaqaloq jasadi topildi

Moskvadagi aeroport hojatxonasidan ayol va chaqaloq jasadi topildi

2-oktabr kuni Moskva yaqinidagi Sheremetevo aeroportining uchib kelish zonasidagi hojatxonadan ayol va yangi tug‘ilgan chaqa…
14:55 / 03.10.2026

														
														Irkutskdagi xavfli yuqumli kasallik haqidagi xabarlarga rasmiy munosabat bildirildi

Irkutskdagi xavfli yuqumli kasallik haqidagi xabarlarga rasmiy munosabat bildirildi

Ijtimoiy tarmoqlar va ayrim axborot manbalarida Rossiyaning Irkutsk viloyatida o‘ta xavfli yuqumli kasallikka gumon qilingan…
09:45 / 03.10.2026

														
														Isroilda hantavirus bilan kasallanishning ilk holati aniqlandi

Isroilda hantavirus bilan kasallanishning ilk holati aniqlandi

Isroilda hantavirus bilan kasallanishning birinchi holati qayd etildi. Bu haqda The Jerusalem Post xabar berdi.
10:12 / 08.05.2026

														
														“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

“Sikada” shtammi: xavotirga o‘rin yo‘q

So‘nggi paytlarda COVID-19’ning “Sikada” (BA.3.2) shtammi haqida xabarlar tarqalmoqda.
10:35 / 17.04.2026

														
														Hindistonda yo‘tal siroplari vaqtincha taqiqlandi

Hindistonda yo‘tal siroplari vaqtincha taqiqlandi

Rasmiylar vafot etgan bolalarning uyidan topilgan siroplarni vaqtincha sotishni to‘xtatdi.
20:42 / 03.10.2025

														
														O‘zbekistondagi tibbiyot islohotlari “The Lancet”da e’tirof etildi

O‘zbekistondagi tibbiyot islohotlari “The Lancet”da e’tirof etildi

Toshkentdagi xalqaro akademik markaz — mintaqaviy innovatsion markazga aylanmoqda;
17:09 / 26.09.2025

Bu ham qiziq

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

XVJ 2026-yil uçun davlat qarzi prognozlarini e’lon qildi: Özbekistonning körsatkiçi qança?

Xalqaro valyuta jamğarmasi (XVJ) 2026-yilda dunyo mamlakatlarining davlat qarzi böyiça prognozlarini e’lon qildi. Taşkilotni…
13:47 / 16.11.2026
Toşkentda 15–16 yoşli qizlar örtasida 7 ta homiladorlik holati qayd etildi

Toşkentda 15–16 yoşli qizlar örtasida 7 ta homiladorlik holati qayd etildi

2026-yilning yanvar–sentabr oylarida Toşkent şahrida 15–16 yoşli qizlar örtasida 7 ta homiladorlik holati aniqlangan. Bu haq…
09:55 / 14.11.2026
Jensen Xuang atrofidagi mojaro va Nvidia aksiyalari qiymatining pasayişi haqida xabarlar tarqaldi

Jensen Xuang atrofidagi mojaro va Nvidia aksiyalari qiymatining pasayişi haqida xabarlar tarqaldi

Nvidia kompaniyasi asosçisi va boş direktori Jensen Xuang atrofida şaxsiy hayoti hamda kompaniya faoliyatiga oid ehtimoliy x…
10:13 / 14.11.2026
Buxoroda maktab öquvçilari majburiy mehnatga jalb qilingani haqidagi xabarlar rad etildi

Buxoroda maktab öquvçilari majburiy mehnatga jalb qilingani haqidagi xabarlar rad etildi

Ijtimoiy tarmoqlarda Buxoro şahridagi 42-sonli umumta’lim maktabi öquvçilari dars vaqtida majburiy mehnatga jalb etilayotgan…
13:44 / 16.11.2026
Iordaniyada Telegram messenjeri bloklandi

Iordaniyada Telegram messenjeri bloklandi

Iordaniya hukumati 16-noyabr kuni Telegram messenjeriga kirişni çekladi. Uşbu çora raqamli xavfsizlikni kuçaytiriş, foydalan…
13:57 / 16.11.2026
Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryoda 36 gektar yerni 18,5 ming dollarga sotmoqçi bölgan şaxs uşlandi

Qaşqadaryo viloyatining Yakkaboğ tumanida 36 gektar davlat zaxirasidagi yer maydonini 18,5 ming AQŞ dollariga boşqa şaxs nom…
14:05 / 16.11.2026
Pokistonda yölbars hujumi oqibatida 19 yoşli yigit halok böldi

Pokistonda yölbars hujumi oqibatida 19 yoşli yigit halok böldi

Pokistonning Lahor şahridagi fermada boqilayotgan yölbars 19 yoşli işçiga hujum qildi. Oğir jarohat olgan yigit şifoxonada v…
10:28 / 14.11.2026
Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzaxda tungi klublarning 500 ga yaqin reklamasi qonunga zid deb topildi

Jizzax şahridagi ikki tungi klubning Instagram sahifalarida joylaştirilgan 500 ga yaqin reklama roligida milliy va oilaviy q…
13:52 / 16.11.2026
Belgorodda dron hujumi oqibatida bir oilaning uç a’zosi halok böldi

Belgorodda dron hujumi oqibatida bir oilaning uç a’zosi halok böldi

Rossiyaning Belgorod viloyati Proletarskiy posyolkasida dron turar joyga hujum qilişi oqibatida bir oilaning uç a’zosi — erk…
14:31 / 14.11.2026
Toşkentda ikki yigit 40 ming söm uçun fuqaroga piçoq öqtaldi

Toşkentda ikki yigit 40 ming söm uçun fuqaroga piçoq öqtaldi

Toşkent şahridagi Olmazor metro bekati yaqinida ikki nafar yigit fuqaroni piçoq bilan qörqitib, undan 40 ming söm pulni tort…
13:50 / 16.11.2026

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!

O‘zbekiston va jahonda ro‘y berayotgan eng so‘nggi voqea-hodisalar, sport, shou-biznes, madaniyat, informatsion texnologiyalar va ilm-fan yangiliklaridan doimo xabardor bo‘ling!