13-oktyabr — TARIX IZLARIDA

Muhim tarixiy voqealar

🔹 54-yil — Rim imperatori Klavdiy o‘z rafiqasi Agrippina tomonidan zaharlab o‘ldirildi; taxtga uning 16 yoshli o‘gay o‘g‘li Neron o‘tirdi.

🔹 1307-yil — Fransiya qiroli Filipp IV Chiroyli buyrug‘i bilan mamlakatdagi barcha Tampliyerlar (xachparast ritsarlar) ordeni a’zolari bir kunda qamoqqa olindi (aynan shu voqea «Juma, 13-sana» haqidagi afsona va xurofotlarning paydo bo‘lishiga sabab bo‘lgan deb hisoblanadi).

🔹 1792-yil — Vashingtonda AQSH prezidentining rasmiy qarorgohi — Oq uy (White House) binosining birinchi tamal toshi qo‘yildi.

🔹 1884-yil — Vashingtondagi xalqaro konferensiyada Grinvich meridiani (Buyuk Britaniya) yer sharidagi hisob-kitoblar uchun boshlang‘ich (nol darajali) meridian etib belgilandi.

🔹 1923-yil — Turkiya Buyuk Millat Majlisi qarori bilan mamlakatning yangi poytaxti etib Istanbul emas, Anqara shahri rasman e’lon qilindi.

🔹 2010-yil — Chilidagi «San-Xose» konida yer ostida 69 kun davomida 700 metr chuqurlikda qolib ketgan 33 nafar konchi maxsus kapsula orqali yer yuzasiga qutqarib olindi.

Shu kuni tavallud topgan mashhurlar

🔹 Jemal Gursel (1895) — Turkiya Respublikasining 4-prezidenti, taniqli harbiy va siyosat arbobi.

🔹 Iv Montan (1921) — mashhur fransuz qo‘shiqchisi va aktyori («Qo‘rquv badali» filmi yulduzi).

🔹 Margaret Tetcher (1925) — «Temir xonim» laqabi bilan tanilgan, Buyuk Britaniyaning birinchi ayol Bosh vaziri.

🔹 Turgut O‘zal (1927) — Turkiyaning 8-prezidenti va iqtisodiy islohotlar yetakchisi.

🔹 Saveli Kramarov (1934) — afsonaviy sovet komik aktyori («Omadli jentlmenlar», «Ivan Vasilyevich kasbini o‘zgartiradi»).

🔹 Pol Pirs (1977) — NBA chempioni, «Boston Seltiks» jamoasining afsonaviy amerikalik basketbolchisi.

Bugungi bayramlar va xalqaro sanalar

🔹 Xalqaro tabiiy ofatlar xavfini kamaytirish kuni (BMT shafeligida nishonlanadigan muhim global sana).

🔹 Xalqaro galstuk taqmaslik kuni (No Bra Day / No Tie Day kabi norasmiy sanalar doirasida).

🔹 🇹🇷 Anqara shahrining poytaxt deb e’lon qilingan kuni (Turkiyada tantanali sana).

🔹 🇬🇱 Grenlandiyada Madaniyat kuni.