Асал — асаларилар гул нектарини қайта ишлаши натижасида олинадиган ширин маҳсулот. Асалнинг ҳушбўйлиги, ранги ва таъми нектар қайси ўсимликлардан тўпланганлигига боғлиқ. Одатда оч рангли асал қимматроқ ҳисобланади.

Гул нектари 80% сувдан иборат. Асаларилар томонидан қайта ишланганидан кейин ундаги сув миқдори 20% гача камаяди. Асалдаги суюқлик уяда ҳосил бўладиган елвизак натижасида буғланиб кетади. Елвизак ўз навбатида асаларилар такрор ва такрор қанот қоқиши жараёнида шаклланади. Асал керакли қуюқликка етганда, уялар мум билан ёпилади.

Асал қандай олинади?

Асаларилар уясидан асал икки усулда ажратиб олинади.

1-усул
Бу асалариларни ухлатиш ёки тутун ёрдамида уясидан ташқарига чиқаришни назарда тутади. Сўнг уялар чиқариб олинади, иситилади ва асали ажратиб олинади. Бунда асалда шунингдек мум, гул чанги ва ачитқилар ҳам бўлиши мумкин.

2-усул
Асални марказдан қочма куч таъсирида уялардан ажратиб оладиган қурилмалардан фойдаланишни ўз ичига олади. Бундай асалда бошқа қўшимчалар бўлмайди, чунки асалари уяси яхлитлиги бузилмайди ва у қайта ишлатилиши мумкин бўлади.

Асал қандли диабет касаллигини даволашга ижобий таъсир кўрсатади. Уни шакарнинг ўрнига истеъмол қилиш орқали касаллик ривожланиш хавфини камайтириш мумкин. Бироқ дастлаб мутахассис билан маслаҳатлашиб олиш зарур.

Асалдаги С витамини юрак ишемик касаллиги ривожланиши эҳтимоллигини пасайтиради. Уни мунтазам равишда қабул қилиб бориш қон босимини меъёрлаштиради, холестерин миқдорини пасайтиради ва томирларда тромблар ҳосил бўлишини бартараф этишга ёрдам беради.

Антиоксидантларга бой бўлган асал антидепрессант ва антиконвулсант таъсирга эга. Улар марказий асаб тизими фаолиятини меъёрга келтиради, хотирани кучайтиради ва диққатни яхшилайди.

• Asalarichilik