$
12697.00 UZS
2.04
135.05 UZS
0.39
13547.70 UZS
38.99
22° Кечаси 10°

SOS: Организм томонидан сизга юборилаётган кўз илғамас "сигналлар"

12:20 / 29.11.2022

Иш ёки ўқишдаги муаммолар, пул етишмаслиги, севган инсонингизга боғлиқ ташвишларнинг барчаси стресс ва ёмон кайфиятга сабаб бўлиши мумкин. Қисқа муддатли стресс ҳолати танангизга зиён етказмаслиги аниқ. Аммо мунтазам равишда тушкунлик кайфиятида юрсангиз, бу умумий ҳолатингизга таъсир этмасдан қолмайди ва танангиз онгингизга ёрдам сўраб цингаллар юборади. Хўш, ушбу сигналларнинг нимадан иборат эканлигини қандай тушунса бўлади?

Саломатлик билан боғлиқ ушбу жараённи ўз вақтида аниқлаш учун нима қилиш керак? Бизнинг ушбу мақоламиз орқали айнан шу белгилар ҳақида билиб олишингиз мумкин.

1. Иштаҳангиз ўзгарди

Тасодифан ҳаддан ташқари кўп миқдордаги таомни истеъмол қилишга мойиллик сезсангиз ёки аксинча сизда бутунлай иштаҳа йўқолиши ҳолати кузатилса, тушунингки, жисмоний ва руҳий саломатингиз анча ўзгарган. Сизда чуқур тушкунлик ҳолати кузатилмоқда. Клиник руҳшунос, доктор Дебори Автоннинг айтишича, инсонлар стресс вақтида бутунлай иштаҳадан қолиши ёки аксинча кўпроқ овқат истеъмол қилишга тушиб кетиши мумкин.

Нима учун стрессдаги одамларда иштаҳа билан боғлиқ ўзгаришлар юзага келишини биласизми? Сабаби стресс ҳолатининг ўзи ҳам иштаҳага босим туширади. Бунинг асосий сабабчиси гормонлардир. Гап шундаки, мазкур гормонлар овқат ҳазм қилиш тизими ва миядаги очлик марказига жиддий таъсир кўрсатади. Стресс қанчалар кучли бўлса, уларнинг миқдори ҳам шунчалик кўпайиб бораверади. Фойдали маслаҳат: Агар иштаҳангиз йўқолган бўлса, ўзингиз учун мазали смузи тайёрлаб, уни истеъмол қилинг.

2. Кайфиятингиз жуда тез ўзгаради

Бирор сабаб билан кайфиятнинг саноқли дақиқалар ичида ўзгариши унчалик ҳам қўрқинчли ҳодиса эмас. Аммо кайфиятингиз ўз-ўзидан, айтарли сабабсиз ўзгараверса бунинг сабабчиси гормонлар ва руҳий саломатликка доир муаммолар бўлади. Бордию шунда ҳам ушбу ҳолатга жиддий эътибор қаратмасангиз, кун давомида сувга тушган мушукдек юришни давом эттирсангиз, жуда катта хато қиласиз. Сабаби ушбу муаммо ўз вақтида ҳал қилинмаса, тез орада бутун ҳаётингизга таъсир кўрсатади. Оқибатда дўстлар билан мулоқот қилиш, иш, ўқиш нари турсин, тонг пайтида тўшакдан бош кўтариш ҳам сиз учун оғир машаққатга айланади.

Айрим инсонлар эса бу каби ҳолатларда мураккаб ишларни бажариш, хавфли нарсаларни синаб кўришга мойиллик сезадилар, айрим ҳолатларда ўзларига жисмоний зарар етказишлари ҳам мумкин. Кайфиятингиз ҳақида жиддий қайғуриш керак, бунинг учун профессионал руҳшуносга мурожаат қилинг. Қабулнинг ўта қиммат эканлиги, вақтингиз йўқлигини айтиб баҳона қилишга шошилманг.

