Asal – asalarilar gul nektarini qayta ishlashi natijasida olinadigan shirin mahsulot. Asalning hushbo‘yligi, rangi va ta’mi nektar qaysi o‘simliklardan to‘planganligiga bog‘liq. Odatda och rangli asal qimmatroq hisoblanadi.

Gul nektari 80 foiz suvdan iborat. Asalarilar tomonidan qayta ishlanganidan keyin undagi suv miqdori 20 foizgacha kamayadi. Asaldagi suyuqlik uyada hosil bo‘ladigan yelvizak natijasida bug‘lanib ketadi. Yelvizak o‘z navbatida asalarilar takror va takror qanot qoqishi jarayonida shakllanadi. Asal kerakli quyuqlikka yetganda, uyalar mum bilan yopiladi.

Asal qanday olinadi?

Asalarilar uyasidan asal ikki usulda ajratib olinadi.

1-usul
Bu asalarilarni uxlatish yoki tutun yordamida uyasidan tashqariga chiqarishni nazarda tutadi. So‘ng uyalar chiqarib olinadi, isitiladi va asali ajratib olinadi. Bunda asalda shuningdek mum, gul changi va achitqilar ham bo‘lishi mumkin.

2-usul
Asalni markazdan qochma kuch ta’sirida uyalardan ajratib oladigan qurilmalardan foydalanishni o‘z ichiga oladi. Bunday asalda boshqa qo‘shimchalar bo‘lmaydi, chunki asalari uyasi yaxlitligi buzilmaydi va u qayta ishlatilishi mumkin bo‘ladi.

Asal qandli diabet kasalligini davolashga ijobiy ta’sir ko‘rsatadi. Uni shakarning o‘rniga iste’mol qilish orqali kasallik rivojlanish xavfini kamaytirish mumkin. Biroq dastlab mutaxassis bilan maslahatlashib olish zarur.

Asaldagi C vitamini yurak ishemik kasalligi rivojlanishi ehtimolligini pasaytiradi. Uni muntazam ravishda qabul qilib borish qon bosimini me’yorlashtiradi, xolesterin miqdorini pasaytiradi va tomirlarda tromblar hosil bo‘lishini bartaraf etishga yordam beradi.

Antioksidantlarga boy bo‘lgan asal antidepressant va antikonvulsant ta’sirga ega. Ular markaziy asab tizimi faoliyatini me’yorga keltiradi, xotirani kuchaytiradi va diqqatni yaxshilaydi.

• Asalarichilik