30-SENTYABR: TARIX IZLARIDA

Muhim voqealar

🔹​ 1452-yil — Nemis ixtirochisi Iogann Gutenberg o‘zi yaratgan harakatlanuvchi metall harflar yordamida tarixdagi ilk bosma kitob — mashhur "Gutenberg Injili"ni chop etishni yakunladi. Bu insoniyatning kitob bosish va ma’rifat davrini boshlab berdi.

🔹 1567 — Fransiyadagi diniy urush: Nimdagi qirg‘in. ("Michelade") Nim shahrida gugenotlar o‘nlab katolik ruhoniylarini o‘ldirib, jasadlarini quduqqa tashlashgan

🔹 ​1846-yil — Amerikalik tish shifokori Uilyam Morton amaliyotda ilk bor og‘riqsizlantiruvchi vosita sifatida dietil efiri (narkoz)ni qo‘llab, tishni muvaffaqiyatli sug‘urdi va zamonaviy anesteziologiyaga poydevor qo‘ydi.

🔹 ​1928-yil — Shotland olimi Aleksandr Fleming tibbiyotda inqilob yasagan penitsillin kashfiyoti haqidagi dastlabki rasmiy xulosalarini bayon qildi.

🔹​ 1938-yil — Buyuk Britaniya, Fransiya, Germaniya va Italiya rahbarlari Chexoslovakiyaning Sudet viloyatini fashistlar Germaniyasiga topshirishni ko‘zda tutuvchi mashhur Myunxen bitimini («Myunxen kelishuvi») imzoladilar.

🎂 Shu kunda tug‘ilgan mashhurlarlar

🔹​ Jaloliddin Rumiy (1207) — buyuk mutafakkir shoir, so‘fiy, Sharq va jahon ma’naviyatining buyuk siymosi, "Masnaviyi ma’naviy" asari muallifi.

🔹​ Rumi Omonov (1938) — o‘zbek aktyori va rejissori, teatr va kino san’atiga salmoqli hissa qo‘shgan ijodkor.

🔹 ​Jan Batist Perren (1870) — fransuz fizigi, moddaning diskret (atom-molekulyar) tuzilishini tajriba orqali isbotlagan olim, fizika bo‘yicha Nobel mukofoti laureati.

🔹 Frank Raykard (1962) — niderlandiyalik afsonaviy futbolchi va murabbiy.

🔹 ​Monika Belluchchi (1964) — italiyalik mashhur kinoaktrisa va model, jahon kinosining eng yorqin yulduzlaridan biri.

🔹 Marion Kotiyar (1975) — fransuz aktrisasi, "Oskar" mukofoti sovrindori.

🔹 ​Martina Xingis (1980) — shveysariyalik tennis afsonasi, dunyoning sobiq birinchi raqamli raketkasi, ko‘p karra "Katta dubulg‘a" turnirlari g‘olibi.

🎉 Xalqaro sanalar va bayramlar

🔹 ​Xalqaro tarjimonlar kuni (International Translation Day): Muqaddas kitobni lotin tiliga tarjima qilgan va tarjimonlar homiysi sanalgan Avliyo Ieronim xotirasi sharafiga ta’sis etilgan xalqaro kasb bayrami.

🔹 ​Xalqaro podkast kuni (International Podcast Day): zamonaviy media, audio-kontent va ommaviy podkasting madaniyatiga bag‘ishlangan sana.

🔹​ Xitoy — Qahramonlar kuni (Martyrs’ Day): milliy ozodlik va mamlakat ravnaqi yo‘lida jon fido qilgan insonlarni xotirlash kuni.

"O‘tmish saboqlari — kelajak ufqlarini yorituvchi chiroqdir."