Бу борада замонавий интернет имкониятлари сизга ёрдам бериши мумкин. Озроқ пул эвазига тажрибали терапевтдан онлайн тарзда бўлса ҳам маслаҳат олинг, улар дунёнинг исталган бурчагидан туриб ҳолатингизни муҳокама қилиши ва сутканинг 24 соатида ёрдамга шай туриши мумкин.

Ўзингиздан пул қизғанманг, ахир эмоционал саломатингиз маълум бир суммадан анчагина қимматроқку!

3. Хотирангиз суст, ҳаёлларингиз тарқоқ бўлиб қолган

Стресс жараёни кундалик ҳаётда қандай таъсир кўрсатишини биласизми? Стресс маълум субстанцияларнинг ишлаб чиқарилишини рағбатлантириб, уларни мияга юборади, бу эса мия фаолиятида муҳим ўрин тутадиган фойдали кимёвий моддаларнинг ҳалок бўлишига олиб келади.

Агар стол устида кўриниб турган кўзойнакни топишга қийналсангиз, уйингиздаги нарсалар ўрнини унута бошласангиз, хонангизда тартибсизлик юзага келган бўлса айб стресс гормонларига тўнкайверинг. Буюмлар тартибсизлиги ўз навбатида кучлироқ стрессни келтириб чиқаради. Бу эса руҳий ҳолатингизнинг баттар ёмонлашишига олиб келади. Руҳшунос ва нотиқ Эндрю Шерманинг айтишича, бу борадаги биринчи вазифангиз – уйингиз ва офисингиздаги ҳолатни тартибга келтириш бўлади. Шуни унутмангки, атрофингиздаги тартибсизлик ички тартибсизликка ҳам сабаб бўлади. Шу туфайли ҳаётингизга тартибни қайтариш ва миянгиздаги бекорчи нарсаларни нари кетказиш учун кундалик ишлар рўйхатини тузиб олинг. Бунинг қанчалар самарали эканлигини кейин кўрасиз.

4. Оғиздаги қуруқлик

Оғизнинг тез-тез қуриб қолавериши организмда стресс пайдо бўлганининг мантиқий изоҳларидан бири. Инсон организми хавотир ёки асабий ҳолатда бўлган пайт одам бурундан эмас, оғиздан нафас олишни бошлайди. Бунда организмингиз суюқликни тананинг оғиз бўшлиғидан кўра, ўзи кўпроқ керак деб билган қисмларига юборади. Бунинг оқибатида эса оғиз қуриб қолади. Айнан мана шу сабабли ҳам омма қаршисида чиқиш қилаётган инсонларнинг ёнига бир стакан сув қўйиб қўйишади.

5. Қулоқларингизда аллақандай овоз ва шовқин бор

Ушбу ҳолатнинг илмий номи "тиннитус" бўлиб, у одатда стресс белгиси саналади ва эътиборсизлик билан муносабат бўлсангиз, стресснинг оғирроқ шаклини келтириб чиқаради. Айрим инсонлар қулоқларидаги шовқин билан йиллар давомида ҳам ҳеч нарса бўлмагандек ҳаёт кечиришади, бирор чора кўрмай юраверадилар. Яна айримлар эса дарҳол даҳшатга тушиб қолишади. Хўш, ушбу ҳолат нима учун пайдо бўлади? Гап шундаки, бизнинг миямиз барча маълумотларни ҳиссиётлар фильтридан ўтказади ва унинг биз учун қанчалар хавфли эканлигини аниқлаб беради.

Инсонлар ва вазиятлар ҳам айнан шулар жумласидандир. Агар у тиннитуснинг хавфли эканлигини билса, юрак уриши ва нафас олиши тезлашади, уйқусизлик келиб чиқади. Бунинг натижасида эса инсон тинчлана олмайди ва ўз диққатини бир ерга жамлаш имкониятини йўқотади.

