Prezident Shavkat Mirziyoyev tashqi mehnat migratsiyasini tartibli tashkil etish, fuqarolarni yuqori daromadli ish oʻrinlariga tayyorlash va ularni ijtimoiy himoya qilishga qaratilgan chora-tadbirlar yuzasidan taqdimot bilan tanishdi.

Bugungi kunda yurtdoshlarimiz 40 ga yaqin davlatda mehnat qilmoqda, xorijda mehnat qilayotgan fuqarolarning soni 1,2 million nafarni tashkil etmoqda. Yevropa va Sharqiy Osiyoning rivojlangan davlatlarida malakali ishchi kuchiga ehtiyoj yildan yilga ortib bormoqda. Qolaversa, Yevropa komissiyasining 2030-yilgacha boʻlgan yangi migratsiya strategiyasida Markaziy Osiyo bilan migratsiya dasturlari, kadrlar tayyorlash va noqonuniy migratsiyaning oldini olishga alohida urgʻu berilgan.

Shu bois, tashqi mehnat migratsiyasi bozori geografiyasini kengaytirish, ayniqsa, yuqori daromadli mehnat bozorlariga chiqish ustuvor vazifa sifatida belgilangan.

Bugungi kunda xorijdan til va kasb talablariga javob beradigan 100 mingdan ortiq malakali mutaxassisga buyurtmalar kelib tushgan. Jumladan, Germaniyaga 40 ming hamshira, Yaponiyaga 15 ming qurilish, logistika va servis sohalari mutaxassislari zarur.

Mazkur ehtiyojni qoplashda Germaniya, Koreya va Yaponiya kompaniyalari bilan texnikumlar negizida tashkil etilgan qoʻshma taʼlim loyihalari muhim ahamiyat kasb etmoqda. Xorijiy kompaniyalar bilan tashkil etilgan 12 ta “Kasb plyus til” tamoyili asosida qoʻshma taʼlim loyihalarida 8,5 ming fuqaro oʻqimoqda. Ularning 3 ming bitiruvchisi allaqachon ishga joylashdi.

Endilikda bunday loyihalar sonini 20 taga yetkazish, talab yuqori boʻlgan zamonaviy kasb va xorijiy tillarga oʻqitish koʻlamini 50 foizga kengaytirib, qamrovni 10 ming nafardan oshirish rejalashtirilgan. Jumladan, Toshkent shahrida 12 ta talab yuqori kasb, 7 ta chet tiliga oʻqitish, 6 ta sertifikat imtihonini oʻtkazish uchun sharoitlar hamda 600 oʻrinli oʻquv kampusini oʻz ichiga olgan maqsadli tayyorlash markazini tashkil etish nazarda tutilmoqda.

Shuningdek, Andijon, Samarqand, Fargʻona va Toshkent shahridagi tibbiyot texnikumlarida hamshiralarni til va kasbiy koʻnikmalar boʻyicha xalqaro imtihonlarga tayyorlaydigan maxsus oʻquv kurslari tashkil etiladi. Shu bilan birga, qurilish sohasida betonchi, qolipchi, armatura toʻquvchi va payvandlovchilarni tayyorlash hamda malakasini baholash markazlarini kengaytirish choralari koʻriladi.

Hududlarda infratuzilmani yaxshilash markazida joylarda yagona migratsiya markazlari va haydovchilikka oʻqitish xablarini tashkil etish taklif etildi.

Mavsumiy ish yoʻnalishlarini ham kengaytirish zarurligi qayd etilib, bu borada agrar va turizm sektorlarida imzolangan 12 ta yangi xalqaro bitim asosida AQSh, Buyuk Britaniya, Fransiya, Ispaniya, Italiya, Turkiya va Koreya kabi davlatlar bilan hamkorlikni rivojlantirish topshirildi.

Taqdimotda migratsiyani tartibli tashkil etishning yangi moliyaviy mexanizmlari ham muhokama qilindi. Xususan, chet tilini oʻrganish xarajatlarining 50 foizini, kasbiy malaka imtihoni xarajatlarini esa toʻliq qoplab berish tartibini joriy etish, bunda mablagʻlarni oʻquv markazlariga emas, fuqarolarning oʻziga berish taklif qilindi. Shuningdek, chet elda ishga joylashgan har bir ishchi uchun xorijiy ish beruvchi va rekruting kompaniyalarni ragʻbatlantirishning yangi tartibi koʻrib chiqildi.

“Xorijda ish” migratsiya platformasini yanada takomillashtirish, unga sunʼiy intellekt texnologiyalarini joriy etish orqali ish beruvchilar va aholi uchun yengillik hamda qulaylik yaratish masalasiga ham alohida eʼtibor qaratildi.

Davlatimiz rahbari Migratsiya agentligi faoliyati faqat tashqi mehnat migratsiyasi bilan cheklanib qolmasdan, ichki mehnat bozorini sifatli kadrlar bilan taʼminlashga ham xizmat qilishi lozimligini taʼkidladi.

Fuqarolarni xorijda qonuniy va xavfsiz mehnat faoliyatiga jalb qilish bilan birga ularning huquq va manfaatlarini himoya qilish masalasi ham muhokama qilindi. Ularning sogʻligʻi, yashash va mehnat sharoitlarini doimiy monitoring qilib borish zarurligi taʼkidlandi. Shu maqsadda 37 ta davlatda qoʻllab-quvvatlash ishlari yoʻlga qoʻyilgan boʻlib, 48 ming nafar fuqaroga ijtimoiy, 17 ming nafariga huquqiy, 6 ming nafariga moddiy yordam koʻrsatilgani maʼlum qilindi.

Shu bilan birga, mamlakatimizda vaqtincha roʻyxatda turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarning ruxsatnomasiz ishlash holatlarini tartibga solish zarurligi koʻrsatib oʻtildi. Bu borada idoralararo hamkorlikni yoʻlga qoʻyib, noqonuniy migratsiyani tahlil va prognoz qilish, norasmiy mehnatni legallashtirish, milliy qadriyatlar hamda mamlakatimizda boʻlish qoidalarini tushuntirish zarurligi koʻrsatib oʻtildi.

Prezidentimiz takliflarni maʼqullab, tashqi mehnat migratsiyasini zamon talablariga mos ravishda tashkil etish, sohada raqamli yechimlardan keng foydalanish boʻyicha mutasaddilarga tegishli topshiriqlar berdi.

• Baxtiyor Saidov
• Shavkat Mirziyoyev
• Tashqi ishlar vazirligi