6. Қўл ва оёқларингиз музлаб қолади (ёки терлаб кетади)

Севган ёрингизнинг ота-онаси билан танишув ёки интервью пайтида қўлларингиз терлаб кетса ёки музлаб қолса бунинг қўрқинчли томони йўқ, албатта. Аммо бу ҳолат одатий кунларда ҳам такрорланаверса, шифокор қабули томон шошилинг. Балки сизда мунтазам равишдаги стресс ҳолати кузатилаётгандир. У юракнинг тезроқ уришига сабаб бўлади, қонни артерияларга кўпроқ миқдорда жўнатади. Бунинг оқибатида қўл ва оёқларда жойлашган кичик томирлар қисқаради, кенг томирлар эса янада катталашади. Қон айланиши ишидаги ўзгаришлар кафт ва оёқ кафтининг терлашига олиб келади. Кардиолог Стивен Сенатор оёқ ва қўлларнинг нима сабабдан мунтазам равишда терлаши мумкинлигини тушунтириб берди. Бу инсон учун хавфли ҳолат саналади, сабаби у юрак-қонтомир тизимини ишдан чиқариши ҳам мумкин.

7. Хотиржам бўлиш ва онгни бир муддатга "ўчириб" қўйишни уддалай олмайсиз!

Стресс ҳолатини бошдан кечира туриб ёки бирор инсонга жаҳл қилаётиб атрофдагиларнинг тинчланиб олиш ҳақидаги маслаҳатларини ҳам эшитасиз. Ушбу ҳаракатни шу дақиқанинг ўзидаёқ амалга ошира оласизми? Хавотирли ҳаёлларингиз, миянгиздаги ташвишларни вақтинча бўлсада бир четга суриш қўлингиздан келмаслиги аниқ. Бунинг сабаби эса стресснинг турли тана аъзоларига бирдай таъсир қилиши саналади.

У симпатик асаб ва парасимпатик тизимларни босим остида қолдиради. Шу сабабли ҳам стресс ҳолатида бўлсангиз, барибир ўз вақтида тинчлана олмайсиз, аҳволингиз борган сари ёмонлашаверади. Бу стресс ҳолатининг организм ва онгга кўрсатган таъсири натижасидир.

8. Мушакларингиз ҳаддан ташқари кучли босим остида

Танангиздаги ҳар бир мушакнинг босим остида эканлигини сезсангиз, улар сабабсиз оғриса, спазмлар кузатилса барчасини стрессдан кўраверинг. Ҳосил бўлган мушаклар босими тинчланишингиз, хавотир ҳолатларини кучайтиради, ҳаттоки тинч ухлашга ҳам йўл қўймаслиги мумкин. Айрим одамлар эса ноқулайлик ҳолатига сабаб бўлаётган мазкур босимни дарҳол бартараф этадилар. Бунинг учун эса оғриқни қолдирувчи воситалар ёрдамга келиши мумкин. Аммо бу каби стресс белгилари бориб-бориб кучайиб кетишини ҳам ҳисобга олинг.

Оғриқлар дори таъсирида бир неча кун босилиши мумкин, аммо яна қайтиб келаверади. Хўш, стресс ҳолатининг мушакларда қандай алоқаси бўлиши мумкин?

Сабаби тана стресс ҳолатини енгиш учун мушакларни ҳам ишга солмоқчи бўлади ва оғриқ айнан шу туфайли келиб чиқади.

9. Сизда тери ва тирноқлар билан боғлиқ муаммолар мавжуд

Танадаги стресс гормони – кортизол даражасининг кўтарилиб кетиши терида ҳам ўз аксини топмасдан қолмайди. Бунинг натижасида тери тер безларини фаоллаштириб юборади. Унда ҳуснбузарлар ва бошқа турдаги муаммолар пайдо бўлади. 2001 йилда “Dermatology” журнали 27 нафар талаба иштирокида ўтказилган тадқиқот натижаларини эълон қилди. Унга кўра, стресс ҳолатидаги одам терисини оддийгина қоғоз билан кесиб олса ҳам, жароҳатнинг битиши қийин бўлади. Доктор Флор Майорал Маями университетининг дерматологи ва клиник инструктори. У стресснинг инсон тирноқларига ҳам таъсир қилишини тушунтириб берган.

Агар инсон стресс пайтида тирноқларини тишлайдиган одат чиқарса, тирноқ пластинкалари устида оқ чизиқлар пайдо бўлади. Бундан ташқари тушкунлик ҳолати тирноқларнинг синиши ва мўрт ҳолатига олиб келиши ҳам мумкин.

10. Қорачиқлар атрофидаги камалакранг ҳалқа

Қорачиқлар атрофидаги камалакранг ҳалқанинг 50 ёшдан ошган инсонларда кузатилиши оддий ҳол. Аммо у ёш инсонлар кўзида пайдо бўлса, дарҳол шифокорга мурожаат қилиш лозим. Бу каби ҳалқалар танадаги холестерин миқдорининг кўплиги ва юрак хуружи эҳтимолидан дарак беради.

11. Оғиз бўшлиғидаги ёқимсиз ҳид

Оғиз бўшлиғидаги ёқимсиз ҳид келиши муаммоси тишлар гигиенасига боғлиқ бўлмаслиги ҳам мумкин. Тишларингизни паста ва тиш иплари билан обдон тозаласангиз ҳам ёқимсиз ҳид йўқолмаса, буни юрак касалликларининг аломати сифатида қабул қилиш мумкин.

Кўп ҳолларда ёқимсиз ҳид организмдаги хасталикдан дарак берадиган бирламчи белги саналади. Бу каби ҳолатга юрак-қонтомир касалликларидан ташқари ошқозон яраси ва танадаги яллиғланиш жараёнлари сабаб бўлиши мумкин. Ундан халос бўлиш учун эса пробиотиклар билан тўйинган таомлар ёрдамга келиб, оғиз бўшлиғидаги зарарли бактерияларни ҳалок қилади. Агар ҳид шунда ҳам йўқолиб кетмаса, шифокорга мурожаат қилинг ва жиддий равишда даволанинг. Бу каби вазиятни орқага суриб бўлмайди. Сабаби бунинг оқибати яхшилик билан якун топмаслиги мумкин.


саломатлик


														
														Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

Икки тиллилик Альтсгеймердан ҳимоя қилиши мумкин

Икки тильдан фойдаланиш одамларни маълум даражада кексаликдан ҳимоя қилиши узоқ вақтдан бери маълум.
14:00 / 23.03.2024

														
														Саратон касалликларида энг фойдали егулик

Саратон касалликларида энг фойдали егулик

Олимлар томонидан тадқиқот ўтказилди.
13:43 / 14.03.2024

														
														Стрессдан тез чиқиб кетса бўладими?

Стрессдан тез чиқиб кетса бўладими?

Стрессдан тез чиқиб кетиш учун тавсиялар.
13:23 / 02.03.2024

														
														Ёшликни камида 5 йилга узайтиришга ёрдам берадиган маҳсулотлар

Ёшликни камида 5 йилга узайтиришга ёрдам берадиган маҳсулотлар

Шундай қилиб, мутахассислар овқатланиш учун идеал формулани аниқлашга муваффақ бўлишди.
11:25 / 01.03.2024

														
														Микротўлқинли печда қиздирилмаслиги керак бўлган таомлар рўйхати

Микротўлқинли печда қиздирилмаслиги керак бўлган таомлар рўйхати

Tабиий ёғлар қиздирилганда транс ёғларга айланади.
15:04 / 24.02.2024

														
														Ўта кучли уйқучанлик касаллик бўлиши мумкин

Ўта кучли уйқучанлик касаллик бўлиши мумкин

Нарколепсия - бу уйқу бузилишлари гуруҳидаги сурункали касаллик.
12:11 / 22.02.2024

13:18 / 15.02.2024

														
														Аллергия нимадан қўрқади?

Аллергия нимадан қўрқади?

Таиландлик олимларнинг таъкидлашича, аллергик таъсирланишлар биз истеъмол қиладиган қатиққа тескари пропорционалдир.
11:42 / 14.02.2024

														
														Соғликка зарар етказадиган хато

Соғликка зарар етказадиган хато

Ювиш воситаларида мавжуд бўлган моддалар танага зарарли бўлишини билармидингиз? У қўл терисида қичишиш ва жиддий дерматитни …
10:21 / 14.02.2024

														
														Коллаген ростдан фойдалими ёки шунчаки пулни беҳуда сарфлашми?

Коллаген ростдан фойдалими ёки шунчаки пулни беҳуда сарфлашми?

Ёш ўтган сари инсон танаси камроқ коллаген ишлаб чиқаришни бошлайди.
17:14 / 09.02.2024

Бу ҳам қизиқ

Қайси зарарли одатлар саратонга олиб келиши мумкин?

Қайси зарарли одатлар саратонга олиб келиши мумкин?

Саратоннинг энг кенг тарқалган турлари кўкрак бези, ўпка, йўғон ва тўғри ичак ва простата бези саратонидир.
15:51 / 20.04.2024
Ўзбекистон Қозоғистонга инсонпарварлик ёрдамини юборди

Ўзбекистон Қозоғистонга инсонпарварлик ёрдамини юборди

Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг топшириғига мувофиқ, Қозоғистон Республикасида юз берган сув тошқинла…
10:33 / 20.04.2024
Президентлар элчихонанинг янги биносини тантанали равишда очдилар

Президентлар элчихонанинг янги биносини тантанали равишда очдилар

Икки Президент Фахрий меҳмонлар китобига ўз тилакларини ёзиб қолдирдилар.
15:13 / 19.04.2024
Нукус–Истанбул–Нукус йўналиши ишга тушади

Нукус–Истанбул–Нукус йўналиши ишга тушади

Ушбу йўналиш бўйича авиақатновлар 3 июндан бошлаб амалга оширилади.
21:10 / 19.04.2024
Саида Мирзиёева “Your ghosts are mine" кўргазмасида иштирок этди

Саида Мирзиёева “Your ghosts are mine" кўргазмасида иштирок этди

Мирзиёева бу ҳақида расмий саҳифасида маълум қилган.
21:27 / 19.04.2024
Украинада онлайн казинолар чекланди

Украинада онлайн казинолар чекланди

Шунингдек, АПУ бош қўмондони ҳарбий хизматчиларга онлайн казинолар ва бошқа ўйинларга киришни тақиқлаган.
16:13 / 20.04.2024
Доимий манипуляциянинг салбий томонлари

Доимий манипуляциянинг салбий томонлари

Манипуляция жабрланувчи учун хавфли оқибатларга олиб келиши мумкин.
13:59 / 19.04.2024
Apple Хитойда App Store дўконидан WhatsApp ва Threads иловаларини ўчириб ташлади

Apple Хитойда App Store дўконидан WhatsApp ва Threads иловаларини ўчириб ташлади

Meta корпорациясининг Facebook, Instagram ва Messenger каби бошқа маҳсулотларини ҳозирча юклаб олиш имконияти бор.
13:54 / 19.04.2024
Савдо-саноат палатаси Навоий вилояти бошқармаси бошлиғи иккита жиноятда гумонланаётгани юзасидан расмий изоҳ берилди

Савдо-саноат палатаси Навоий вилояти бошқармаси бошлиғи иккита жиноятда гумонланаётгани юзасидан расмий изоҳ берилди

Мерей Омонбоева Палатанинг Навоий вилояти ҳудудий бошқармаси бошлиғи лавозимида фаолиятини давом эттирмоқда - Савдо-саноат п…
16:40 / 19.04.2024
Ўзбекистон поездларида сайёҳлар учун люкс вагонлар ишга тушди

Ўзбекистон поездларида сайёҳлар учун люкс вагонлар ишга тушди

Иккинчиси ҳозирда Самарқандда сайёҳларга хизмат кўрсатмоқда.
15:35 / 20.04.2024

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!

Ўзбекистон ва жаҳонда рўй бераётган энг сўнгги воқеа-ҳодисалар, спорт, шоу-бизнес, маданият, информацион технологиялар ва илм-фан янгиликларидан доимо хабардор бўлинг!